Στο άρθρο 98 του ν. 5078/2023 (Α` 211), περί της λειτουργίας των εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικών Ταμείων, προστίθεται παρ. 1Α, ως εξής:
«1Α. Ταμείο που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1, δύναται, κατόπιν απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του, που λαμβάνεται με αυξημένη πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) των μελών του, να υποβάλει το αργότερο έως την ημερομηνία της παρ. 1 αίτημα στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για να διατηρηθεί ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της υπαγωγής στην ασφάλισή του. Το αίτημα τεκμηριώνεται και συνυποβάλλεται με τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, εκθέσεις ή μελέτες από τα οποία συνάγονται, ιδίως, η βέλτιστη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων και η διασφάλιση της βιωσιμότητας του ταμείου. Ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης αποφασίζει επί του αιτήματος κατόπιν αιτιολογημένων εισηγήσεων της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου. Η διαδικασία εξέτασης του ως άνω αιτήματος μέχρι και την έκδοση της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες συνολικά και κατά το χρονικό αυτό διάστημα, εφόσον υπερβεί την ημερομηνία της παρ. 1, η υπαγωγή στην ασφάλιση του αιτούντος ταμείου διατηρείται υποχρεωτική. Αν το αίτημα του εν λόγω ταμείου γίνει δεκτό, για να καταστεί εκ νέου προαιρετική η υπαγωγή στην ασφάλισή του ακολουθείται η διαδικασία που ορίζεται στα τρία πρώτα εδάφια. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του Γενικού Γραμματέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, δύναται να ρυθμίζονται ειδικότερα ουσιαστικά ή διαδικαστικά ζητήματα αναγκαία για την εφαρμογή της παρούσας.».
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ
ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 41 ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ
«Υπαγωγή στην ασφάλιση των Αλληλοβοηθητικών Ταμείων – Προσθήκη παρ. 1Α στο άρθρο 98 του ν. 5078/2023»
Το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ) χαιρετίζει τη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και ιδιαίτερα τη ρύθμιση του άρθρου 41 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου.
Η προτεινόμενη διάταξη κινείται σε θετική, θεσμικά αναγκαία και κοινωνικοασφαλιστικά ορθή κατεύθυνση, καθώς εισάγει διαδικασία ειδικής αξιολόγησης για τη διατήρηση της υποχρεωτικής υπαγωγής στην ασφάλιση των εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικών Ταμείων, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, την ιστορική διαδρομή, τη χρηματοδοτική δομή και τη βιωσιμότητα κάθε φορέα.
Η σημασία της ρύθμισης έγκειται ακριβώς στο ότι αναγνωρίζει πως τα εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικά Ταμεία δεν αποτελούν μια ενιαία και ομοιόμορφη κατηγορία φορέων. Αντιθέτως, κάθε Ταμείο διαθέτει διαφορετική ασφαλιστική βάση, διαφορετικό οικονομικό σύστημα, διαφορετική ιστορική διαδρομή και διαφορετικές αναλογιστικές παραμέτρους, οι οποίες επιβάλλουν εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Το ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση τέτοιου φορέα.
Η καταγωγή του ανάγεται σε φορέα δημόσιας υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης και η λειτουργία του συνδέεται διαχρονικά με την παροχή εφάπαξ βοηθήματος στους εργαζομένους του κλάδου του φαρμάκου. Οι ασφαλιστικές σχέσεις, οι υποχρεώσεις και οι προσδοκίες των ασφαλισμένων διαμορφώθηκαν επί δεκαετίες υπό καθεστώς υποχρεωτικής ασφάλισης, ενώ η λειτουργία του διέπεται από αναλογιστικούς κανόνες, κρατική εποπτεία και θεσμικές εγγυήσεις που προσιδιάζουν στον χώρο της κοινωνικής ασφάλισης.
Το Ταμείο χρηματοδοτείται αποκλειστικά από εισφορές των ασφαλισμένων εργαζομένων, χωρίς εργοδοτική εισφορά και χωρίς κρατική χρηματοδότηση. Παράλληλα, εξυπηρετεί έναν πολυεργοδοτικό και πανελλαδικό ασφαλιστικό πληθυσμό δεκάδων χιλιάδων ενεργών και ανενεργών ασφαλισμένων, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμη τη διατήρηση σταθερής ασφαλιστικής βάσης και ισορροπημένης διαγενεακής λειτουργίας.
