Άρθρο 29
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι:
α) η ενίσχυση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία στις δημόσιες υπηρεσίες και η βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται στους πολίτες στο πλαίσιο των διαδικασιών αξιολόγησης και πιστοποίησης της αναπηρίας και της χορήγησης παροχών αναπηρίας,
β) η διασφάλιση της διαλειτουργικότητας μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού περιβάλλοντος για την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας,
γ) η καθιέρωση ενιαίου τρόπου απόδειξης της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία μέσω της Κάρτας Αναπηρίας και
δ) η αποτελεσματικότερη άσκηση δημόσιων πολιτικών στον τομέα της αναπηρίας με βάση αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα.
Άρθρο 30
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, ιδίως μέσω της ρύθμισης της οργάνωσης, της λειτουργίας και της διασύνδεσης των ψηφιακών μητρώων και συστημάτων για τα άτομα με αναπηρία, καθώς και της Κάρτας Αναπηρίας, με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος εξυπηρέτησης των ατόμων με αναπηρία.
Άρθρο 31
Εθνική Πύλη Αναπηρίας – Τροποποίηση άρθρου 102 ν. 4961/2022
Στο άρθρο 102 του ν. 4961/2022 (Α’ 146), περί της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, οι λέξεις «πληροφοριακό σύστημα» αντικαθίστανται από τη λέξη «ιστότοπος», β) στην παρ. 2, βα) στην αρχή του εδαφίου, οι λέξεις «Η Εθνική Πύλη Αναπηρίας συντίθεται από τα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας παρέχεται πρόσβαση στα», ββ) στην περ. α), μετά από τη λέξη «που», προστίθενται οι λέξεις «τηρείται από τον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) και», βγ) στην περ. β), μετά από τις λέξεις «(Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ),», προστίθενται οι λέξεις «που τηρείται από τον e-Ε.Φ.Κ.Α.,», βδ) στην περ. γ), μετά από τις λέξεις «Μητρώο Παροχών Αναπηρίας,», προστίθενται οι λέξεις «που τηρείται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.),», βε) στην περ. δ), μετά από τις λέξεις «Υποσύστημα Κάρτας Αναπηρίας,», προστίθενται οι λέξεις «που τηρείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.,», βστ) προστίθεται περ. ε), βζ) στο τέλος του εδαφίου, διαγράφονται οι λέξεις «τα οποία υποστηρίζονται από εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης», βη) προστίθενται εδάφια, δεύτερο, τρίτο και τέταρτο, και το άρθρο 102, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 102
Εθνική Πύλη Αναπηρίας
- Στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) τηρείται ιστότοπος με την επωνυμία «Εθνική Πύλη Αναπηρίας», υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ο οποίος είναι προσβάσιμος μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ).
- Μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας παρέχεται πρόσβαση στα ακόλουθα επιμέρους συστήματα:
α) το Σύστημα Πιστοποίησης Αναπηρίας, που τηρείται από τον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) και αποτελείται από τα εξής επιμέρους υποσυστήματα:
αα) το Υποσύστημα Ηλεκτρονικής Αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας,
αβ) το Υποσύστημα Κατάρτισης Ιατρικού Εισηγητικού Φακέλου του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.), που αποτελεί τμήμα του Ατομικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (Α.Η.Φ.Υ.), που υποστηρίζονται από εποπτευόμενο φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης,
αγ) το Υποσύστημα Ιατρικής Αξιολόγησης του ΚΕ.Π.Α., το οποίο υποστηρίζεται από τον e-Ε.Φ.Κ.Α.,
β) το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία (Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ), που τηρείται από τον e-Ε.Φ.Κ.Α.,
γ) το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, που τηρείται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.),
δ) το Υποσύστημα Κάρτας Αναπηρίας, που τηρείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.,
ε) το Μητρώο Δομών Αναπηρίας, που τηρείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.
Ο ιστότοπος της παρ. 1 και τα συστήματα των περ. β), γ) και δ) της παρούσας αναπτύσσονται και υποστηρίζονται από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας Α.Ε.» (Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε.), στο πλαίσιο του έργου του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με τίτλο «SUB2: Εθνική πύλη Αναπηρίας και καθιέρωση της Κάρτας Αναπηρίας», με κωδικό έργου (MIS) 5179243.
Μετά από την ολοκλήρωση του έργου, η Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε. συνεχίζει να υποστηρίζει τον ιστότοπο της παρ. 1 και τα συστήματα των περ. β), γ) και δ) του πρώτου εδαφίου της παρούσας και η σχετική δαπάνη καλύπτεται από τον κύριο κάθε υποσυστήματος, ο οποίος επιχορηγείται για τον σκοπό αυτό από το κατά περίπτωση εποπτεύον Υπουργείο.
Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει και για την έκδοση και διανομή πλαστικών Καρτών Αναπηρίας.
- Μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας τα άτομα με αναπηρία:
α) έχουν πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα που τηρούνται στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία,
β) υποβάλλουν αίτημα για αξιολόγηση και πιστοποίηση αναπηρίας,
γ) υποβάλλουν αίτημα για χορήγηση Κάρτας Αναπηρίας,
δ) εξυπηρετούνται, στο πλαίσιο υπηρεσίας μιας στάσης, για συνταξιοδοτικές, επιδοματικές, κοινωνικές και οικονομικές παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες, που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρία, και
ε) πληροφορούνται για τις διαθέσιμες παροχές και τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τις παροχές αυτές.
- Κάθε αίτημα για συνταξιοδοτικές, επιδοματικές, κοινωνικές και οικονομικές παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρία εξετάζεται μόνο μετά από την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης της αναπηρίας. Οι διαδικασίες πιστοποίησης αναπηρίας της παρ. 1 του άρθρου 103 διενεργούνται μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας σύμφωνα με το άρθρο 103. Τα στοιχεία των πιστοποιήσεων αναπηρίας αντλούνται απευθείας από την Εθνική Πύλη Αναπηρίας μέσω της διαλειτουργικότητας των αντίστοιχων πληροφοριακών συστημάτων, για την απονομή παροχών και διευκολύνσεων από φορείς του δημόσιου τομέα υπό την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).
- Ο ιστότοπος της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας έχει επίπεδο προσβασιμότητας, τουλάχιστον, ΑΑΑ του προτύπου W3C/WCAG 2.1 ή συμμορφώνεται με τις προβλέψεις του Κεφαλαίου Η’ του ν. 4727/2020 (Α’ 184) περί της ψηφιακής προσβασιμότητας και της υπό στοιχεία ΥΑΠ/Φ.40.4/1/989/10.4.2012 απόφασης του Υφυπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (Β’ 1301) περί του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.».
Άρθρο 32
Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία – Τροποποίηση άρθρου 105 ν. 4961/2022
Στο άρθρο 105 του ν. 4961/2022 (Α’ 146), περί του Ψηφιακού Μητρώου Ατόμων με Αναπηρία, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, η λέξη «υποσύστημα» αντικαθίσταται από τις λέξεις «προσβάσιμο μέσω», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «της Ελληνικής Αστυνομίας και του Πυροσβεστικού Σώματος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με τα πλήρη στοιχεία των πιστοποιήσεών τους και δημογραφικά στοιχεία», αγ) το τρίτο εδάφιο καταργείται, β) στην παρ. 2, βα) στο πρώτο εδάφιο, μετά από τη λέξη «διασυνδέεται», προστίθενται οι λέξεις «μέσω του Ψηφιακού Μητρώου Παροχών», ββ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «στο σύνολο των δεδομένων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «μόνο στα δεδομένα των πιστοποιήσεων αναπηρίας», βγ) το τρίτο εδάφιο καταργείται, και το άρθρο 105, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 105
Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία
- Το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία είναι προσβάσιμο μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Σε αυτό καταγράφονται όλα τα άτομα που διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας που έχει εκδοθεί από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) και την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή του Στρατού, του Ναυτικού και της Αεροπορίας, με τα πλήρη στοιχεία των πιστοποιήσεών τους και δημογραφικά στοιχεία.
- Το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία διασυνδέεται μέσω του Ψηφιακού Μητρώου Παροχών με δημόσιους φορείς που χορηγούν παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες προς άτομα με αναπηρία. Οι φορείς του πρώτου εδαφίου, ως αποδέκτες δεδομένων από το εν λόγω Μητρώο, κατά την έννοια του στοιχ. (9) του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119), έχουν πρόσβαση μόνο στα δεδομένα των πιστοποιήσεων αναπηρίας που είναι απαραίτητα για τη χορήγηση των παραπάνω παροχών ή κοινωνικών υπηρεσιών και ενημερώνουν ψηφιακά την Εθνική Πύλη Αναπηρίας ως προς τους συγκεκριμένους ωφελούμενους στους οποίους χορηγούνται παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και ως προς το χρονικό διάστημα για το οποίο χορηγούνται.».
Άρθρο 33
Κάρτα Αναπηρίας – Τροποποίηση άρθρου 106 ν. 4961/2022
Στο άρθρο 106 του ν. 4961/2022 (Α’ 146), περί της Κάρτας Αναπηρίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1, μετά από τις λέξεις «Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία», προστίθενται οι λέξεις «ή λαμβάνουν αναπηρικό επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) ή από τον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) ή λαμβάνουν σύνταξη λόγω αναπηρίας ή με αιτία την αναπηρία από τον e-Ε.Φ.Κ.Α.», β) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2, οι λέξεις «, όπως και τα ειδικότερα ωφελήματα που δικαιούται, για τα οποία είναι απαραίτητη η ταυτοπροσωπία, καθώς και η απόδειξη της ιδιότητας του κατόχου μέσω της Κάρτας Αναπηρίας» διαγράφονται, γ) προστίθεται παρ. 3, και το άρθρο 106 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 106
Κάρτα Αναπηρίας
- Στα άτομα με αναπηρία που διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας σε ισχύ και είναι εγγεγραμμένα στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία ή λαμβάνουν αναπηρικό επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) ή από τον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) ή λαμβάνουν σύνταξη λόγω αναπηρίας ή με αιτία την αναπηρία από τον e-Ε.Φ.Κ.Α. χορηγείται Κάρτα Αναπηρίας, εφόσον έχουν συνολικό ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%). Η Κάρτα Αναπηρίας αποδεικνύει την ταυτότητα του κατόχου της και την ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία έναντι κάθε δημόσιας αρχής και τρίτου.
- Η Κάρτα Αναπηρίας διασυνδέεται με το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία. Με τη διασύνδεση αυτή, επιβεβαιώνεται ότι ο κάτοχος της Κάρτας Αναπηρίας είναι εγγεγραμμένος στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία και προσδιορίζονται τα πιστοποιημένα χαρακτηριστικά της αναπηρίας του.
- Εάν ο αιτών δεν είναι εγγεγραμμένος στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία, αλλά λαμβάνει αναπηρικό επίδομα από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α. ή τον e-Ε.Φ.Κ.Α. ή σύνταξη λόγω αναπηρίας από τον e-Ε.Φ.Κ.Α., η Κάρτα Αναπηρίας διασυνδέεται με το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας ή με το οικείο πληροφοριακό σύστημα του e-Ε.Φ.Κ.Α., κατά περίπτωση. Με τη διασύνδεση αυτή επιβεβαιώνεται ότι ο κάτοχος της Κάρτας Αναπηρίας είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας και προσδιορίζονται τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας του, όπως προκύπτουν από την ιδιότητά του ως δικαιούχου της συγκεκριμένης παροχής. Σε αυτήν την περίπτωση η ισχύς της Κάρτας Αναπηρίας είναι διετής.».
