ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία και της συμπερίληψής τους στην κοινωνία, η αποτροπή της περιθωριοποίησης και ιδρυματοποίησής τους και η βελτίωση της ποιότητας ζωής αυτών και των οικογενειών τους.

 

Άρθρο 2

Αντικείμενο

Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι η επέκταση και καθιέρωση, ως μόνιμου και εθνικής εμβέλειας, του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», το οποίο υλοποιήθηκε πιλοτικά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 32 έως 39 του ν. 4837/2021 (Α’ 178) και των κανονιστικών πράξεων που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση των άρθρων αυτών, σύμφωνα και με το άρθρο 19 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4074/2012 (Α’ 88).

 

Άρθρο 3

Προσωπική βοήθεια

Η προσωπική βοήθεια συνίσταται στην εξατομικευμένη υποστήριξη του ατόμου με αναπηρία από προσωπικό βοηθό της επιλογής του ή του νόμιμου εκπροσώπου του. Η προσωπική βοήθεια παρέχεται με βάση τις προσωπικές ανάγκες, τις ιδιαίτερες συνθήκες ζωής, τις ατομικές επιλογές και τα ενδιαφέροντα του ατόμου, με σκοπό την ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσής του και τη συμπερίληψή του στην κοινωνία. Η προσωπική βοήθεια διευκολύνει ιδίως τις ακόλουθες δραστηριότητες του ατόμου, εντός και εκτός της οικίας του:

α) τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής, όπως σίτιση, ένδυση, προσωπική υγιεινή,

β) την εργασία και τις σπουδές, χωρίς να υποκαθιστά τον ωφελούμενο στις εργασιακές και ακαδημαϊκές του υποχρεώσεις,

γ) τη συμμετοχή σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου και

δ) τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.

 

Άρθρο 4
Υλοποίηση και χρηματοδότηση Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία»

  1. Φορέας υλοποίησης του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» (εφεξής: Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού) ορίζεται το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (εφεξής: Ο.Π.Ε.Κ.Α.).
  2. Το Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού δύναται να χρηματοδοτείται ή να συγχρηματοδοτείται, εν όλω ή εν μέρει, και από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό και εθνικό δίκαιο. Η δαπάνη για την υλοποίηση του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού στο σκέλος του τακτικού προϋπολογισμού καλύπτεται από πιστώσεις του προϋπολογισμού του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, οι οποίες μεταβιβάζονται, εγγράφονται και παρακολουθούνται διακριτά στον προϋπολογισμό του Λογαριασμού Προνοιακών Παροχών και Κοινωνικών Υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α. για τον σκοπό αυτό. Η χρηματοδότηση του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού μέσω του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων πραγματοποιείται σύμφωνα με τον ν. 5140/2024 (Α’ 154).
  3. Στο πλαίσιο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού καλύπτονται οι δαπάνες αποζημίωσης των προσωπικών βοηθών, καθώς και οι δαπάνες για τη χορήγηση ποσού οικονομικής ενίσχυσης σε ωφελούμενους σε καθεστώς συνοίκησης.

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού δύναται να χρηματοδοτείται και η υλοποίηση συναφών υποστηρικτικών έργων, όπως:

α) δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τον σκοπό και το αντικείμενό του, καθώς και προβολής του έργου που υλοποιείται,

β) εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών, των ωφελούμενων και των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού,

γ) σύσταση, οργάνωση και λειτουργία των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και αποζημίωση των μελών τους,

δ) ανάπτυξη, αναβάθμιση και συντήρηση ενιαίου ή διακριτών πληροφοριακών συστημάτων, σύμφωνα με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, ιδίως για τη διαχείριση των αιτήσεων ένταξης και των πληρωμών και για την παρακολούθηση της υλοποίησής του, για την υποστήριξη της οργάνωσης και της λειτουργίας των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και για την εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών, των ωφελούμενων και των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και την πιστοποίηση της εκπαίδευσής τους,

ε) ανάπτυξη και λειτουργία υπηρεσίας υποστήριξης χρηστών και

στ) διοικητική και οικονομική υποστήριξη, για την υλοποίηση και την παρακολούθησή του.

 

Άρθρο 5

Ωφελούμενοι

  1. Ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., με πρόσκλησή του που δημοσιεύεται ετησίως στην ιστοσελίδα του και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν, ως ωφελούμενοι, αίτηση συμμετοχής στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού.
  2. Επιλέξιμοι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού είναι όσοι πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις, κατά την υποβολή της αίτησής τους:

α) Έχουν πιστοποίηση αναπηρίας του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας με ισχύ εφ’ όρου ζωής ή αντίστοιχες πιστοποιήσεις των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες γίνονται δεκτές εφόσον:

αα) έχουν ψηφιοποιηθεί και

αβ) απονέμουν διακριτά ποσοστά ιατρικής και ασφαλιστικής αναπηρίας,

β) έχουν κινητική ή νοητική ή αναπτυξιακή ή αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία,

γ) το ποσοστό της κύριας πάθησής τους είναι τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%),

δ) είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαέξι (16) ετών και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα εξήντα πέντε (65) έτη. Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους,

ε) διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα,

στ) είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας,

ζ) πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.

  1. Ο έλεγχος της επιλεξιμότητας των αιτούντων διενεργείται με τη διασταύρωση ψηφιακών δεδομένων που διατίθενται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
  2. Οι επιλέξιμοι αιτούντες κατατάσσονται σύμφωνα με μοριοδότηση που προκύπτει με βάση κοινωνικά, εισοδηματικά και αναπηρικά κριτήρια. Η μοριοδότηση διενεργείται με τη διασταύρωση ψηφιακών δεδομένων που διατίθενται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
  3. Οι επιλέξιμοι ωφελούμενοι (αξιολογούμενοι), κατά τη σειρά κατάταξής τους με βάση τη μοριοδότηση της παρ. 4 και μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού, αξιολογούνται από ειδικές επιτροπές αξιολόγησης διεπιστημονικού χαρακτήρα, οι οποίες συγκροτούνται με απόφαση του Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. Στις ειδικές επιτροπές αξιολόγησης του πρώτου εδαφίου συμμετέχουν ως μέλη (αξιολογητές):

α) κοινωνικοί λειτουργοί,

β) εργοθεραπευτές,

γ) ψυχολόγοι και

δ) φυσικοθεραπευτές.

Τα μέλη των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης οφείλουν να έχουν ολοκληρώσει το επιμορφωτικό πρόγραμμα που τους παρέχει ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. δωρεάν.

Στο πρόσωπο των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης δεν δύναται να συντρέχει σχέση συγγένειας έως γ’ βαθμού, προσωπικής βοήθειας, καθώς και εργασιακή ή κάθε άλλου είδους σχέση προς τον ωφελούμενο που αξιολογούν, η οποία δύναται να επηρεάσει το αμερόληπτο της κρίσης τους. Οι ειδικές επιτροπές αξιολόγησης κατατάσσουν τους αξιολογούμενους ως προς την ανάγκη τους για προσωπική βοήθεια, λαμβάνοντας υπόψη ιατρικά και λειτουργικά κριτήρια, καθώς και τις εξατομικευμένες ανάγκες και συνθήκες ζωής τους. Για την επιλογή των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης συστήνεται στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. ηλεκτρονικό «Μητρώο Αξιολογητών».

  1. Με βάση την κατάταξη της παρ. 5, αναγνωρίζεται στους ωφελούμενους, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Ο.Π.Ε.Κ.Α., συγκεκριμένο ποσό που τους αναλογεί ανά μήνα για τη λήψη υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας.
  2. Δεν δύνανται να επιλεγούν ως ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού άτομα με αναπηρία που βρίσκονται σε κωματώδη κατάσταση ή δεν έχουν επικοινωνία με το περιβάλλον ή χρήζουν κυρίως νοσηλευτικής ή μακροχρόνιας επαγγελματικής φροντίδας. Αρμόδια να κρίνει αν συντρέχουν οι συνθήκες του πρώτου εδαφίου είναι η ειδική επιτροπή αξιολόγησης της παρ. 5.
  3. Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού δεν αποστερεί τον ωφελούμενο από τη λήψη προνοιακών παροχών σε χρήμα, οικονομικών και εισοδηματικών ενισχύσεων και κοινωνικών υπηρεσιών για τη στήριξη των ατόμων με αναπηρία που χορηγεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α.

 

Άρθρο 6

Προσωπικοί βοηθοί

  1. Ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., με πρόσκλησή του που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού ως προσωπικοί βοηθοί.
  2. Ως προσωπικοί βοηθοί επιλέγονται άτομα που πληρούν σωρευτικά, κατ’ ελάχιστο, τις εξής προϋποθέσεις:

α) Είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαοκτώ (18) ετών και όχι μεγαλύτερης των εξήντα επτά (67) ετών.

β) Δεν εκκρεμεί σε βάρος τους ποινική δίωξη ούτε έχει εκδοθεί σε βάρος τους οριστική, τελεσίδικη ή αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση για:

βα) εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και εγκλήματα σχετικά με την οικογένεια των άρθρων 360 και 360Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95),

ββ) εγκλήματα του ν. 3500/2006 (Α’ 232), για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας,

βγ) εμπορία ναρκωτικών σύμφωνα με τον ν. 4139/2013 (Α’ 74),

βδ) τα εγκλήματα των άρθρων 299, 300, 301, 306, 308 έως 312 και 324 του Ποινικού Κώδικα και

βε) τα εγκλήματα του άρθρου 38 του ν. 4624/2019 (Α’ 137).

γ) Εάν πρόκειται για πολίτες χώρας εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρίσκονται νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν το δικαίωμα να εργαστούν.

δ) Έχουν καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας.

ε) Έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς το πρόγραμμα εκπαίδευσης που τους παρέχεται δωρεάν από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.

στ) Διαθέτουν σε ισχύ πιστοποιητικό υγείας της υπό στοιχεία Υ1γ/Γ.Π/οικ.35797/4.4.2012 απόφασης του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης «Πιστοποιητικό υγείας εργαζομένων σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος» (Β’ 1199).

ζ) Διαθέτουν βεβαίωση ψυχιάτρου περί μη ύπαρξης ψυχικής νόσου.

η) Δεν έχουν διαγραφεί οριστικά από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών λόγω παράβασης των υποχρεώσεών τους.

θ) Δεν τελούν σε σχέση γάμου, δεν έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή δεν συνδέονται με βαθμό συγγένειας α’ ή β’ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας με ωφελούμενο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού. Κατ’ εξαίρεση του πρώτου εδαφίου, ωφελούμενοι δύνανται να συνδεθούν με προσωπικό βοηθό, αν κατοικούν μόνιμα σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως πεντακόσιους (500) κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη απογραφή.

  1. Ο έλεγχος των προϋποθέσεων της παρ. 2 πραγματοποιείται με τη διασταύρωση ψηφιακών δεδομένων που διατίθενται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
  2. Τα πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 2 εγγράφονται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, μετά από επιτυχή ολοκλήρωση εκπαίδευσης που παρέχεται δωρεάν από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α. Η εκπαίδευση οργανώνεται σε θεματικές ενότητες και δύναται να κατηγοριοποιείται ανάλογα με τις ανάγκες υποστήριξης των ωφελούμενων, ιδίως ως προς:

α) δραστηριότητες καθημερινής ζωής, όπως σίτιση, ένδυση και προσωπική υγιεινή,

β) υποστήριξη ατόμων με βαριές ή πολλαπλές αναπηρίες,

γ) υποστήριξη κινητικότητας και ασφαλούς μετακίνησης,

δ) δεξιότητες επικοινωνίας και υποστηρικτικές τεχνολογίες,

ε) θέματα προστασίας δικαιωμάτων και πρόληψης κακοποίησης.

  1. Η παράβαση των υποχρεώσεων του προσωπικού βοηθού επισύρει, ανάλογα με τη βαρύτητά της, την προσωρινή ή την οριστική διαγραφή του από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών της παρ. 4. Η κύρωση επιβάλλεται από πενταμελή επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και αποτελείται από:

α) τον Γενικό Γραμματέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, ως Πρόεδρο, με αναπληρωτή τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης της ίδιας Γενικής Γραμματείας,

β) τον Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α., ως Αντιπρόεδρο, με αναπληρωτή τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Παροχών του Ο.Π.Ε.Κ.Α.,

γ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, με αναπληρωτή τον Προϊστάμενο του Τμήματος Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία της ίδιας Διεύθυνσης,

δ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Αναπηρικών Επιδομάτων και Οικονομικών Ενισχύσεων του Ο.Π.Ε.Κ.Α., με αναπληρωτή τον Προϊστάμενο του Τμήματος Χορήγησης Αναπηρικών Επιδομάτων ή τον Προϊστάμενο του Τμήματος Χορήγησης Οικονομικών Ενισχύσεων Αναπήρων του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και

ε) ένα (1) μέλος που υποδεικνύεται από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, με τον αναπληρωτή του.

 

Άρθρο 7

Σχέση ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού

  1. Οι ωφελούμενοι επιλέγουν έναν (1) ή περισσότερους προσωπικούς βοηθούς από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος της απόφασης της παρ. 6 του άρθρου 5. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η απόφαση της παρ. 6 του άρθρου 5 ανακαλείται αυτοδίκαια για τον ωφελούμενο. Ο ωφελούμενος για τον οποίο ανακλήθηκε η απόφαση, έχει δικαίωμα υποβολής αίτησης σε οποιαδήποτε επόμενη πρόσκληση του άρθρου 5. Για μία (1) μόνο επόμενη πρόσκληση, την οποία επιλέγει ο ίδιος, λαμβάνει επιπλέον μόρια κατά τη μοριοδότηση της παρ. 4 του άρθρου 5.
  2. Η προσωπική βοήθεια παρέχεται σε ωριαία βάση ή σε καθεστώς συνοίκησης.
  3. Η επιλογή προσωπικού βοηθού δηλώνεται στο πληροφοριακό σύστημα του άρθρου 8, στο οποίο αναρτάται προτυποποιημένο συμφωνητικό το οποίο συνυπογράφεται από τον ωφελούμενο και τον προσωπικό βοηθό.
  4. Ο ωφελούμενος και ο προσωπικός βοηθός δηλώνουν τακτικώς στο πληροφοριακό σύστημα του άρθρου 8 τις ημέρες και τις ώρες απασχόλησης του προσωπικού βοηθού.
  5. Η αμοιβή του προσωπικού βοηθού για την παροχή της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας:

α) Δύναται να κλιμακώνεται αναλόγως της κατάταξης του ωφελούμενου, σύμφωνα με το τέταρτο εδάφιο της παρ. 5 και την παρ. 6 του άρθρου 5.

β) Καταβάλλεται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α. απευθείας στον προσωπικό βοηθό, κατ’ ανάλογη εφαρμογή της περ. β) της παρ. 3 του άρθρου 20 και του άρθρου 21 του ν. 3863/2010 (Α’ 115).

γ) Εξομοιώνεται πλήρως, για την εφαρμογή των διατάξεων περί κατάσχεσης και συμψηφισμού, με μισθούς και συντάξεις.

  1. Η σχέση μεταξύ ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού συνιστά σχέση ιδιαίτερης εμπιστοσύνης και εξάρτησης. Πράξεις σωματικής, ψυχολογικής ή άλλης μορφής βίας, εξαναγκασμού, απειλής ή πράξεις κατά της γενετήσιας ελευθερίας που τελούνται στο πλαίσιο της σχέσης αυτής καθιστούν τα μέλη αυτής προστατευόμενα σύμφωνα με τα άρθρα 1 έως 23Α του ν. 3500/2006 (Α΄ 232).

 

Άρθρο 8

Πληροφοριακό σύστημα

  1. Στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. συστήνεται και λειτουργεί πληροφοριακό σύστημα για την υποστήριξη των διαδικασιών του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού. Το πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο εντάσσονται το ηλεκτρονικό Μητρώο Προσωπικών Βοηθών και το ηλεκτρονικό Μητρώο Αξιολογητών, διασυνδέεται για τον σκοπό της διασταύρωσης και του ελέγχου των στοιχείων με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α’ 184), και ιδίως με:

α) πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,

β) πληροφοριακά συστήματα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.),

γ) το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών,

δ) το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-Ε.Φ.Κ.Α.),

ε) το πληροφοριακό σύστημα του e-Ε.Φ.Κ.Α. για την άντληση του ασφαλιστικού ιστορικού και της τρέχουσας ασφαλιστικής κατάστασης,

στ) το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την άντληση της τρέχουσας εργασιακής κατάστασης,

ζ) το Ψηφιακό Μητρώο του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης» και

η) το Πληροφοριακό Σύστημα της Ακαδημαϊκής Ταυτότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

  1. Υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 1 ορίζεται ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. Ιδίως για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τηρούνται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών ορίζονται ως από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. και η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Αποδέκτες των δεδομένων είναι οι ειδικώς εξουσιοδοτημένοι χρήστες του πληροφοριακού συστήματος, υπάλληλοι του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στο τρίτο εδάφιο της παρ. 7.
  2. Υποκείμενα επεξεργασίας αποτελούν οι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, οι συγγενείς αυτών έως τον β’ βαθμό, όσοι τελούν σε σχέση εξάρτησης με τους ωφελούμενους ή φιλοξενίας από αυτούς, οι νόμιμοι εκπρόσωποι των ωφελούμενων, οι προσωπικοί βοηθοί και οι αξιολογητές των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης.
  3. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα διατηρούνται για χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών από την ολοκλήρωση της αντίστοιχης διαδικασίας ή της παροχής της υπηρεσίας.

Κατ’ εξαίρεση, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που περιλαμβάνονται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών και στο Μητρώο Αξιολογητών τηρούνται για όσο χρονικό διάστημα το υποκείμενο διατηρεί την ιδιότητα του προσωπικού βοηθού ή του αξιολογητή ή μέχρι την υποβολή αιτήματος διαγραφής του.

Μετά από την υποβολή αιτήματος διαγραφής ή την απώλεια της ιδιότητας του προσωπικού βοηθού ή του αξιολογητή, τα δεδομένα των αντίστοιχων μητρώων διαγράφονται ή ανωνυμοποιούνται.

  1. Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα έχουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στα άρθρα 12 έως 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119).
  2. Στο πληροφοριακό σύστημα της παρ. 1 καταχωρούνται, επικαιροποιούνται και τηρούνται:

α) Στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση και στην πλήρωση των κριτηρίων επιλεξιμότητας της παρ. 2 του άρθρου 5 και των προϋποθέσεων μοριοδότησης της παρ. 4 του άρθρου 5, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας των ωφελούμενων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού (υποκείμενα επεξεργασίας).

Ειδικότερα τηρούνται τα εξής:

αα) όνομα,

αβ) επώνυμο,

αγ) πατρώνυμο,

αδ) μητρώνυμο,

αε) Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.),

αστ) στοιχεία αστυνομικής ταυτότητας,

αζ) Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.),

αη) ηλεκτρονική διεύθυνση,

αθ) κινητό τηλέφωνο,

αι) σταθερό τηλέφωνο,

αια) περιφέρεια,

αιβ) περιφερειακή ενότητα,

αιγ) δήμος,

αιδ) διεύθυνση (οδός και αριθμός),

αιε) ταχυδρομικός κώδικας κατοικίας,

αιστ) ημερομηνία γέννησης,

αιζ) στοιχεία πιστοποίησης αναπηρίας του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας,

αιη) υπηκοότητα,

αθ) άδεια διαμονής,

ακ) εισόδημα,

ακα) σύνθεση οικογένειας (συγγενικές σχέσεις έως και τον β’ βαθμό, εξαρτώμενα μέλη, φιλοξενούμενοι στην κύρια κατοικία),

ακβ) αριθμός παροχής ρεύματος κύριας κατοικίας,

ακγ) φορολογική κατοικία,

ακδ) στοιχεία απασχόλησης,

ακε) ιδιότητα ανεργίας,

ακστ) φοίτηση σε πανεπιστημιακές σχολές ή σχολεία ή Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης,

ακζ) Διεθνής Αριθμός Τραπεζικού Λογαριασμού [International Bank Account Number (I.B.A.N.)] και

ακη) στοιχεία κοινωνικοασφαλιστικής κατάστασης.

β) Στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση και στη σχέση εξάρτησης με τον ωφελούμενο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, καθώς και στοιχεία ταυτοποίησης των συγγενών αυτού μέχρι τον β’ βαθμό, των εξαρτώμενων μελών και των φιλοξενούμενων στην κύρια κατοικία του ωφελούμενου (υποκείμενα επεξεργασίας).

Ειδικότερα τηρούνται τα εξής:

βα) όνομα,

ββ) επώνυμο,

βγ) πατρώνυμο,

βδ) μητρώνυμο,

βε) Α.Φ.Μ.,

βστ) στοιχεία αστυνομικής ταυτότητας,

βζ) Α.Μ.Κ.Α.,

βη) περιφέρεια,

βθ) περιφερειακή ενότητα,

βι) δήμος,

βια) διεύθυνση (οδός και αριθμός),

βιβ) ταχυδρομικός κώδικας κατοικίας,

βιγ) στοιχεία πιστοποίησης αναπηρίας του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας,

βιδ) αριθμός παροχής ρεύματος κύριας κατοικίας και

βιε) εισόδημα.

γ) Στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση και στη σχέση με τον ωφελούμενο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού και του νόμιμου εκπροσώπου του (υποκείμενα επεξεργασίας).

Ειδικότερα τηρούνται τα εξής:

γα) όνομα,

γβ) επώνυμο,

γγ) πατρώνυμο,

γδ) μητρώνυμο,

γε) Α.Φ.Μ.,

γστ) στοιχεία αστυνομικής ταυτότητας,

γζ) Α.Μ.Κ.Α.,

γη) περιφέρεια,

γθ) περιφερειακή ενότητα,

γι) δήμος,

για) διεύθυνση (οδός και αριθμός),

γιβ) ταχυδρομικός κώδικας κατοικίας και

γιγ) δικαιολογητικά και δεδομένα από τα οποία προκύπτει η σχέση εκπροσώπησης.

Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για την τήρηση των όρων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, ιδίως για τον έλεγχο ως προς την πλήρωση των κριτηρίων υπαγωγής σε αυτό, τη δημιουργία και τήρηση Μητρώου Ωφελούμενων, τη διασύνδεση των ωφελούμενων με προσωπικό βοηθό για την κατάρτιση του μεταξύ τους συμφωνητικού, τη διενέργεια των αναγκαίων διασταυρώσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις για την ταυτοποίηση των ωφελούμενων και των συγγενών τους, των εξαρτώμενων μελών, των φιλοξενούμενων στην κύρια κατοικία και των νόμιμων εκπροσώπων τους και την επιβεβαίωση της μεταξύ αυτών και του ωφελούμενου σχέσης, καθώς και τη χορήγηση ποσών οικονομικής ενίσχυσης σε δικαιούχους ωφελούμενους σε καθεστώς συνοίκησης.

  1. Το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών ως υποσύστημα του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 1 τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. και τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Σε αυτό εγγράφονται όσοι ολοκληρώνουν επιτυχώς τη δωρεάν εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών. Δικαίωμα πρόσβασης, ιδίως για το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, έχουν οι ειδικώς εξουσιοδοτημένοι χρήστες του υποσυστήματος, στελέχη του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθώς και οι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού. Στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών καταχωρούνται, επικαιροποιούνται και τηρούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση και στην πλήρωση των κριτηρίων εκπαίδευσης και τα στοιχεία επικοινωνίας των προσωπικών βοηθών (υποκείμενο επεξεργασίας). Ειδικότερα τηρούνται τα εξής:

α) όνομα,

β) επώνυμο,

γ) πατρώνυμο,

δ) μητρώνυμο,

ε) Α.Φ.Μ.,

στ) στοιχεία αστυνομικής ταυτότητας,

ζ) Α.Μ.Κ.Α.,

η) ηλεκτρονική διεύθυνση,

θ) κινητό τηλέφωνο,

ι) σταθερό τηλέφωνο,

ια) περιφέρεια,

ιβ) περιφερειακή ενότητα,

ιγ) δήμος,

ιδ) διεύθυνση (οδός και αριθμός),

ιε) ταχυδρομικός κώδικας κατοικίας,

ιστ) ημερομηνία γέννησης,

ιζ) βεβαίωση ολοκλήρωσης προγράμματος εκπαίδευσης προσωπικού βοηθού,

ιη) αντίγραφο ποινικού μητρώου,

ιθ) I.B.A.N. και

κ) στοιχεία κοινωνικοασφαλιστικής κατάστασης.

Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για την τήρηση των όρων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, τη δημιουργία Μητρώου Προσωπικών Βοηθών, τη βεβαίωση ολοκλήρωσης του προγράμματος εκπαίδευσης, τη διενέργεια αναγκαίων διασταυρώσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις για την ταυτοποίηση του προσωπικού βοηθού, την παρακολούθηση των μεταβολών του δικαιώματος, τη διασύνδεση των ωφελούμενων με προσωπικό βοηθό για την κατάρτιση του μεταξύ τους συμφωνητικού και την καταβολή αποζημίωσης.

  1. Το Μητρώο Αξιολογητών ως υποσύστημα του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 1 τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. Σε αυτό εγγράφονται όσοι πληρούν τα απαραίτητα τυπικά προσόντα και ολοκληρώνουν επιτυχώς το σχετικό δωρεάν επιμορφωτικό πρόγραμμα των Αξιολογητών.

Στο Μητρώο Αξιολογητών καταχωρούνται, επικαιροποιούνται και τηρούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση, την ιδιότητα, τα προσόντα και το επιμορφωτικό πρόγραμμα, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας των αξιολογητών (υποκείμενο επεξεργασίας). Ειδικότερα τηρούνται τα εξής:

α) όνομα,

β) επώνυμο,

γ) πατρώνυμο,

δ) μητρώνυμο,

ε) Α.Φ.Μ.,

στ) στοιχεία αστυνομικής ταυτότητας,

ζ) Α.Μ.Κ.Α.,

η) ηλεκτρονική διεύθυνση,

θ) κινητό τηλέφωνο,

ι) σταθερό τηλέφωνο,

ια) περιφέρεια,

ιβ) περιφερειακή ενότητα,

ιγ) δήμος,

ιδ) διεύθυνση (οδός και αριθμός),

ιε) ταχυδρομικός κώδικας κατοικίας,

ιστ) βεβαίωση ολοκλήρωσης επιμορφωτικού προγράμματος αξιολογητή,

ιζ) αντίγραφο ποινικού μητρώου,

ιη) τίτλοι σπουδών,

ιθ) βεβαίωση εγγραφής στον οικείο επαγγελματικό σύλλογο,

κ) I.B.A.N. και

κα) στοιχεία κοινωνικοασφαλιστικής κατάστασης.

Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για την τήρηση των όρων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, ιδίως για τη δημιουργία και τήρηση Μητρώου Αξιολογητών, τη βεβαίωση της ολοκλήρωσης του επιμορφωτικού προγράμματος, τη διενέργεια αναγκαίων διασταυρώσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις για την ταυτοποίηση του αξιολογητή και την καταβολή αποζημίωσης.

  1. Η τήρηση, η επεξεργασία και η δημοσιοποίηση των στοιχείων που αφορούν στο πληροφοριακό σύστημα της παρ. 1 και των Μητρώων Προσωπικών Βοηθών και Αξιολογητών που εντάσσονται σε αυτό πραγματοποιούνται σύμφωνα με τον Γ.Κ.Π.Δ.

 

Άρθρο 9

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

  1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του αρμόδιου για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Υπουργού και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών, ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με την παροχή της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας και την υλοποίηση και παρακολούθηση του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού και ιδίως καθορίζονται:

α) οι ειδικότερες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των ωφελούμενων της παρ. 2 του άρθρου 5 και τυχόν πρόσθετες προϋποθέσεις, συναρτώμενες ιδίως με το εισόδημα και την κοινωνική τους κατάσταση,

β) τα κριτήρια μοριοδότησης των επιλέξιμων ωφελούμενων, με βάση ιδίως τη βαρύτητα της αναπηρίας τους και την κοινωνική και οικονομική τους κατάσταση, καθώς και ο αριθμός των πρόσθετων μορίων της παρ. 1 του άρθρου 7,

γ) η διαδικασία και οι όροι αξιολόγησης των επιλέξιμων ωφελούμενων,

δ) τυχόν πρόσθετα επιστημονικά και άλλα προσόντα των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης, η σύσταση, η διαδικασία και τα κριτήρια συγκρότησής τους, το περιεχόμενο, η διάρκεια, ο τρόπος υλοποίησης και η πιστοποίηση της επιμόρφωσης των μελών τους, η αποζημίωσή τους και κάθε άλλο ειδικότερο, τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για τη λειτουργία τους,

ε) τυχόν πρόσθετα προσόντα, πρόσθετα κωλύματα και πρόσθετες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των προσωπικών βοηθών,

στ) το ειδικότερο περιεχόμενο της εκπαίδευσης και της υπηρεσίας του προσωπικού βοηθού,

ζ) οι ειδικότεροι όροι εργασίας και ασφάλισης του προσωπικού βοηθού,

η) οι όροι και η περιοδικότητα επανελέγχου των προϋποθέσεων παραμονής στο πρόγραμμα των προσωπικών βοηθών και των ωφελούμενων,

θ) η διαδικασία ένταξης στο Μητρώο Αξιολογητών, οι τυχόν πρόσθετες προϋποθέσεις ένταξής τους σε αυτό, το αρμόδιο όργανο για την εγγραφή των αξιολογητών στο μητρώο και τη διαγραφή τους από αυτό, οι προϋποθέσεις για τη διαγραφή και κάθε άλλο ειδικότερο, τεχνικό ή λεπτομερειακό ζήτημα για τη λειτουργία του Μητρώου Αξιολογητών,

ι) ο έλεγχος και η εποπτεία της παρεχόμενης υπηρεσίας, καθώς και οι περιπτώσεις επιβολής ως κύρωσης της προσωρινής ή της οριστικής διαγραφής από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών,

ια) οι προδιαγραφές λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος του άρθρου 8 και των Μητρώων Προσωπικών Βοηθών και Αξιολογητών, τα οποία εντάσσονται σε αυτό, καθώς και οι προϋποθέσεις και οι προδιαγραφές για τη διαλειτουργικότητά του με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα,

ιβ) ο καθορισμός της αμοιβής του προσωπικού βοηθού,

ιγ) τα ειδικότερα θέματα επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119), που ανακύπτουν από τήρηση, επεξεργασία ή επικαιροποίηση στοιχείων φυσικών προσώπων εντός του πληροφοριακού συστήματος και των μητρώων που εντάσσονται σε αυτό,

ιδ) ο προσδιορισμός και η κατανομή της χρηματοδότησης του προγράμματος και των υποστηρικτικών του έργων,

ιε) οι αρμοδιότητες των υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α. που εμπλέκονται στην υλοποίηση του προγράμματος, καθώς και ο προσδιορισμός των εργασιών διοικητικής και οικονομικής υποστήριξης στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης του προγράμματος,

ιστ) το περιεχόμενο, η διάρκεια, οι κατηγορίες εκπαίδευσης των υποψηφίων προσωπικών βοηθών, καθώς και τα ειδικότερα προσόντα των εκπαιδευόμενων και η αντιστοίχισή τους με τις ανάγκες των ωφελούμενων.

  1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Άμυνας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων των υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 5.
  2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας διαπιστώνεται η συνδρομή των προϋποθέσεων των υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 5 για τη δυνατότητα αποδοχής των πιστοποιήσεων των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και ορίζεται η ημερομηνία από την οποία είναι δυνατή η υποβολή τους.

 

Άρθρο 10

Μεταβατικές διατάξεις

  1. Από την εξάντληση των πόρων του προϋπολογισμού του πιλοτικού προγράμματος του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 (Α’ 178) από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», εφόσον αυτή συντελεστεί πριν από την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος, άλλως από την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος και μέχρι την ένταξη του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού του άρθρου 2 του παρόντος σε προγράμματα του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027 για την εν όλω ή εν μέρει χρηματοδότηση των δαπανών του άρθρου 4 του παρόντος από ενωσιακούς πόρους, η δαπάνη για τη σύσταση και λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος του άρθρου 8 του παρόντος, οι αμοιβές των προσωπικών βοηθών και οι δαπάνες για τη χορήγηση ποσού οικονομικής ενίσχυσης σε δικαιούχους ωφελούμενους σε καθεστώς συνοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των ωφελούμενων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 11, είναι δυνατό να καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, στον οποίο εγγράφονται οι αναγκαίες πιστώσεις.
  2. Με την επιφύλαξη του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) και του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), διοικητικές πράξεις που εκδόθηκαν, υλικές ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν, διαγωνιστικές διαδικασίες που προκηρύχθηκαν και ολοκληρώθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος ή βρίσκονται σε εξέλιξη κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθώς και συμβάσεις που συνήψε ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. κατ’ εφαρμογή της υποπερ. ηα) της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4520/2018 (Α’ 30) είναι νόμιμες και παράγουν έννομα αποτελέσματα.

 

Άρθρο 11

Τελικές διατάξεις

  1. Οι ωφελούμενοι του πιλοτικού προγράμματος του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 (Α’ 178) καθίστανται από την 1η.7.2026, αυτοδίκαια, ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού του άρθρου 2 του παρόντος, εφόσον έχουν λάβει, μέχρι τον χρόνο λήξης του πιλοτικού προγράμματος, εγκεκριμένες υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας για χρονικό διάστημα τουλάχιστον εξήντα (60) ημερών, χωρίς να απαιτείται οι ημέρες αυτές να είναι συνεχόμενες. Ιδίως, οι υφιστάμενοι ωφελούμενοι του πιλοτικού προγράμματος, που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως πεντακόσιους (500) κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων, όπως ορίζονται στην υποπερ. (viii) της περ. γ) της παρ. 6 του άρθρου 15 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), συνεχίζουν αυτοδίκαια να απολαμβάνουν τη σχετική υπηρεσία και κατά την υλοποίηση της επέκτασης του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, ακόμη και αν έχουν λάβει τις σχετικές υπηρεσίες για χρονικό διάστημα μικρότερο των εξήντα (60) ημερών.
  2. Οι ωφελούμενοι του πιλοτικού προγράμματος του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 που έχουν ενεργό συμφωνητικό με τουλάχιστον έναν (1) προσωπικό βοηθό και δεν πληρούν κατά τον χρόνο λήξης του τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του παρόντος, καθίστανται από την 1η.7.2026 αυτοδίκαια ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού του άρθρου 2 μέχρι την 31η.12.2026.
  3. Μέχρι την έναρξη ισχύος της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 9, οι ωφελούμενοι των παρ. 1 και 2 του παρόντος εξακολουθούν να λαμβάνουν υπηρεσίες προσωπικού βοηθού κατ’ εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου με βάση το οποίο εντάχθηκαν στο πιλοτικό πρόγραμμα του άρθρου 36 του ν. 4837/2021.
  4. Οι εγγεγραμμένοι προσωπικοί βοηθοί του ν. 4837/2021 εγγράφονται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών της παρ. 4 του άρθρου 6, εφόσον:

α) έχουν ενεργό συμφωνητικό κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος ή

β) υποβάλουν σχετικό αίτημα.

  1. Συμφωνητικά μεταξύ ωφελούμενων των παρ. 1 και 2 και προσωπικών βοηθών της παρ. 4 εξακολουθούν να ισχύουν και μετά το πέρας του πιλοτικού προγράμματος μέχρι την τροποποίησή τους.

 

Άρθρο 12

Καταργούμενες διατάξεις

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Μέρους καταργείται το άρθρο 34 του ν. 4837/2021 (Α’ 178), περί των χαρακτηριστικών της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας.

  • 2 Ιουλίου 2026, 02:02 | Maria S

    Εργάζομαι ως Προσωπικός Βοηθός και θεωρώ ότι ο θεσμός έχει μεγάλη αξία, όμως χρειάζεται βελτιώσεις για να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

    Η ωριαία αμοιβή πρέπει να αυξηθεί τουλάχιστον στα 7 ευρώ, καθώς οι ευθύνες της εργασίας είναι σημαντικές και σήμερα είναι δύσκολο να βρεθούν και να παραμείνουν προσωπικοί βοηθοί.

    Επίσης, ζητώ να καταργηθεί το ηλικιακό όριο των 65 ετών για τους δικαιούχους. Η ανάγκη για υποστήριξη δεν σταματά με την ηλικία και δεν πρέπει άνθρωποι με αναπηρία να αποκλείονται από έναν τόσο σημαντικό θεσμό.

    Θεωρώ ακόμη ότι, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμος προσωπικός βοηθός και το επιθυμεί ο ίδιος ο δικαιούχος, θα πρέπει να μπορεί να αναλαμβάνει τη φροντίδα και συγγενικό πρόσωπο, υπό τις προϋποθέσεις που θα ορίζει ο νόμος.

    Τέλος, χρειάζεται λιγότερη γραφειοκρατία, καλύτερη εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών και ταχύτερη αντικατάσταση προσωπικού όταν κάποιος αποχωρεί, ώστε οι δικαιούχοι να μη μένουν χωρίς υποστήριξη.

  • 2 Ιουλίου 2026, 02:33 | Εφη Γ

    Ως Προσωπικός Βοηθός, θεωρώ ότι ο θεσμός είναι ιδιαίτερα σημαντικός, όμως χρειάζεται ουσιαστικές βελτιώσεις για να μπορέσει να λειτουργήσει σωστά.

    Πρώτον, ζητώ να καταργηθεί το ηλικιακό όριο των 65 ετών για τους δικαιούχους. Η αναπηρία και η ανάγκη για υποστήριξη δεν σταματούν όταν κάποιος συμπληρώσει τα 65 έτη. Ο αποκλεισμός αυτός στερεί από πολλούς ανθρώπους την απαραίτητη βοήθεια για να ζουν με αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία.

    Δεύτερον, θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα, όπου αυτό είναι προς όφελος του ατόμου με αναπηρία, να μπορεί να παρέχει υπηρεσίες προσωπικού βοηθού και συγγενικό πρόσωπο, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις και υπάρχει η επιλογή του ίδιου του δικαιούχου.

    Τρίτον, η αμοιβή των Προσωπικών Βοηθών πρέπει να αυξηθεί τουλάχιστον στα 7 ευρώ ανά ώρα. Οι απαιτήσεις της εργασίας είναι ιδιαίτερα αυξημένες και η σημερινή αμοιβή δυσκολεύει την προσέλκυση και διατήρηση προσωπικών βοηθών, με αποτέλεσμα πολλοί δικαιούχοι να μην μπορούν να βρουν άτομα για να καλύψουν τις ανάγκες τους.

    Πιστεύω ότι οι παραπάνω αλλαγές θα ενισχύσουν τον θεσμό και θα εξασφαλίσουν καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών τόσο για τα άτομα με αναπηρία όσο και για τους Προσωπικούς Βοηθούς.

  • 2 Ιουλίου 2026, 01:28 | Μαρια Τσαρνά

    Είναι τουλάχιστον απαράδεκτο όσοι έχουν σοβαρή κινητική αναπηρία να αποκλειομαστε επειδή δεν παίρναμε το επίδομα κίνησης πριν κλείσουμε τα 65 έτη, ενώ παίρναμε το εξωιδρυματικο επίδομα.
    Αποτελεί φοβερή χειροτέρευση της ζωής μας ότι με αυτό το νομοσχέδιο θα χάσουμε τον προσωπικό βοηθό που είχαμε στο πιλοτικό πρόγραμμα ενώ πάσχουμε από παραπληγια. Και δεν υπάρχει κανένα άλλο πρόγραμμα να στηριχτούμε για την αξιοπρεπή μας διαβίωση…..

  • 1 Ιουλίου 2026, 17:07 | Αντώνιος Σωτηρόπουλος

    Από την πρώτη ημέρα του πιλοτικού προγράμματος εργάζομαι ως Προσωπικός Βοηθός. Παράλληλα συμμετείχα και σε ομάδα εργασίας του Υπουργείου κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και θεσμοθέτησης του θεσμού. Η τοποθέτησή μου δεν εκφράζει κάποιον φορέα, αλλά την εμπειρία ενός ανθρώπου που εργάζεται καθημερινά μέσα στο πρόγραμμα και επιθυμεί ειλικρινά να το δει να καθιερώνεται ως έναν από τους σημαντικότερους κοινωνικούς θεσμούς της χώρας.

    Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα του πιλοτικού προγράμματος είναι πως απέδειξε στην πράξη ότι η Ανεξάρτητη Διαβίωση δεν αποτελεί μια αφηρημένη θεωρία, αλλά μια εφαρμόσιμη δημόσια πολιτική. Τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν από την έρευνα της ΕΣΑμεΑ, αλλά κυρίως η εμπειρία των ίδιων των ωφελουμένων και των οικογενειών τους, επιβεβαιώνουν ότι ο θεσμός αξίζει να συνεχιστεί, να βελτιωθεί και να επεκταθεί.

    Ωστόσο, διαπιστώνω ένα σημαντικό κενό.

    Η δημόσια συζήτηση έχει επικεντρωθεί – και εύλογα – στα δικαιώματα και στις ανάγκες των ωφελουμένων. Αντίθετα, η εργασιακή πραγματικότητα των Προσωπικών Βοηθών παραμένει σχεδόν αόρατη.

    Αυτό δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εργασιακής δικαιοσύνης.

    Αποτελεί ζήτημα βιωσιμότητας του ίδιου του θεσμού.

    Ένα πρόγραμμα που βασίζεται σε σχέση εμπιστοσύνης, συνέχειας και υψηλής ευθύνης δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν δυσκολεύεται να προσελκύσει και, κυρίως, να διατηρήσει έμπειρους επαγγελματίες.

    Η καθημερινή εργασία του Προσωπικού Βοηθού δεν περιορίζεται στις ώρες που δηλώνονται στην πλατφόρμα. Περιλαμβάνει προγραμματισμό, μετακινήσεις, αλλαγές τελευταίας στιγμής, επικοινωνία με υπηρεσίες, συντονισμό ραντεβού, συνοδεία σε ταξίδια, διαχείριση κρίσεων και πολλές ακόμη ευθύνες που παραμένουν αόρατες, αλλά είναι απαραίτητες για να λειτουργήσει η ανεξάρτητη διαβίωση στην πράξη.

    Με βάση αυτή την εμπειρία, θεωρώ ότι η οριστική θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού θα πρέπει να συνοδευτεί από αντίστοιχη ωρίμανση του εργασιακού πλαισίου.

    Ενδεικτικά προτείνω:

    • τη σταδιακή μετάβαση από το εργόσημο σε ένα σταθερότερο και πληρέστερο εργασιακό καθεστώς,

    • την πρόβλεψη των βασικών εργασιακών δικαιωμάτων (άδειες, ασθένεια, δώρα, αργίες, νυχτερινή και κυριακάτικη εργασία όπου απαιτείται),

    • σαφέστερο καθορισμό καθηκόντων, ευθυνών και επαγγελματικών ορίων,

    • δυνατότητες συνεχούς εκπαίδευσης, εποπτείας και ψυχολογικής υποστήριξης των Προσωπικών Βοηθών,

    • καθώς και την πρόβλεψη τακτικής αξιολόγησης του θεσμού με βάση τεκμηριωμένα δεδομένα από την εφαρμογή του.

    Θα ήθελα, όμως, να σταθώ ιδιαίτερα σε μία πρόταση που θεωρώ κρίσιμη για το μέλλον του θεσμού.

    Να προβλεφθεί θεσμικά η συμμετοχή εκπροσώπων των Προσωπικών Βοηθών στις επιτροπές αξιολόγησης, αναθεώρησης και εξέλιξης του προγράμματος.

    Ένας θεσμός που βασίζεται στη σχέση δύο ανθρώπων δεν μπορεί να εξελίσσεται ακούγοντας συστηματικά μόνο τη μία πλευρά αυτής της σχέσης.

    Οι ωφελούμενοι, οι Προσωπικοί Βοηθοί και η Πολιτεία δεν αποτελούν τρεις αντίπαλες πλευρές, αλλά τους τρεις πυλώνες του ίδιου θεσμού.

    Η εμπειρία όλων πρέπει να αξιοποιείται ισότιμα, ώστε η βελτίωση του προγράμματος να στηρίζεται στην πραγματικότητα της καθημερινής εφαρμογής του και όχι μόνο στις καλές προθέσεις του αρχικού σχεδιασμού.

    Η συμμετοχή των ίδιων των Προσωπικών Βοηθών στη θεσμική αξιολόγηση δεν αποτελεί συνδικαλιστικό αίτημα. Αποτελεί βασική προϋπόθεση καλής δημόσιας πολιτικής. Οι άνθρωποι που εφαρμόζουν καθημερινά έναν θεσμό διαθέτουν γνώση που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από καμία διοικητική διαδικασία ή στατιστική αποτύπωση.

    Η Ανεξάρτητη Διαβίωση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς Προσωπικούς Βοηθούς.

    Και οι Προσωπικοί Βοηθοί δεν μπορούν να παραμείνουν σε έναν τόσο απαιτητικό ρόλο αν το επάγγελμα δεν είναι βιώσιμο.

    Αν πραγματικά πιστεύουμε ότι ο θεσμός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, τότε οφείλουμε να επενδύσουμε εξίσου και στους δύο πυλώνες του.

    Η ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία και η αξιοπρεπής εργασία των Προσωπικών Βοηθών δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Είναι προϋποθέσεις η μία της άλλης.

    Και ένας θεσμός που φιλοδοξεί να αλλάξει ζωές οφείλει να μάθει να ακούει όλους όσοι τις αλλάζουν καθημερινά.

    Αντώνιος Σωτηρόπουλος
    Προσωπικός Βοηθός (20 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας)
    Συμμετείχε στην ομάδα εργασίας για τη θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού

  • 1 Ιουλίου 2026, 16:52 | Αντώνιος Σωτηρόπουλος

    Από την πρώτη ημέρα του πιλοτικού προγράμματος εργάζομαι ως Προσωπικός Βοηθός. Παράλληλα συμμετείχα και σε ομάδα εργασίας του Υπουργείου κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και θεσμοθέτησης του θεσμού. Η τοποθέτησή μου δεν εκφράζει κάποιον φορέα, αλλά την εμπειρία ενός ανθρώπου που εργάζεται καθημερινά μέσα στο πρόγραμμα και επιθυμεί ειλικρινά να το δει να καθιερώνεται ως έναν από τους σημαντικότερους κοινωνικούς θεσμούς της χώρας.

    Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα του πιλοτικού προγράμματος είναι πως απέδειξε στην πράξη ότι η Ανεξάρτητη Διαβίωση δεν αποτελεί μια αφηρημένη θεωρία, αλλά μια εφαρμόσιμη δημόσια πολιτική. Τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν από την έρευνα της ΕΣΑμεΑ, αλλά κυρίως η εμπειρία των ίδιων των ωφελουμένων και των οικογενειών τους, επιβεβαιώνουν ότι ο θεσμός αξίζει να συνεχιστεί, να βελτιωθεί και να επεκταθεί.

    Ωστόσο, διαπιστώνω ένα σημαντικό κενό.

    Η δημόσια συζήτηση έχει επικεντρωθεί – και εύλογα – στα δικαιώματα και στις ανάγκες των ωφελουμένων. Αντίθετα, η εργασιακή πραγματικότητα των Προσωπικών Βοηθών παραμένει σχεδόν αόρατη.

    Αυτό δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εργασιακής δικαιοσύνης.

    Αποτελεί ζήτημα βιωσιμότητας του ίδιου του θεσμού.

    Ένα πρόγραμμα που βασίζεται σε σχέση εμπιστοσύνης, συνέχειας και υψηλής ευθύνης δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν δυσκολεύεται να προσελκύσει και, κυρίως, να διατηρήσει έμπειρους επαγγελματίες.

    Η καθημερινή εργασία του Προσωπικού Βοηθού δεν περιορίζεται στις ώρες που δηλώνονται στην πλατφόρμα. Περιλαμβάνει προγραμματισμό, μετακινήσεις, αλλαγές τελευταίας στιγμής, επικοινωνία με υπηρεσίες, συντονισμό ραντεβού, συνοδεία σε ταξίδια, διαχείριση κρίσεων και πολλές ακόμη ευθύνες που παραμένουν αόρατες, αλλά είναι απαραίτητες για να λειτουργήσει η ανεξάρτητη διαβίωση στην πράξη.

    Με βάση αυτή την εμπειρία, θεωρώ ότι η οριστική θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού θα πρέπει να συνοδευτεί από αντίστοιχη ωρίμανση του εργασιακού πλαισίου.

