Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Γιάννης Ηλιάδης' | 1 Ιουλίου 2026, 12:44

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Σχόλιο επί του άρθρου 5 («Ωφελούμενοι»), παρ. 2 περ. δ) Σχέδιο νόμου «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις» ________________________________________ Θέμα: Ανάγκη συμπερίληψης του εξωϊδρυματικού επιδόματος στα κριτήρια ηλικιακής επέκτασης της παρ. 2 περ. δ) του άρθρου 5 1. Η ισχύουσα διάταξη Το άρθρο 5 παρ. 2 περ. δ) του σχεδίου νόμου ορίζει ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας των ωφελούμενων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού ηλικία από 16 έως 65 ετών, με την εξής εξαίρεση: «Κατ' εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους.» Δηλαδή, η μοναδική «πύλη» παράτασης της ηλικιακής επιλεξιμότητας πέραν των 65 ετών είναι η προηγούμενη λήψη του επιδόματος κίνησης. 2. Το εύρος του επιδόματος κίνησης είναι στενό και άσχετο με την ανάγκη προσωπικής βοήθειας Το επίδομα κίνησης της περ. θ) παρ. 7 άρθρου 51 ν. 1882/1990 χορηγείται αποκλειστικά σε τρεις στενά προσδιορισμένες παθολογικές κατηγορίες, με ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας 80%: • ακρωτηριασμό και των δύο κάτω άκρων, • ακρωτηριασμό και των δύο άνω άκρων, • παράλυση των δύο κάτω άκρων (παραπληγία/παραπάρεση ή τετραπληγία/τετραπάρεση). Πρόκειται, όπως προκύπτει και από τη σχετική κανονιστική ρύθμιση (ΚΥΑ Π3α/Φ15/Γ.Π.οικ.88483/27-6-2008), για επίδομα που αποσκοπεί αποκλειστικά στην κάλυψη αυξημένων δαπανών μετακίνησης λόγω απώλειας κινητικότητας — όχι στην αναγνώριση γενικής ανάγκης υποστήριξης στην καθημερινή διαβίωση ή στην αποτροπή ιδρυματοποίησης. 3. Το εξωϊδρυματικό επίδομα είναι το τελολογικά συναφές κριτήριο που παραλείπεται Το εξωϊδρυματικό επίδομα (ν. 1140/1981, ν. 3232/2004, ν. 3518/2006) χορηγείται σε άτομα με σοβαρή λειτουργική εξάρτηση, τα οποία χρειάζονται τη συνδρομή τρίτου προσώπου προκειμένου να παραμείνουν στο οικείο περιβάλλον τους αντί να ιδρυματοποιηθούν. Το επίδομα αυτό αποδίδεται κατά κύριο λόγο από τους οικείους φορείς κύριας ασφάλισης (π.χ. e-Ε.Φ.Κ.Α.) ως προσαύξηση της σύνταξης αναπηρίας, ενώ μόνο σε ειδικές κατηγορίες δικαιούχων (ιδίως ανασφάλιστους) αποδίδεται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α. Το άρθρο 1 του σχεδίου νόμου ορίζει ρητά ως σκοπό του Μέρους Α΄ (Προσωπικός Βοηθός): «η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία και της συμπερίληψής τους στην κοινωνία, η αποτροπή της περιθωριοποίησης και ιδρυματοποίησής τους». Η αντιστοιχία μεταξύ του σκοπού αυτού και της λειτουργίας του εξωϊδρυματικού επιδόματος είναι άμεση και αυτονόητη· αντίθετα, η αντιστοιχία με το επίδομα κίνησης είναι έμμεση και τυχαία, αφού το τελευταίο ουδόλως προϋποθέτει ανάγκη προσωπικής υποστήριξης στην καθημερινότητα. 4. Η πρακτική συνέπεια της παράλειψης Με την ισχύουσα διατύπωση προκύπτουν δύο ανεπιθύμητα αποτελέσματα: α) Άτομο 66-75 ετών με τεκμηριωμένη, μακροχρόνια δικαιούχο ιδιότητα εξωϊδρυματικού επιδόματος — δηλαδή με πιστοποιημένη, σοβαρή ανάγκη βοήθειας τρίτου προσώπου για να αποφευχθεί η ιδρυματοποίησή του — αποκλείεται αυτοδικαίως από το Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού, εφόσον η υποκείμενη πάθησή του (π.χ. προϊούσα νευρολογική νόσο χωρίς τυπική παραπληγία/τετραπληγία, βαριά νοητική ή ψυχική αναπηρία) δεν εμπίπτει στις τρεις στενές κατηγορίες του επιδόματος κίνησης. β) Αντιθέτως, άτομο με απλό ακρωτηριασμό ενός σκέλους ή άνω άκρου το οποίο ενδέχεται να είναι πλήρως αυτοεξυπηρετούμενο ως προς την καθημερινή διαβίωση, αλλά έλαβε το επίδομα κίνησης πριν τα 65, εντάσσεται στο πρόγραμμα έως τα 75, ανεξαρτήτως αν έχει πραγματική ανάγκη προσωπικού βοηθού. Το αποτέλεσμα αυτό αντιστρέφει τη λογική στην οποία στηρίζεται το ίδιο το πρόγραμμα: η επιλεξιμότητα συναρτάται με έναν δείκτη (κινητικότητα/μετακίνηση) που δεν είναι ο κατάλληλος δείκτης της πραγματικής ανάγκης, ενώ αγνοείται ο δείκτης (εξωϊδρυματικό) που είναι εννοιολογικά και νομοθετικά ο πλέον συναφής. 5. Πρόταση τροποποίησης Προτείνεται η προσθήκη εναλλακτικής προϋπόθεσης στο άρθρο 5 παρ. 2 περ. δ), ώστε η ηλικιακή επέκταση έως τα 75 έτη να καλύπτει και τους δικαιούχους εξωϊδρυματικού επιδόματος πριν τη συμπλήρωση του 65ου έτους, ανεξαρτήτως του αν αυτό αποδίδεται από φορέα κύριας ασφάλισης ή από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., με ενδεικτική διατύπωση: «Κατ' εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι, πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους: αα) του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α΄ 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., ή ββ) του εξωϊδρυματικού επιδόματος κατά τις διατάξεις των ν. 1140/1981, ν. 3232/2004 και ν. 3518/2006, ανεξαρτήτως του αν αυτό χορηγείται από τον οικείο φορέα κύριας ασφάλισης ή από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.» Η προσθήκη αυτή δεν διευρύνει ανεξέλεγκτα τον κύκλο των δικαιούχων, αφού το εξωϊδρυματικό επίδομα χορηγείται ήδη κατόπιν αυστηρής ιατρικής κρίσης περί ανάγκης βοήθειας τρίτου προσώπου· αντιθέτως, εναρμονίζει την προϋπόθεση ηλικιακής επέκτασης με τον δηλωμένο σκοπό του ίδιου του νομοθετήματος.