Άρθρο 34
Μητρώο Παροχών Αναπηρίας – Τροποποίηση άρθρου 107 ν. 4961/2022
Στο άρθρο 107 του ν. 4961/2022 (Α’ 146), περί του Μητρώου Παροχών Αναπηρίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, μετά από τις λέξεις «για τη λήψη τους», προστίθενται οι λέξεις «και τηρούνται στοιχεία ανά φυσικό πρόσωπο για κάθε παροχή και ενίσχυση που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143)», β) η παρ. 2 αντικαθίσταται, γ) προστίθενται παρ. 3, 4, 5, 6 και 7, και το άρθρο 107 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 107
Μητρώο Παροχών Αναπηρίας
- Στο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας καταγράφονται οι διευκολύνσεις, τα ωφελήματα και οι παροχές που δικαιούνται τα Άτομα με Αναπηρία και οι ειδικότερες προϋποθέσεις για τη λήψη τους και τηρούνται στοιχεία ανά φυσικό πρόσωπο για κάθε παροχή και ενίσχυση που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).
- Οι φορείς του δημόσιου τομέα ενημερώνουν το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας για όλες τις παροχές και ενισχύσεις που χορηγούν, καθώς και για τους δικαιούχους αυτών σε επίπεδο φυσικού προσώπου. Η ενημέρωση του Μητρώου Παροχών Αναπηρίας γίνεται μέσω διαλειτουργικότητας με τα αντίστοιχα πληροφοριακά συστήματα των παρόχων ή μέσω προτυποποιημένων αρχείων.
- Στο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας τηρείται ατομική καρτέλα ανά φυσικό πρόσωπο στην οποία τηρούνται τα παρακάτω στοιχεία, τα οποία αντλούνται απευθείας από ή διασταυρώνονται με το Μητρώο Πολιτών του άρθρου 115 του ν. 4483/2017 (Α’ 107), το Φορολογικό Μητρώο του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58) και άλλα μητρώα του δημόσιου τομέα:
α) όνομα,
β) επώνυμο,
γ) πατρώνυμο,
δ) Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.),
ε) Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) ή Προσωρινός Αριθμός Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (Π.Α.Α.Υ.Π.Α.),
στ) ημερομηνία γέννησης,
ζ) δήμος/δημοτική ενότητα,
η) περιφερειακή ενότητα,
θ) ταχυδρομικός κώδικας κατοικίας.
Ειδικά για τους υπηκόους τρίτων χωρών, τηρούνται, πλέον των αναφερόμενων στις περ. α) έως θ), ο αριθμός διαβατηρίου, με την επιφύλαξη των στερούμενων διαβατηρίου, καθώς και το έγγραφο διαμονής τους (άδεια διαμονής ή βεβαίωση κατάθεσης αίτησης χορήγησης ή ανανέωσης), σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
- Για κάθε φυσικό πρόσωπο τηρούνται ανά λαμβανόμενη παροχή τα παρακάτω πεδία:
α) ονομασία της παροχής που λαμβάνει,
β) χρηματική αξία της παροχής που λαμβάνει,
γ) περίοδος αναφοράς της παροχής που λαμβάνει.
- Το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας διαλειτουργεί με το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία για τη διενέργεια διασταυρωτικών ελέγχων και συλλογής στατιστικών στοιχείων για την άσκηση δημόσιων πολιτικών στον τομέα της αναπηρίας.
- Παροχές που απονέμονται σε κατόχους Κάρτας Αναπηρίας από ιδιώτες καταχωρίζονται στο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας από τη Διεύθυνση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κατόπιν αίτησης των ιδιωτών αυτών, εφόσον οι παρεχόμενες υπηρεσίες είναι προσβάσιμες σε άτομα με αναπηρία και συντείνουν στην κοινωνική ένταξη των δικαιούχων.
- Για κάθε πρόσωπο το οποίο είναι καταχωρισμένο στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία, το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας υποδεικνύει εξατομικευμένα για κάθε παροχή:
α) αν τη λαμβάνει και
β) αν πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγησή της.».
Άρθρο 35
Μητρώο Δομών Αναπηρίας – Προσθήκη άρθρου 107Α στον ν. 4961/2022
Στον ν. 4961/2022 (Α’ 146) προστίθεται άρθρο 107Α, ως εξής:
«Άρθρο 107Α
Μητρώο Δομών Αναπηρίας
- Στο Μητρώο Δομών Αναπηρίας καταγράφονται δημόσιες και ιδιωτικές δομές παροχής υπηρεσιών προς Άτομα με Αναπηρία, ιδίως δε:
α) οι Μονάδες Κοινωνικής Φροντίδας του ν. 2345/1995 (Α’ 213),
β) τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας του άρθρου 9 του ν. 4109/2013 (Α’ 16),
γ) οι Δομές Ψυχικής Υγείας του ν. 2716/1999 (Α’ 96),
δ) τα Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης του ν. 2072/1992 (Α’ 125),
ε) οι γραμματείες των Κέντρων Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.),
στ) οι γραμματείες των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων του ν. 3863/2010 (Α’ 115),
ζ) τα Κέντρα Κοινότητας του άρθρου 4 του ν. 4368/2016 (Α’ 21),
η) τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.) του ν. 4823/2021 (Α’ 136) και
θ) τα Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης Σπανίων Παθήσεων του άρθρου 9 του ν. 4461/2017 (Α’ 38).
- Τα δεδομένα του Μητρώου Δομών Αναπηρίας συμπληρώνονται και επικαιροποιούνται από το κατά περίπτωση αρμόδιο Υπουργείο ή μέσω διαλειτουργικής διασύνδεσης με αντίστοιχο πληροφοριακό σύστημα και περιλαμβάνουν κατ’ ελάχιστον το είδος της δομής, την ταχυδρομική της διεύθυνση και τον φορέα λειτουργίας της.
- Ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) μεριμνά για την ανάπτυξη και λειτουργία των αναγκαίων διαλειτουργικοτήτων του Μητρώου Δομών Αναπηρίας, καθώς και για κάθε άλλη ενέργεια σύμφωνα με το άρθρο 109. Οι αναγκαίοι πόροι για τις ενέργειες αυτές δύνανται να καλύπτονται μέσω εθνικών ή ενωσιακών πόρων ή συνδυασμού αυτών.».
Άρθρο 36
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας – Αντικατάσταση άρθρου 108 ν. 4961/2022
Το άρθρο 108 του ν. 4961/2022 (Α’ 146), περί της προστασίας προσωπικών δεδομένων, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 108
Προστασία προσωπικών δεδομένων
Α. ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
- Στο Σύστημα Πιστοποίησης Αναπηρίας ορίζονται:
α) Για το Υποσύστημα Ηλεκτρονικής Αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας, ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-Ε.Φ.Κ.Α.).
β) Για το Υποσύστημα Κατάρτισης Ιατρικού Εισηγητικού Φακέλου του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.):
βα) ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα το Υπουργείο Υγείας και
ββ) ως εκτελούσα την επεξεργασία η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.).
γ) Για το Υποσύστημα Ιατρικής Αξιολόγησης του ΚΕ.Π.Α., ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ο e-Ε.Φ.Κ.Α.
- Τα στοιχεία που υποβάλλονται με την ηλεκτρονική αίτηση πιστοποίησης αναπηρίας στο Υποσύστημα Ηλεκτρονικής Αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας είναι τα ακόλουθα:
α) ταυτοποιητικά στοιχεία του αιτούντος και του νόμιμου εκπροσώπου του, εφόσον υπάρχει,
β) βεβαίωση ασφαλιστικής ικανότητας του αιτούντος,
γ) επάγγελμα του αιτούντος,
δ) οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος,
ε) μορφωτικό επίπεδο του αιτούντος,
στ) επιλογή για προχρονολόγηση της πάθησης,
ζ) αρμόδια Τοπική Διεύθυνση ΚΕ.Π.Α., βάσει της διεύθυνσης κατοικίας του αιτούντος, και
η) συγκατάθεση του αιτούντος και του νόμιμου εκπροσώπου του για τη συλλογή, την καταχώριση, την αποθήκευση, την επεξεργασία, τη χρήση και την υπηρεσιακή διαβίβαση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ειδικών κατηγοριών, στις υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την αξιολόγηση της αναπηρίας και μεταξύ των υπηρεσιών και των προσώπων στα οποία η διαβίβασή τους είναι αναγκαία για την εκτέλεση του έργου των Υγειονομικών Επιτροπών.
- Τα στοιχεία που υποβάλλονται με την ηλεκτρονική αίτηση πιστοποίησης αναπηρίας στο Υποσύστημα Ηλεκτρονικής Αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας δύνανται να συμπληρώνονται αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας από τα μητρώα με τα οποία διαλειτουργεί το Σύστημα Πιστοποίησης Αναπηρίας ιδίως με το Μητρώο Πολιτών του άρθρου 115 του ν. 4483/2017 (Α΄ 107), το Φορολογικό Μητρώο του άρθρου 10 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58) και άλλα μητρώα του δημόσιου τομέα, και να διασταυρώνονται με στοιχεία που τηρούνται στα μητρώα αυτά, εφόσον αυτό είναι εφικτό για τον σκοπό της πιστοποίησης της αναπηρίας του φυσικού προσώπου.
- Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος διατηρούνται για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από τον θάνατο του φυσικού προσώπου.
- Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων έχουν τα δικαιώματα των άρθρων 12 έως 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119).
- Αποδέκτες των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος είναι:
α) το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, για τους σκοπούς εποπτείας και ελέγχου της εφαρμογής του παρόντος νόμου αναφορικά με το Σύστημα Πιστοποίησης Αναπηρίας,
β) τα αρμόδια διοικητικά όργανα και οι διαπιστευμένοι χρήστες των ΚΕ.Π.Α., του e-Ε.Φ.Κ.Α. και της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε., οι οποίοι έχουν πρόσβαση στα αναγκαία δεδομένα κατόπιν αυθεντικοποίησης με κωδικούς δημόσιας διοίκησης και εφαρμογής κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Γ.Κ.Π.Δ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν ιδίως τους μηχανισμούς καταγραφής και παρακολούθησης προσβάσεων, την κρυπτογράφηση δεδομένων, την ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση, τον έλεγχο δικαιωμάτων πρόσβασης βάσει ρόλων και τις διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος.
- Επιλεγμένα στοιχεία της ατομικής καρτέλας του φυσικού προσώπου δύνανται να είναι διαθέσιμα σε αυτό μέσω των σχετικών υπηρεσιών της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Η πρόσβαση στα στοιχεία πραγματοποιείται κατόπιν αυθεντικοποίησης του φυσικού προσώπου, με τη χρήση των κωδικών διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4727/2020 (Α’ 184).
- Οι δημόσιοι φορείς που χορηγούν παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες προς άτομα με αναπηρία, ως αποδέκτες δεδομένων κατά την έννοια της παρ. 4 του άρθρου 4 του Γ.Κ.Π.Δ., έχουν πρόσβαση μόνο στα δεδομένα των πιστοποιήσεων αναπηρίας που είναι απαραίτητα για τη χορήγηση παροχών ή κοινωνικών υπηρεσιών και ενημερώνουν ψηφιακά την Εθνική Πύλη Αναπηρίας σχετικά με τα συγκεκριμένα άτομα με αναπηρία στα οποία χορηγούνται παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και με το χρονικό διάστημα για το οποίο χορηγούνται.