    Ενδεικτικά προτείνω:

    • τη σταδιακή μετάβαση από το εργόσημο σε ένα σταθερότερο και πληρέστερο εργασιακό καθεστώς,

    • την πρόβλεψη των βασικών εργασιακών δικαιωμάτων (άδειες, ασθένεια, δώρα, αργίες, νυχτερινή και κυριακάτικη εργασία όπου απαιτείται),

    • σαφέστερο καθορισμό καθηκόντων, ευθυνών και επαγγελματικών ορίων,

    • δυνατότητες συνεχούς εκπαίδευσης, εποπτείας και ψυχολογικής υποστήριξης των Προσωπικών Βοηθών,

    • καθώς και την πρόβλεψη τακτικής αξιολόγησης του θεσμού με βάση τεκμηριωμένα δεδομένα από την εφαρμογή του.

    Θα ήθελα, όμως, να σταθώ ιδιαίτερα σε μία πρόταση που θεωρώ κρίσιμη για το μέλλον του θεσμού.

    Να προβλεφθεί θεσμικά η συμμετοχή εκπροσώπων των Προσωπικών Βοηθών στις επιτροπές αξιολόγησης, αναθεώρησης και εξέλιξης του προγράμματος.

    Ένας θεσμός που βασίζεται στη σχέση δύο ανθρώπων δεν μπορεί να εξελίσσεται ακούγοντας συστηματικά μόνο τη μία πλευρά αυτής της σχέσης.

    Οι ωφελούμενοι, οι Προσωπικοί Βοηθοί και η Πολιτεία δεν αποτελούν τρεις αντίπαλες πλευρές, αλλά τους τρεις πυλώνες του ίδιου θεσμού.

    Η εμπειρία όλων πρέπει να αξιοποιείται ισότιμα, ώστε η βελτίωση του προγράμματος να στηρίζεται στην πραγματικότητα της καθημερινής εφαρμογής του και όχι μόνο στις καλές προθέσεις του αρχικού σχεδιασμού.

    Η συμμετοχή των ίδιων των Προσωπικών Βοηθών στη θεσμική αξιολόγηση δεν αποτελεί συνδικαλιστικό αίτημα. Αποτελεί βασική προϋπόθεση καλής δημόσιας πολιτικής. Οι άνθρωποι που εφαρμόζουν καθημερινά έναν θεσμό διαθέτουν γνώση που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από καμία διοικητική διαδικασία ή στατιστική αποτύπωση.

    Η Ανεξάρτητη Διαβίωση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς Προσωπικούς Βοηθούς.

    Και οι Προσωπικοί Βοηθοί δεν μπορούν να παραμείνουν σε έναν τόσο απαιτητικό ρόλο αν το επάγγελμα δεν είναι βιώσιμο.

    Αν πραγματικά πιστεύουμε ότι ο θεσμός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, τότε οφείλουμε να επενδύσουμε εξίσου και στους δύο πυλώνες του.

    Η ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία και η αξιοπρεπής εργασία των Προσωπικών Βοηθών δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Είναι προϋποθέσεις η μία της άλλης.

    Και ένας θεσμός που φιλοδοξεί να αλλάξει ζωές οφείλει να μάθει να ακούει όλους όσοι τις αλλάζουν καθημερινά.

    Αντώνιος Σωτηρόπουλος
    Προσωπικός Βοηθός με 20 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας
    Συμμετείχε στην ομάδα εργασίας για τη θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού

  • 1 Ιουλίου 2026, 12:49 | Γιάννης Ηλιάδης

    Σχόλιο επί του άρθρου 5 («Ωφελούμενοι»), παρ. 8
    Σχέδιο νόμου «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις»
    ________________________________________
    Θέμα: Ανάγκη διεύρυνσης της παρ. 8 του άρθρου 5, ώστε η διασφάλιση μη αποστέρησης παροχών να καλύπτει και τις παροχές των φορέων κύριας ασφάλισης, όχι μόνο του Ο.Π.Ε.Κ.Α.
    1. Η ισχύουσα διάταξη
    Το άρθρο 5 παρ. 8 του σχεδίου νόμου ορίζει:
    «Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού δεν αποστερεί τον ωφελούμενο από τη λήψη προνοιακών παροχών σε χρήμα, οικονομικών και εισοδηματικών ενισχύσεων και κοινωνικών υπηρεσιών για τη στήριξη των ατόμων με αναπηρία που χορηγεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α.»
    Η διάταξη αυτή αποσκοπεί προφανώς στη διασφάλιση ότι η ένταξη στο πρόγραμμα δεν θα λειτουργήσει ανασταλτικά ή μειωτικά ως προς άλλες παροχές αναπηρίας που ήδη λαμβάνει ο ωφελούμενος. Ωστόσο, η προστασία αυτή περιορίζεται ρητά στις παροχές «που χορηγεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α.».
    2. Το πρόβλημα: ουσιώδεις παροχές αναπηρίας δεν χορηγούνται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.
    Σημαντικό μέρος των παροχών αναπηρίας δεν χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., αλλά από τους οικείους φορείς κύριας ασφάλισης (ιδίως τον e-Ε.Φ.Κ.Α.), ως προσαυξήσεις σύνταξης ή αυτοτελείς παροχές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν:
    α) το εξωϊδρυματικό επίδομα (ν. 1140/1981, ν. 3232/2004, ν. 3518/2006), το οποίο αποδίδεται κατά κύριο λόγο από τους φορείς κύριας ασφάλισης και μόνο σε ειδικές κατηγορίες δικαιούχων (ιδίως ανασφάλιστους) από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., και
    β) το επίδομα απολύτου αναπηρίας, το οποίο ομοίως χορηγείται ως προσαύξηση σύνταξης από τον οικείο φορέα κύριας ασφάλισης σε συνταξιούχους που έχουν ανάγκη βοήθειας και συμπαράστασης άλλου προσώπου για την εκτέλεση βασικών πράξεων της καθημερινής ζωής.
    Η ρητή και αποκλειστική αναφορά της παρ. 8 στον Ο.Π.Ε.Κ.Α., χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για τους φορείς κύριας ασφάλισης, αφήνει εκτός του πεδίου προστασίας ακριβώς τις παροχές εκείνες που, λόγω της φύσης τους, συνδέονται στενότερα με τη λειτουργική ανάγκη υποστήριξης του ωφελούμενου —όπως το εξωϊδρυματικό επίδομα και το επίδομα απολύτου αναπηρίας (ή “ετέρου προσώπου”)— και οι οποίες θα έπρεπε να τυγχάνουν της ίδιας διασφάλισης.
    3. Συστημικός, όχι τυχαίος, χαρακτήρας της παράλειψης
    Η παράλειψη αυτή δεν είναι μεμονωμένη, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο του σχεδίου νόμου, το οποίο δομεί το σύνολο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού αποκλειστικά γύρω από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.: ως φορέα υλοποίησης (άρθρο 4 παρ. 1), ως φορέα καταβολής αμοιβής στον προσωπικό βοηθό (άρθρο 7 παρ. 5 περ. β), και ως υπεύθυνο επεξεργασίας του πληροφοριακού συστήματος (άρθρο 8 παρ. 2). Στο πλαίσιο αυτό, η παρ. 8 φαίνεται να αναπαράγει ανεξέταστα την ίδια στενή, ΟΠΕΚΑ-κεντρική οπτική, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι η προστασία που επιδιώκει να παράσχει —μη αποστέρηση παροχών λόγω συμμετοχής στο πρόγραμμα— έχει νόημα και ανάγκη εφαρμογής ανεξαρτήτως του φορέα που χορηγεί την εκάστοτε παροχή.
    Κατά την ερμηνευτική αρχή expressio unius est exclusio alterius (η ρητή αναφορά μιας κατηγορίας υπονοεί αποκλεισμό των λοιπών), η στενή διατύπωση αφήνει ανοιχτό το ερμηνευτικό ζήτημα αν η συμμετοχή στο πρόγραμμα θα μπορούσε να επηρεάσει παροχές κύριας ασφάλισης, κάτι που δεν αποκλείεται ρητά όπως θα έπρεπε.
    4. Πρόταση τροποποίησης
    Προτείνεται η αναδιατύπωση της παρ. 8 του άρθρου 5, ώστε η διασφάλιση μη αποστέρησης παροχών να καλύπτει ρητά και τις παροχές που χορηγούνται από φορείς κύριας ασφάλισης, με ενδεικτική διατύπωση:
    «Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού δεν αποστερεί τον ωφελούμενο από τη λήψη προνοιακών παροχών σε χρήμα, οικονομικών και εισοδηματικών ενισχύσεων και κοινωνικών υπηρεσιών για τη στήριξη των ατόμων με αναπηρία που χορηγεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., καθώς και από τη λήψη συντάξεων, προσαυξήσεων συντάξεων ή λοιπών παροχών αναπηρίας που χορηγούνται από τους οικείους φορείς κύριας ασφάλισης ή από οποιονδήποτε άλλο φορέα του δημόσιου τομέα».
    Η διεύρυνση αυτή δεν συνεπάγεται πρόσθετη δημοσιονομική επιβάρυνση, αφού δεν δημιουργεί νέο δικαίωμα παροχής, αλλά απλώς αίρει τον κίνδυνο στενής ερμηνείας που θα άφηνε εκτός προστασίας παροχές ήδη θεμελιωμένες βάσει άλλων νομοθετημάτων.

  • 1 Ιουλίου 2026, 12:08 | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

    Επιλέξιμοι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού είναι όσοι είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαέξι (16) ετών και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα εξήντα πέντε (65) έτη. Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους.

    1) Γιατί το 75ο έτος είναι το ηλικιακό όριο για τον/την ωφελούμενο/ωφελούμενη προκειμένου να δικαιούται προσωπικού βοηθού ;
    2) Ο/η ωφελούμενος/ωφελούμενη να δικαιούται προσωπικό βοηθό και μετά το 75ο έτος της ηλικίας του/της, ΔΗΛΑΔΗ ΕΦ΄ΟΡΟΥ ΖΩΗΣ.
    3) Να αποσυνδεθεί το επίδομα κίνησης από το 75ο έτος.

  • 1 Ιουλίου 2026, 12:51 | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

    Επιλέξιμοι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού είναι όσοι είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαέξι (16) ετών και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα εξήντα πέντε (65) έτη. Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους.

    1) Γιατί το 75ο έτος είναι το ηλικιακό όριο για τον/την ωφελούμενο/ωφελούμενη προκειμένου να δικαιούται προσωπικού βοηθού ;
    2) Ο/η ωφελούμενος/ωφελούμενη να δικαιούται προσωπικό βοηθό και μετά το 75ο έτος της ηλικίας του/της, ΔΗΛΑΔΗ ΕΦ΄ΟΡΟΥ ΖΩΗΣ.

  • 1 Ιουλίου 2026, 12:11 | Αντωνία Τρικαλιώτη

    Αντωνία Τρικαλιώτη
    Υπάλληλος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την αναδιαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής της Ρουμανίας, υπεύθυνη για τον σχεδιασμό της υπηρεσίας των επαγγελματιών προσωπικών βοηθών.
    Μέλος του Δ.Σ. και της διαχειριστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Ανεξάρτητη Διαβίωση (ENIL)
    Επιστημονική Υπεύθυνη της Στρατηγικής των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες της Περιφέρειας Θεσσαλίας
    Συνιδρύτρια του Οργανισμού Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ελλάδας i-living
    Χρήστρια Προσωπικής Βοήθειας

    Συγχαρητήρια για συνέχιση του δικαιώματος στην Προσωπική Βοήθεια μέσω της καθολικής εφαρμογής. Ακολουθούν κάποιες επισημάνσεις μου.

    Άρθρο 1
    Να προστεθεί ως σκοπός και η αποϊδρυματοποίηση (Παρακαλώ διαβάστε ως το τέλος, έχω και ουσιαστικές επισημάνσεις εκτός από τις τυπικές).

    Άρθρο 2.
    Δε λέγεται Διεθνής Σύμβαση αλλά σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες. Να προστεθεί και το γενικό σχόλιο 5 της ίδιας Σύμβασης, καθώς εκεί καθορίζονται οι αρχές της προσωπικής βοήθειας

    Άρθρο 2 ή 3. Να διευκρινιστεί πως η προσωπική βοήθεια είναι δικαίωμα κι όχι απλώς ένα πρόγραμμα ή μια παροχή

    Άρθρο 3
    Να προστεθεί στην αρχή εκεί που λέει «εξατομικευμένη υποστήριξη» το «και καθοδηγούμενη από τον χρήστη» καθώς είναι βασικό της στοιχείο το user-led
    Να προστεθεί πριν τα α β κλπ. στις δραστηριότητες ότι «δεν περιορίζεται σε αυτές»
    Να προστεθεί στο (α) η υγιεινή του χώρου (τα άτομα με αναπηρία δεν μπορούν να προσλαμβάνουν και άλλους ανθρώπους για τις απλές καθημερινές δουλειές που θα έκαναν μόνα τους αν δεν είχαν αναπηρία. Κάποια άτομα ζουν μόνα, αλλά ακόμη κι αν ζουν με άλλους υπάρχουν κάποιες δουλειές σπιτιού που τους αναλογούν π.χ. ο ΠΒ μας βοηθάει να κάνουμε μπάνιο αλλά αρνείται να μαζέψει τα νερά γιατί θεωρεί πως το νομικό πλαίσιο του απαγορεύει να φροντίζει τον χώρο όπου ζούμε).

    Άρθρο 4
    (3) το καθεστώς συνοίκησης πρέπει να πάψει να υπάρχει, καταπατά βασικές αρχές της προσωπικής βοήθειας σύμφωνα με τη σύμβαση
    ε) να προστεθεί «και αλληλοϋποστήριξης χρηστών, για να υπάρχει δομημένο peer support

    Άρθρο 5
    δ) να ξανασκεφτείτε το κατώτατο όριο ηλικίας για παιδιά με αυξημένες ανάγκες που χρειάζονται 24ωρη βοήθεια, που είναι εξαντλητική για τους γονείς και συντελεί στην ιδρυματοποίησή τους. Για τους άνω των 75 που πολύ σωστά θέσατε ως όρο την προΰπαρξη της αναπηρίας, υπάρχουν άλλες υπηρεσίες φροντίδας στην κοινότητα ή θα δημιουργηθούν άμεσα; Επίσης τι θα γίνει με τους άνω των 65 που δεν ήταν δικαιούχοι επιδόματος κίνησης γιατί έχουν νοητικές αναπηρίες, για ποιο λόγο στα 65 θα πάψουν να είναι δικαιούχοι; Θα δημιουργηθούν για αυτούς νέες εξατομικευμένες υπηρεσίες; Και ως τότε πώς θα υποστηρίζονται; Ή θα ιδρυματοποιηθούν ενώ σκοπός της παροχής είναι η πρόληψη της ιδρυματοποίησης
    Τα μέλη των ειδικών επιτροπών πρέπει να κάνουν νέα σωστή εκπαίδευση γιατί στο πιλοτικό οι περισσότερες κρίσεις τους ήταν λάθος δημιουργώντας το μεγαλύτερο πρόβλημα.
    7. θα δημιουργηθούν άλλες κατ οίκον εξατομικευμένες υπηρεσίες για αυτά τα άτομα; Κι ως τότε τι θα γίνει; Είναι σωστό πως οι προσωπικοί βοηθοί δε θα έχουν νοσηλευτική εξειδίκευση αλλά ελλείψει άλλων υπηρεσιών και για αποφυγή της ιδρυματοποίησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν

    Άρθρο 6
    δ) αρκεί να μη χρειάζεται πιστοποιητικό γλωσσομάθειας όπως πολύ σωστά ισχύει και στο πιλοτικό
    ε) το πρόγραμμα εκπαίδευσης θα παραμείνει το ίδιο; Είναι καλό που είναι σύντομο ασύγχρονο και ευέλικτο αλλά ίσως πρέπει να γίνει πιο ουσιαστικό ή να καταργηθεί εντελώς αφού έτσι όπως ήταν στο πιλοτικό δεν πρόσφερε κάτι

    Άρθρο 7
    1. Σωστό το όριο των 6 μηνών, αλλά για να είναι δίκαιο πρέπει ήδη να τεθεί σε λειτουργία το πρόγραμμα υποστήριξης των χρηστών ώστε να βοηθηθούν στο πώς θα βρουν προσωπικούς βοηθούς (το μητρώο δεν είναι αρκετό, συνήθως βρίσκουμε με αγγελία και τους ζητάμε να εγγραφούν στο μητρώο). Επίσης οι χρήστες για να προσλάβουν προσωπικούς βοηθούς πρέπει να καταλάβουν τι είναι ο προσωπικός βοηθός τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνει και πώς μπορούν να ωφεληθούν. Όταν οι χρήστες ενημερωθούν και ενδυναμωθούν μπορεί να ισχύσει το 6μηνο. Επίσης αν οι επιτροπές κάνουν σωστές αξιολογήσεις και απονεμηθούν ώρες μόνο σε όσους χρήζουν προσωπικής βοήθειας τότε δε θα χρειαστεί να εφαρμοστεί το 6μηνο
    2. Καταργήστε το καθεστώς συνοίκησης. Όσοι έχουν 24ωρη ανάγκη πρέπει να τους απονεμηθούν οι αντίστοιχες ώρες για να καλύπτονται με βάρδιες αλλιώς η διαβίωση τους δεν είναι ανεξάρτητη αν υποστηρίζονται από έναν μόνο εργαζόμενο ο οποίος μάλιστα ζει εκεί και δεν έχουν ούτε κάλυψη για τις Κυριακές, κανείς δεν αντέχει να προσφέρει προσωπική βοήθεια 24 ώρες και μάλιστα συνεχόμενες επί 6 μέρες. Σήμερα όσοι έχουμε πλήρη ανάγκη υποστηριζόμαστε μόνο για 63,5 ώρες την εβδομάδα μέσω του πιλοτικού (που είναι το ανώτατο ποσό για ωριαίους). Το κόστος για να καλύψουμε από την τσέπη μας τις υπόλοιπες 104,5 ώρες (και μάλιστα νύχτες, Κυριακές και αργίες) είναι δυσβάσταχτο ακόμη και για αυτούς από εμάς που δεν είμαστε άνεργοι ωθώντας μας στην ιδρυματοποίηση.

    Άρθρο 8
    Τι γίνεται με τους ανάπηρους που έχουν ισχύουσες αποφάσεις ποσοστού αναπηρία αλλά από τις επιτροπές που υπήρχαν πριν τα ΚΕΠΑ; Θα ψηφιστεί νέα ΚΥΑ που αυτές οι αποφάσεις θα είναι πια άκυρες στην Ελλάδα ή θα γίνονται κατ’ εξαίρεση δεκτές να κατατεθούν έντυπα από τους αιτούντες;
    7β) ή διαβατηρίου (ομοίως και για τα άλλα μητρώα)

    Άρθρο 11
    Οι ώρες για τους ήδη ωφελούμενους μένουν οι ίδιες (ή θα γίνουν ακόμη λιγότερες αν υπάρξουν περισσότεροι ωφελούμενοι ή μεγαλύτερες αμοιβές των ΠΒ, δημιουργώντας πρόβλημα στο πως έχουν διαμορφώσει οι χρήστες την καθημερινότητά τους); Μπορούν να αιτηθούν περισσότερες ώρες;

    Χρειάζονται διευκρινίσεις για τα παρακάτω:
    – Πώς θα γίνει η μοριοδότηση των αιτούντων; Οι ήδη ωφελούμενοι του πιλοτικού είναι καλό να επαναξιολογηθούν από επιτροπές σταδιακά καθώς έγιναν πολλές λάθος αξιολογήσεις (με την προϋπόθεση πως οι επιτροπές θα είναι τώρα καταρτισμένες). Οι αξιολογούμενοι πρέπει να έχουν δικαίωμα ένστασης όπως ισχύει σε όλα.
    – Θα εναρμονιστεί η αμοιβή και τα εργασιακά δικαιώματα των Προσωπικών Βοηθών με τα ισχύοντα στη χώρα; (Ήδη ζητούν μεγαλύτερη αμοιβή πληρωμένη από τον χρήστη)
    – Εφόσον το συμφωνητικό είναι μεταξύ χρήστη και βοηθού, μπορεί η αμοιβή να δίνεται μέσω του χρήστη, για να είναι ξεκάθαρη η επαγγελματική σχέση;
    – Τι θα ισχύσει με τους ιδρυματοποιημένους σε μεγάλα παραδοσιακά ιδρύματα ή σε ΣΥΔ; Θα καταργηθεί η απαγόρευση υποβολής αίτησης για ΠΒ σε όσους διαμένουν σε ΣΥΔ ώστε να έχουν μια ευκαιρία να ζήσουν ανεξάρτητοι;

  • 1 Ιουλίου 2026, 12:44 | Γιάννης Ηλιάδης

    Σχόλιο επί του άρθρου 5 («Ωφελούμενοι»), παρ. 2 περ. δ)
    Σχέδιο νόμου «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις»
    ________________________________________
    Θέμα: Ανάγκη συμπερίληψης του εξωϊδρυματικού επιδόματος στα κριτήρια ηλικιακής επέκτασης της παρ. 2 περ. δ) του άρθρου 5
    1. Η ισχύουσα διάταξη
    Το άρθρο 5 παρ. 2 περ. δ) του σχεδίου νόμου ορίζει ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας των ωφελούμενων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού ηλικία από 16 έως 65 ετών, με την εξής εξαίρεση:
    «Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους.»
    Δηλαδή, η μοναδική «πύλη» παράτασης της ηλικιακής επιλεξιμότητας πέραν των 65 ετών είναι η προηγούμενη λήψη του επιδόματος κίνησης.
    2. Το εύρος του επιδόματος κίνησης είναι στενό και άσχετο με την ανάγκη προσωπικής βοήθειας
    Το επίδομα κίνησης της περ. θ) παρ. 7 άρθρου 51 ν. 1882/1990 χορηγείται αποκλειστικά σε τρεις στενά προσδιορισμένες παθολογικές κατηγορίες, με ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας 80%:
    • ακρωτηριασμό και των δύο κάτω άκρων,
    • ακρωτηριασμό και των δύο άνω άκρων,
    • παράλυση των δύο κάτω άκρων (παραπληγία/παραπάρεση ή τετραπληγία/τετραπάρεση).
    Πρόκειται, όπως προκύπτει και από τη σχετική κανονιστική ρύθμιση (ΚΥΑ Π3α/Φ15/Γ.Π.οικ.88483/27-6-2008), για επίδομα που αποσκοπεί αποκλειστικά στην κάλυψη αυξημένων δαπανών μετακίνησης λόγω απώλειας κινητικότητας — όχι στην αναγνώριση γενικής ανάγκης υποστήριξης στην καθημερινή διαβίωση ή στην αποτροπή ιδρυματοποίησης.
    3. Το εξωϊδρυματικό επίδομα είναι το τελολογικά συναφές κριτήριο που παραλείπεται
    Το εξωϊδρυματικό επίδομα (ν. 1140/1981, ν. 3232/2004, ν. 3518/2006) χορηγείται σε άτομα με σοβαρή λειτουργική εξάρτηση, τα οποία χρειάζονται τη συνδρομή τρίτου προσώπου προκειμένου να παραμείνουν στο οικείο περιβάλλον τους αντί να ιδρυματοποιηθούν. Το επίδομα αυτό αποδίδεται κατά κύριο λόγο από τους οικείους φορείς κύριας ασφάλισης (π.χ. e-Ε.Φ.Κ.Α.) ως προσαύξηση της σύνταξης αναπηρίας, ενώ μόνο σε ειδικές κατηγορίες δικαιούχων (ιδίως ανασφάλιστους) αποδίδεται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.
    Το άρθρο 1 του σχεδίου νόμου ορίζει ρητά ως σκοπό του Μέρους Α΄ (Προσωπικός Βοηθός):
    «η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία και της συμπερίληψής τους στην κοινωνία, η αποτροπή της περιθωριοποίησης και ιδρυματοποίησής τους».
    Η αντιστοιχία μεταξύ του σκοπού αυτού και της λειτουργίας του εξωϊδρυματικού επιδόματος είναι άμεση και αυτονόητη· αντίθετα, η αντιστοιχία με το επίδομα κίνησης είναι έμμεση και τυχαία, αφού το τελευταίο ουδόλως προϋποθέτει ανάγκη προσωπικής υποστήριξης στην καθημερινότητα.
    4. Η πρακτική συνέπεια της παράλειψης
    Με την ισχύουσα διατύπωση προκύπτουν δύο ανεπιθύμητα αποτελέσματα:
    α) Άτομο 66-75 ετών με τεκμηριωμένη, μακροχρόνια δικαιούχο ιδιότητα εξωϊδρυματικού επιδόματος — δηλαδή με πιστοποιημένη, σοβαρή ανάγκη βοήθειας τρίτου προσώπου για να αποφευχθεί η ιδρυματοποίησή του — αποκλείεται αυτοδικαίως από το Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού, εφόσον η υποκείμενη πάθησή του (π.χ. προϊούσα νευρολογική νόσο χωρίς τυπική παραπληγία/τετραπληγία, βαριά νοητική ή ψυχική αναπηρία) δεν εμπίπτει στις τρεις στενές κατηγορίες του επιδόματος κίνησης.
    β) Αντιθέτως, άτομο με απλό ακρωτηριασμό ενός σκέλους ή άνω άκρου το οποίο ενδέχεται να είναι πλήρως αυτοεξυπηρετούμενο ως προς την καθημερινή διαβίωση, αλλά έλαβε το επίδομα κίνησης πριν τα 65, εντάσσεται στο πρόγραμμα έως τα 75, ανεξαρτήτως αν έχει πραγματική ανάγκη προσωπικού βοηθού.
    Το αποτέλεσμα αυτό αντιστρέφει τη λογική στην οποία στηρίζεται το ίδιο το πρόγραμμα: η επιλεξιμότητα συναρτάται με έναν δείκτη (κινητικότητα/μετακίνηση) που δεν είναι ο κατάλληλος δείκτης της πραγματικής ανάγκης, ενώ αγνοείται ο δείκτης (εξωϊδρυματικό) που είναι εννοιολογικά και νομοθετικά ο πλέον συναφής.
    5. Πρόταση τροποποίησης
    Προτείνεται η προσθήκη εναλλακτικής προϋπόθεσης στο άρθρο 5 παρ. 2 περ. δ), ώστε η ηλικιακή επέκταση έως τα 75 έτη να καλύπτει και τους δικαιούχους εξωϊδρυματικού επιδόματος πριν τη συμπλήρωση του 65ου έτους, ανεξαρτήτως του αν αυτό αποδίδεται από φορέα κύριας ασφάλισης ή από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., με ενδεικτική διατύπωση:
    «Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι, πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους: αα) του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., ή ββ) του εξωϊδρυματικού επιδόματος κατά τις διατάξεις των ν. 1140/1981, ν. 3232/2004 και ν. 3518/2006, ανεξαρτήτως του αν αυτό χορηγείται από τον οικείο φορέα κύριας ασφάλισης ή από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.»
    Η προσθήκη αυτή δεν διευρύνει ανεξέλεγκτα τον κύκλο των δικαιούχων, αφού το εξωϊδρυματικό επίδομα χορηγείται ήδη κατόπιν αυστηρής ιατρικής κρίσης περί ανάγκης βοήθειας τρίτου προσώπου· αντιθέτως, εναρμονίζει την προϋπόθεση ηλικιακής επέκτασης με τον δηλωμένο σκοπό του ίδιου του νομοθετήματος.