Η προτεινόμενη διάταξη δεν προδικάζει το αποτέλεσμα της διοικητικής κρίσης ούτε εισάγει προνομιακή μεταχείριση υπέρ οποιουδήποτε φορέα. Αντιθέτως, θεσπίζει ένα αντικειμενικό πλαίσιο αξιολόγησης, στο οποίο η Εθνική Αναλογιστική Αρχή, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου και τελικώς η Πολιτεία καλούνται να εξετάσουν τα πραγματικά δεδομένα κάθε Ταμείου και να διαμορφώσουν αιτιολογημένη κρίση.
Η επιλογή αυτή ενισχύει τη διαφάνεια, την επιστημονική τεκμηρίωση και την ασφάλεια δικαίου.
Κατά την άποψη του ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ, κατά την αξιολόγηση ενός αιτήματος διατήρησης της υποχρεωτικής υπαγωγής θα πρέπει ιδίως να συνεκτιμώνται:
• η ιστορική και θεσμική φυσιογνωμία του Ταμείου,
• η κοινωνικοασφαλιστική του αποστολή,
• η φύση των παροχών που χορηγεί,
• η σύνθεση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ασφαλιστικού πληθυσμού, με συνεχή κινητικότητα εργαζομένων και έντονη διαδοχή ασφαλιστικών σχέσεων,
• η έντονη πολυεργοδοτικότητα και η ευρεία πανελλαδική διασπορά ασφαλισμένων και εργοδοτών,
• η διαγενεακή ισορροπία,
• η αποφυγή φαινομένων αρνητικής επιλογής,
• η αναλογιστική βιωσιμότητα,
• η προστασία θεμελιωμένων και προσδοκώμενων ασφαλιστικών δικαιωμάτων,
• το κόστος και οι συνέπειες ενδεχόμενων μεταβολών του οικονομικού συστήματος λειτουργίας,
• η βούληση των ασφαλισμένων, όπως αυτή εκφράζεται από τα προβλεπόμενα συλλογικά όργανα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι το ΤΑΥΦΕ λειτουργεί επί δεκαετίες στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, υπό την προστασία του άρθρου 22 παρ. 5 του Συντάγματος, ενώ η δραστηριότητά του συνδέεται και με το ευρωπαϊκό πλαίσιο συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 883/2004.
Η ένταξη της παρούσας ρύθμισης στο κεφάλαιο των διατάξεων κοινωνικής ασφάλισης του σχεδίου νόμου επιβεβαιώνει τη βούληση της Πολιτείας να αντιμετωπίσει το ζήτημα με γνώμονα την προστασία των ασφαλισμένων και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των φορέων που υπηρετούν επί δεκαετίες σκοπούς κοινωνικής ασφάλισης.
Το ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ θεωρεί ότι η διαδικασία που εισάγει το άρθρο 41 αποτελεί θεσμικά ισορροπημένη λύση, καθώς επιτρέπει την αξιολόγηση κάθε περίπτωσης βάσει πραγματικών δεδομένων, αναλογιστικών μελετών και αντικειμενικών κριτηρίων.
Το Ταμείο προτίθεται να υποβάλει πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης, συνοδευόμενο από αναλογιστικά, οικονομικά, διοικητικά και θεσμικά στοιχεία, προκειμένου να αξιολογηθεί με πληρότητα η επίδραση της διατήρησης της υποχρεωτικής ασφάλισης στην προστασία των ασφαλισμένων, στη διαγενεακή ισορροπία και στη μακροχρόνια βιωσιμότητα του φορέα.
Με βάση τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα αναλογιστικά, οικονομικά, διοικητικά και θεσμικά δεδομένα, η διατήρηση της υποχρεωτικής υπαγωγής στην ασφάλιση του ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ προκύπτει ως η λύση που εξυπηρετεί αποτελεσματικότερα την προστασία των ασφαλισμένων, τη διαγενεακή ισορροπία, τη συνέχεια της εφάπαξ παροχής και τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του Ταμείου.
Για τους λόγους αυτούς, το ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ υποστηρίζει την προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 41 και ζητεί τη διατήρησή της, ως θεσμικού μηχανισμού που επιτρέπει στην Πολιτεία να λαμβάνει αποφάσεις βάσει επιστημονικής τεκμηρίωσης, πραγματικών δεδομένων και με πρωταρχικό γνώμονα την προστασία των ασφαλισμένων.
Για το ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ
Το Διοικητικό Συμβούλιο
& τα Εντεταλμένα Όργανα