- Για σκοπούς ελέγχου και διασταύρωσης των στοιχείων, ο e-Ε.Φ.Κ.Α. και η Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε. διαλειτουργούν με άλλα δημόσια μητρώα ή πληροφοριακά συστήματα και διασταυρώνουν με αυτά τα στοιχεία που δήλωσαν οι αιτούντες (Μητρώο Πολιτών, Φορολογικό Μητρώο και άλλα μητρώα του δημόσιου τομέα). Η πρόσβαση, η διαβίβαση και η επεξεργασία των στοιχείων πραγματοποιούνται αποκλειστικά από ειδικώς εξουσιοδοτημένους και διαπιστευμένους από τον Διοικητή του e-Ε.Φ.Κ.Α. υπαλλήλους των αρμόδιων υπηρεσιών του e-Ε.Φ.Κ.Α. και της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε., κατόπιν εφαρμογής κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Γ.Κ.Π.Δ. Ο τρόπος, ο σκοπός και οι κατηγορίες δεδομένων που αποτελούν αντικείμενο της άντλησης ή κοινοποίησης ορίζονται ρητά, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4 και τα άρθρα 6 και 9 του Γ.Κ.Π.Δ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν ιδίως τους μηχανισμούς καταγραφής και παρακολούθησης προσβάσεων, την κρυπτογράφηση δεδομένων, την ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση, τον έλεγχο δικαιωμάτων πρόσβασης βάσει ρόλων και τις διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας εξειδικεύονται θέματα για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, ιδίως ως προς τα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα ασφάλειας, τις διαδικασίες άσκησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, τον τρόπο τήρησης και ενημέρωσης της ηλεκτρονικής εφαρμογής, τον τρόπο και τις προϋποθέσεις διαλειτουργικότητας με άλλα δημόσια μητρώα, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον Γ.Κ.Π.Δ. και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137).
Β. ΜΗΤΡΩΟ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ:
- Στο σύστημα του Μητρώου Ατόμων με Αναπηρία ορίζονται:
α) ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ο e-Ε.Φ.Κ.Α.,
β) ως υποκείμενα της επεξεργασίας τα άτομα με αναπηρία,
γ) ως εκτελούσα την επεξεργασία, για λογαριασμό του e-Ε.Φ.Κ.Α., η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας Α.Ε.» (Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε.).
- Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για τους εξής σκοπούς:
α) τη συγκέντρωση, την οργάνωση και τη διάθεση στα άτομα με αναπηρία, με δομημένο και ενιαίο τρόπο, της πληροφορίας που τα αφορά,
β) τη συγκέντρωση των στοιχείων των διαφορετικών πιστοποιήσεων αναπηρίας για τα άτομα που διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας η οποία έχει εκδοθεί από το ΚΕ.Π.Α. ή την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή του Στρατού, του Ναυτικού και της Αεροπορίας,
γ) την εξαγωγή στατιστικών στοιχείων για τον τεκμηριωμένο σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών στον τομέα της αναπηρίας και
δ) τη διενέργεια ελέγχων και διασταυρώσεων.
- Για την επίτευξη των σκοπών της παρ. 2 υποβάλλονται σε επεξεργασία τα ακόλουθα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, που περιλαμβάνονται στην ατομική καρτέλα κάθε ατόμου με αναπηρία εγγεγραμμένου στο Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία:
α) ταυτοποιητικά στοιχεία,
β) στοιχεία κατοικίας και επικοινωνίας,
γ) πλήρη στοιχεία των πιστοποιήσεων αναπηρίας του ατόμου με αναπηρία και ιδίως:
γα) το συνολικό ποσοστό αναπηρίας,
γβ) η διάρκεια της γνωμάτευσης αναπηρίας,
γγ) οι παθήσεις για τις οποίες διαθέτει πιστοποίηση αναπηρίας,
γδ) τα ποσοστά αναπηρίας των παθήσεων για τις οποίες διαθέτει πιστοποίηση αναπηρίας,
γε) οι κωδικοί ταξινόμησης των παθήσεων για τις οποίες διαθέτει πιστοποίηση αναπηρίας,
γστ) τα ειδικότερα ποσοστά ανά κατηγορία αναπηρίας, όπως το ποσοστό κινητικής αναπηρίας και το ποσοστό αναπηρίας όρασης, και
γζ) πρόσθετοι χαρακτηρισμοί που σχετίζονται με την αναπηρία, οι οποίοι συνδέονται με την κάλυψη των κριτηρίων αναπηρίας που απαιτούνται για τη χορήγηση παροχής, όπως η ανάγκη βοήθειας και συμπαράστασης ετέρου προσώπου και η ανάγκη συνοδού για τον σκοπό έκδοσης Κάρτας Αναπηρίας,
δ) στοιχεία σχετιζόμενα με την επαγγελματική και ασφαλιστική κατάστασή του,
ε) στοιχεία σχετικά με χορηγούμενες παροχές ή υπηρεσίες και
στ) στοιχεία εκπροσώπησης του ατόμου με αναπηρία.
Ο κατάλογος των πεδίων της ατομικής καρτέλας εμπλουτίζεται με πρόσθετα πεδία, βάσει των επιχειρησιακών αναγκών που προκύπτουν κατά τη λειτουργία του Μητρώου Ατόμων με Αναπηρία, με ευθύνη του e-Ε.Φ.Κ.Α. Στο Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία τηρούνται όλες οι πιστοποιήσεις αναπηρίας των προσώπων που έχουν ενεργή πιστοποίηση.
- Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος διατηρούνται για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από τον θάνατο του φυσικού προσώπου.
- Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων έχουν τα δικαιώματα των άρθρων 12 έως 22 του Γ.Κ.Π.Δ.
- Αποδέκτες των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος είναι:
α) το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, για τους σκοπούς εποπτείας και ελέγχου του συστήματος του Μητρώου Ατόμων με Αναπηρία,
β) τα αρμόδια διοικητικά όργανα και οι διαπιστευμένοι χρήστες του e-Ε.Φ.Κ.Α., του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.), της Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε., της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, οι οποίοι έχουν πρόσβαση στα αναγκαία δεδομένα κατόπιν αυθεντικοποίησης με κωδικούς δημόσιας διοίκησης και εφαρμογής κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 35 του Γ.Κ.Π.Δ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν ιδίως τους μηχανισμούς καταγραφής και παρακολούθησης προσβάσεων, την κρυπτογράφηση δεδομένων, την ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση, τον έλεγχο δικαιωμάτων πρόσβασης βάσει ρόλων και τις διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος.
- Επιλεγμένα στοιχεία της ατομικής καρτέλας του φυσικού προσώπου δύνανται να είναι διαθέσιμα σε αυτό μέσω των σχετικών υπηρεσιών της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Η πρόσβαση στα στοιχεία πραγματοποιείται κατόπιν αυθεντικοποίησης του φυσικού προσώπου, με τη χρήση των κωδικών διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4727/2020.
- Οι δημόσιοι φορείς που χορηγούν παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες σε άτομα με αναπηρία, ως αποδέκτες δεδομένων κατά την έννοια της παρ. 4 του άρθρου 4 του Γ.Κ.Π.Δ., έχουν πρόσβαση μόνο στα δεδομένα των πιστοποιήσεων αναπηρίας που είναι απαραίτητα για τη χορήγηση των παροχών ή κοινωνικών υπηρεσιών και ενημερώνουν ψηφιακά την Εθνική Πύλη Αναπηρίας σχετικά με τα συγκεκριμένα άτομα με αναπηρία στα οποία χορηγούνται οι παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και με το χρονικό διάστημα για το οποίο χορηγούνται.
- Σε περίπτωση διαλειτουργικότητας με άλλα δημόσια μητρώα ή πληροφοριακά συστήματα, ιδίως:
α) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.),
β) του Μητρώου Πολιτών,
γ) των μητρώων του Εθνικού Συστήματος Πληρωμών Συντάξεων,
δ) των πληροφοριακών συστημάτων της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.,
ε) της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.),
στ) της Ελληνικής Αστυνομίας,
ζ) των ΚΕ.Π.Α.,και
η) του e-Ε.Φ.Κ.Α.,
ο τρόπος, ο σκοπός και οι κατηγορίες δεδομένων που αποτελούν αντικείμενο της άντλησης ή κοινοποίησης ορίζονται ρητά, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4 και τα άρθρα 6 και 9 του Γ.Κ.Π.Δ.
- Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξειδικεύονται θέματα για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, ιδίως:
α) τα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα ασφάλειας,
β) οι διαδικασίες άσκησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων,
γ) τα ταυτοποιητικά στοιχεία των υποκειμένων των δεδομένων, ιδίως το όνομα, το επώνυμο, το πατρώνυμο, το μητρώνυμο, η ημερομηνία γέννησης, το φύλο, η χώρα γέννησης, η υπηκοότητα, το είδος και τα στοιχεία του ταυτοποιητικού εγγράφου, ο αριθμός φορολογικού μητρώου και ο Α.Μ.Κ.Α.,
δ) τα στοιχεία πιστοποίησης της αναπηρίας, ιδίως το συνολικό ποσοστό αναπηρίας, η διάρκεια της γνωμάτευσης αναπηρίας, οι πιστοποιημένες παθήσεις, τα ποσοστά αναπηρίας που αποδίδονται σε αυτές και οι κωδικοί ταξινόμησής τους,
ε) τα στοιχεία εκπροσώπησης των υποκειμένων των δεδομένων, ιδίως η ιδιότητα του δικαστικού συμπαραστάτη, του επιτρόπου ή του αναδόχου,
στ) ο τρόπος τήρησης και ενημέρωσης της ηλεκτρονικής εφαρμογής,
ζ) ο τρόπος και οι προϋποθέσεις διαλειτουργικότητας με άλλα δημόσια μητρώα και
η) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον Γ.Κ.Π.Δ. και τον ν. 4624/2019.
Γ. ΜΗΤΡΩΟ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ:
- Στο σύστημα του Μητρώου Παροχών Αναπηρίας ορίζονται:
α) ως υπεύθυνος επεξεργασίας, ο Ο.Π.Ε.Κ.Α.,
β) ως υποκείμενα της επεξεργασίας τα άτομα με αναπηρία,
γ) ως εκτελούσα την επεξεργασία, η Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε.
- Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για τους εξής σκοπούς:
α) τη συγκέντρωση, την οργάνωση και τη διάθεση στα άτομα με αναπηρία, με δομημένο και ενιαίο τρόπο, της πληροφορίας που τα αφορά,
β) την καταγραφή των διευκολύνσεων, των ωφελημάτων και των παροχών που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία, καθώς και των ειδικότερων προϋποθέσεων για τη λήψη τους,
γ) την τήρηση στοιχείων ανά φυσικό πρόσωπο για κάθε διευκόλυνση, ωφέλημα και παροχή,
δ) την εξαγωγή στατιστικών στοιχείων για τον τεκμηριωμένο σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών στον τομέα της αναπηρίας και
ε) τη διενέργεια ελέγχων και διασταυρώσεων.
- Για την επίτευξη των σκοπών αυτών υποβάλλονται σε επεξεργασία μόνο τα απολύτως απαραίτητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που προβλέπονται στο άρθρο 107, περιλαμβάνονται στην ατομική καρτέλα κάθε φυσικού προσώπου και αντλούνται απευθείας από το Μητρώο Πολιτών, το Φορολογικό Μητρώο και άλλα μητρώα του δημόσιου τομέα ή διασταυρώνονται με στοιχεία που τηρούνται στα μητρώα αυτά.