  • 1 Ιουλίου 2026, 10:16 | ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΜΟΝΙΑΣ

    Θα ήθελα καταρχήν με την ιδιότητα του ωφελούμενου του Πιλοτικού Προγράμματος Προσωπικός Βοηθός να αποδώσω τα συγχαρητήρια για την Ά φάση (παρά τις όποιες ατέλειες) καθώς και για το παρών σχέδιο νόμου που βρίσκεται στην σωστή κατεύθυνση.
    Με δεδομένα :
    • την επαγγελματική μου ιδιότητα ως ελεύθερος επαγγελματίας Πολιτικός Μηχανικός.
    • Αναπηρία 90% εφόρου ζωής-τετραπληγία.
    • Τρίτεκνος (όλα τα τέκνα ανήλικα).
    Έχω να επισημάνω-προτείνω το εξής: Σε συνέχεια της εξαιρέσεως: Άρθρο 5 /Ωφελούμενοι/δ) είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαέξι (16) ετών και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα εξήντα πέντε (65) έτη. Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους,
    Να ισχύσει αυτούσια η ως άνω εξαίρεση για:
    1. Άρθρο 5 /Ωφελούμενοι/ζ
    (με τελική ερμηνεία χωρίς εισοδηματικά κριτήρια).
    2. Άρθρο 6 /Προσωπικοί Βοηθοί/θ
    (με τελική ερμηνεία παροχή δυνατότητας απασχόλησης Προσωπικού Βοηθού και σε συζύγους, σύμφωνους συμβίωσης, συγγενείς α’,β’ εξ’ αίματος ή αγχιστείας).

  • 1 Ιουλίου 2026, 00:10 | Παναγιώτης

    Θα πρέπει να εξεταστεί το θέμα όταν υπάρχουν προβλήματα, προσωπικός βοηθός να μπορεί να είναι και ένας συγγενής α ή βαθμού.
    Π.χ ένα άτομο με κινητική αναπηρία χρειάζεται να πάει μια βόλτα ή στην εργασία του και θέλει να μετακινηθεί με το ιδιωτικό το όχημα δεν υπάρχουν προσωπική βοηθοί οι οποίοι θα αναλάβουν την ευθύνη να σε τοποθετήσουν στο αυτοκίνητο σου και αυτοι οδηγοί να σε παν εκεί που θέλεις, δυστυχώς δεν αναλαμβάνουν αυτή την ευθύνη ούτε όμως έχουν και την ορθή γνώση για την ασφαλή μετακίνηση, οπότε πάλι δεν είσαι αυτόνομος ειδικά σε επαρχιακές πόλεις όπου βρίσκομαι εγώ που η συγκοινωνίες δεν είναι προσβάσιμες. Επίσης δεν μπορούμε να βρούμε πρόσωπικούς βοηθούς οι οποίοι θα αναλάβουν μία βαριά κινητική αναπηρία όλοι θέλουν τα εύκολα όμως η καθημερινότητα ενός ανθρώπου με βαριά κινητική αναπηρία είναι πάρα πολύ δύσκολη και απαιτητική! Δεν είμαστε κατοικίδια που απλά θα τα βγάλεις μία εύκολη βόλτα δυστυχώς αντιμετωπίζουμε καθημερινά πάρα πολλές προκλήσεις μόνο δική μας άνθρωποι μπορούν να καταλάβουν 100%. Θα πρέπει να λάβετε πολύ σοβαρά το συγκεκριμένο ζήτημα όσον αφορά το συγγενικό κομμάτι μεταξύ προσωπικού βοηθού και ωφελούμενου.
    Ευχαριστώ εκ των προτέρων!

  • 30 Ιουνίου 2026, 22:51 | ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΑΚΗΣ

    Για άλλη μία φορά, η Πολιτεία καλείται να αποδείξει αν τα μεγάλα λόγια περί ισότητας, συμπερίληψης και κοινωνικής δικαιοσύνης έχουν πραγματικό περιεχόμενο ή αν είναι απλώς κενές διακηρύξεις.
    Εμείς, οι εργαζόμενοι ΑμεΑ του 18μηνου προγράμματος της ΔΥΠΑ στους Δήμους, δεν ζητήσαμε ποτέ προνόμια. Ζητήσαμε μόνο αυτό που κάθε πολίτης θεωρεί αυτονόητο: το δικαίωμα στην εργασία, στην αξιοπρέπεια και στην ελπίδα.
    Επί 18 μήνες αποδείξαμε ότι μπορούμε να εργαστούμε με συνέπεια, επαγγελματισμό και υπευθυνότητα. Σταθήκαμε δίπλα στους συναδέλφους μας, εξυπηρετήσαμε πολίτες, καλύψαμε πραγματικές ανάγκες των Δήμων. Δεν ήμασταν «ωφελούμενοι». Ήμασταν εργαζόμενοι.
    Και τώρα;
    Τώρα το κράτος μάς λέει ότι η αποστολή μας τελείωσε.
    Όχι γιατί δεν είμαστε χρήσιμοι.
    Όχι γιατί δεν υπάρχουν ανάγκες.
    Αλλά επειδή έληξε ένα πρόγραμμα.
    Μπορεί άραγε η αξιοπρέπεια ενός ανθρώπου να έχει ημερομηνία λήξης;
    Η Πολιτεία γνωρίζει πολύ καλά ότι η πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην ιδιωτική αγορά εργασίας παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Παρά τις νομοθετικές εγγυήσεις, πολλοί εργοδότες εξακολουθούν να διστάζουν ή να αρνούνται να προσλάβουν άτομα με αναπηρία. Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες συμπολίτες μας αποκλείονται στην πράξη από την εργασία.
    Ακριβώς γι’ αυτό δημιουργήθηκε το ειδικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ. Ήταν μια έμπρακτη αναγνώριση ότι τα άτομα με αναπηρία χρειάζονται ουσιαστικές πολιτικές ένταξης και όχι ευχολόγια.
    Το άρθρο 21 του Συντάγματος επιβάλλει στο κράτος να λαμβάνει ειδικά μέτρα για την προστασία των ατόμων με αναπηρία. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που έχει ισχύ νόμου στην Ελλάδα (Ν. 4074/2012), κατοχυρώνει το δικαίωμα στην εργασία χωρίς διακρίσεις και επιβάλλει στα κράτη να προωθούν ενεργά την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία.
    Η λήξη του προγράμματος, χωρίς καμία πρόβλεψη για τη συνέχιση της απασχόλησής μας, έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα αυτών των υποχρεώσεων. Δεν ζητάμε να αγνοηθεί ο νόμος. Ζητάμε η Πολιτεία να ασκήσει τις αρμοδιότητές της ώστε να μη χαθεί η μοναδική εργασιακή διέξοδος που δημιούργησε για εμάς.
    Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη από φωτογραφίες με αναπηρικά αμαξίδια στις επετείους. Έχει ανάγκη από ίσες ευκαιρίες, σταθερή εργασία και πραγματική ένταξη.
    Κάθε άνθρωπος που θα απολυθεί με τη λήξη του προγράμματος δεν θα χάσει μόνο έναν μισθό.
    Θα χάσει την ανεξαρτησία του.
    Θα χάσει την αξιοπρέπειά του.
    Θα χάσει την ελπίδα ότι μπορεί να είναι ισότιμο μέλος της κοινωνίας.
    Και αυτό δεν είναι προσωπική αποτυχία των εργαζομένων. Είναι αποτυχία της Πολιτείας.
    Καλούμε την Κυβέρνηση, το Υπουργείο Εργασίας, τη ΔΥΠΑ, το Υπουργείο Εσωτερικών, την ΚΕΔΕ, όλους τους Δημάρχους και κάθε πολιτική δύναμη να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλία για την παράταση του προγράμματος και τη δημιουργία μόνιμης, σταθερής λύσης για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία.
    Δεν ζητάμε χάρη.
    Δεν ζητάμε ελεημοσύνη.
    Δεν ζητάμε προνόμια.
    Απαιτούμε σεβασμό στο Σύνταγμα, στις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και, πάνω απ’ όλα, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
    Γιατί μια κοινωνία κρίνεται από τον τρόπο που στέκεται δίπλα στους πιο ευάλωτους πολίτες της.
    Και σήμερα η Ελλάδα καλείται να αποφασίσει:
    Θα υπερασπιστεί το δικαίωμα των ΑμεΑ στην εργασία ή θα τους επιστρέψει στη σιωπή, στην ανεργία και στον αποκλεισμό;
    Η παράταση του προγράμματος δεν είναι πολιτική επιλογή. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Είναι ζήτημα ανθρωπιάς.

  • 30 Ιουνίου 2026, 22:48 | ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΑΚΗΣ

    Για άλλη μία φορά, η Πολιτεία καλείται να αποδείξει αν τα μεγάλα λόγια περί ισότητας, συμπερίληψης και κοινωνικής δικαιοσύνης έχουν πραγματικό περιεχόμενο ή αν είναι απλώς κενές διακηρύξεις.
    Εμείς, οι εργαζόμενοι ΑμεΑ του 18μηνου προγράμματος της ΔΥΠΑ στους Δήμους, δεν ζητήσαμε ποτέ προνόμια. Ζητήσαμε μόνο αυτό που κάθε πολίτης θεωρεί αυτονόητο: το δικαίωμα στην εργασία, στην αξιοπρέπεια και στην ελπίδα.
    Επί 18 μήνες αποδείξαμε ότι μπορούμε να εργαστούμε με συνέπεια, επαγγελματισμό και υπευθυνότητα. Σταθήκαμε δίπλα στους συναδέλφους μας, εξυπηρετήσαμε πολίτες, καλύψαμε πραγματικές ανάγκες των Δήμων. Δεν ήμασταν «ωφελούμενοι». Ήμασταν εργαζόμενοι.
    Και τώρα;
    Τώρα το κράτος μάς λέει ότι η αποστολή μας τελείωσε.
    Όχι γιατί δεν είμαστε χρήσιμοι.
    Όχι γιατί δεν υπάρχουν ανάγκες.
    Αλλά επειδή έληξε ένα πρόγραμμα.
    Μπορεί άραγε η αξιοπρέπεια ενός ανθρώπου να έχει ημερομηνία λήξης;
    Η Πολιτεία γνωρίζει πολύ καλά ότι η πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην ιδιωτική αγορά εργασίας παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Παρά τις νομοθετικές εγγυήσεις, πολλοί εργοδότες εξακολουθούν να διστάζουν ή να αρνούνται να προσλάβουν άτομα με αναπηρία. Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες συμπολίτες μας αποκλείονται στην πράξη από την εργασία.
    Ακριβώς γι’ αυτό δημιουργήθηκε το ειδικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ. Ήταν μια έμπρακτη αναγνώριση ότι τα άτομα με αναπηρία χρειάζονται ουσιαστικές πολιτικές ένταξης και όχι ευχολόγια.
    Το άρθρο 21 του Συντάγματος επιβάλλει στο κράτος να λαμβάνει ειδικά μέτρα για την προστασία των ατόμων με αναπηρία. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που έχει ισχύ νόμου στην Ελλάδα (Ν. 4074/2012), κατοχυρώνει το δικαίωμα στην εργασία χωρίς διακρίσεις και επιβάλλει στα κράτη να προωθούν ενεργά την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία.
    Η λήξη του προγράμματος, χωρίς καμία πρόβλεψη για τη συνέχιση της απασχόλησής μας, έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα αυτών των υποχρεώσεων. Δεν ζητάμε να αγνοηθεί ο νόμος. Ζητάμε η Πολιτεία να ασκήσει τις αρμοδιότητές της ώστε να μη χαθεί η μοναδική εργασιακή διέξοδος που δημιούργησε για εμάς.
    Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη από φωτογραφίες με αναπηρικά αμαξίδια στις επετείους. Έχει ανάγκη από ίσες ευκαιρίες, σταθερή εργασία και πραγματική ένταξη.
    Κάθε άνθρωπος που θα απολυθεί με τη λήξη του προγράμματος δεν θα χάσει μόνο έναν μισθό.
    Θα χάσει την ανεξαρτησία του.
    Θα χάσει την αξιοπρέπειά του.
    Θα χάσει την ελπίδα ότι μπορεί να είναι ισότιμο μέλος της κοινωνίας.
    Και αυτό δεν είναι προσωπική αποτυχία των εργαζομένων. Είναι αποτυχία της Πολιτείας.
    Καλούμε την Κυβέρνηση, το Υπουργείο Εργασίας, τη ΔΥΠΑ, το Υπουργείο Εσωτερικών, την ΚΕΔΕ, όλους τους Δημάρχους και κάθε πολιτική δύναμη να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλία για την παράταση του προγράμματος και τη δημιουργία μόνιμης, σταθερής λύσης για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία.
    Δεν ζητάμε χάρη.
    Δεν ζητάμε ελεημοσύνη.
    Δεν ζητάμε προνόμια.
    Απαιτούμε σεβασμό στο Σύνταγμα, στις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και, πάνω απ’ όλα, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
    Γιατί μια κοινωνία κρίνεται από τον τρόπο που στέκεται δίπλα στους πιο ευάλωτους πολίτες της.
    Και σήμερα η Ελλάδα καλείται να αποφασίσει:
    Θα υπερασπιστεί το δικαίωμα των ΑμεΑ στην εργασία ή θα τους επιστρέψει στη σιωπή, στην ανεργία και στον αποκλεισμό;
    Η παράταση του προγράμματος δεν είναι πολιτική επιλογή. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Είναι ζήτημα ανθρωπιάς.

  • 30 Ιουνίου 2026, 20:50 | ΣΑΡΙΔΟΥ ΟΥΡΑΝΙΑ

    Καλησπέρα σας θα ήθελα να επισημάνω ότι σαν ΑΜΕΑ ζητούμε να εξεταστεί άμεσα η δυνατότητα νομοθετικής ρύθμισης για τη συνέχιση της απασχόλησης των ΑΜΕΑ με το πρόγραμμα της ΔΥΠΑ
    μετά την λήξη του προγράμματος πάλι ΑΜΕΑ θα είμαστε και δυστυχώς δεν υπάρχουν άλλες προοπτικές για εργασία όσο και αν ακούγεται περίεργο ναι υπάρχει μια αρνητικότητα στο να προσλαμβάνουν ΑΜΕΑ. Στους δήμους που εργαζόμαστε ;εργαζόμαστε σε πάγιες θέσεις και πολύ σημαντικές για την ομαλή λειτουργιά αυτών, και ερωτώ αφού γίνεται αυτό γιατί να μην εξεταστεί άμεσα η δυνατότητα νομοθετικής ρύθμισης για τη συνέχιση της απασχόλησης!
    Η επαγγελματική τους ένταξη προστατεύεται από το άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος, τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που κυρώθηκε με τον ν. 4074/2012, και την αρχή της ίσης μεταχείρισης του ν. 4443/2016, γιατί λοιπόν να μη εξεταστεί η δυνατότητα κοινοβουλευτικής παρέμβασης, ώστε να υπάρξει ειδική διάταξη στον υπό συζήτηση Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή σε σχετική τροπολογία, χωρίς πρόσθετα διοικητικά εμπόδια που θα ακύρωναν στην πράξη τη συνέχιση της εργασίας τους.
    ώστε να υπάρξει ειδική διάταξη στον υπό συζήτηση Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή σε σχετική τροπολογία, χωρίς πρόσθετα διοικητικά εμπόδια που θα ακύρωναν στην πράξη τη συνέχιση της εργασίας τους.

    Με εκτίμηση,
    ΣΑΡΙΔΟΥ ΟΥΡΑΝΙΑ

  • 30 Ιουνίου 2026, 20:57 | Μανος

    Θέμα: Αναθεώρηση και αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων για τον Προσωπικό Βοηθό

    Με το παρόν σχόλιο θα ήθελα να επισημάνω την ανάγκη ριζικής αναθεώρησης των εισοδηματικών κριτηρίων για την επιλογή των δικαιούχων του Προσωπικού Βοηθού.

    Τα υφιστάμενα εισοδηματικά όρια είναι πλέον εντελώς παρωχημένα και εκτός πραγματικότητας. Με την πρωτοφανή ακρίβεια, τον πληθωρισμό και την κατακόρυφη αύξηση του κόστους ζωής, τα ποσά αυτά δεν εξασφαλίζουν παράλληλα την κάλυψη των βασικών αναγκών και των εξαιρετικά αυξημένων εξόδων που συνεπάγεται μια αναπηρία.

    Οι μικρές και αποσπασματικές αυξήσεις που δίνονται κατά καιρούς απο το κράτος οπως αυξηση βασικου μισθου, δεν επαρκούν για να καλύψουν το χάσμα που έχει δημιουργήσει η ακρίβεια στην καθημερινότητα. Το κριτήριο του εισοδήματος θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά –ακόμα και για τους άγαμους– ώστε ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού να μην αποκλείει ανθρώπους που έχουν πραγματική ανάγκη, αλλά τυχαίνει να ξεπερνούν για λίγο ένα χαμηλό και ξεπερασμένο εισοδηματικό όριο.

    Ο Προσωπικός Βοηθός είναι δικαίωμα για την ανεξάρτητη διαβίωση και δεν πρέπει να μετατρέπεται σε ένα στενά επιδοματικό μέτρο με βάση κριτήρια άλλων δεκαετιών.

  • 30 Ιουνίου 2026, 11:04 | Κατερίνα Πασιοπούλου

    Ως προς το πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ ΙΙΙ αυτό που θα ήθελα να δω να αλλάζει είναι τα ηλικιακά όρια, δεδομένου οτι το ΣΠΙΤΙ ΙΙ είχε μία σύντμηση στη διαδικασία μετά τον Μάιο 2026 και βγήκαν εκτός άτομα που ήταν στο ηλικιακο όριο των 50 ετών, καθώς οι Τράπεζες βιαζόντουσαν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Και τελικά τα κονδύλια δεν απορροφήθηκαν όλα.
    Επιπλέον εφόσον πρόκειται για κοινωνική πολιτική, θα πρέπει να ενταχθούν κοινωνικά κριτήρια όπως διαζευγμένος-η με παιδιά ετών άνω των 50 ίσως εώς 55 ετών γιατί εκεί υπάρχει πραγματικά ανάγκη αγοράς κατοικίας.
    Η αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων δεν αποτελεί σκοπό της κοινωνικής πολιτικής αλλά η συμπερίληψη μεγαλύτερης ομάδας ατόμων με κοινωνικά κριτήρια
    Η golden visa αυξάνει τις τιμές της αγοράς και τα ακινητα περνούν στα χέρια αλλοδαπών

  • 30 Ιουνίου 2026, 10:27 | Αθανάσιος Σ

    Πραγματικά πιστεύετε οτι με το βασικό μισθό και μια αστεία αύξηση της τάξεως του 10% οτι θα προσελκύσετε κόσμο να εργαστεί ως προσωπικός βοηθός?
    Οταν οι προσωπικοί βοηθοί στερούνται βασικών δικαιωμάτων,όταν δεν έχουν δώρα, επιδόματα,διαφορετικό μισθολόγιο σε αργίες και βραδυνά, οταν δεν υπάρχουν άδειες?
    Απο τη στιγμή που κάνουμε νοσηλευτικές πράξεις γιατί δεν εντασσόμαστε στα βαρέα και ανθυγιεινά?
    Για ποιο λόγο δεν έχουμε άδεια ασθενείας?
    Για ποιο λόγο δεν μπορούμε να μπούμε στο ταμείο ανεργίας μετα την λήξη της συνεργασίας μας με τον οφελούμενο όπως επίσης και σε προγράμματα απασχόλησης και λοιπές παροχές που δικαιούνται οι υπόλοιποι εργαζόμενοι?
    Πολλοί προσωπικοί βοηθοί εργάζονται ήδη 3 χρόνια στο πρόγραμμα,για ποιο λόγο δεν ισχύουν οι τριετίες γι’ αυτούς?????
    Δες μας έχετε ξεκαθαρίσει αν ανήκουμε στον ιδιωτικό η δημόσιο τομέα με αποτέλεσμα να δημιουργούντε σοβαρά προβλήματα στην άσκηση των δικαιωμάτων μας.
    Το πρόγραμμα έχει την απαίτηση απο τους προσωπικούς βοηθούς να είναι:Νοσηλευτές,αποκλειστικοί,σοφέρ,οικιακοί βοηθοί,παιδιά για όλες τις δουλειές και άλα αυτά με τον βασικό μισθό???????
    Παρακαλώ διορθώστε έστω και αργοπορημένα ΟΛΑ τα κακώς κείμενα και τις παθογένειες του προγράμματος γιατί στο τέλος θα φύγουν και οι λιγοστοί προσωπικοί βοηθοί που έχουν απομείνει.

  • 29 Ιουνίου 2026, 20:15 | Διονυσία Σ.

    Καταρχήν θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τον Θεσμό αυτό του «Προσωπικού βοηθού» για τους ανθρώπους μας.

    Ως αδερφή και Δικαστική Συμπαραστάτρια ατόμου με βαριά αναπηρία όμως, θέλω να καταθέσω τις παρακάτω δύο προτάσεις για την βελτίωση του προγράμματος, της ζωής των ανήμπορων ανθρώπων μας και την δική μας.