- Για τον σκοπό ελέγχου και διασταύρωσης των στοιχείων που δηλώνονται από τους αιτούντες, το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας διαλειτουργεί με άλλα μητρώα ή πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα και αντλεί από αυτά τα σχετικά στοιχεία, ιδίως από:
α) το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία, και
β) την Α.Α.Δ.Ε.
- Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος διατηρούνται για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από τον θάνατο του φυσικού προσώπου.
- Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων έχουν τα δικαιώματα των άρθρων 12 έως 22 του Γ.Κ.Π.Δ.
- Αποδέκτες των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος είναι:
α) το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, για τους σκοπούς εποπτείας και ελέγχου της εφαρμογής του παρόντος νόμου,
β) τα αρμόδια διοικητικά όργανα και οι διαπιστευμένοι χρήστες του e-Ε.Φ.Κ.Α., του Ο.Π.Ε.Κ.Α., της Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε., της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που έχουν πρόσβαση στα αναγκαία δεδομένα, κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς τους, κατόπιν αυθεντικοποίησης με κωδικούς δημόσιας διοίκησης και εφαρμογής κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Γ.Κ.Π.Δ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν ιδίως τους μηχανισμούς καταγραφής και παρακολούθησης προσβάσεων, την κρυπτογράφηση δεδομένων, την ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση, τον έλεγχο δικαιωμάτων πρόσβασης βάσει ρόλων και τις διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος.
- Τα άτομα με αναπηρία και το γενικό κοινό έχουν πρόσβαση αποκλειστικά στα στοιχεία που αναρτώνται στον ιστότοπο του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και δεν συνιστούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
- Επιλεγμένα στοιχεία της ατομικής καρτέλας του φυσικού προσώπου δύνανται να είναι διαθέσιμα προς αυτό, μέσω των σχετικών υπηρεσιών της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Η πρόσβαση στα στοιχεία πραγματοποιείται κατόπιν αυθεντικοποίησης του φυσικού προσώπου με τη χρήση των κωδικών διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4727/2020.
- Οι δημόσιοι φορείς που χορηγούν παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες σε άτομα με αναπηρία, ως αποδέκτες δεδομένων κατά την έννοια της παρ. 4 του άρθρου 4 του Γ.Κ.Π.Δ., έχουν πρόσβαση μόνο στα δεδομένα των πιστοποιήσεων αναπηρίας που είναι απαραίτητα για τη χορήγηση των παροχών ή κοινωνικών υπηρεσιών και ενημερώνουν ψηφιακά την Εθνική Πύλη Αναπηρίας σχετικά με τα συγκεκριμένα άτομα με αναπηρία στα οποία χορηγούνται παροχές ή κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και με το χρονικό διάστημα για το οποίο χορηγούνται.
- Για τους σκοπούς διασταυρωτικών ελέγχων και συλλογής στατιστικών στοιχείων για την άσκηση δημόσιων πολιτικών, το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας διαλειτουργεί με άλλα δημόσια μητρώα ή πληροφοριακά συστήματα και διασταυρώνει με αυτά τα στοιχεία που δηλώνουν οι αιτούντες, ιδίως με το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία, τα πληροφοριακά συστήματα του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και του e-Ε.Φ.Κ.Α. για τη χορήγηση επιδομάτων, το Μητρώο Πολιτών, το Φορολογικό Μητρώο και άλλα μητρώα του δημόσιου τομέα.
- Με απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εξειδικεύονται θέματα για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, ιδίως ως προς τα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα ασφάλειας, τις διαδικασίες άσκησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, τον τρόπο τήρησης και ενημέρωσης της ηλεκτρονικής εφαρμογής, τον τρόπο και τις προϋποθέσεις διαλειτουργικότητας με άλλα δημόσια μητρώα, και ορίζεται κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον Γ.Κ.Π.Δ. και τον ν. 4624/2019.
Δ. ΥΠΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΤΑΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
- Για την έκδοση της Κάρτας Αναπηρίας αντλούνται από τα υποσυστήματα της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα ακόλουθα δεδομένα:
α) όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, ημερομηνία γέννησης, Α.Φ.Μ., Α.Μ.Κ.Α.,
β) φωτογραφία προσώπου, η οποία αντλείται από την ψηφιακή υπηρεσία MyPhoto και, ελλείψει αυτής, από το Μητρώο Ταυτοτήτων της Ελληνικής Αστυνομίας,
γ) δεδομένα αναπηρίας, μέσω του Ψηφιακού Μητρώου Ατόμων με Αναπηρία,
δ) στοιχεία των δικαιούχων του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 17 του άρθρου δεύτερου του ν. 4388/2016 (Α’ 93) και
ε) κάθε άλλο δεδομένο που απαιτείται για να χρησιμοποιείται η Κάρτα Αναπηρίας για την άσκηση αναγνωρισμένων δικαιωμάτων του κατόχου της.
- Τα στοιχεία επικοινωνίας του δικαιούχου δηλώνονται από τον ίδιο ή αντλούνται από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας Πολιτών, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ή απευθείας από το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία και χρησιμοποιούνται μόνο για:
α) τη διανομή της Κάρτας Αναπηρίας,
β) την ενημέρωσή του για τη λήξη της Κάρτας Αναπηρίας,
γ) την προσθήκη παροχών σε αυτή και
δ) την οίκοθεν έκδοση Κάρτας Αναπηρίας.
- Για τον σκοπό ελέγχου και διασταύρωσης των στοιχείων που δηλώνουν οι αιτούντες, το υποσύστημα διαλειτουργεί με άλλα δημόσια μητρώα ή πληροφοριακά συστήματα, ιδίως με τα ακόλουθα:
α) το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία,
β) το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, και
γ) τα μητρώα ή συστήματα της Α.Α.Δ.Ε..
Ο τρόπος, ο σκοπός και οι κατηγορίες δεδομένων που αποτελούν αντικείμενο της άντλησης ή κοινοποίησης ορίζονται ρητά, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4 και τα άρθρα 6 και 9 του Γ.Κ.Π.Δ. Η πρόσβαση, η διαβίβαση και η επεξεργασία των ανωτέρω δεδομένων πραγματοποιούνται αποκλειστικά από ειδικώς εξουσιοδοτημένους από τον Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. υπαλλήλους των αρμόδιων υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α., κατόπιν εφαρμογής κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Γ.Κ.Π.Δ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν ιδίως τους μηχανισμούς καταγραφής και παρακολούθησης προσβάσεων, την κρυπτογράφηση δεδομένων, την ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση, τον έλεγχο δικαιωμάτων πρόσβασης βάσει ρόλων και τις διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος.».
Άρθρο 37
Εθνική Πύλη Αναπηρίας – Εξουσιοδοτικές διατάξεις – Τροποποίηση άρθρου 109 ν. 4961/2022
Στο άρθρο 109 του ν. 4961/2022 (Α’ 146), περί των εξουσιοδοτικών διατάξεων του Μέρους Δ’ του νόμου αυτού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1, αα) οι λέξεις «των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας», αβ) οι λέξεις «, οι τεχνικές λεπτομέρειες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα», αγ) οι λέξεις «και 107» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, 107 και 107Α», β) στην περ. β) του τρίτου εδαφίου της παρ. 1, βα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «τα στοιχεία των πιστοποιήσεων αναπηρίας που τηρούνται, και η τήρηση ειδικότερων μητρώων ανά τύπο αναπηρίας ή πάθησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «η τήρηση ειδικότερων μητρώων ανά τύπο αναπηρίας ή πάθησης και οι όροι παροχής δεδομένων σε τρίτους», ββ) το δεύτερο εδάφιο καταργείται, γ) στην περ. γ) του τρίτου εδαφίου της παρ. 1, γα) οι λέξεις «και βοηθήματα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, βοηθήματα και ωφελήματα», γβ) μετά από τις λέξεις «σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία», προστίθενται οι λέξεις «, τα ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία καταχώρισης και οι απαιτούμενες προς τούτο ενέργειες των αρμόδιων υπηρεσιών και, εφόσον απαιτείται, των δικαιούχων, τα τηρούμενα στοιχεία ταυτοποίησης, πλέον αυτών που προβλέπονται στην παρ. 3 του άρθρου 107, η χρονική διάρκεια χορήγησης κάθε παροχής, καθώς και κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για την εφαρμογή του άρθρου 107», δ) στο τρίτο εδάφιο της παρ. 1, προστίθεται περ. γα), ε) στην περ. δ) του τρίτου εδαφίου της παρ. 1, εα) μετά από τις λέξεις «και η διαδικασία χορήγησής τους,», προστίθενται οι λέξεις «καθώς και η διάρκεια ισχύος τους,», εβ) μετά από τις λέξεις «και το υλικό των πλαστικών καρτών,», προστίθενται οι λέξεις «καθώς και οι σημάνσεις που φέρουν,», στ) προστίθεται παρ. 7, και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 109 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 109
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται τα δικαιώματα πρόσβασης και καταχώρισης στοιχείων στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας, οι εκτελούντες την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων που περιλαμβάνονται σε αυτή και κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για τη δημιουργία και λειτουργία της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, την ανάπτυξη των απαραίτητων διαλειτουργικοτήτων με άλλα πληροφοριακά συστήματα και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των άρθρων 103, 105, 106, 107 και 107Α. Με την ίδια ή όμοια απόφαση ρυθμίζονται τα ζητήματα του πρώτου εδαφίου για τα ειδικότερα συστήματα και τα επιμέρους υποσυστήματα της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Ειδικότερα ως προς τα επιμέρους συστήματα, με την απόφαση ρυθμίζονται ιδίως:
α) Ως προς το Σύστημα Πιστοποίησης Αναπηρίας, τα ζητήματα σχετικά με την υποβολή αιτημάτων, τον προσδιορισμό και την ειδοποίηση των ιατρών που συμπληρώνουν τον ψηφιακό Ιατρικό Εισηγητικό Φάκελο και τη σύνταξη και οριστικοποίηση του φακέλου αυτού, τον προγραμματισμό και τις συνεδριάσεις των υγειονομικών επιτροπών, την έκδοση και κοινοποίηση Γνωμάτευσης Αναπηρίας (Γ.Α.) και Γνωστοποίησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (Γ.Α.Π.Α.), τις διαδικασίες ενημέρωσης του πολίτη και την ανάπτυξη των απαραίτητων διαλειτουργικοτήτων.
β) Ως προς το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία, τα ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις εγγραφής και οι απαιτούμενες προς τούτο ενέργειες των ενδιαφερομένων και των αρμόδιων υπηρεσιών, τα τηρούμενα στοιχεία ταυτοποίησης, αναπηρίας και παροχών, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, στις ατομικές καρτέλες κάθε εγγεγραμμένου, όπως και των δικαστικών συμπαραστατών και νομίμων εκπροσώπων αυτών, η πηγή των στοιχείων αυτών, η τήρηση ειδικότερων μητρώων ανά τύπο αναπηρίας ή πάθησης και οι όροι παροχής δεδομένων σε τρίτους.
γ) Ως προς το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, ο τρόπος ενσωμάτωσης δεδομένων από τους δημόσιους φορείς που απονέμουν ή χορηγούν επιδόματα, βοηθήματα και ωφελήματα προς τα άτομα με αναπηρία και ο τρόπος της αποτύπωσης των επιδομάτων, βοηθημάτων και ωφελημάτων που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία και οι προϋποθέσεις για τη λήψη τους, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, τα ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία καταχώρησης και οι απαιτούμενες προς τούτο ενέργειες των αρμόδιων υπηρεσιών και, εφόσον απαιτείται, των δικαιούχων, τα τηρούμενα στοιχεία ταυτοποίησης, πλέον αυτών που προβλέπονται στην παρ. 3 του άρθρου 107, η χρονική διάρκεια χορήγησης κάθε παροχής, καθώς και κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για την εφαρμογή του άρθρου 107.
γα) Ως προς το Μητρώο Δομών Αναπηρίας, οι τύποι δομών που περιλαμβάνονται, τα δεδομένα που τηρούνται ανά τύπο δομής και ο τρόπος ενσωμάτωσης των δεδομένων από τα εποπτεύοντα Υπουργεία.
δ) Ως προς το Υποσύστημα Κάρτας Αναπηρίας και την Κάρτα Αναπηρίας, οι ειδικότερες προϋποθέσεις και η διαδικασία χορήγησής της, καθώς και η διάρκεια ισχύος της, η μορφή, οι διαστάσεις και το υλικό των πλαστικών καρτών, καθώς και οι σημάνσεις που φέρουν, οι τρόποι ταυτοποίησης του κατόχου τους και πιστοποίησης της αυθεντικότητάς τους, οι παροχές που συνδέονται με την Κάρτα Αναπηρίας σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, η αντιστοίχιση των δεδομένων που τηρούνται στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία προς τα κριτήρια επιλεξιμότητας ανά παροχή, ζητήματα που αφορούν στην έκδοση και διάθεση καρτών, καθώς και οι προδιαγραφές της ηλεκτρονικής εφαρμογής που χορηγείται στους δικαιούχους της Κάρτας Αναπηρίας μαζί με αυτήν.
- Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίζεται ο Κανονισμός Λειτουργίας του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.), μετά από εισήγηση του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.). Με τον Κανονισμό Λειτουργίας ρυθμίζονται οι ειδικότερες λεπτομέρειες υποβολής και εξέτασης αιτημάτων πιστοποίησης αναπηρίας, αιτήσεων αναθεώρησης και ανανέωσης της Γ.Α.Π.Α. ή έκδοσης νέας, προκειμένου να πιστοποιηθεί νέα πάθηση ή επιδείνωση της ήδη πιστοποιηθείσας πάθησης, οι προθεσμίες προς ενέργεια για τους αιτούντες και το ΚΕ.Π.Α. και οι συνέπειες παράβασης αυτών, οι λεπτομέρειες συγκρότησης των υγειονομικών επιτροπών και των λοιπών οργάνων που συμμετέχουν στη διαδικασία πιστοποίησης αναπηρίας και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας καθορίζονται:
α) τα προσόντα και οι ειδικότητες των ιατρών που εντάσσονται στο Ειδικό Σώμα Ιατρών (Ε.Σ.Ι.),
β) η διαδικασία εγγραφής ιατρών στο Μητρώο του Ε.Σ.Ι.,
γ) η εξειδίκευση των κριτηρίων και η διαδικασία αξιολόγησης των ιατρών του Ε.Σ.Ι.,
δ) τα στοιχεία του Μητρώου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχετική με τη λειτουργία του και τις εγγραφές του,
ε) ο τρόπος συγκρότησης και λειτουργίας της Επιτροπής Δειγματοληπτικού Ελέγχου και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τον έλεγχο των γνωματεύσεων των υγειονομικών επιτροπών του ΚΕ.Π.Α. από αυτή,
στ) οι όροι και η διαδικασία αναστολής καθηκόντων, καθώς και οι όροι και η διαδικασία διαγραφής ιατρού από το Ε.Σ.Ι. και επανένταξης σε αυτό, και
ζ) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 104.
- Με απόφαση του Διοικητή του e-Ε.Φ.Κ.Α. καθορίζονται:
α) η ύλη, το πρόγραμμα, η διάρκεια και η διαδικασία της ειδικής εκπαίδευσης των ιατρών που είναι υποψήφιοι προς ένταξη στο Ε.Σ.Ι., καθώς και τα κριτήρια επιτυχούς ολοκλήρωσής της,
β) η ύλη, το πρόγραμμα, η διάρκεια και η διαδικασία της επανεκπαίδευσης των ιατρών του Ε.Σ.Ι., και
γ) τα σημεία λειτουργίας των γραμματειών του ΚΕ.Π.Α. και τα σημεία διενέργειας συνεδριάσεων των υγειονομικών επιτροπών του ΚΕ.Π.Α.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται το ύψος της αποζημίωσης των ιατρών του Ε.Σ.Ι., των γραμματέων των υγειονομικών επιτροπών του ΚΕ.Π.Α. και των ιατρών και των γραμματέων της Επιτροπής Δειγματοληπτικού Ελέγχου, οι προϋποθέσεις και ο τρόπος καταβολής της αποζημίωσης αυτής και ο τρόπος αποτύπωσής της στα βιβλία των ιδιωτών ιατρών του Ε.Σ.Ι.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας εκδίδεται Κώδικας Δεοντολογίας των Ιατρών του Ε.Σ.Ι., ο οποίος καθορίζει τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των ιατρών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους ως μελών των υγειονομικών επιτροπών του ΚΕ.Π.Α.
- Με απόφαση του Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α., η οποία εκδίδεται κατόπιν αίτησης ιδιώτη παρόχου ωφελημάτων προς άτομα με αναπηρία που έχει καταχωρισθεί στο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, το υποσύστημα της Κάρτας Αναπηρίας δύναται να διαλειτουργεί με το πληροφοριακό σύστημα του ιδιώτη, προς επιβεβαίωση της εγκυρότητας και των στοιχείων της Κάρτας Αναπηρίας, εφόσον ο κάτοχος της Κάρτας Αναπηρίας παρέχει ρητή συγκατάθεση για αυτό.».
Συμφωνώ απόλυτα με την πρόταση του κ. Ανδρέα Μπαρδάκη
Η Κάρτα Αναπηρίας πρέπει να αποτελεί ενιαίο και επαρκές αποδεικτικό της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία και να γίνεται αποδεκτή για τις προβλεπόμενες μετακινήσεις με όλα τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς σε ολόκληρη την επικράτεια. Δεν θα πρέπει να απαιτείται η έκδοση πρόσθετης κάρτας μέσω ΚΕΠ ή οποιασδήποτε άλλης διαδικασίας για τη χρήση των δικαιωμάτων μετακίνησης εκτός Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Η ίση μεταχείριση, η απλοποίηση των διαδικασιών και η κατάργηση της περιττής γραφειοκρατίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ουσιαστική εφαρμογή της Κάρτας Αναπηρίας.
Συμφωνώ απόλυτα με τον κ. Μπαρδακη
Προτάσεις της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας
Οι ακόλουθες προτάσεις αφορούν τη λειτουργική ενίσχυση της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας και της Κάρτας Αναπηρίας, ώστε η ψηφιοποίηση να μειώνει ουσιαστικά τη διοικητική επιβάρυνση των αναπήρων ανθρώπων και να παράγει πραγματική προσβασιμότητα στην πράξη.
1. Κάρτα Αναπηρίας ως μοναδικό αποδεικτικό μέσο
Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 33
Προτείνεται η Κάρτα Αναπηρίας να αποτελεί το μοναδικό αποδεικτικό μέσο της ταυτότητας του ατόμου με αναπηρία έναντι κάθε δημόσιας αρχής, ανεξάρτητης αρχής, Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, νομικού προσώπου δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα, καθώς και κάθε φορέα που χορηγεί δικαιώματα, παροχές, απαλλαγές, διευκολύνσεις ή ωφελήματα λόγω αναπηρίας.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της ΑΑΔΕ, πρέπει να αντλούν ή να επιβεβαιώνουν μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, της Κάρτας Αναπηρίας ή της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων τους μόνο τα απολύτως αναγκαία δεδομένα για το εκάστοτε αίτημα.
Με τον τρόπο αυτό, δεν θα ζητείται από τον κάτοχο Κάρτας Αναπηρίας πρόσθετη πιστοποίηση, ιατρική γνωμάτευση ή άλλο έγγραφο που αποκαλύπτει διάγνωση, πάθηση ή λοιπά δεδομένα υγείας, εφόσον η απαιτούμενη πληροφορία μπορεί να επιβεβαιωθεί ψηφιακά.
2. Λειτουργική προσβασιμότητα της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας
Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 31
Προτείνεται η Εθνική Πύλη Αναπηρίας να μην αξιολογείται μόνο ως προς την τυπική ψηφιακή συμμόρφωση, αλλά και ως προς τη λειτουργική της προσβασιμότητα για τους πραγματικούς χρήστες.
Η προσβασιμότητα πρέπει να εξετάζει αν το άτομο με αναπηρία μπορεί στην πράξη να ολοκληρώσει μια διαδικασία αυτόνομα, με ασφάλεια, χωρίς περιττά εμπόδια, χωρίς υπέρμετρη γνωστική επιβάρυνση και χωρίς να χρειάζεται τρίτο πρόσωπο για να χρησιμοποιήσει μια δημόσια ψηφιακή υπηρεσία.
Για τον λόγο αυτό, η Πύλη, η Κάρτα Αναπηρίας, οι σχετικές εφαρμογές, οι φόρμες, οι ειδοποιήσεις, τα παραγόμενα έγγραφα και κάθε επιμέρους ψηφιακή διαδικασία πρέπει να αξιολογούνται περιοδικά με αναγνωρισμένα πρότυπα ψηφιακής προσβασιμότητας και με αξιόπιστη, τεκμηριωμένη και αναγνωρισμένη μεθοδολογία λειτουργικής αξιολόγησης.
3. Συμμετοχή της ΕΑΠ στις υπουργικές αποφάσεις
Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 37
Προτείνεται οι υπουργικές αποφάσεις που θα καθορίσουν την εφαρμογή της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, της Κάρτας Αναπηρίας, των σχετικών μητρώων και των διαλειτουργικοτήτων να εκδίδονται μετά από γνώμη της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας.
Οι αποφάσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τεχνικές λεπτομέρειες. Θα καθορίσουν κρίσιμα ζητήματα πρόσβασης σε δικαιώματα, παροχές, απαλλαγές, διευκολύνσεις και δημόσιες υπηρεσίες. Επομένως, η προσβασιμότητα πρέπει να ενσωματωθεί εξαρχής στον σχεδιασμό και όχι να ελέγχεται εκ των υστέρων.
4. Μητρώο Δομών Αναπηρίας με υπηρεσίες και στοιχεία προσβασιμότητας
Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 35
Προτείνεται το Μητρώο Δομών Αναπηρίας να μην περιορίζεται στην καταγραφή του είδους της δομής, της διεύθυνσης και του φορέα λειτουργίας της, αλλά να περιλαμβάνει και τις υπηρεσίες που παρέχονται από κάθε δομή.
Για κάθε δομή πρέπει να εμφανίζονται, με απλό και προσβάσιμο τρόπο, οι υπηρεσίες που παρέχει, οι κατηγορίες ωφελούμενων στις οποίες απευθύνεται, οι ηλικιακές ομάδες που εξυπηρετεί, η διαδικασία πρόσβασης ή παραπομπής, το ωράριο λειτουργίας, η δυναμικότητα, η τυχόν οικονομική συμμετοχή και η δυνατότητα εξ αποστάσεως ή εναλλακτικής εξυπηρέτησης.
Παράλληλα, πρέπει να καταγράφονται βασικά στοιχεία φυσικής, ψηφιακής και επικοινωνιακής προσβασιμότητας, όπως προσβάσιμη είσοδος, εσωτερική κυκλοφορία, ανελκυστήρας ή αναβατόριο, προσβάσιμη τουαλέτα, προσβάσιμη στάθμευση, προσβάσιμη ιστοσελίδα, διαθέσιμοι τρόποι επικοινωνίας και δυνατότητα υποστήριξης ατόμων με διαφορετικές βλάβες και ανάγκες υποστήριξης.