    1. Δυνατότητα επιλογής συγγενών ως Προσωπικών Βοηθών
    Ως αδερφή και δικαστική συμπαραστάτρια ατόμου με βαριά αναπηρία, κινητική και νοητική μετά από ατύχημα, που βρίσκομαι καθημερινά και δίπλα στον άνθρωπό μου, ζητώ να επανεξεταστεί ο απόλυτος αποκλεισμός των συγγενών α’ βαθμού από τη δυνατότητα να αναλάβουν ρόλο Προσωπικού Βοηθού.
    Καταλαβαίνω ότι ο προσπαθούν να αποφευχθούν φαινόμενα κατάχρησης ή εικονικών σχέσεων εργασίας, όμως η πλήρης και οριζόντια απαγόρευση δεν λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα που υπάρχει σε πολλές περιπτώσεις οικογενειών, όπου ο στενός συγγενής είναι ήδη ο βασικός και πολλές φορές ο μόνος πραγματικός φροντιστής του ατόμου με αναπηρία, όπως εγώ, αφού η οικογένειά του από την αρχή της αναπηρίας του απέχει από την ζωή του.
    Στην πράξη υπάρχουν περιπτώσεις βαριάς αναπηρίας, παραπληγίας, πλήρους εξάρτησης και ανάγκης συνεχούς υποστήριξης, όπου ο άνθρωπος που γνωρίζει καλύτερα τις ανάγκες, τις συνήθειες, τους κινδύνους και την καθημερινότητα του ωφελούμενου είναι το μέλος της οικογένειας που ήδη τον φροντίζει.
    Εγώ αναγκάζομαι να βγαίνω έξω για εργασία προκειμένου να συμπληρώσω τα ένσημά μου για να πάρω μία πενιχρή σύνταξη και έχω προσωπικούς βοηθούς να φροντίζουν τον αδερφό μου, που, όσο καλοί και να είναι στην εργασία τους δεν θα προσέξουν τον άνθρωπό μου καλύτερα από εμένα. Αυτό μπορούν να σας το διαβεβαιώσουν όλοι οι συγγενείς-φροντιστές ανθρώπων με αναπηρία.

    Υπήρξε περίπτωση προσωπικού βοηθού που δεν τον πρόσεχε και δεν τον βοηθούσε να εξελιχθεί, ακόμη και στην καθαριότητά του που ενώ εγώ παλεύω 20 χρόνια τώρα να μην αποκτήσει κατακλύσεις ο αδερφός μου, με την συγκεκριμένη βοηθό κινδυνέψαμε να αποκτήσει, και γι αυτό σταμάτησα την συνεργασία μου μαζί της. Ταλαιπωρήθηκα πολύ να βρω αντικαταστάτη της γιατί (και εδώ θέλω να σας επιστήσω και την προσοχή στο θέμα της απόκτησης προσωπικού βοηθού που δεν βρίσκουμε εύκολα!), η αποζημίωση τους είναι λίγη (μόλις 4,5 ευρώ την ώρα) και έτσι οι περισσότεροι προσωπικοί βοηθοί προσπαθούν να βρουν τις πιο εύκολες περιπτώσεις ΑΜΕΑ για να βγάζουν το ψωμί τους.

    Για τους λόγους αυτούς προτείνω να μη διατηρηθεί απόλυτος αποκλεισμός των συγγενών α’ βαθμού και ιδιαιτέρως αυτών που είναι και δικαστικοί συμπαραστάτες και αποδεδειγμένα συνοικούν με τους ωφελούμενους και έχουν όλη την ευθύνη τους, ειδικά όταν υπάρχουν:
    • βαριά ή μόνιμη αναπηρία και ανάγκη καθημερινής υποστήριξης,
    • ο συγγενής α’ βαθμού είναι ήδη ο πραγματικός βασικός φροντιστής,
    • δεν υπάρχει διαθέσιμος ή κατάλληλος τρίτος Προσωπικός Βοηθός,
    • το επιθυμεί ο ίδιος ο ωφελούμενος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του,
    ο συγγενής πληροί όλες τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου, ολοκληρώνει την ίδια εκπαίδευση με τους υπόλοιπους Προσωπικούς Βοηθούς, υπόκειται στους ίδιους ελέγχους, υποχρεώσεις και κυρώσεις.
    Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται και το πρόγραμμα από καταχρήσεις, αλλά και οι οικογένειες που σηκώνουν ήδη όλο το βάρος της καθημερινής φροντίδας.
    Δεν ζητώ καλύτερη μεταχείριση των συγγενών. Ζητώ να υπάρχει δυνατότητα εξατομικευμένης κρίσης, ιδίως σε περιπτώσεις βαριάς αναπηρίας, όπως του αδερφού μου.
    Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού πρέπει να υπηρετεί πρώτα τον άνθρωπο με αναπηρία και την πραγματική του ανάγκη. Όταν ο ίδιος ο άνθρωπος ή ο εκπρόσωπός του θεωρεί ότι ο καταλληλότερος βοηθός είναι ο ήδη βασικός φροντιστής του, η Πολιτεία δεν πρέπει να το αποκλείει από την αρχή, αλλά να το εξετάζει με έλεγχο και αυστηρές προϋποθέσεις.

    2. Κατάργηση ή επανεξέταση του ηλικιακού ορίου
    Επίσης θα ήθελα να ζητήσω την επανεξέταση του ηλικιακού ορίου για την ένταξη στο Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός». Θεωρώ ότι ο αποκλεισμός των ατόμων άνω των 65 ετών δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων με αναπηρία. Αντίθετα, όσο μεγαλώνει ένας άνθρωπος, τόσο αυξάνονται οι δυσκολίες στην καθημερινή ζωή και η ανάγκη για υποστήριξη γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Θεωρώ άδικο να αποκλείονται άτομα με βαριά και πιστοποιημένη αναπηρία μόνο και μόνο επειδή συμπλήρωσαν το 65ο έτος της ηλικίας τους. Η ανάγκη για προσωπική βοήθεια δεν μειώνεται με την ηλικία. Αντίθετα, όσο μεγαλώνει ένας άνθρωπος με αναπηρία, οι ανάγκες του συνήθως αυξάνονται.
    Στην περίπτωση του αδερφού μου που η περίπτωση του έχει κριθεί από ΚΕΠΑ ως μη αναστρέψιμη κατάσταση και η αναπηρία του είναι εφ’ όρου ζωής, άρα δεν πρόκειται μετά τα 65 έτη του να έχει αλλάξει τίποτε στην αναπηρία ή στις ανάγκες του.

  • 29 Ιουνίου 2026, 20:31 | Σοφία Χατζηαντωνίου

    Ζητούμε την ισότιμη αντιμετώπιση των εργαζομένων Π.Β,με όλους τους εργαζόμενους της χώρας.
    Διεκδικούμε τα εργασιακά δικαιώματα πού δικαιούμαστε όπως:
    Την αναγνώριση κ καταβολή των τριετιων
    Την επαναφορά των δώρων Χριστουγέννων,Πάσχα,κ του επιδόματος αδείας όπως προβλέπεται.
    Μόνιμες ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς ώστε να μπορούμε να ζούμε με αξιοπρέπεια καθώς οι σημαντικές αποδοχές δεν επαρκούν για την
    Βασίκων αναγκών
    Εφαρμογή ψηφιακής κάρταςγια την διασφάλιση του ωραρίου κ των δικαιωμάτων των μας.
    Οι εργαζόμενοι Π.Β προσφέρουν καθημερινά ένα ιδιαίτερο σημαντικό κοινωνικό έργο κ αξίζουμε ίσα εργασιακά δικαιώματα αξιοπρεπείς μισθούς.κ ίση μεταχείριση με όλους τους εργαζομενους

  • 29 Ιουνίου 2026, 18:15 | σαπακου παρασκευη

    Κείμενο για κατάθεση στη διαβούλευση — Άρθρο 11

    Θέμα: Να υπάρξει μεταβατική πρόνοια για τους επιλέξιμους μη κληρωθέντες του πιλοτικού προγράμματος

    ζητώ να προστεθεί στο άρθρο 11 ειδική μεταβατική πρόβλεψη για τους επιλέξιμους μη κληρωθέντες.

    Το άρθρο 11 προβλέπει τη συνέχιση της υπηρεσίας για ωφελούμενους που ήδη έλαβαν προσωπική βοήθεια στο πιλοτικό πρόγραμμα. Αυτό είναι σωστό και αναγκαίο. Όμως αφήνει χωρίς ρητή πρόνοια μια ιδιαίτερα κρίσιμη κατηγορία: τα άτομα με αναπηρία που αξιολογήθηκαν θετικά, κρίθηκαν επιλέξιμα, αλλά έμειναν εκτός αποκλειστικά λόγω περιορισμένων θέσεων, κλήρωσης ή εξάντλησης διαθέσιμων πόρων.

    Οι άνθρωποι αυτοί δεν απορρίφθηκαν επειδή δεν είχαν ανάγκη. Αντιθέτως, αναγνωρίστηκε ότι πληρούσαν τις προϋποθέσεις. Παρ’ όλα αυτά, δεν έλαβαν την υπηρεσία λόγω διοικητικού/χρηματοδοτικού περιορισμού. Επομένως, δεν είναι δίκαιο ούτε συμβατό με τον σκοπό του θεσμού να ξεκινούν από μηδενική βάση στο νέο πρόγραμμα, σαν να μην είχε προηγηθεί η θετική αξιολόγησή τους.

    Ο Προσωπικός Βοηθός δεν είναι παροχή πολυτελείας. Είναι ουσιαστικό μέτρο για την ανεξάρτητη διαβίωση, την αποτροπή περιθωριοποίησης και ιδρυματοποίησης, την αξιοπρέπεια του ατόμου με αναπηρία και την ανακούφιση της οικογένειας που σηκώνει καθημερινά το βάρος της φροντίδας.

    Ιδίως σε περιπτώσεις βαριάς, μόνιμης και εφ’ όρου ζωής αναπηρίας, όπως παραπληγία, πλήρης ακινησία και ανάγκη καθημερινής υποστήριξης, η απουσία μεταβατικής πρόνοιας δημιουργεί σοβαρή άνιση μεταχείριση. Δεν μπορεί το τυχαίο αποτέλεσμα μιας κλήρωσης να καθορίζει ποιος άνθρωπος με βαριά αναπηρία θα έχει προσωπική βοήθεια και ποιος θα μένει χωρίς καμία ουσιαστική στήριξη.

    Για τον λόγο αυτό προτείνω να προστεθεί στο άρθρο 11 νέα παράγραφος ως εξής:

    «Οι αιτούντες του πιλοτικού προγράμματος “Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία”, οι οποίοι αξιολογήθηκαν θετικά ή κρίθηκαν επιλέξιμοι, αλλά δεν έλαβαν υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας αποκλειστικά λόγω περιορισμένου αριθμού θέσεων, κλήρωσης, μη επιλογής ή εξάντλησης διαθέσιμων πόρων, εντάσσονται κατά προτεραιότητα στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού κατά τη μόνιμη και εθνικής εμβέλειας εφαρμογή του. Για τα άτομα με βαριά, μόνιμη και εφ’ όρου ζωής αναπηρία, ιδίως όταν υπάρχει πλήρης ή σοβαρή εξάρτηση από τρίτο πρόσωπο για δραστηριότητες καθημερινής ζωής, προβλέπεται ειδική μέριμνα και ταχεία εξέταση της ένταξής τους.»

    Εναλλακτικά, αν το Υπουργείο δεν επιλέξει αυτοδίκαιη ένταξη, ζητώ τουλάχιστον να προβλεφθεί ρητά ότι οι επιλέξιμοι μη κληρωθέντες του πιλοτικού προγράμματος θα λάβουν αυξημένη προτεραιότητα ή ειδική μοριοδότηση στο νέο πρόγραμμα, ώστε να μην ακυρωθεί στην πράξη η προηγούμενη θετική αξιολόγησή τους.

    Η Πολιτεία οφείλει να διορθώσει το κενό αυτό τώρα, στο στάδιο των μεταβατικών διατάξεων. Διαφορετικά, θα συνεχιστεί η αδικία εις βάρος ανθρώπων που κρίθηκαν ήδη ότι χρειάζονται προσωπική βοήθεια, αλλά έμειναν εκτός όχι λόγω έλλειψης ανάγκης, αλλά λόγω τύχης και περιορισμένων θέσεων.

    Με εκτίμηση,

  • 29 Ιουνίου 2026, 18:51 | ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΣΙΝΟΣ

    Άρθρο 13
    Εργασιακή ένταξη ατόμων με αναπηρία μέσω προγραμμάτων απασχόλησης της ΔΥΠΑ σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης

    Η εργασιακή ένταξη των ατόμων με αναπηρία αποτελεί βασικό στοιχείο της ανεξάρτητης διαβίωσης, της κοινωνικής συμπερίληψης και της ισότιμης συμμετοχής τους στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Για τον λόγο αυτό, η Πολιτεία μεριμνά για τη συνέχιση, ενίσχυση και θεσμική κατοχύρωση ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης που αφορούν άτομα με αναπηρία.
    Τα ειδικά προγράμματα απασχόλησης της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης για άτομα με αναπηρία σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού αναγνωρίζονται ως μέτρο ουσιαστικής εργασιακής και κοινωνικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία και όχι ως απλή προσωρινή επιδοτούμενη απασχόληση.

    Για τα άτομα με αναπηρία που έχουν ήδη ενταχθεί και απασχολούνται σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσω του ειδικού 18μηνου προγράμματος της ΔΥΠΑ, προβλέπεται η δυνατότητα συνέχισης της απασχόλησής τους, με παράταση, ανανέωση ή ένταξη σε νέο κύκλο προγράμματος, ιδίως όταν:

    α) ο εργαζόμενος έχει ανταποκριθεί στα καθήκοντά του,
    β) ο φορέας απασχόλησης εξακολουθεί να έχει πραγματικές υπηρεσιακές ανάγκες,
    γ) η συνέχιση της εργασίας συμβάλλει στην κοινωνική ένταξη, την ψυχοκοινωνική σταθερότητα και την ανεξάρτητη διαβίωση του ατόμου με αναπηρία,
    δ) η διακοπή της απασχόλησης θα οδηγούσε σε επιστροφή στην ανεργία, στην απομόνωση ή στην απώλεια της ήδη επιτευχθείσας εργασιακής προσαρμογής.

    Πριν από τη λήξη της 18μηνης απασχόλησης, ο φορέας υποδοχής συντάσσει σύντομη αξιολόγηση της εργασιακής παρουσίας του ωφελουμένου, στην οποία λαμβάνονται υπόψη η συνέπεια, η προσαρμογή στο εργασιακό περιβάλλον, η ανταπόκριση στα ανατεθέντα καθήκοντα, καθώς και η ανάγκη συνέχισης της υποστήριξης του ατόμου στην εργασία.
    Οι ωφελούμενοι που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς το 18μηνο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ σε ΟΤΑ δύνανται να έχουν προτεραιότητα σε επόμενους κύκλους αντίστοιχων προγραμμάτων απασχόλησης ή σε ειδικές δράσεις μετάβασης σε σταθερότερες μορφές εργασίας στον δημόσιο τομέα, στους ΟΤΑ ή σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με τις ανάγκες των φορέων και τις δυνατότητες των εργαζομένων.
    Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για άτομα με νοητική, αναπτυξιακή, αυτιστική ή ψυχοκοινωνική αναπηρία, για τα οποία η εργασία αποτελεί όχι μόνο μέσο βιοπορισμού, αλλά και βασικό παράγοντα κοινωνικοποίησης, καθημερινής σταθερότητας, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, αυτοεκτίμησης και αποφυγής της περιθωριοποίησης.
    Η ΔΥΠΑ, σε συνεργασία με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα συναρμόδια Υπουργεία, δύναται να καταρτίζει ειδικά προγράμματα συνέχισης της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία που έχουν ήδη ενταχθεί σε επιδοτούμενα προγράμματα εργασίας, με σκοπό τη μη διακοπή της εργασιακής ένταξης και τη σταδιακή μετάβαση σε σταθερότερες μορφές απασχόλησης.
    Η απασχόληση ατόμων με αναπηρία στους ΟΤΑ πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλη εποπτεία, προσαρμογή καθηκόντων όπου απαιτείται, σεβασμό στις δυνατότητες του εργαζομένου και υποστήριξη του φορέα υποδοχής, ώστε η εργασιακή ένταξη να είναι ουσιαστική και βιώσιμη.
    Η διακοπή της απασχόλησης ατόμου με αναπηρία μετά τη λήξη επιδοτούμενου προγράμματος δεν πρέπει να αποτελεί αυτοματοποιημένη διοικητική συνέπεια, όταν έχει επιτευχθεί ουσιαστική εργασιακή ένταξη. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τη συνέχεια των επιτυχημένων παρεμβάσεων, ώστε να μην ακυρώνεται η προσπάθεια ένταξης που έχει ήδη πραγματοποιηθεί.

    Αιτιολογική βάση της προτεινόμενης διάταξης

    Η εργασία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία και βασικό στοιχείο της ανεξάρτητης διαβίωσης. Τα 18μηνα προγράμματα απασχόλησης της ΔΥΠΑ σε ΟΤΑ έχουν ιδιαίτερη σημασία, διότι δίνουν τη δυνατότητα σε άτομα με αναπηρία να ενταχθούν σε πραγματικό εργασιακό περιβάλλον, να αποκτήσουν καθημερινό ρυθμό, κοινωνικές σχέσεις, επαγγελματική εμπειρία και αίσθηση συμμετοχής.

    Η λήξη του προγράμματος χωρίς καμία πρόβλεψη συνέχειας οδηγεί πολλά άτομα με αναπηρία πίσω στην ανεργία και ακυρώνει στην πράξη την προσπάθεια κοινωνικής και εργασιακής ένταξης. Ιδίως για άτομα με νοητική, αυτιστική, αναπτυξιακή ή ψυχοκοινωνική αναπηρία, η εργασία λειτουργεί και ως σταθεροποιητικός παράγοντας στην καθημερινότητα, στην ψυχική υγεία και στην κοινωνική τους συμμετοχή.

    Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η προσθήκη αυτοτελούς άρθρου που να αναγνωρίζει ρητά τη σημασία του 18μηνου προγράμματος της ΔΥΠΑ για ΑμεΑ σε ΟΤΑ και να προβλέπει μηχανισμό συνέχισης, παράτασης, ανανέωσης ή μετάβασης σε σταθερότερη απασχόληση, όταν η εργασιακή ένταξη έχει αποδειχθεί επιτυχής.

  • 29 Ιουνίου 2026, 18:21 | ΡΑΝΙΑ ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗ

    Παρέμβαση για την εργασιακή ένταξη των ΑμεΑ και τη συνέχιση του 18μηνου προγράμματος της ΔΥΠΑ σε ΟΤΑ

    Ως μητέρα ατόμου με αναπηρία που έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα απασχόλησης της ΔΥΠΑ σε Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης, θεωρώ αναγκαίο το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο να συμπεριλάβει σαφείς και ουσιαστικές ρυθμίσεις για την εργασιακή ένταξη των ατόμων με αναπηρία, καθώς και για τη συνέχιση και ενίσχυση του 18μηνου προγράμματος απασχόλησης ΑμεΑ στους ΟΤΑ.

    Η ένταξη στην εργασία δεν είναι απλώς οικονομική ενίσχυση. Για πολλά άτομα με αναπηρία, ιδίως για άτομα με νοητική, αναπτυξιακή ή ψυχοκοινωνική αναπηρία, η εργασία αποτελεί βασικό μέσο κοινωνικοποίησης, σταθερότητας, αυτοεκτίμησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και πραγματικής συμμετοχής στην κοινότητα. Η εργασία βοηθά το άτομο να αποκτήσει ρόλο, πρόγραμμα, ευθύνη και αίσθηση ότι είναι χρήσιμο και ισότιμο μέλος της κοινωνίας.

    Το 18μηνο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για την απασχόληση ΑμεΑ σε Δήμους και ΟΤΑ έχει αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να λειτουργήσει θετικά. Οι Δήμοι έχουν πραγματικές ανάγκες σε προσωπικό, ενώ τα άτομα με αναπηρία μπορούν, με την κατάλληλη τοποθέτηση, εποπτεία και υποστήριξη, να προσφέρουν ουσιαστική εργασία. Δεν πρέπει, λοιπόν, τέτοια προγράμματα να λειτουργούν ως προσωρινή λύση, που λήγει απότομα μετά από 18 μήνες, αφήνοντας το άτομο ξανά στην ανεργία και στην ανασφάλεια.

    Ζητώ να υπάρξει ρητή πρόβλεψη για:

    Συνέχιση και ανανέωση του 18μηνου προγράμματος απασχόλησης ΑμεΑ στους ΟΤΑ, ώστε να μη διακόπτεται η εργασιακή πορεία των ωφελουμένων.
    Δυνατότητα παράτασης των συμβάσεων, ιδίως όταν ο εργαζόμενος έχει ανταποκριθεί στα καθήκοντά του και ο φορέας εξακολουθεί να έχει ανάγκες.
    Θεσμική γέφυρα από την επιδοτούμενη εργασία σε πιο σταθερή απασχόληση, με ειδική πρόβλεψη για τους εργαζόμενους ΑμεΑ που έχουν ήδη αποδείξει στην πράξη ότι μπορούν να εργαστούν σε Δήμους και δημόσιους φορείς.
    Προστασία από την επιστροφή στην ανεργία, γιατί για ένα άτομο με αναπηρία η απώλεια της εργασίας δεν σημαίνει μόνο απώλεια εισοδήματος, αλλά και απώλεια καθημερινής δομής, κοινωνικών σχέσεων, ψυχολογικής σταθερότητας και ένταξης.
    Εξατομικευμένη υποστήριξη στον χώρο εργασίας, με κατάλληλη εποπτεία, προσαρμογή καθηκόντων και σεβασμό στις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε εργαζομένου με αναπηρία.
    Να λαμβάνεται υπόψη η αναπηρία ως κοινωνικό και εργασιακό ζήτημα και όχι μόνο ως προνοιακή κατάσταση. Τα άτομα με αναπηρία δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο ως δικαιούχοι επιδομάτων, αλλά ως πολίτες που μπορούν και δικαιούνται να εργάζονται, να συμμετέχουν και να προσφέρουν.

    Η Πολιτεία δεν πρέπει να επενδύει στην ένταξη ενός ατόμου με αναπηρία για 18 μήνες και μετά να το αφήνει ξανά χωρίς συνέχεια. Όταν ένας εργαζόμενος ΑμεΑ έχει ενταχθεί σε έναν Δήμο, έχει εκπαιδευτεί, έχει προσαρμοστεί στο περιβάλλον, έχει αποκτήσει ρυθμό και έχει γίνει χρήσιμος στην υπηρεσία, η διακοπή της σύμβασης είναι βλαπτική τόσο για τον ίδιο όσο και για τον φορέα.

    Ζητώ, επομένως, να υπάρξει σαφής νομοθετική πρόβλεψη ώστε το πρόγραμμα απασχόλησης ΑμεΑ στους ΟΤΑ να συνεχιστεί, να επεκταθεί και να συνδεθεί με σταθερότερες μορφές εργασίας. Η ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην προσωπική βοήθεια και στα επιδόματα. Χρειάζεται και πραγματική πρόσβαση στην εργασία.

    Η εργασία είναι δικαίωμα, αξιοπρέπεια και κοινωνική ένταξη.

  • 29 Ιουνίου 2026, 18:08 | ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΟΥΛΑΤΟΣ

    Καλησπέρα σας’
    Όλοι εμείς οι προσωπικοί βοηθοί αισθανόμαστε ότι είμαστε εργαζόμενοι με εισοδήματα που αγγίζουν τα όρια τησ φτώχειας
    ο αγώνας μας με τουσ οφελόυμενους μασ είναι δύσκολος και καθημερινός
    τα 5 ευρώ την ώρα με την αύξηση δεν είναι τίποτα εφόσον δεν δικαιούμαστε δωρα Χριστουγέννων Πάσχα και επιδομα αδείας Στην Κυριολεξία είμαστε εργαζόμενοι πολύ αδικημένοι
    Παρακαλώ σκεφτείτε ότι μέσα στον μισθό μας πρέπει να συμπεριληφθουν τα προαναφερόμενα
    επισης σε περίπτωση λήξης συνεργασίας με τον αφελούμενο για διάφορους λόγους δίκαιο είναι να ενταχθουμε για το επιδομα ανεργίας
    επίσησ οι περισσότεροι οφελούμενοι μετά απο τόσα χρονια συνεργασίας με τον προσωπικό βοηθό έχουν παραπάνω ώρεσ εγγεκριμένες και δεν μπορούν να τισ χρησιμοποιήσουν λόγω των 40 ωρων της εβδομάδας ‘εξετάστε παρακαλώ την περίπτωση τισ επιλογής του προσωπικού βοηθου να δουλέψει περισσότερς ωρεσ αν το επιθυμεί
    ευχαριστώ

  • 29 Ιουνίου 2026, 17:31 | Αγγελική Θωμοπούλου

    Προτείνεται να προστεθεί νέο άρθρο μετά το άρθρο 12 του Μέρους Α΄ της Ενότητας Α΄, πριν από το Μέρος Β΄, για τη συνέχιση της απασχόλησης των εργαζομένων ΑμεΑ που υπηρετούν σε ΟΤΑ μέσω του ειδικού προγράμματος της ΔΥΠΑ.
    Η ανάγκη είναι άμεση. Οι εργαζόμενοι ΑμεΑ καλύπτουν πραγματικές ανάγκες των Δήμων, έχουν ενταχθεί στις υπηρεσίες και έχουν αποδείξει στην πράξη την προσφορά τους. Η λήξη του προγράμματος χωρίς πρόβλεψη συνέχειας οδηγεί ξανά στην ανεργία και ακυρώνει τον σκοπό της κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης.
    Η ρύθμιση στηρίζεται στο άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος, στο άρθρο 22 για το δικαίωμα στην εργασία και στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των ΑμεΑ, που κυρώθηκε με τον ν. 4074/2012.
    Ζητείται ειδική διάταξη για συνέχιση της απασχόλησης ή ένταξη σε σταθερές θέσεις, με αντικειμενικά κριτήρια, θετική αξιολόγηση και σεβασμό στο συνταγματικό πλαίσιο. Η εργασία των ΑμεΑ είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, ισότητας και πραγματικής κοινωνικής συμμετοχής.

  • 29 Ιουνίου 2026, 14:54 | Άγγελος

    Προς τους αρμόδιους φορείς,
    Ονομάζομαι Αρτσιδάκης Άγγελος, είμαι 23 ετών, κάτοικος Χανίων Κρήτης, και ως άτομο με αναπηρία (ΑμεΑ), θα ήθελα να καταθέσω τις ακόλουθες προτάσεις στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για τον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού.
    1. Αναθεώρηση του εισοδηματικού κριτηρίου των ωφελούμενων
    Προτείνω να προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης στο πρόγραμμα για άτομα με ετήσιο ατομικό εισόδημα έως 15.000 ευρώ. Θεωρώ ότι το συγκεκριμένο όριο αποτελεί μια ισορροπημένη και κοινωνικά δίκαιη προσέγγιση, καθώς δεν αφορά ούτε ιδιαίτερα χαμηλά ούτε ιδιαίτερα υψηλά εισοδήματα. Παράλληλα, ανταποκρίνεται στις πραγματικές οικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν πολλά άτομα με αναπηρία, τα οποία, παρά το εισόδημά τους, εξακολουθούν να έχουν αυξημένες και διαρκείς ανάγκες υποστήριξης και αντιμετωπίζουν σημαντικές επιβαρύνσεις λόγω της αναπηρίας τους. Οι αυξημένες δαπάνες για την καθημερινή διαβίωση, την υγειονομική φροντίδα και την υποστήριξη καθιστούν αναγκαία την παροχή της συγκεκριμένης υπηρεσίας, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το εισόδημά τους ενδέχεται να υπερβαίνει τα υπερβολικά χαμηλά εισοδηματικά όρια.
    2. Απαλλαγή των Προσωπικών Βοηθών από τη στρατιωτική θητεία
    Επιπλέον, προτείνω να εξεταστεί η δυνατότητα απαλλαγής από τη στρατιωτική θητεία των Προσωπικών Βοηθών που δεν έχουν ακόμη εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, όταν παρέχουν υπηρεσίες σε ωφελούμενους με πλήρη ή ιδιαίτερα υψηλό βαθμό εξάρτησης.
    Η πρόταση αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι η υποχρεωτική διακοπή της εργασίας του Προσωπικού Βοηθού λόγω στράτευσης μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα του ωφελούμενου, ο οποίος συχνά εξαρτάται απόλυτα από την παρουσία και τη συνεχή υποστήριξή του. Η αναζήτηση και η εκπαίδευση νέου Προσωπικού Βοηθού απαιτεί χρόνο, ενώ η αιφνίδια διακοπή της συνεργασίας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ασφάλεια, την υγεία και την ποιότητα ζωής του ατόμου με αναπηρία. Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι θα πρέπει να προβλεφθεί ειδική εξαίρεση ή άλλη κατάλληλη ρύθμιση για τις περιπτώσεις αυτές.
    Κλείνοντας, θα ήθελα να εκφράσω την ικανοποίησή μου για την καθιέρωση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού, ο οποίος αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, της αυτονομίας και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία. Εύχομαι οι παραπάνω προτάσεις να ληφθούν υπόψη, ώστε ο θεσμός να γίνει ακόμη πιο αποτελεσματικός και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ωφελούμενων.
    Με εκτίμηση,
    Αρτσιδάκης Άγγελος

  • 29 Ιουνίου 2026, 08:36 | ΑΝΝΑ

    ΄Ενα άτομο 95 ετών που είναι κατάκοιτο, λαμβάνει σύνταξη λιγότερο από 700 €, τα παιδιά του αποδεδειγμένα αδυνατούν να τον φροντίσουν λόγω προβλημάτων υγείας ή επειδή εργάζονται, υπάρχει κάποια πρόβλεψη από το κράτους γι΄αυτές τις περιπτώσεις ?

  • 29 Ιουνίου 2026, 07:38 | Ζωη Καραμάνη

    Το πρόγραμμα του προσωπικού βοηθού αποκλείει όλα τα παιδιά με αναπηρία κάτω των 16ετων αποκλείοντας έτσι τις μικρότερες ηλικίες.Πως θα τα βγάλουν πέρα οι γονείς μικρότερων παιδιών με ειδικές ανάγκες;Δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα τα μικρότερα παιδιά;πως θα ανταπεξέλθουν οι γονείς τους που αδυνατούν να πληρώσουν ιδιωτικούς βοηθούς και έχουν εξαντληθεί από τις δυσκολίες που βιώνουν;

  • 29 Ιουνίου 2026, 07:27 | τζενεραλης παναγιωτης

    Πρόταση για κατ’ εξαίρεση δυνατότητα επιλογής συζύγου ή στενού συγγενή ως Προσωπικού Βοηθού

    Ως σύζυγος ατόμου με βαριά αναπηρία, που βρίσκομαι καθημερινά και επί 24ώρου βάσεως δίπλα στον άνθρωπό μου, ζητώ να επανεξεταστεί ο απόλυτος αποκλεισμός των συζύγων και στενών συγγενών από τη δυνατότητα να αναλάβουν ρόλο Προσωπικού Βοηθού.

    Κατανοώ ότι ο νομοθέτης επιθυμεί να αποφύγει φαινόμενα κατάχρησης ή εικονικών σχέσεων εργασίας. Όμως η πλήρης και οριζόντια απαγόρευση δεν λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα πολλών οικογενειών, όπου ο σύζυγος ή στενός συγγενής είναι ήδη ο βασικός και πολλές φορές ο μόνος πραγματικός φροντιστής του ατόμου με αναπηρία.

    Στην πράξη υπάρχουν περιπτώσεις βαριάς αναπηρίας, παραπληγίας, πλήρους εξάρτησης και ανάγκης συνεχούς υποστήριξης, όπου ο άνθρωπος που γνωρίζει καλύτερα τις ανάγκες, τις συνήθειες, τους κινδύνους και την καθημερινότητα του ωφελούμενου είναι ο σύζυγος ή το μέλος της οικογένειας που ήδη τον φροντίζει.

    Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία έχει κυρώσει η Ελλάδα με τον ν. 4074/2012, κατοχυρώνει την ανεξάρτητη διαβίωση, την ένταξη στην κοινότητα και την πρόσβαση σε υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας. Το άρθρο 19 της Σύμβασης δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις εξατομικευμένες ανάγκες του ατόμου με αναπηρία και στην αποφυγή της απομόνωσης.

    Επίσης, το άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος προβλέπει ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα σε μέτρα που εξασφαλίζουν την αυτονομία και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή. Κάθε περιορισμός πρέπει να είναι αναλογικός και να μην οδηγεί σε πρακτικό αποκλεισμό ανθρώπων που έχουν πραγματική ανάγκη υποστήριξης.

    Για τον λόγο αυτό προτείνω να μη διατηρηθεί απόλυτος αποκλεισμός των συζύγων και στενών συγγενών, αλλά να προβλεφθεί ειδική, αυστηρά ελεγχόμενη εξαίρεση.

    Προτείνεται να μπορεί ο ωφελούμενος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του να επιλέξει ως Προσωπικό Βοηθό τον σύζυγο ή στενό συγγενή, όταν:

    υπάρχει βαριά ή μόνιμη αναπηρία και ανάγκη καθημερινής υποστήριξης,
    ο συγγενής ή σύζυγος είναι ήδη ο πραγματικός βασικός φροντιστής,
    δεν υπάρχει διαθέσιμος ή κατάλληλος τρίτος Προσωπικός Βοηθός,
    το επιθυμεί ο ίδιος ο ωφελούμενος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του,
    ο συγγενής ή σύζυγος πληροί όλες τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου,
    ολοκληρώνει την ίδια εκπαίδευση με τους υπόλοιπους Προσωπικούς Βοηθούς,
    υπόκειται στους ίδιους ελέγχους, υποχρεώσεις και κυρώσεις.

    Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται και το πρόγραμμα από καταχρήσεις, αλλά και οι οικογένειες που σηκώνουν ήδη όλο το βάρος της καθημερινής φροντίδας.

    Δεν ζητώ προνομιακή μεταχείριση των συγγενών. Ζητώ να υπάρχει δυνατότητα εξατομικευμένης κρίσης, ιδίως σε περιπτώσεις βαριάς αναπηρίας, όπου η πραγματική ζωή δεν μπορεί να χωρέσει σε μια απόλυτη απαγόρευση.

    Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού πρέπει να υπηρετεί πρώτα τον άνθρωπο με αναπηρία και την πραγματική του ανάγκη. Όταν ο ίδιος ο άνθρωπος ή ο εκπρόσωπός του θεωρεί ότι ο καταλληλότερος βοηθός είναι ο σύζυγος ή ο ήδη βασικός φροντιστής του, η Πολιτεία δεν πρέπει να το αποκλείει εκ των προτέρων, αλλά να το εξετάζει με διαφάνεια, έλεγχο και αυστηρές προϋποθέσεις.

    Παναγιώτης Τζένεραλης
    Σύζυγος ατόμου με βαριά αναπηρία

  • 29 Ιουνίου 2026, 07:24 | παπαγγελη ευθυμια

    Πρόταση συμμόρφωσης με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες

    Η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και έχει αναλάβει την υποχρέωση να προάγει την ανεξάρτητη διαβίωση, την ισότητα και την ουσιαστική πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στις αναγκαίες υπηρεσίες υποστήριξης.

    Το παρόν σχέδιο νόμου αποτελεί σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

    Ωστόσο, δεν περιλαμβάνει μεταβατική πρόβλεψη για τους πολίτες που αξιολογήθηκαν στο πιλοτικό πρόγραμμα, κρίθηκαν επιλέξιμοι, αλλά αποκλείστηκαν αποκλειστικά λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων.

    Οι πολίτες αυτοί έχουν ήδη αναγνωριστεί από την ίδια την Πολιτεία ως πρόσωπα που χρειάζονται Προσωπικό Βοηθό.

    Η υποχρέωσή τους να υποβληθούν εκ νέου σε αίτηση και αξιολόγηση, χωρίς καμία μεταβατική προστασία, δημιουργεί παρατεταμένη αβεβαιότητα ως προς την πρόσβαση σε μια υπηρεσία που έχει ήδη κριθεί αναγκαία.

    Για τον λόγο αυτό προτείνεται να προστεθεί μεταβατική διάταξη σύμφωνα με την οποία οι ήδη αξιολογημένοι ως επιλέξιμοι του πιλοτικού προγράμματος να ενταχθούν κατά προτεραιότητα στο νέο πρόγραμμα, εφόσον εξακολουθούν να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

    Μια τέτοια ρύθμιση θα ενισχύσει την αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών της ισότητας, της μη διάκρισης και της ανεξάρτητης διαβίωσης, όπως αυτές κατοχυρώνονται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.
    Η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία προστατεύει την ανεξάρτητη διαβίωση και την πρόσβαση στις απαραίτητες υπηρεσίες υποστήριξης.
    Το άρθρο 19 της Σύμβασης αναγνωρίζει το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να ζουν στην κοινότητα με τις απαραίτητες υπηρεσίες υποστήριξης.
    Το άρθρο 5 προβλέπει την ισότητα και τη μη διάκριση.
    Το άρθρο 4 υποχρεώνει τα κράτη να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πλήρη εφαρμογή των δικαιωμάτων της Σύμβασης.

  • 29 Ιουνίου 2026, 05:54 | Κωνσταντινος Τ.

    Σχόλιο στη δημόσια διαβούλευση σχετικά με το ηλικιακό όριο του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός»

    Ως άτομο με πιστοποιημένη αναπηρία 91%, θα ήθελα να ζητήσω την επανεξέταση του ηλικιακού ορίου για την ένταξη στο Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός».

    Θεωρώ ότι ο αποκλεισμός των ατόμων άνω των 65 ετών δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων με αναπηρία. Αντίθετα, όσο μεγαλώνει ένας άνθρωπος, τόσο αυξάνονται οι δυσκολίες στην καθημερινή ζωή και η ανάγκη για υποστήριξη γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

    Στη δική μου περίπτωση, είχα υποβάλει αίτηση εγκαίρως και βρισκόμουν εντός του ηλικιακού ορίου. Η καθυστέρηση στην εφαρμογή του καθολικού προγράμματος είχε ως αποτέλεσμα να συμπληρώσω το 66ο έτος της ηλικίας μου και πλέον να αποκλείομαι αποκλειστικά λόγω ηλικίας, χωρίς να έχει αλλάξει τίποτε στην αναπηρία ή στις ανάγκες μου.

    Πιστεύω ότι το πρόγραμμα πρέπει να βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες υποστήριξης και όχι αποκλειστικά στην ηλικία. Για τον λόγο αυτό προτείνω να καταργηθεί το ηλικιακό όριο ή να προβλεφθούν εξαιρέσεις για όσους είχαν υποβάλει εμπρόθεσμα αίτηση και αποκλείστηκαν μόνο λόγω της καθυστέρησης εφαρμογής του προγράμματος.

    Ευχαριστώ για τη δυνατότητα συμμετοχής στη δημόσια διαβούλευση και ελπίζω η πρόταση αυτή να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

    Κωνσταντίνος Τ

  • 29 Ιουνίου 2026, 05:12 | Στεφανία Αγγέλου

    Σχόλιο για τη δημόσια διαβούλευση σχετικά με το Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός»

    Θα ήθελα να καταθέσω δύο προτάσεις που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός».

    1. Κατάργηση ή επανεξέταση του ηλικιακού ορίου

    Θεωρώ άδικο να αποκλείονται άτομα με βαριά και πιστοποιημένη αναπηρία μόνο και μόνο επειδή συμπλήρωσαν το 65ο έτος της ηλικίας τους. Η ανάγκη για προσωπική βοήθεια δεν μειώνεται με την ηλικία. Αντίθετα, όσο μεγαλώνει ένας άνθρωπος με αναπηρία, οι ανάγκες του συνήθως αυξάνονται.

    Επιπλέον, αρκετοί πολίτες αποκλείστηκαν επειδή η πανελλαδική επέκταση του προγράμματος καθυστέρησε, ενώ σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση προβλεπόταν να ξεκινήσει το 2024. Έτσι, άνθρωποι που τότε πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις βρέθηκαν εκτός προγράμματος αποκλειστικά λόγω ηλικίας, χωρίς καμία δική τους υπαιτιότητα.

    Για τον λόγο αυτό ζητώ να καταργηθεί το ηλικιακό όριο ή, τουλάχιστον, να προβλεφθεί μεταβατική εξαίρεση για όσους επηρεάστηκαν από την καθυστέρηση εφαρμογής του προγράμματος.

    2. Δυνατότητα επιλογής συγγενών ως Προσωπικών Βοηθών

    Θεωρώ επίσης ότι πρέπει να επανεξεταστεί ο αποκλεισμός συγγενών πρώτου και δεύτερου βαθμού από τη δυνατότητα να παρέχουν υπηρεσίες Προσωπικού Βοηθού.

    Η συγγενική σχέση δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να προσφερθεί ποιοτική υποστήριξη. Αντίθετα, πολλές φορές οι συγγενείς γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον τις ανάγκες, τις δυσκολίες και την καθημερινότητα του ατόμου με αναπηρία και μπορούν να του προσφέρουν σταθερότητα, ασφάλεια και ουσιαστική φροντίδα.

    Από τη δική μου εμπειρία ως ωφελούμενος του προγράμματος, χρειάστηκε να αλλάξω περισσότερους από έναν Προσωπικούς Βοηθούς, γιατί δεν ήταν εύκολο να βρεθεί το κατάλληλο πρόσωπο. Αυτό δείχνει ότι η εύρεση αξιόπιστου βοηθού δεν είναι πάντα εύκολη. Εφόσον ο ίδιος ο ωφελούμενος επιθυμεί να επιλέξει έναν συγγενή και τηρούνται όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι και οι προϋποθέσεις του προγράμματος, δεν θα πρέπει να υπάρχει οριζόντιος αποκλεισμός λόγω συγγένειας.

    Πιστεύω ότι το Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» πρέπει να βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες και στην ελεύθερη επιλογή του ατόμου με αναπηρία. Στόχος του είναι η ανεξάρτητη διαβίωση και η βελτίωση της ποιότητας ζωής και όχι η επιβολή περιορισμών που, σε αρκετές περιπτώσεις, στερούν από τους ανθρώπους την καλύτερη δυνατή υποστήριξη.

    Ελπίζω οι παραπάνω προτάσεις να ληφθούν σοβαρά υπόψη κατά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης.

  • 28 Ιουνίου 2026, 18:39 | Χριστίνα-Αρετή Καραγιάννη-Χαλαβαζή

    Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού συνιστά θεμελιώδη εγγύηση για τον σεβασμό της προσωπικότητας των ατόμων με αναπηρία, προάγοντας την ανεξάρτητη διαβίωσή τους και διευκολύνοντας τη σταδιακή αποδέσμευσή τους από την αποκλειστική εξάρτηση από το οικογενειακό περιβάλλον. Παράλληλα, ενισχύει ουσιαστικά τη συμμετοχή τόσο των ίδιων των ατόμων με αναπηρία όσο και των οικογενειών τους στην αγορά εργασίας και στην κοινωνική ζωή.
    Η αποτελεσματική εφαρμογή του θεσμού προϋποθέτει σταθερή πολιτική δέσμευση και επαρκή οικονομική στήριξη, προκειμένου να διασφαλιστούν βασικές αρχές που αποτελούν διαχρονικά αιτήματα της αναπηρικής κοινότητας: η ισότιμη συνύπαρξη, η αξιοπρεπής διαβίωση, η καθολική προσβασιμότητα και η πλήρης κοινωνική ένταξη.

    Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει αυξημένα ποσοστά κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς και χαμηλή αγοραστική δύναμη, με ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες για τα άτομα με αναπηρία. Για τον λόγο αυτό, η παροχή προσωπικής βοήθειας οφείλει να αναγνωρίζεται ως δικαίωμα που απορρέει από τις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ατόμου, να χρηματοδοτείται επαρκώς, να ακολουθεί αμετάβλητα τον ωφελούμενο ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του και να τελεί υπό τον ουσιαστικό έλεγχό του.
    Κρίνεται αναγκαία η ρητή εναρμόνιση του θεσμικού πλαισίου με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ιδίως τα άρθρα 19, 12 και 7), τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρα 21 και 26), τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, καθώς και τις κατευθυντήριες θέσεις του Autism Europe σχετικά με την υποστήριξη των αυτιστικών ατόμων στο πλαίσιο μιας νευροσυμπεριληπτικής προσέγγισης, χωρίς περιοριστικές πρακτικές ή εξαναγκασμό. Παράλληλα, απαιτείται η παροχή επίσημης ενημέρωσης σε απλή γλώσσα και σε πολλαπλά προσβάσιμα μορφότυπα.

    Η διεθνής εμπειρία από χώρες όπως η Σουηδία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία, το Βέλγιο (Φλάνδρα), η Γερμανία και η Σλοβενία αναδεικνύει ως βασικά χαρακτηριστικά επιτυχημένων συστημάτων προσωπικής βοήθειας: την κατοχύρωση του δικαιώματος βάσει αναγκών, την ύπαρξη προσωπικού προϋπολογισμού, την επιλογή και τον έλεγχο της παρεχόμενης υποστήριξης από τον ίδιο τον χρήστη, την παροχή επαρκών και ευέλικτων ωρών υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της νυχτερινής και επείγουσας κάλυψης, την υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων, τη χρήση εναλλακτικών και επαυξητικών μορφών επικοινωνίας (AAC), τις απαραίτητες αισθητηριακές προσαρμογές και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας για τους προσωπικούς βοηθούς.

    Σε πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, το πακέτο ωρών προσωπικής βοήθειας θα πρέπει να ακολουθεί το άτομο χωρίς μεταβολές κατά τη μετακίνησή του μεταξύ περιφερειών της χώρας, ενώ θα πρέπει να προβλέπεται και η δυνατότητα προσωρινής διασυνοριακής χρήσης του εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για λόγους σπουδών, εργασίας, βραχείας διαμονής ή τουρισμού, μέσω απλής διαδικασίας γνωστοποίησης και σε συνδυασμό με την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας, η καθολική εφαρμογή της οποίας προβλέπεται έως τον Ιούνιο του 2028.

    Η καθιέρωση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού προϋποθέτει, πέραν της οικονομικής και διοικητικής του υποστήριξης, μια ουσιαστική μετατόπιση από το κυρίαρχο οικογενειοκεντρικό πρότυπο φροντίδας που εξακολουθεί να επικρατεί στην Ελλάδα. Παραδοσιακά, η ευθύνη για την υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στην οικογένεια, με αποτέλεσμα την υπερφόρτωση των οικογενειακών φροντιστών, την περιορισμένη αυτονομία των αναπήρων ατόμων και, συχνά, τον αποκλεισμό τους από την εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική συμμετοχή.

    Ωστόσο, το μοντέλο αυτό βρίσκεται σε αντίθεση με τις θεμελιώδεις αρχές της Ανεξάρτητης Διαβίωσης, όπως αυτές απορρέουν από το άρθρο 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (CRPD). Η ανεξάρτητη διαβίωση δεν ταυτίζεται με την αυτάρκεια, αλλά με το δικαίωμα του ατόμου να ασκεί έλεγχο στις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή του, να επιλέγει τον τόπο και τον τρόπο διαβίωσής του και να συμμετέχει ισότιμα στην κοινότητα, λαμβάνοντας την αναγκαία υποστήριξη.

    Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να αναγνωριστεί ότι το καθεστώς συνοίκησης με έναν προσωπικό βοηθό δεν συνιστά, στην πράξη, βιώσιμη ή επαρκή λύση για τον μέσο ανάπηρο ενήλικα που διαβιώνει μόνος και χρειάζεται υποστήριξη σε εικοσιτετράωρη βάση λόγω σοβαρής κινητικής βλάβης. Η συνεχής παροχή υποστήριξης από ένα και μόνο πρόσωπο δημιουργεί σοβαρά ζητήματα εργασιακής βιωσιμότητας, επαγγελματικής εξουθένωσης, καθώς και διασφάλισης της ποιότητας της παρεχόμενης υποστήριξης, ενώ ενδέχεται να αναπαράγει σχέσεις εξάρτησης ασύμβατες με τη φιλοσοφία της Ανεξάρτητης Διαβίωσης. Επιπλέον, ενδέχεται να περιορίσει στην πράξη το δικαίωμα του ατόμου στην επιλογή και στον έλεγχο της υποστήριξης που λαμβάνει. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται η πρόβλεψη επαρκούς αριθμού ωρών και η δυνατότητα απασχόλησης περισσότερων του ενός προσωπικών βοηθών, ώστε να διασφαλίζονται η συνέχεια της υποστήριξης, η ασφάλεια, η αξιοπρεπής διαβίωση και η ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος στην ανεξάρτητη διαβίωση.

    Εν κατακλείδι, ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού αποτελεί βασικό εργαλείο για την προώθηση της ανεξάρτητης διαβίωσης, της ισότιμης συμμετοχής και της αξιοπρέπειας των ατόμων με αναπηρία. Παράλληλα, συμβάλλει στην αποφόρτιση των οικογενειακών φροντιστών και διευκολύνει τη συμμετοχή όλων στην εργασία, την εκπαίδευση και την κοινωνική ζωή. Ωστόσο, η επιτυχία του θεσμού συνδέεται άρρηκτα με την ανάπτυξη συμπληρωματικών πολιτικών, όπως η επιδότηση ενοικίου, η διασφάλιση προσβάσιμης και οικονομικά προσιτής κατοικίας, οι προσβάσιμες μεταφορές και οι πολιτικές εργασιακής ένταξης. Χωρίς την ενίσχυση αυτών των πολιτικών, η ανεξάρτητη διαβίωση δεν μπορεί να διασφαλιστεί στην πράξη.