5. Μηχανισμός αναφοράς εμποδίων φυσικής προσβασιμότητας
Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 31
Προτείνεται η Εθνική Πύλη Αναπηρίας να περιλαμβάνει ειδικό μηχανισμό μέσω του οποίου οι ίδιοι οι χρήστες, δηλαδή τα άτομα με αναπηρία, οι οικογένειές τους, οι προσωπικοί βοηθοί, οι φορείς εκπροσώπησης και κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης, θα μπορούν να αναφέρουν εμπόδια φυσικής προσβασιμότητας που συναντούν στην καθημερινότητά τους.
Οι αναφορές αυτές μπορεί να αφορούν δημόσια κτίρια, υπηρεσίες, πεζοδρόμια, πλατείες, σχολεία, νοσοκομεία, μέσα μεταφοράς, στάσεις, χώρους παροχής υπηρεσιών προς το κοινό ή άλλες υποδομές που δεν είναι προσβάσιμες.
Τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να συγκεντρώνονται στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας, ώστε η Αρχή να έχει πραγματική εικόνα των προβλημάτων φυσικής προσβασιμότητας στη χώρα, να εντοπίζει επαναλαμβανόμενα ή συστημικά εμπόδια και να εισηγείται στοχευμένες παρεμβάσεις προς τους αρμόδιους φορείς.
Με τον τρόπο αυτό, η Εθνική Πύλη Αναπηρίας δεν θα λειτουργεί μόνο ως εργαλείο διοικητικής εξυπηρέτησης, αλλά και ως μηχανισμός ανάδειξης και τεκμηρίωσης των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι ανάπηροι άνθρωποι στην πράξη.
ΣΥΜΦΩΝΩ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ «Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ»
ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΥΛΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΑ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Ο ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΠΩΣ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΙΤΗΣΕΙΣ.
Συμφωνώ με με τις παρακάτω προτάσεις του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του Ιδρύματος «Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ»
Συμφωνώ με με τις παρακάτω προτάσεις του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του Ιδρύματος «Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ
Άρθρο 31
Εθνική Πύλη Αναπηρίας
Παρατήρηση
Η δημιουργία της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας αποτελεί σημαντική πρωτοβουλία για την ενιαία ψηφιακή διαχείριση των υπηρεσιών που αφορούν τα άτομα με αναπηρία. Ωστόσο, το προτεινόμενο πλαίσιο περιορίζεται κυρίως στη διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων και δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες ενός σύγχρονου ψηφιακού περιβάλλοντος εξυπηρέτησης.
Τεκμηρίωση
Τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να απευθύνονται σε διαφορετικές υπηρεσίες για την υποβολή αιτήσεων, την παρακολούθηση παροχών, την έκδοση πιστοποιήσεων και την ενημέρωσή τους για τα δικαιώματά τους. Η συγκέντρωση όλων των υπηρεσιών σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον θα περιορίσει σημαντικά τη γραφειοκρατία και θα διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται η Εθνική Πύλη Αναπηρίας να λειτουργήσει ως ενιαίο ψηφιακό σημείο εξυπηρέτησης (One Stop Shop), μέσω του οποίου κάθε άτομο με αναπηρία θα μπορεί:
• να υποβάλλει ηλεκτρονικά όλες τις αιτήσεις που αφορούν παροχές και υπηρεσίες,
• να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την πορεία των αιτημάτων του,
• να ενημερώνεται για τα δικαιώματα και τις διαθέσιμες υπηρεσίες που το αφορούν,
• να διαχειρίζεται την Κάρτα Αναπηρίας και τα στοιχεία πιστοποίησής του,
• να έχει πρόσβαση στον προσωπικό του ψηφιακό φάκελο,
• να προγραμματίζει ηλεκτρονικά ραντεβού με δημόσιες υπηρεσίες και δομές υποστήριξης.
Άρθρο 32
Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία
Παρατήρηση
Η δημιουργία του Ψηφιακού Μητρώου Ατόμων με Αναπηρία διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών. Ωστόσο, το σχέδιο νόμου δεν κατοχυρώνει επαρκώς τα δικαιώματα του πολίτη ως προς τον έλεγχο και τη διαχείριση των προσωπικών του δεδομένων.
Τεκμηρίωση
Η συγκέντρωση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων σε ενιαίο πληροφοριακό σύστημα επιβάλλει αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και λογοδοσίας. Το άτομο με αναπηρία πρέπει να γνωρίζει ποια στοιχεία τηρούνται, ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά και για ποιο λόγο χρησιμοποιούνται.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται να κατοχυρωθεί ρητά το δικαίωμα κάθε πολίτη:
• να έχει πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία που τηρούνται στο Ψηφιακό Μητρώο,
• να ζητά τη διόρθωση ή επικαιροποίηση λανθασμένων στοιχείων,
• να ενημερώνεται για κάθε πρόσβαση ή επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων μέσω ειδικού ιστορικού καταγραφής ενεργειών,
• να λαμβάνει ηλεκτρονική ειδοποίηση όταν πραγματοποιείται σημαντική μεταβολή στα στοιχεία ή στα δικαιώματά του.
Άρθρο 33
Κάρτα Αναπηρίας
Παρατήρηση
Η καθιέρωση της Κάρτας Αναπηρίας αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς δημιουργεί ένα ενιαίο μέσο πιστοποίησης της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία. Ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες της Κάρτας ως εργαλείου άμεσης πρόσβασης σε υπηρεσίες και δικαιώματα.
Τεκμηρίωση
Η Κάρτα Αναπηρίας δεν πρέπει να λειτουργεί αποκλειστικά ως αποδεικτικό έγγραφο, αλλά ως ενιαίο μέσο πρόσβασης στις παροχές και στις υπηρεσίες που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία. Η αξιοποίησή της μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη γραφειοκρατία και να μειώσει την ανάγκη επανειλημμένης προσκόμισης πιστοποιητικών.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται η Κάρτα Αναπηρίας να αποτελεί ενιαίο ψηφιακό και φυσικό μέσο αναγνώρισης των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και να χρησιμοποιείται για:
• πρόσβαση σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες χωρίς πρόσθετα δικαιολογητικά,
• αυτόματη αναγνώριση δικαιωμάτων σε μεταφορές, πολιτισμό, αθλητισμό και λοιπές δημόσιες παροχές,
• χρήση σε υπηρεσίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
• ηλεκτρονική ταυτοποίηση στις υπηρεσίες της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας.
Η Κάρτα Αναπηρίας πρέπει να αναγνωρίζεται υποχρεωτικά από όλους τους φορείς του Δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και από κάθε οργανισμό που παρέχει υπηρεσίες ή παροχές στα άτομα με αναπηρία.
Άρθρο 34
Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων Αναπηρίας
Παρατήρηση
Η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων Αναπηρίας συμβάλλει στην ενιαία καταγραφή των παροχών που λαμβάνουν τα άτομα με αναπηρία. Ωστόσο, το προτεινόμενο σύστημα λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός καταγραφής και δεν αξιοποιείται για την αυτόματη απονομή δικαιωμάτων και παροχών.
Τεκμηρίωση
Σήμερα, πολλά άτομα με αναπηρία υποχρεώνονται να υποβάλλουν επαναλαμβανόμενες αιτήσεις και να προσκομίζουν δικαιολογητικά για παροχές που προκύπτουν από ήδη πιστοποιημένα στοιχεία. Η διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων πρέπει να αξιοποιείται ώστε η Διοίκηση να ενεργεί αυτεπάγγελτα και όχι να μεταφέρει το διοικητικό βάρος στον πολίτη.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται το Εθνικό Μητρώο Παροχών να λειτουργεί ως μηχανισμός αυτόματης ενεργοποίησης δικαιωμάτων, ώστε:
• οι παροχές να απονέμονται χωρίς νέα αίτηση όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις,
• ο πολίτης να ενημερώνεται αυτόματα για κάθε νέα παροχή που δικαιούται,
• να αποφεύγεται η επανυποβολή δικαιολογητικών που ήδη διαθέτει η Δημόσια Διοίκηση,
• να περιορίζεται ουσιαστικά η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις στην απονομή των δικαιωμάτων.
Άρθρο 35
Εθνικό Μητρώο Φορέων, Δομών και Υπηρεσιών Αναπηρίας
Παρατήρηση
Η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Φορέων, Δομών και Υπηρεσιών Αναπηρίας αποτελεί σημαντικό εργαλείο χαρτογράφησης των διαθέσιμων υπηρεσιών. Ωστόσο, δεν προβλέπονται μηχανισμοί αξιολόγησης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών ούτε συστηματική καταγραφή των πραγματικών αναγκών ανά Περιφέρεια.
Τεκμηρίωση
Η ύπαρξη ενός μητρώου δεν αρκεί από μόνη της για τη βελτίωση των υπηρεσιών. Απαιτείται συνεχής αξιολόγηση της λειτουργίας των δομών, καταγραφή των ελλείψεων και παρακολούθηση της γεωγραφικής κατανομής των υπηρεσιών, ώστε να σχεδιάζονται αποτελεσματικές δημόσιες πολιτικές.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται το Μητρώο να συνοδεύεται από:
• σύστημα πιστοποίησης και αξιολόγησης των δομών και υπηρεσιών,
• αντικειμενικούς δείκτες ποιότητας,
• δυνατότητα υποβολής αξιολόγησης από τους ίδιους τους ωφελούμενους,
• ετήσια έκθεση για τις ελλείψεις σε υπηρεσίες ανά Περιφέρεια,
• δημόσιο ψηφιακό χάρτη όλων των διαθέσιμων υπηρεσιών, δομών και προγραμμάτων για τα άτομα με αναπηρία.
Άρθρο 36
Προστασία προσωπικών δεδομένων
Παρατήρηση
Η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων των ατόμων με αναπηρία πρέπει να συνοδεύεται από αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας, ασφάλειας και λογοδοσίας, λόγω του ιδιαίτερα ευαίσθητου χαρακτήρα των πληροφοριών που τηρούνται στα εθνικά μητρώα.
Τεκμηρίωση
Η εμπιστοσύνη των πολιτών στα νέα πληροφοριακά συστήματα προϋποθέτει ότι γνωρίζουν με σαφήνεια ποιος έχει πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα, για ποιο σκοπό και υπό ποιες προϋποθέσεις. Παράλληλα, απαιτείται συνεχής εποπτεία της λειτουργίας του συστήματος ώστε να αποτρέπονται καταχρήσεις ή μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται:
• να θεσπιστεί υποχρεωτική καταγραφή κάθε πρόσβασης στα προσωπικά δεδομένα,
• κάθε πολίτης να μπορεί να ενημερώνεται ηλεκτρονικά για τις προσβάσεις που πραγματοποιούνται στα στοιχεία του,
• να προβλεφθεί ταχεία διαδικασία διόρθωσης λανθασμένων στοιχείων,
• να συσταθεί ανεξάρτητος μηχανισμός εποπτείας της λειτουργίας των πληροφοριακών συστημάτων, με συμμετοχή της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και εκπροσώπων των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία.
Άρθρο 37
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Παρατήρηση
Το σχέδιο νόμου μεταφέρει σημαντικό αριθμό ουσιωδών θεμάτων σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις. Η πρακτική αυτή δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και περιορίζει τη σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου.
Τεκμηρίωση
Βασικά ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, τη λειτουργία των μητρώων και τις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων πρέπει να καθορίζονται από τον ίδιο τον νόμο και όχι να εξαρτώνται από μεταγενέστερες κανονιστικές πράξεις, οι οποίες μπορούν να τροποποιούνται χωρίς κοινοβουλευτική διαδικασία.
Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
Προτείνεται οι βασικές αρχές λειτουργίας της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, των Εθνικών Μητρώων και της Κάρτας Αναπηρίας, καθώς και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών ως προς την πρόσβαση, τη διόρθωση και την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων, να κατοχυρωθούν απευθείας στον νόμο. Οι υπουργικές αποφάσεις να περιορίζονται αποκλειστικά στη ρύθμιση τεχνικών και οργανωτικών ζητημάτων εφαρμογής.
Βασικές προτάσεις των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο (ΜΕΡΟΣ Γ΄)
Οι ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ – Προοδευτικό Κέντρο προτείνουν:
✔ Μετατροπή της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας σε ολοκληρωμένο ψηφιακό One Stop Shop για όλα τα δικαιώματα και τις υπηρεσίες αναπηρίας.
✔ Αναβάθμιση της Κάρτας Αναπηρίας σε ενιαίο μέσο αναγνώρισης και άσκησης όλων των δικαιωμάτων.
✔ Αυτόματη απονομή παροχών μέσω της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων.
✔ Πλήρη προστασία των προσωπικών δεδομένων με διαφάνεια και δικαίωμα ενημέρωσης του πολίτη για κάθε πρόσβαση στα στοιχεία του.
✔ Δημιουργία δημόσιου ψηφιακού χάρτη υπηρεσιών και δομών αναπηρίας.
✔ Περιορισμό των εξουσιοδοτικών διατάξεων και κατοχύρωση των βασικών δικαιωμάτων απευθείας στον νόμο.
Πρόταση επί των άρθρων 33–37: Αναγνώριση ευρωπαϊκών καρτών αναπηρίας και σύνδεση των δικαιωμάτων κινητικότητας με το πρόσωπο και όχι με το όχημα
Θα ήθελα να καταθέσω μία συγκεκριμένη πρόταση, τόσο ως Έλληνας πολίτης όσο και από προσωπική εμπειρία ως άτομο με εξελισσόμενη μυοπάθεια και σημαντικό κινητικό περιορισμό.
Είμαι κάτοχος επίσημης γαλλικής κάρτας στάθμευσης ΑμεΑ ευρωπαϊκού τύπου. Παρ’ όλα αυτά, έχω διαπιστώσει στην πράξη ότι η κάρτα αυτή δεν γίνεται δεκτή από ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους ως επαρκές αποδεικτικό για την προβλεπόμενη ατελή διέλευση ΑμεΑ, επειδή δεν έχει εκδοθεί στην Ελλάδα.
Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο: ένας Έλληνας πολίτης με μόνιμη ή εξελισσόμενη αναπηρία μπορεί να διαθέτει επίσημο και έγκυρο έγγραφο άλλου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά να αποκλείεται από ουσιαστικές διευκολύνσεις κινητικότητας λόγω της χώρας έκδοσης του εγγράφου.
Η αναπηρία δεν αλλάζει στα σύνορα και η ανάγκη κινητικής υποστήριξης δεν εξαρτάται από το ποια εθνική διοίκηση εξέδωσε την κάρτα.
Για τον λόγο αυτό, προτείνω να εξεταστεί ρητά:
Η αναγνώριση έγκυρων ευρωπαϊκών καρτών αναπηρίας και στάθμευσης ΑμεΑ, με ασφαλή μηχανισμό ελέγχου της εγκυρότητάς τους.
Η δυνατότητα ταυτοποίησης του κατόχου μέσω δεύτερου εγγράφου, ψηφιακής επαλήθευσης ή διαλειτουργικότητας μεταξύ αρμόδιων μητρώων, αντί της αυτόματης απόρριψης ενός έγκυρου ευρωπαϊκού εγγράφου.
Η ουσιαστική σύνδεση της Κάρτας Αναπηρίας με πρακτικά δικαιώματα κινητικότητας, όπως η στάθμευση και, όπου πληρούνται τα σχετικά κριτήρια, οι προβλεπόμενες διευκολύνσεις διοδίων.
Παράλληλα, θεωρώ αναγκαία την αναμόρφωση του ελληνικού πλαισίου για το Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ.
Η βασική αρχή πρέπει να είναι απλή:
Η ανάγκη προσβασιμότητας αφορά το πρόσωπο και όχι το όχημα.
Ένα άτομο με σοβαρό κινητικό περιορισμό μπορεί να μετακινείται με δικό του αυτοκίνητο, με όχημα συγγενικού προσώπου, με συνοδό ή με μισθωμένο όχημα. Δεν είναι λογικό ένα δικαίωμα που απορρέει από μόνιμη ή προοδευτική αναπηρία να εξαρτάται υπέρμετρα από συγκεκριμένο όχημα, αριθμό κυκλοφορίας ή επαναλαμβανόμενες διοικητικές διαδικασίες.
Ιδιαίτερα για άτομα με εξελισσόμενες νευρομυϊκές και άλλες σοβαρές παθήσεις, η υποχρέωση επανειλημμένων ιατρικών εξετάσεων και μετακινήσεων μεταξύ υπηρεσιών μπορεί να αποτελεί η ίδια εμπόδιο προσβασιμότητας. Όταν η κατάσταση έχει ήδη τεκμηριωθεί από αρμόδιους ειδικούς ιατρούς και πιστοποιηθεί από αρμόδιες αρχές, κάθε νέα διαδικασία πρέπει να περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο και αναλογικό μέτρο.
Τίθεται επίσης ζήτημα προστασίας της ιδιωτικότητας και των ευαίσθητων δεδομένων υγείας. Ένα άτομο με χρόνια ή εξελισσόμενη πάθηση δεν θα πρέπει να υποχρεώνεται να επανεκθέτει συνεχώς λεπτομερή στοιχεία της υγείας του σε πολλαπλούς φορείς, όταν η κατάστασή του έχει ήδη επίσημα πιστοποιηθεί.
Προτείνω, συνεπώς:
το Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ να συνδέεται πρωτίστως με το πρόσωπο και την πραγματική λειτουργική ανάγκη κινητικότητας,
να λαμβάνονται ουσιαστικά υπόψη σοβαρές προοδευτικές νευρομυϊκές και άλλες παθήσεις που προκαλούν σημαντικό περιορισμό βάδισης,
να μειωθεί η εξάρτηση από συγκεκριμένο όχημα,
να αναγνωρίζονται, με ασφαλή έλεγχο, αντίστοιχα έγκυρα ευρωπαϊκά έγγραφα,
να αξιοποιείται η ψηφιακή διαλειτουργικότητα αντί της επανειλημμένης προσκόμισης ιατρικών γνωματεύσεων.
Η προστασία από καταχρήσεις είναι ασφαλώς απαραίτητη. Μπορεί όμως να επιτυγχάνεται με σύγχρονα μέσα, όπως ταυτοποίηση του κατόχου, ψηφιακή επαλήθευση εγκυρότητας και διαλειτουργικότητα μεταξύ αρμόδιων μητρώων.
Δεν ζητώ προσωπική εξαίρεση ή προνομιακή μεταχείριση.
Ζητώ ένα σύστημα σύγχρονο, ευρωπαϊκό, ανθρώπινο και πρακτικά εφαρμόσιμο, στο οποίο η αναπηρία και η ανάγκη κινητικής υποστήριξης θα ακολουθούν το πρόσωπο και όχι το όχημα.
Η αναπηρία ή η ανάγκη κινητικής υποστήριξης μπορεί να προκύψει στη ζωή οποιουδήποτε ανθρώπου. Στη δική μου περίπτωση, η κινητική μου κατάσταση μεταβλήθηκε σημαντικά μέσα στα τελευταία χρόνια λόγω εξελισσόμενης πάθησης. Για τον λόγο αυτό, πιστεύω ότι το νέο πλαίσιο αποτελεί πραγματική ευκαιρία για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό, με περισσότερη αναλογικότητα, αξιοπρέπεια και κατανόηση της καθημερινότητας των ανθρώπων με αναπηρία.
Πρόταση επί των άρθρων 33–37: Αναγνώριση ευρωπαϊκών καρτών αναπηρίας και στάθμευσης – Σύνδεση των δικαιωμάτων κινητικότητας με το πρόσωπο και όχι με το όχημα
Θα ήθελα να καταθέσω μία συγκεκριμένη πρόταση, τόσο ως Έλληνας πολίτης όσο και από προσωπική εμπειρία ως άτομο με εξελισσόμενη μυοπάθεια και σημαντικό κινητικό περιορισμό.
Είμαι κάτοχος επίσημης γαλλικής κάρτας στάθμευσης ΑμεΑ ευρωπαϊκού τύπου. Παρ’ όλα αυτά, έχω διαπιστώσει στην πράξη ότι η κάρτα αυτή δεν γίνεται δεκτή από ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους για την προβλεπόμενη ατελή διέλευση ΑμεΑ, επειδή δεν έχει εκδοθεί στην Ελλάδα.
Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο και, κατά την άποψή μου, αντίθετο προς τη λογική μιας πραγματικά ευρωπαϊκής και ενιαίας πολιτικής αναπηρίας: ένας Έλληνας πολίτης με μόνιμη ή εξελισσόμενη αναπηρία μπορεί να διαθέτει επίσημο και έγκυρο έγγραφο κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά να αποκλείεται από μία ουσιαστική διευκόλυνση κινητικότητας αποκλειστικά λόγω της χώρας έκδοσης του εγγράφου.
Η αναπηρία δεν αλλάζει στα σύνορα και η ανάγκη κινητικής υποστήριξης δεν εξαρτάται από το ποια εθνική διοίκηση εξέδωσε την κάρτα.
Για τον λόγο αυτό, προτείνω να προβλεφθεί ρητά:
Η αναγνώριση έγκυρων καρτών αναπηρίας και στάθμευσης ΑμεΑ που έχουν εκδοθεί από άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τις αντίστοιχες διευκολύνσεις κινητικότητας στην Ελλάδα, όπου αυτό είναι συμβατό με τα κριτήρια της εκάστοτε παροχής.
Η δυνατότητα ασφαλούς επαλήθευσης της εγκυρότητας μιας ξένης ευρωπαϊκής κάρτας, με ταυτόχρονη επίδειξη εγγράφου ταυτοποίησης, ψηφιακή διαλειτουργικότητα ή άλλο πρόσφορο μέσο, αντί της αυτόματης απόρριψής της.
Η ουσιαστική σύνδεση της Κάρτας Αναπηρίας με πρακτικά δικαιώματα κινητικότητας, όπως η στάθμευση και, όπου πληρούνται τα σχετικά κριτήρια, οι προβλεπόμενες διευκολύνσεις διοδίων.
Παράλληλα, θεωρώ απολύτως αναγκαίο να αναμορφωθεί το υφιστάμενο πλαίσιο έκδοσης του Δελτίου Στάθμευσης ΑμεΑ στην Ελλάδα.
Η βασική αρχή πρέπει να είναι απλή:
Η ανάγκη προσβασιμότητας αφορά το πρόσωπο και όχι το όχημα.
Ένα άτομο με σοβαρό κινητικό περιορισμό μπορεί να μετακινείται με δικό του αυτοκίνητο, με όχημα συγγενικού προσώπου, με συνοδό, με μισθωμένο όχημα ή με διαφορετικό όχημα ανάλογα με τις ανάγκες του. Δεν είναι λογικό ένα δικαίωμα που απορρέει από μόνιμη ή προοδευτική αναπηρία να εξαρτάται υπέρμετρα από συγκεκριμένο αριθμό κυκλοφορίας, την κατοχή συγκεκριμένου οχήματος ή επαναλαμβανόμενες διοικητικές διαδικασίες.