  • 28 Ιουνίου 2026, 16:30 | Φαίη Παπαδημητρίου

    Ως πρώην προσωπική βοηθός ΑμεΑ αν δεν αλλαχτεί το καθεστώς ασφάλισης σε εμας τους βοηθούς με το μεγάλο ποσό πληρωμής στην εφορία στο τέλος του έτους οι βοηθοί θα εξαφανιστούν.

    ΟΛΟΙ

  • 28 Ιουνίου 2026, 14:43 | Παναγιωτης Κομποροζος

    Το γεγονός ότι αποκλείετε τους συζύγους η ακομα κ συγγενείς από την ιδιότητα του προσωπικού βοηθού ειναι το κυριότερο προβλημα αυτού του προγράμματος.υπαρχουν άνθρωποι που θέλουν τη προστασία των δικών τους ανθρώπων κ τους αποκλείετε αυτή την ανάγκη.

  • 28 Ιουνίου 2026, 13:17 | Αννα Σταυλα

    Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,

    Συγχαρητήρια και πάλι για την προσπάθειά σας και για την υλοποίηση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρόγραμμα που έχει βελτιώσει την καθημερινότητα πολλών ανθρώπων με αναπηρία. Θα ήθελα, ωστόσο, να καταθέσω ορισμένες προτάσεις που θεωρώ ότι μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωσή του.

    1. Για τους ωφελούμενους που αδυνατούν να ανταπεξέλθουν μόνοι τους στην καθημερινότητά τους, θα ήταν σημαντικό να υπάρχει δυνατότητα 24ωρης υποστήριξης. Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι προσωπικό βοηθό δεν χρειάζονται μόνο άτομα με κινητική αναπηρία, αλλά και άτομα με αυτισμό, σοβαρές ψυχικές παθήσεις ή σχιζοφρένεια, τα οποία πολλές φορές αδυνατούν να αναλάβουν πρωτοβουλίες και χρειάζονται υποστήριξη για πολλές ώρες μέσα στην ημέρα.

    2. Θα ήταν επίσης σημαντικό να δίνεται η δυνατότητα απασχόλησης των προσωπικών βοηθών για περισσότερες από 40 ώρες εβδομαδιαίως, όπου αυτό είναι απαραίτητο. Σήμερα, αρκετοί προσωπικοί βοηθοί αναγκάζονται να αναζητούν δεύτερη εργασία για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους ενώ ωφελουμενοι αναζητούν ακόμα προσωπικό βοηθό. Αυτό δημιουργεί ανασφάλεια και δυσκολίες τόσο στους ίδιους όσο και στα άτομα που εξυπηρετούν.

    3. Προτείνω επίσης να υπάρχει δυνατότητα λήψης επιδόματος ανεργίας όταν λήγει ένα συμφωνητικό, είτε λόγω θανάτου του ωφελούμενου είτε για άλλους σοβαρούς λόγους, όπως ασθένεια του προσωπικού βοηθού, μέχρι να βρεθεί νέα συνεργασία.

    4. Τέλος, σας ευχαριστούμε για την αύξηση κατά 10% στις αποδοχές. Ωστόσο, χωρίς άδειες, δώρα και επιδόματα, ενώ παράλληλα οι προσωπικοί βοηθοί καλούνται πολλές φορές να ανταποκριθούν σε καθήκοντα που αγγίζουν τις βασικές αρχές της νοσηλευτικής φροντίδας, είναι δύσκολο να παραμείνουν στο επάγγελμα. Η διατήρηση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας ωφελεί όχι μόνο τους ίδιους τους προσωπικούς βοηθούς, αλλά και τους ωφελούμενους, οι οποίοι έχουν ανάγκη από σταθερές σχέσεις εμπιστοσύνης και ποιοτική υποστήριξη.

    Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας και εύχομαι οι παραπάνω προτάσεις να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της περαιτέρω εξέλιξης του θεσμού.

  • 28 Ιουνίου 2026, 13:08 | παπαγγελη ευθυμια

    απο ενημερωση ξερω οτι δεν κληρωθηκαν κοντα στα 100 ΑμεΑ , απετυχαν στην κληρωση και στον αλγορυθμο , που εν ετη να βαζουμε ανθρωπους σε κληρωση για να συνεχιζουν να ζουν με αξιο[πρεπεια αν μη τη αλλο θεωρειτε απαραδεκτο και κτηνωδης , αλλα κοιταξτε αυτες τις 100 ψυχες τωρα το υπουργειο σκεφτεται να τις βαλει παλι σε αναμονη ποιος ξερει ποσα χρονια ποιος ξερει αν θα προλαβουν και το ηλικιακο οριο , ειναι κριμα ηδη ειμαστε ψυχικα και σωματικα ευαλωτοι , δειτε λιγο το θεμα αυτων των 100 αμεα που θελετε να τους πατε παλι απο την αρχη

  • 28 Ιουνίου 2026, 13:06 | σαπακου παρασκευη

    Οι ήδη επιλέξιμοι του πιλοτικού προγράμματος δεν πρέπει να μείνουν εκτός του μόνιμου θεσμού

    Θα ήθελα να εκφράσω την έντονη ανησυχία μου για την απουσία μεταβατικής πρόβλεψης για τους πολίτες που αξιολογήθηκαν, κρίθηκαν επιλέξιμοι στο πιλοτικό πρόγραμμα, αλλά δεν εντάχθηκαν λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων.

    Οι άνθρωποι αυτοί περίμεναν επί σειρά ετών την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος και την καθιέρωση του θεσμού, με την εύλογη προσδοκία ότι η ήδη ολοκληρωμένη αξιολόγησή τους θα ληφθεί υπόψη.

    Αντί γι’ αυτό, καλούνται να ξεκινήσουν ξανά από την αρχή, χωρίς καμία ειδική πρόβλεψη.

    Στην περίπτωση της συζύγου μου, η οποία έχει 81% αναπηρία επ’ αόριστον, παραπληγία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο και πλήρη εξάρτηση από τρίτο πρόσωπο, αυτή η εξέλιξη δημιουργεί μεγάλη απογοήτευση. Είναι δύσκολο να γίνει κατανοητό γιατί ένας άνθρωπος που έχει ήδη κριθεί ότι χρειάζεται Προσωπικό Βοηθό πρέπει να περιμένει ξανά για άγνωστο χρονικό διάστημα.

    Επιπλέον, υπάρχουν συμπολίτες μας που, όσο περνά ο χρόνος, ενδέχεται να μην μπορούν πλέον να συμμετάσχουν επειδή υπερβαίνουν το ηλικιακό όριο που προβλέπει το νέο πρόγραμμα. Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν αυτό είναι δίκαιο για ανθρώπους που είχαν ήδη αξιολογηθεί και ανέμεναν την εξέλιξη του πιλοτικού προγράμματος.

    Ζητώ να προβλεφθεί ειδική μεταβατική διάταξη για όλους τους ήδη αξιολογημένους και επιλέξιμους πολίτες του πιλοτικού προγράμματος, ώστε να μην αποκλειστούν εξαιτίας του χρόνου που μεσολάβησε μέχρι τη θέσπιση του μόνιμου προγράμματος.

    Παναγιώτης Τζένεραλης

  • 28 Ιουνίου 2026, 13:07 | τζενεραλης παναγιωτης

    Μεταβατική δικαιοσύνη για τους ήδη επιλέξιμους του πιλοτικού προγράμματος

    Ως σύζυγος ατόμου με βαριά αναπηρία, ζητώ να ληφθεί υπόψη μια κατηγορία πολιτών που παραμένει χωρίς πρόβλεψη στο σχέδιο νόμου.

    Η σύζυγός μου αξιολογήθηκε στο πιλοτικό πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού, κρίθηκε επιλέξιμη και ολοκλήρωσε όλες τις απαιτούμενες διαδικασίες. Παρ’ όλα αυτά, δεν εντάχθηκε στο πρόγραμμα.

    Εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, οι οικογένειες που βρέθηκαν σε αυτή τη θέση περίμεναν να πληροφορηθούν με ποιον τρόπο θα αντιμετωπιστεί η περίπτωσή τους κατά τη μετάβαση στο μόνιμο πρόγραμμα.

    Αντί όμως να υπάρξει ειδική μεταβατική πρόβλεψη για όσους έχουν ήδη αξιολογηθεί ως επιλέξιμοι, καλούμαστε ουσιαστικά να ξεκινήσουμε ξανά τη διαδικασία, παρότι η Πολιτεία έχει ήδη διαπιστώσει ότι πληρούμε τις προϋποθέσεις.

    Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που ήταν δημοσιευμένα στην πλατφόρμα του πιλοτικού προγράμματος, ο αριθμός των ωφελουμένων εξακολουθεί να υπολείπεται του συνολικού στόχου που είχε ανακοινωθεί. Για τον λόγο αυτό δημιουργείται εύλογα το ερώτημα γιατί δεν προβλέπεται πρώτα η κάλυψη των ήδη αξιολογημένων και επιλέξιμων πολιτών πριν ξεκινήσει μια νέα διαδικασία αιτήσεων.

    Δεν ζητώ προνομιακή μεταχείριση.

    Ζητώ να αναγνωριστεί η ήδη ολοκληρωμένη αξιολόγηση και να προβλεφθεί ότι όσοι κρίθηκαν επιλέξιμοι στο πιλοτικό πρόγραμμα, αλλά έμειναν εκτός αποκλειστικά λόγω των περιορισμένων διαθέσιμων θέσεων, θα ενταχθούν κατά προτεραιότητα στο νέο πρόγραμμα, εφόσον εξακολουθούν να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

    Μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματική συνέχεια του θεσμού και ίση μεταχείριση όλων των πολιτών.

    Παναγιώτης Τζένεραλης
    Σύζυγος ατόμου με αναπηρία 81% επ’ αόριστον

  • 28 Ιουνίου 2026, 13:32 | παπαγγελη ευθυμια

    Πραγματική περίπτωση – Ανάγκη πρόβλεψης για τους ήδη αξιολογημένους επιλέξιμους

    Καταθέτω την εμπειρία της οικογένειάς μου, γιατί πιστεύω ότι αποτυπώνει ένα σημαντικό κενό του σχεδίου νόμου.

    Η σύζυγός μου είναι άτομο με 81% αναπηρία επ’ αόριστον, με παραπληγία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο και πλήρη εξάρτηση από τρίτο πρόσωπο για τις καθημερινές της ανάγκες.

    Στο πιλοτικό πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού αξιολογήθηκε, κρίθηκε επιλέξιμη και ολοκλήρωσε επιτυχώς όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Παρ’ όλα αυτά, δεν έλαβε ποτέ Προσωπικό Βοηθό, επειδή δεν επιλέχθηκε κατά τη διαδικασία του πιλοτικού προγράμματος.

    Το νέο σχέδιο νόμου διασφαλίζει τη συνέχιση των ήδη ωφελούμενων, κάτι που είναι θετικό. Όμως δεν προβλέπει τι θα γίνει με ανθρώπους που έχουν ήδη αξιολογηθεί ως επιλέξιμοι, αλλά αποκλείστηκαν χωρίς να αμφισβητηθεί ποτέ η ανάγκη τους για υποστήριξη.

    Θεωρώ ότι αυτή η κατηγορία πολιτών δεν πρέπει να ξεκινήσει ξανά από την αρχή. Η Πολιτεία έχει ήδη διαπιστώσει ότι πληρούν τις προϋποθέσεις και ότι χρειάζονται την υπηρεσία.

    Για τον λόγο αυτό ζητώ να προστεθεί μεταβατική διάταξη, ώστε όσοι έχουν ήδη αξιολογηθεί ως επιλέξιμοι και αποκλείστηκαν μόνο λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων του πιλοτικού προγράμματος να ενταχθούν κατά προτεραιότητα στο νέο μόνιμο πρόγραμμα, εφόσον εξακολουθούν να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

    Ο Προσωπικός Βοηθός δεν αποτελεί προνόμιο. Για ανθρώπους με βαριά και μόνιμη αναπηρία αποτελεί βασική προϋπόθεση αξιοπρεπούς διαβίωσης, αυτονομίας και ουσιαστικής συμμετοχής στην κοινωνική ζωή.

    Εύχομαι το τελικό κείμενο του νόμου να καλύψει και αυτή την κατηγορία συμπολιτών μας, ώστε κανείς να μη μείνει πίσω εξαιτίας μιας διαδικασίας του πιλοτικού προγράμματος.

    Με εκτίμηση,

    Παναγιώτης Τζένεραλης
    Σύζυγος ατόμου με αναπηρία 81% επ’ αόριστον

  • 28 Ιουνίου 2026, 13:24 | παπαγγελη ευθυμια

    Πρόταση προσθήκης μεταβατικής διάταξης για τους ήδη αξιολογημένους επιλέξιμους του πιλοτικού προγράμματος

    Χαιρετίζω την καθιέρωση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού ως μόνιμου προγράμματος, καθώς αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία.

    Ωστόσο, θεωρώ ότι υπάρχει ένα ουσιαστικό κενό στις μεταβατικές διατάξεις.

    Το σχέδιο νόμου προβλέπει τη συνέχιση των ήδη ωφελούμενων, όμως δεν προβλέπει τι θα συμβεί με όσους:

    αξιολογήθηκαν επιτυχώς,
    κρίθηκαν επιλέξιμοι,
    ολοκλήρωσαν όλη τη διαδικασία,
    έλαβαν μοναδικό κωδικό ωφελούμενου,
    αλλά αποκλείστηκαν αποκλειστικά λόγω της διαδικασίας επιλογής του πιλοτικού προγράμματος.

    Οι πολίτες αυτοί έχουν ήδη αποδειχθεί δικαιούχοι του θεσμού. Ο αποκλεισμός τους δεν οφείλεται σε έλλειψη προϋποθέσεων αλλά μόνο στον περιορισμένο αριθμό θέσεων του πιλοτικού προγράμματος.

    Για τον λόγο αυτό προτείνεται να προστεθεί μεταβατική διάταξη:

    «Οι πολίτες που έχουν ήδη αξιολογηθεί ως επιλέξιμοι στο πιλοτικό πρόγραμμα και αποκλείστηκαν αποκλειστικά λόγω της διαδικασίας επιλογής του πιλοτικού προγράμματος εντάσσονται κατά προτεραιότητα στο νέο πρόγραμμα, χωρίς επανάληψη της διαδικασίας αξιολόγησης, εφόσον εξακολουθούν να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.»

    Η πρόβλεψη αυτή:

    • αποκαθιστά μια πραγματική ανισότητα,

    • αξιοποιεί την ήδη ολοκληρωμένη αξιολόγηση,

    • μειώνει τη διοικητική επιβάρυνση,

    • επιταχύνει την εφαρμογή του νέου θεσμού,

    • προστατεύει ιδιαίτερα τα άτομα με βαριές και μόνιμες αναπηρίες.

    Η επιτυχία του νέου θεσμού θα κριθεί όχι μόνο από τους νέους δικαιούχους αλλά και από το αν θα αποκαταστήσει την αδικία που υπέστησαν όσοι κρίθηκαν κατάλληλοι αλλά έμειναν εκτός αποκλειστικά λόγω της διαδικασίας του πιλοτικού προγράμματος.

    Παναγιώτης Τζένεραλης

  • 28 Ιουνίου 2026, 10:03 | Παρασκευή

    Παρατηρήσεις και προτάσεις για τη βελτίωση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού

    Αναπροσαρμογή του ωρομισθίου
    Το καθαρό ωρομίσθιο των 4,50 ευρώ μέσω εργοσήμου είναι ιδιαίτερα χαμηλό, ιδίως όταν δεν καταβάλλονται δώρα εορτών, επίδομα αδείας, αμοιβή αργιών και λοιπές παροχές που απολαμβάνουν οι υπόλοιποι εργαζόμενοι. Ζητείται η αναπροσαρμογή του ωρομισθίου ώστε να διασφαλίζεται δίκαιη και αξιοπρεπής αμοιβή. Ο μισθός των προσωπικών βοηθών είναι ιδιαίτερα χαμηλός και δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις, τις ευθύνες και τις συνθήκες της εργασίας. Οι προσωπικοί βοηθοί παρέχουν καθημερινά ουσιαστική υποστήριξη, συχνά εκτελώντας απαιτητικές φροντίδες και νοσηλευτικές πράξεις, χωρίς να αμείβονται ανάλογα. Και με το 10% που αναφέρετε για αύξηση είναι πολύ λίγο.
    Τρόπος απασχόλησης
    Να διευκρινιστεί εάν θα συνεχίσει να εφαρμόζεται το καθεστώς του εργοσήμου. Παράλληλα, προτείνεται η ένταξη των προσωπικών βοηθών στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, με συμβάσεις εργασίας και εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, ώστε να διασφαλίζονται τα εργασιακά δικαιώματα και η ορθή καταγραφή του χρόνου εργασίας.
    Καθορισμός καθηκόντων
    Είναι αναγκαίο να τεθούν σαφή όρια στις οικιακές εργασίες που μπορούν να ζητούνται από τους προσωπικούς βοηθούς. Συχνά ζητούνται εργασίες που δεν σχετίζονται με τον σκοπό του θεσμού, όπως καθαρισμός χαλιών, καθαριότητα σπιτιού. Απαιτείται σαφής περιγραφή των επιτρεπόμενων καθηκόντων.
    Δικαιώματα εργαζομένων
    Να προβλεφθούν:
    Άδεια ασθενείας και πλήρης ασφαλιστική κάλυψη,
    επανεξέταση των ασφαλιστικών κρατήσεων, οι οποίες φθάνουν περίπου στο 25%,
    εξέταση της υπαγωγής σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών ενσήμων, όπου αυτό δικαιολογείται, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος της εργασίας περιλαμβάνει απαιτητικές φροντίδες και νοσηλευτικές πράξεις.
    Εγγραφή στη ΔΥΠΑ
    Να δοθεί η δυνατότητα εγγραφής των προσωπικών βοηθών στη ΔΥΠΑ μετά τη λήξη ή τη λύση της σύμβασης με τον ωφελούμενο, ώστε να μην στερούνται επιδόματα, προγράμματα απασχόλησης και λοιπές παροχές που δικαιούνται οι υπόλοιποι εργαζόμενοι.
    Αναγνώριση του εργασιακού καθεστώτος
    Να αποσαφηνιστεί αν οι προσωπικοί βοηθοί ανήκουν στον ιδιωτικό ή στον δημόσιο τομέα, καθώς η ασάφεια δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην άσκηση δικαιωμάτων τους. Ενδεικτικά, δυσκολεύονται στην έκδοση πιστωτικών προϊόντων ή δανείων, ενώ αποκλείονται από προγράμματα επιμόρφωσης (voucher), επειδή αντιμετωπίζονται ως εργαζόμενοι του Δημοσίου.
    Ψηφιακή κάρτα εργασίας
    Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας θα προστατεύσει τόσο τους προσωπικούς βοηθούς όσο και τους ωφελούμενους. Σε αρκετές περιπτώσεις οι ωφελούμενοι αδυνατούν να διαχειριστούν τις εγκρίσεις λόγω προβλημάτων υγείας ή προχωρημένης ηλικίας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ζητούν εργασία πέραν των συμφωνημένων καθηκόντων.
    Εκπαίδευση
    Να προβλεφθεί η δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση όλων των προσωπικών βοηθών στις πρώτες βοήθειες, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται με ασφάλεια σε επείγοντα περιστατικά.
    Σαφές πλαίσιο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων
    Είναι απαραίτητο να καθοριστούν με σαφήνεια τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις και τα όρια ευθύνης τόσο των προσωπικών βοηθών όσο και των ωφελούμενων. Η σημερινή ασάφεια δημιουργεί συχνά εντάσεις, παρερμηνείες και συγκρούσεις, οδηγεί σε συχνές αλλαγές προσωπικών βοηθών και επηρεάζει αρνητικά τόσο την ποιότητα ζωής των ωφελούμενων όσο και τη σταθερότητα και αξιοπιστία του θεσμού συνολικά.

  • 28 Ιουνίου 2026, 04:40 | Αγγελική Μπαλτατζή

    Σχολιασμός: Αγγελική Μπαλτατζή, Μέλος του ΔΣ του Διεθνούς Οργανισμού Autism-Europe (Βρυξέλλες) και Lead Volunteer HER-autism (Ηράκλειο Κρήτης)

    Ο «Προσωπικός Βοηθός» κατοχυρώνει τον σεβασμό της προσωπικότητας των ανθρώπων με αναπηρίες και λειτουργεί ως καίριο μέσο για ανεξάρτητη/αυτόνομη ζωή και σταδιακή απεξάρτηση από το οικογενειακό περιβάλλον, ενισχύοντας τις προοπτικές συμμετοχής τους –και των οικογενειών τους– στην εργασία και την κοινωνία. Συνδυαστικά, προαπαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση και επιδοματική πολιτική για το ζητούμενο της αναπηρικής κοινότητας παντού, που είναι η λειτουργική συνύπαρξη, η αξιοπρέπεια, η καθολική προσβασιμότητα και κοινωνική ενσωμάτωση.

    Δεδομένου ότι, σύμφωνα με Eurostat, η Ελλάδα έχει υψηλό κίνδυνο φτώχειας/κοινωνικού αποκλεισμού και χαμηλή αγοραστική δύναμη με δυσανάλογες επιπτώσεις στην αναπηρική κοινότητα, η προσωπική βοήθεια πρέπει να είναι δικαίωμα βάσει αναγκών, με επαρκή χρηματοδότηση/ωρομίσθια, να ακολουθεί αμετάβλητη τον/την ωφελούμενο/η μεταξύ περιφερειών και να τελεί υπό τον πραγματικό του/της έλεγχο. Ζητείται ρητή εναρμόνιση με CRPD (άρθρα 19, 12, 7), Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ (άρθρα 21, 26), Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και τις θέσεις του Autism Europe αναφορικά με τον αυτισμό για νευρο συμπεριληπτική στήριξη χωρίς περιοριστικές πρακτικές ή εξαναγκασμό. Παράλληλα, απαιτείται προσβάσιμη επίσημη ενημέρωση σε απλή γλώσσα/πολλαπλές μορφές.

    Παραδείγματα ΠΒ: Μοντέλα Σουηδίας, Δανίας, Φινλανδίας, Ολλανδίας (PGB), Φλάνδρας/Βελγίου (PVB/PAB), Γερμανίας και Σλοβενίας: δικαίωμα βάσει αναγκών, προσωπικός προϋπολογισμός, επιλογή/έλεγχος από τον χρήστη (συμπερ. χρήστης εργοδότης), επαρκείς και ευέλικτες ώρες με νυχτερινή/επείγουσα κάλυψη, υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων και AAC/αισθητηριακές ρυθμίσεις, δίκαιοι όροι για βοηθούς. Σε πλήρη εναρμόνιση με το διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο, το πακέτο ωρών να ακολουθεί το άτομο και να διατηρείται αμετάβλητο μεταξύ περιφερειών, με δυνατότητα προσωρινής διασυνοριακής χρήσης εντός ΕΕ (σπουδές, εργασία, βραχεία διαμονή, τουρισμός) μέσω απλής γνωστοποίησης και συνδυαστικά με την ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας με προθεσμία καθολικής εφαρμογής για όλα τα κράτη-μέλη τον Ιούνιο του 2028.

    Συνοπτικές προτάσεις-διατυπώσεις ανά άρθρο
    Άρθρο 1 – Σκοπός
    • «Η προσωπική βοήθεια αποτελεί εργαλείο άσκησης του δικαιώματος στην ανεξάρτητη διαβίωση και ένταξη στην κοινότητα κατά το άρθρο 19 CRPD, με επιλογή/έλεγχο από τον/την χρήστη/χρήστρια»
    Άρθρο 2 – Αντικείμενο
    • «Υποκειμενικό δικαίωμα βάσει εξατομικευμένων λειτουργικών αναγκών, χωρίς αυθαίρετα ανώτατα όρια, ηλικιακές ή εισοδηματικές εξαιρέσεις»
    • «Προσωπικός προϋπολογισμός που ακολουθεί το άτομο και διατηρείται αμετάβλητος μεταξύ περιφερειών. Σε αναμονή, προσωρινή κάλυψη γέφυρα»
    • «Τεκμήριο ικανότητας και υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων κατά το άρθρο 12 CRPD»
    Άρθρο 3 – Πεδίο προσωπικής βοήθειας
    • «Καλύπτονται γονεϊκός ρόλος αναπήρου/ης, πρόσβαση σε υγεία/δικαιοσύνη, μετακίνηση/ταξίδια, νυχτερινή/επείγουσα υποστήριξη με σχέδιο κρίσης, υποστήριξη εκτελεστικών λειτουργιών, AAC και αισθητηριακές ρυθμίσεις»
    • «Σε εργασία/σπουδές επιτρέπονται πρακτική συνοδεία, job coaching, οργάνωση/διαχείριση χρόνου και AAC, χωρίς υποκατάσταση εύλογων προσαρμογών εργοδότη/ιδρύματος»
    Άρθρο 4 – Υλοποίηση/Χρηματοδότηση
    • «Χρηματοδότηση Κέντρων Ανεξάρτητης Διαβίωσης και peer support, μόνιμης υπηρεσίας υποστήριξης χρηστών και εφεδρικού μηχανισμού αναπλήρωσης βοηθών»
    • «Υποχρεωτική κατάρτιση βοηθών σε νευροαποκλίσεις (π.χ. αυτισμός, και άλλες «αόρατες» αναπηρίες) και δικαιώματα»
    • «Εκστρατείες ενημέρωσης σε απλή γλώσσα/προσβάσιμες μορφές και κίνητρα εγγραφής στο Μητρώο Βοηθών»
    Άρθρο 5 – Ωφελούμενοι/Αξιολόγηση
    • «Κριτήριο επιλεξιμότητας οι λειτουργικές ανάγκες, ανεξαρτήτως ποσοστού, ηλικίας ή εισοδήματος. Συμπεριλαμβάνονται ανήλικοι με προσέγγιση δικαιωμάτων παιδιού»
    • «Παρέχεται και σε άτομα με ανάγκες υποστήριξης ΙΙΙ και μπορεί να συνυπάρχει με νοσηλευτική φροντίδα. Επιπλέον, η έλλειψη προφορικού/γραπτού λόγου δεν σημαίνει έλλειψη επικοινωνίας και διασφαλίζεται AAC»
    • «Επιτροπές με συν σχεδιασμό με τον/την χρήστη/χρήστρια, μέλος με σχετική εξειδίκευση και δικαίωμα ένστασης σε ανεξάρτητο όργανο»
    • «Το πακέτο ωρών ακολουθεί το άτομο και μεταφέρεται χωρίς απώλεια/μείωση, με προσαρμογές σε περιόδους αιχμής. Σε λίστα αναμονής, κάλυψη γέφυρα»
    • «Κατάργηση ηλικιακού ορίου ή συνέχιση παροχής μετά τα 65 βάσει αναγκών»
    Άρθρο 6 – Προσωπικοί βοηθοί
    • «Βεβαίωση ικανότητας καθηκόντων από ιατρό εργασίας/γενικό ιατρό, χωρίς αναφορά διάγνωσης»
    • «Αποκλείεται η απασχόληση συζύγου/συμβίως ή συγγενών έως β’ βαθμού. Κατ’ εξαίρεση λόγω ανωτέρας βίας, με πρόσκαιρη απασχόληση συγγενή με έγκριση ΟΠΕΚΑ και τεκμηρίωση αδυναμίας εύρεσης μη συγγενικού βοηθού»
    • «Ελάχιστα πρότυπα αμοιβών/ανάπαυσης/ωραρίων και υποχρεωτική συνεχής εκπαίδευση»
    Άρθρο 7 – Σχέση ωφελούμενου βοηθού
    • «Επιλογή μοντέλου: χρήστης εργοδότης ή άμεσες πληρωμές/προσωπικός προϋπολογισμός ή διαχείριση από φορέα επιλογής, με τον έλεγχο στον/στην χρήστη/χρήστρια»
    • «Εξατομικευμένο συμφωνητικό με καθήκοντα, επικοινωνία/AAC, σχέδιο κρίσης/εχεμύθεια και ταχεία λύση σε ασυμβατότητα»
    • «Ορισμός έως δύο υποστηρικτών λήψης αποφάσεων για σύναψη/τροποποίηση/λύση, με δήλωση ότι η απόφαση αντανακλά βούληση/προτιμήσεις»
    • «Δεν επιτρέπονται περιοριστικές πρακτικές/εξαναγκασμός. Εφαρμόζονται, τεκμηριωμένες μέθοδοι απο κλιμάκωσης και υποστήριξης επικοινωνίας»
    Άρθρο 8 – Πληροφοριακό σύστημα/Δεδομένα
    • «Ελαχιστοποίηση δεδομένων, σαφής ενημέρωση και σύντομοι χρόνοι τήρησης με πολιτική διαγραφής/ανωνυμοποίησης»
    • «Επίσημη ιστοσελίδα σε απλή γλώσσα/προσβάσιμες μορφές και helpdesk με ΕΝΓ και υποστήριξη AAC»
    Άρθρο 9 – Εγγυήσεις/Εξουσιοδοτικές
    • «Κατοχυρώνονται στον νόμο: δικαίωμα βάσει αναγκών, πακέτο ωρών που ακολουθεί το άτομο στην Επικράτεια, επιλογές μοντέλου συμπεριλαμβανομένου του χρήστη εργοδότη, ελάχιστα πρότυπα εκπαίδευσης/αμοιβών, απαγόρευση περιοριστικών πρακτικών/εξαναγκασμού, αποκλεισμός συγγενών με εξαίρεση ανωτέρα βία, τεκμήριο ικανότητας και υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων με διασφαλίσεις, ρήτρα συμβατότητας με CRPD/Χάρτη ΕΕ/Πυλώνα»
    • «Ανεξάρτητος μηχανισμός παραπόνων/μεσολάβησης και μόνιμος συν σχεδιασμός με οργανώσεις ΑμεΑ και αυτο εκπροσώπων»
    Άρθρα 10–12 – Μεταβατικές/Τελικές/Καταργούμενες
    • «Αδιάλειπτη παροχή και διατήρηση επιπέδου ωρών στη μετάβαση. Ρήτρα μη οπισθοδρόμησης. Η κατάργηση διατάξεων δεν θίγει ευνοϊκότερες ρυθμίσεις»

    Αντί επιλόγου
    Με άξονα την ανεξάρτητη διαβίωση, ο θεσμός του Προσωπικού βοηθού, συμβάλλει, μεταξύ άλλων, σε παραγωγικούς ΑμεΑ και παραγωγικούς συγγενείς/φροντιστές (διαχείριση χρόνου), για συμμετοχή σε εργασία/εκπαίδευση/κοινωνία, διασφαλίζοντας συμμετοχή, ασφάλεια και αξιοπρέπεια για ωφελούμενους-ες και βοηθούς σε όλη την Επικράτεια (και με δυνατότητα προσωρινής διασυνοριακής εφαρμογής εντός ΕΕ). Ως εκ τούτου, ο θεσμός συνδέεται ρητά με: επιδότηση ενοικίου, προσβάσιμη/προσιτή κατοικία, προσβάσιμες μεταφορές και πολιτικές εργασιακής ένταξης.
    Χωρίς ενίσχυση των συναφών πολιτικών, ο θεσμός δεν μεταφράζεται αυτόματα σε έμπρακτη ανεξάρτητη διαβίωση.

  • 28 Ιουνίου 2026, 01:43 | Ευαγγελος

    Θα ήθελα ξεκινωντας πω ένα μεγάλο μπράβο για την προσπάθεια σας και την προσοχή που δίνετε στα ΑΜΕΑ ώστε να μπορέσουν να ενταχθούν ομαλά στο κοινωνικό σύνολο και να ανεξαρτητοποιηθούν.
    Θα πρέπει όμως να μεριμνήσετε για τις αποδοχές των ΠΒ να αυξηθούν τόσο ωστέ να προσελκύσουν περισσότερους εργαζόμενους για να πετύχει το πρόγραμμα .
    Γιατί καλό,είναι ο διπλασιασμός των ωφελουμενων αλλά αν δεν υπάρχουν προσωπικοί βοηθοί είναι δωρον άδωρον.
    Επίσης ας υπάρχει κατηγοριοποίηση της αμοιβής για τις βαριές περιπτώσεις όπως αυτές της κινητικής αναπηρίας που οι περισσότεροι ΠΒ αποφεύγουν για ευνόητους λόγους.π με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο η προσπάθεια για συνεργασίες .Δηλ.αντι 4’5€/ω να είναι 6’5€/ω

  • Ως ΑΜΚΕ akako.gr, ασχολούμενοι με την αναπηρία και κάθε μορφή ανισότητας, θεωρούμε θετικό ότι ο Προσωπικός Βοηθός περνά από το πιλοτικό στάδιο σε μόνιμο πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας. Είναι ένα αναγκαίο βήμα. Όμως, αν θέλουμε ο θεσμός να υπηρετήσει πραγματικά την ανεξάρτητη διαβίωση, πρέπει να αντιμετωπιστούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα.

    Ο Προσωπικός Βοηθός δεν είναι απλώς κοινωνική παροχή, ούτε μορφή φροντίδας μέσα στο οικογενειακό ή οικιακό περιβάλλον. Είναι ο βασικός πυλώνας της Ανεξάρτητης Διαβίωσης. Είναι το μέσο με το οποίο ένα άτομο με αναπηρία μπορεί να ζει με δικές του επιλογές, να μετακινείται, να εργάζεται, να σπουδάζει, να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή και, κυρίως, να έχει έλεγχο πάνω στην καθημερινότητά του.

    Γι’ αυτό ο θεσμός δεν μπορεί να σχεδιάζεται απομονωμένα. Αν ο Προσωπικός Βοηθός δεν συνδεθεί με πολιτικές στέγασης, εργασία, προσβασιμότητα, μετακίνηση και ουσιαστική κοινωνική συμμετοχή, κινδυνεύει να γίνει μια υπηρεσία που απλώς μπαίνει μέσα στο ίδιο σπίτι, στις ίδιες εξαρτήσεις, στα ίδια αδιέξοδα.

    Ανεξάρτητη Διαβίωση δεν σημαίνει να υποστηρίζεται ο άνθρωπος με αναπηρία μόνο εκεί όπου ήδη ζει. Σημαίνει να μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να φύγει από την οικογενειακή εξάρτηση, να ζήσει σε δικό του σπίτι, να οργανώσει τη ζωή του και να υπάρξει ως αυτόνομο πρόσωπο.

    Επομένως, χρειάζεται ρητή σύνδεση του θεσμού με συμπληρωματικά μέτρα, όπως επιδότηση ενοικίου, προσβάσιμη κατοικία, προσβάσιμες μεταφορές και ενεργές πολιτικές εργασιακής ένταξης. Χωρίς αυτά, ο Προσωπικός Βοηθός παραμένει αναγκαίος, αλλά όχι επαρκής.

    Δεύτερο ζήτημα είναι η καθολικότητα. Η πρόβλεψη «μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού» μετατρέπει ένα δικαίωμα ζωής σε «όποιος προλάβει, πρόλαβε». Ο Προσωπικός Βοηθός πρέπει να κατοχυρωθεί σταδιακά ως καθολικό δικαίωμα για όσους τον χρειάζονται, με σαφές χρονοδιάγραμμα επέκτασης και όχι ως περιορισμένη παροχή για όσους προφτάσουν κάθε φορά σε μια πρόσκληση.

    Τρίτο ζήτημα είναι η επάρκεια προσωπικών βοηθών. Αν ένας ωφελούμενος δεν βρει διαθέσιμο βοηθό μέσα σε έξι μήνες, δεν πρέπει να χάνει την απόφαση ένταξης. Η αδυναμία του συστήματος να δημιουργήσει επαρκές δίκτυο βοηθών δεν μπορεί να μετακυλίεται στο άτομο με αναπηρία. Χρειάζεται παράταση, ενεργή υποστήριξη αντιστοίχισης και ουσιαστική κρατική μέριμνα.

    Τέταρτο ζήτημα είναι η αμοιβή. Αν θέλουμε βοηθούς σε όλη τη χώρα, και όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, ο μισθός και οι όροι εργασίας πρέπει να είναι τέτοιοι ώστε να προσελκύουν ανθρώπους και σε μικρές, νησιωτικές ή απομακρυσμένες περιοχές. Η λύση δεν είναι να ανοίγουν εξαιρέσεις που επαναφέρουν την οικογένεια στον ρόλο του Προσωπικού Βοηθού. Αυτό κινδυνεύει να αναπαράγει το ίδιο οικογενειοκεντρικό μοντέλο από το οποίο ο θεσμός υποτίθεται ότι απελευθερώνει το άτομο με αναπηρία.

    Ο Προσωπικός Βοηθός πρέπει να παραμείνει θεσμός αυτοδιάθεσης, όχι συγκαλυμμένη συνέχιση της άτυπης οικογενειακής φροντίδας. Το ζητούμενο δεν είναι να επιδοτηθεί η εξάρτηση, αλλά να χρηματοδοτηθεί η ελευθερία.

    Προτείνουμε:

    – Ρητή δέσμευση σταδιακής καθολικής εφαρμογής του θεσμού.
    – Σύνδεση του Προσωπικού Βοηθού με στέγαση, εργασία, μετακίνηση και προσβασιμότητα.
    – Καμία απώλεια δικαιώματος όταν δεν βρίσκεται διαθέσιμος βοηθός λόγω ανεπάρκειας του συστήματος.
    – Αξιοπρεπείς/κυλιώμενες αμοιβές (ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή) και εργασιακοί όροι, ώστε να υπάρχουν διαθέσιμοι βοηθοί σε όλη τη χώρα.
    – Αποφυγή εξαιρέσεων που επαναφέρουν την οικογένεια ως βασικό μηχανισμό υποστήριξης.
    – Ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων με αναπηρία στον σχεδιασμό, στην αξιολόγηση και στην εποπτεία του θεσμού.

    Ο Προσωπικός Βοηθός δεν είναι πολυτέλεια. Είναι το πρακτικό μέσο με το οποίο η ανεξάρτητη διαβίωση παύει να είναι σύνθημα και γίνεται καθημερινή πραγματικότητα.

    ΑΜΚΕ akako.gr

  • 27 Ιουνίου 2026, 19:16 | Βενετία Αντωνάκα

    1. Το καθαρό ωρομίσθιο των 4,50 ευρώ μέσω εργοσήμου είναι ιδιαίτερα χαμηλό, ειδικά όταν δεν καταβάλλονται δώρα, επίδομα αδείας, αμοιβή αργιών και λοιπές παροχές που λαμβάνουν οι υπόλοιποι εργαζόμενοι. Παρακαλώ να εξεταστεί η αύξησή του ανάλογα, ώστε να εξασφαλίζεται δίκαιη και αξιοπρεπής αμοιβή.
    2. Η χορήγηση δωρεάν σεμιναρίου πρώτων βοηθειών είναι απαραίτητη για τους προσωπικούς βοηθούς.
    3. Πρέπει να φτιαχτεί τρόπος οι προσωπικοί βοηθοί να έχουν πρόσβαση ή επικοινωνία με μητρώο ωφελούμενων που αναζητούν προσωπικο Βοηθό. Η αναμονή να μας καλέσουν για να βρούμε εργασία δεν λειτουργεί.
    4. Πρέπει να δημιουργηθεί υπηρεσία όπου οι προσωπικοί βοηθοί θα μπορούν να λαμβάνουν υποστήριξη για προβλήματα της εργασίας τους. Το helpdesk είναι απόλυτα ανεπαρκές.

  • 27 Ιουνίου 2026, 17:56 | ΑΘΑΝΑΣΙΑ

    Άρθρο 3
    Προσωπική βοήθεια
    Πάλι θα υπάρχουν εργόσημα;
    Γιατί δεν μεριμνείτε ως υπουργείο προσλήψεις μέσω εργάνης;
    Να θέσετε σαφή όρια που αφορούν οικιακές εργασίες γιατί oi προσωπικoi βοηθοί πέφτουν συχνά θύματα τρελών απαιτήσεων των ωφελουμένων όπως τα χαλιά, oi κουρτίνες και το γκαζόν.
    Γιατί oi προσωπικoi βοηθoi δεν μπορούμε να εγγραφούμε στη ΔΥΠΑ σε περίπτωση λήξης η λύσης του συμβολαίου με τον ωφελούμενο;
    Χάνουμε πάρα πολλά προνόμια ως προσωπικοί βοηθοί
    Θα μεριμνήσετε για άδειες ασθενείας ;

    Θα μεριμνήσετε να αλλάξετε τις κρατήσεις των προσωπικών βοηθών που φτάνουν στο 25% και δεν ανταποκρίνονται σε βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα;
    Ενώ οι περισσότερες εργασίες στο ωράριο αφορούν νοσηλευτικές πράξεις;

    Αναγνώριση ιδιωτικού η δημοσίου τομέα καθώς από αυτό απορρέουν διαφορετικά
    δικαιώματα των εργαζομένων. Π.Χ. εργαζόμενοι δεν αναγνωρίζονται επίσημα δε
    μπορούν να βγάλουν μια πιστωτική κάρτα ή δάνειο για να κάνουν αγορές. Επίσης δεν
    μπορουν να συμμετέχουν σε κάποιο επιμορφωτικό voucher καθώς θεωρούν ότι ειμαστε
    δημόσιο.
    Καταγραφή στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ και εφαρμογή ψηφιακής κάρτας, καθώς αρκετοί
    ωφελούμενοι δεν μπορούν να διαχειριστούν το θέμα των εγκρίσεων λόγω ψυχιατρικών
    προβλημάτων, ή ηλικιωμένων συγγενών ενω κάποιοι άλλοι ωφελουμένοι το
    χρησιμοποιούν απαιτωντας περισσότερα πράγματα εκτός καθηκόντων των
    προσωπικών βοηθών. Σαφή καθορισμό των καθηκόντων και των ορίων ευθύνης τόσο των προσωπικών
    βοηθών όσο και των ωφελούμενων, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επαρκής
    αποσαφήνιση του πλαισίου. Η ασάφεια αυτή δημιουργεί συχνά εντάσεις, παρερμηνείες
    και συγκρούσεις στην καθημερινή συνεργασία, οδηγώντας σε συχνές εναλλαγές
    προσωπικών βοηθών. Αυτό επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο την ψυχολογική σταθερότητα
    και την ποιότητα ζωής των ωφελούμενων, αλλά και τη συνολική αξιοπιστία και εύρυθμη
    λειτουργία του θεσμού.

  • 27 Ιουνίου 2026, 17:37 | Ελένη

    Παρακαλώ πολύ εξεταστε την δυνατότητα του να είναι προσωπικός βοηθός κάποιο πρόσωπο α’συγγενειας.Εγω εδώ και 2 χρόνια φροντίζω την μητέρα μου μετά από ατύχημα που είχε με κρανιοεγκεφαλικες κακώσεις, έχω δύο μικρά παιδιά και έχω φύγει από την δουλειά μου. Ποια ξένη γυναίκα θα βοηθήσει περισσότερο τη μαμά μου από εμένα; Είχα και γυναίκα και είδα τα αποτέλεσμα. Σας παρακαλώ πολύ αφήστε μας να μπορούμε να βοηθήσουμε τους αγαπημένους μας και ταυτόχρονα να μην παλεύουμε να ταισουμε τα παιδιά μας.

  • 27 Ιουνίου 2026, 15:55 | Αργυρω

    Προτάσεις για την εφαρμογή του οριστικού προγράμματος
    Αποδέκτες: Κατηγορίες:
    • Κινητική αναπηρία ≥80% (μέχρι 368 ώρες ή 736 ώρες κατόπιν απόφασης επιτροπής). Κάθε χρόνο θα υπάρχει περιορισμένος αριθμός εγκρίσεων ΑμεΑ για 24ωρη κάλυψη των αναγκών τους.
    • Οπτική αναπηρία ≥80% (μέχρι 208 ώρες).
    • άτομα με νοητική υστέρηση ή διαταραχές αυτιστικού φάσματος ≥80% (μέχρι 277 ώρες).
    Όροι Εργασίας για Προσωπικούς Βοηθούς
    Η μέγιστη επιτρεπόμενη διάρκεια απασχόλησης είναι:
    • έως 12 ώρες την ημέρα, και
    • έως 60 ώρες την εβδομάδα σε έναν ή περισσότερους διαφορετικούς ωφελούμενους συνολικά.
    Ο ωφελούμενος διατηρεί το δικαίωμα να επιλέγει ελεύθερα το καθεστώς συνεργασίας και τις ημέρες ρεπό με τον Προσωπικό Βοηθό (ωρομίσθιο ή καθεστώς συνοίκησης), χωρίς η επιλογή αυτή να επηρεάζει τις αποδοχές του Προσωπικού Βοηθού ή τη χρηματοδότηση και τους όρους του προγράμματος.
    Αμοιβή και Ασφάλιση:
    • 7€/ώρα μικτά (5,25€ καθαρά).
    • 8€/ώρα μικτά (6€ καθαρά) για περιπτώσεις διαρκούς εξάρτησης.
    Ασφάλιση μέσω εργοσήμου και με το πέρασμα ενός έτους μετατρέπεται σε ένσημο.
    Κατά εξαίρεση για την εξασφάλιση σταθερότητας στη συνεργασία δίνεται : Ετήσια Κανονική Άδεια
    1. Ο Προσωπικός Βοηθός δικαιούται 10 εργάσιμες ημέρες ετήσιας άδειας, σε περίπτωση πλήρους απασχόλησης (40 ώρες/εβδομάδα)και στις επίσημες εθνικές αργίες που ορίζονται από το πρόγραμμα αμείβονται με διπλό ωρομίσθιο, εφόσον ο ΠΒ εργάζεται εκείνη την ημέρα.
    2. Αναρρωτική Άδεια Σε περίπτωση ασθένειας, ο ΠΒ δικαιούται αναρρωτική άδεια, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Απαιτείται η προσκόμιση ιατρικής γνωμάτευσης στην πλατφόρμα του Προσωπικού Βοηθού.
    Διευκόλυνση Εύρεσης Προσωπικών Βοηθών
    1. Μέσω της αξιοποίησης εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής (μονίμων και αναπληρωτών) που με απλές διαδικασίες και τη σύμφωνη γνώμη του διευθυντή της σχολικής μονάδας , θα μπορεί να συμμετέχει ως ΠΒ στο πλαίσιο διατομεακής συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων Υπουργείων.
    2. Η αξιοποίηση του ήδη υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού αλλοδαπών φροντιστών, οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες σε άτομα με αναπηρία και η ένταξή τους σε ένα νόμιμο, ελεγχόμενο και ποιοτικό πλαίσιο παροχής προσωπικής βοήθειας με διαδικασίες (fast-track) με χορήγηση, ύστερα από αίτημα του ωφελούμενου , εθνικής βίζας εργασίας και άδεια διαμονής με σύμβαση εργασίας (2-3 χρόνια) και δικαίωμα ανανέωσης αποκλειστικά μόνο για το πρόγραμμα.
    Πρόταση δημιουργίας «Φροντιστής ΑμεΑ και ηλικιωµένων »
    1. Το πρόγραμμα «Φροντιστής ΑμεΑ και Ηλικιωμένων» αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ευέλικτου μηχανισμού υποστήριξης ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων που χρειάζονται καθημερινή φροντίδα και βοήθεια. Στόχος είναι η αναγνώριση και ενίσχυση της παρεχόμενης φροντίδας, είτε αυτή παρέχεται από επαγγελματίες είτε από συγγενικά πρόσωπα, συμβάλλοντας στην παραμονή των ωφελουμένων στο οικείο και οικογενειακό τους περιβάλλον. Η ενίσχυση παρέχεται μέσω voucher φροντίδας, το οποίο εγκρίνεται για λογαριασμό του ωφελούμενου και μπορεί να επιλέξει τον φροντιστή, συμπεριλαμβανομένων συγγενικών προσώπων α΄ ή β΄ βαθμού.

  • 26 Ιουνίου 2026, 21:31 | Κλεάνθης

    Θα ήθελα να εξετάσετε τον βαθμό συγγενιας του προσωπικού βοηθού σε σχέση με τον αιτούντα για αναζήτηση προσωπικού βοηθού! Συνήθως κάποιος συγγενής γίνεται αυτεπαγγελτα προσωπικός βοηθός αλλα ο νόμος τον αποκλείει! Παιδιά περιθαλπουν γονείς και γονείς περιθαλπουν παιδιά τους οπότε γιατί να αποκλείονται! Παρακαλώ εξετάστε αυτές τις περιπτώσεις! Ευχαριστώ πολύ που μου δίνεται η ευκαιρία να πω την γνώμη μου! Εγώ για παράδειγμα φροντίζω την μητέρα μου με άνοια και ο νόμος με αποκλείει από το να γίνω προσωπικός της βοηθός!