Ιδιαίτερη επανεξέταση απαιτείται επίσης για τις περιπτώσεις στις οποίες ένα άτομο με αναπηρία υποβάλλεται σε πρόσθετες και επαναλαμβανόμενες διαδικασίες σχετικές με την οδηγική του ικανότητα, ακόμη και όταν υπάρχει σαφής και τεκμηριωμένη ιατρική εικόνα.
Ως άτομο με εξελισσόμενη μυοπάθεια, θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχει ένα σύστημα αναλογικό και ανθρώπινο. Όταν ο αρμόδιος ειδικός ιατρός που γνωρίζει την πάθηση και παρακολουθεί τον ασθενή κρίνει τεκμηριωμένα ότι η συγκεκριμένη κατάσταση δεν δημιουργεί ασυμβίβαστο πρόβλημα για την ασφαλή οδήγηση, πρέπει να εξεταστεί αν είναι πράγματι αναγκαίο να επιβάλλονται εκ νέου πολλαπλές εξετάσεις, μετακινήσεις μεταξύ υπηρεσιών και διαδικασίες που επιβαρύνουν δυσανάλογα τον ίδιο τον άνθρωπο με αναπηρία.
Για έναν άνθρωπο με κινητική δυσκολία, η υποχρέωση να επισκέπτεται επανειλημμένα διαφορετικούς ιατρούς και υπηρεσίες δεν είναι μία απλή γραφειοκρατική ενόχληση. Μπορεί να αποτελεί η ίδια εμπόδιο προσβασιμότητας.
Παράλληλα, τίθεται και σοβαρό ζήτημα προστασίας της ιδιωτικότητας και των ευαίσθητων δεδομένων υγείας. Δεν θεωρώ ορθό ένα άτομο με χρόνια ή εξελισσόμενη πάθηση να υποχρεώνεται να επανεκθέτει συνεχώς λεπτομερή στοιχεία της υγείας του σε πολλαπλούς φορείς, όταν η αναπηρία ή η λειτουργική του κατάσταση έχει ήδη πιστοποιηθεί από αρμόδιες αρχές και ειδικούς ιατρούς.
Προτείνω, συνεπώς:
το Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ να συνδέεται πρωτίστως με το πρόσωπο και την πραγματική λειτουργική ανάγκη κινητικότητας,
να διευρυνθούν τα κριτήρια ώστε να λαμβάνονται ουσιαστικά υπόψη σοβαρές προοδευτικές νευρομυϊκές και άλλες παθήσεις που προκαλούν σημαντικό περιορισμό βάδισης,
να μειωθεί η εξάρτηση από συγκεκριμένο όχημα,
να αναγνωρίζονται, με ασφαλή μηχανισμό ελέγχου, αντίστοιχα έγκυρα ευρωπαϊκά έγγραφα,
να αξιοποιείται η ψηφιακή διαλειτουργικότητα αντί της επανειλημμένης προσκόμισης ιατρικών γνωματεύσεων,
και να περιορίζεται κάθε νέα ιατρική ή διοικητική διαδικασία στο απολύτως αναγκαίο και αναλογικό μέτρο.
Η προστασία από καταχρήσεις είναι ασφαλώς απαραίτητη. Μπορεί όμως να επιτυγχάνεται με σύγχρονα μέσα: ταυτοποίηση του κατόχου, δεύτερο έγγραφο ταυτότητας, ψηφιακή επαλήθευση εγκυρότητας, μοναδικό αριθμό κάρτας και διαλειτουργικότητα μεταξύ αρμόδιων μητρώων.
Δεν ζητώ προσωπική εξαίρεση ή προνομιακή μεταχείριση.
Ζητώ ένα σύστημα σύγχρονο, ευρωπαϊκό, ανθρώπινο και πρακτικά εφαρμόσιμο, στο οποίο η αναπηρία και η ανάγκη κινητικής υποστήριξης θα ακολουθούν το πρόσωπο και όχι το όχημα.
Η αναπηρία ή η ανάγκη κινητικής υποστήριξης μπορεί να προκύψει στη ζωή οποιουδήποτε ανθρώπου. Στη δική μου περίπτωση, η κινητική μου κατάσταση μεταβλήθηκε σημαντικά μέσα στα τελευταία χρόνια λόγω εξελισσόμενης πάθησης. Για τον λόγο αυτό πιστεύω βαθιά ότι τέτοια ζητήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται όχι μόνο διοικητικά, αλλά με θεσμική ευαισθησία, αναλογικότητα, σεβασμό στην αξιοπρέπεια και πραγματική κατανόηση της καθημερινότητας των ανθρώπων με αναπηρία.
Είμαι αισιόδοξος ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει μία πραγματική ευκαιρία εκσυγχρονισμού και ουσιαστικής βελτίωσης.
Άρθρο 29
• Η παράγραφος γ. να διατυπωθεί ως «η καθιέρωση ενιαίου τρόπου αναγνώρισης και τεκμηρίωσης (όχι απόδειξης) της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία μέσω της Κάρτας Αναπηρίας».
Άρθρο 42
Παροχές και υπηρεσίες Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 4 ν. 4520/2018
• περίπτωση ηη) χορήγηση επιδόματος κίνησης κατ’ αναλογία του αντίστοιχου των κινητικά αναπήρων και στα άτομα με οπτική αναπηρία.
• Όταν η σύνταξη του ατόμου με αναπηρία όρασης, δεν προέρχεται εξ ιδίου δικαιώματος, για παράδειγμα ορφανικές συντάξεις του ενός ή και των δύο θανόντων γονέων, ενώ ταυτόχρονα είναι άνεργος και δεν δύναται να εργασθεί, να λαμβάνει το επίδομα τυφλών ανέργων.
• Τα τέκνα των αγροτών που δεν είναι σε θέση να ασκήσουν επάγγελμα, γεγονός που πιστοποιείται από την σχετική πιστοποίηση των ΚΕ.Π.Α, να λαμβάνουν επίσης το επίδομα τυφλών ανέργων, επειδή η σύνταξη που λαμβάνου δεν πηγάζει εξ ιδίου δικαιώματος
Καθολική αποδοχή της Κάρτας Αναπηρίας (φυσικής και ψηφιακής) από όλους τους φορείς του Δημοσίου χωρίς απαίτηση πρόσθετων δικαιολογητικών όταν τα στοιχεία προκύπτουν από την κάρτα/μητρώα.
Μέσω της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, να ενσωματωθεί η πιστοποίηση και η καρτα αναπηρίας των πολιτών, χωρίς άλλη ταλαιπωρία, και ειδικοτερα στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, με σαφείς οδηγίες προς ΔΟΥ/ελεγκτικές υπηρεσίες.
Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας προτείνει να προβλεφθεί ρητά ότι η Κάρτα Αναπηρίας γίνεται δεκτή ως επαρκές αποδεικτικό μέσο έναντι όλων των δημόσιων αρχών και των φορέων που χορηγούν παροχές, απαλλαγές, μειώσεις ή διευκολύνσεις λόγω αναπηρίας, χωρίς να ζητείται από τον πολίτη η προσκόμιση γνωματεύσεων ΚΕΠΑ ή άλλων ιατρικών εγγράφων, όταν τα αναγκαία στοιχεία μπορούν να επαληθευθούν μέσω της Κάρτας ή της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων. Η πρόβλεψη αυτή είναι κρίσιμη και υπό το πρίσμα του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, ιδίως της αρχής της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, σύμφωνα με την οποία η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων πρέπει να περιορίζεται στα δεδομένα που είναι κατάλληλα, συναφή και απολύτως αναγκαία για τον συγκεκριμένο σκοπό. Συνεπώς, για τη χορήγηση μιας παροχής ή διευκόλυνσης λόγω αναπηρίας, ο αρμόδιος φορέας πρέπει να λαμβάνει μόνο την πληροφορία που απαιτείται για να διαπιστώσει τη συνδρομή των προϋποθέσεων, χωρίς πρόσβαση σε διάγνωση, ιατρικό ιστορικό ή άλλα μη αναγκαία δεδομένα υγείας. Η Κάρτα Αναπηρίας πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο προστασίας της ιδιωτικότητας και της αξιοπρέπειας των πολιτών, ώστε να μην υποχρεώνονται να αποκαλύπτουν επανειλημμένα ευαίσθητα δεδομένα υγείας για να ασκήσουν δικαιώματα που ήδη τους έχουν αναγνωριστεί.
Συμφωνω απολυτα με την προταση του κυριου Μπαρδακη…Επισης, ελπθζω καποια στιγμη να απλοποιηθουν οι διεργασιες για ολους μας…ιδιαιτερα για τους ΑΜΕΑ
ΑΡΘΡΟ 35.
Όλες οι δομές αναπηρίας πρέπει να υπάγονται σε ένα υπουργείο με υπαλλήλους τους ήδη υπηρετούντες λόγω εμπειρίας ώστε να λειτουργούν υπό το ίδιο θεσμικό πλαίσιο.
ΆΡΘΡΟ 37. Διαχωρισμός αρμοδιοτήτων – προστασία προσωπικών δεδομένων.
Κατά την διεξαγωγή της Επιτροπής ΚΕΠΑ μόνο οι γιατροί της Επιτροπής πρέπει να έχουν πρόσβαση στον ψηφιακό ιατρικό φάκελο και να επικυρώνουν τις παθήσεις και την κλινική εικόνα και όχι οι γραμματείς των επιτροπών, όπως γίνεται σήμερα. Οι γιατροί πρέπει να έχουν την αποκλειστική ευθύνη για την κλινική εξέταση και να επικυρώνεται με την ψηφιακή τους υπογραφή. Πρέπει να καταργηθεί οποιαδήποτε χειρόγραφη διαδικασία. Οι ενστάσεις πρέπει να υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά και να καταγράφεται μία λογική αιτιολογία. Δεν μπορεί κάποιος να ενίσταται με την αιτιολογία ότι ο ίδιος έπρεπε να πάρει μεγαλύτερο ποσοστό χωρίς να στηρίζεται κάπου.
Οι γιατροί των επιτροπών κεπα είναι υποχρεωμένοι να πληροφορούν τον εξεταζόμενο με το ποιοι είναι και ποια ιδιότητα έχουν. Μετά το πέρας της εξέτασης ο εξεταζόμενος πρέπει να βαθμολογεί τους ιατρούς και τον/την γραμματέα της επιτρπής κεπα. Να απαγορεύεται ρητά και κατηγορηματικά το κάπνισμα και το ατμισμα κατά την διενέργεια της Επιτροπής. Οι συνεδριάσεις να μην υπερβαίνουν το ωράριο των γραμματέων Κεπα. Στις μεγάλες επαρχιακές πόλεις οι δύο γραμματείς επιφορτίζονται κατά μέσο όρο με είκοσι επιτροπές τον μήνα. Ο αριθμός των επιτροπών είναι μεγάλος, μηνιαίως και οι συνεδριάσεις λήγουν αργά το απόγευμα. Επίσης, το πλαφόν της αποζημίωσης καλύπτει τρεις μόνο συνεδριάσεις. Από την άλλη, οι γιατροί έχουν το δικαίωμα να δηλώσουν ότι δεν αποδέχονται να παρευρεθούν σε άλλες επιτροπές όταν καλύψουν το πλαφόν. Κάτι αντίστοιχο πρέπει να γίνει και με τους γραμματείς των κεπα.