ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ (Άρθρα 59-66)

Άρθρο 59

Κατάργηση της υποχρέωσης κατ’ έτος έκδοσης κοινής υπουργικής απόφασης για την απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς για κατηγορίες δικαιούχων αρμοδιότητας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 86 ν. 4530/2018

Στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 86 του ν. 4530/2018 (Α’ 59), περί της απαλλαγής από την καταβολή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς, προστίθενται νέα εδάφια, έβδομο και όγδοο, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Εισάγονται πλήρεις ή μερικές απαλλαγές από την καταβολή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Οι απαλλαγές καθορίζονται από τον συνδυασμό κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων και παραμέτρων με τον αριθμό των δικαιούχων.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, καθορίζονται τα συγκεκριμένα κριτήρια παροχής των απαλλαγών, οι κατηγορίες των δικαιούχων των απαλλαγών, το είδος απαλλαγής για κάθε κατηγορία δικαιούχων, σε συνδυασμό και με τον αριθμό των δικαιούχων, η διαδικασία χορήγησης των απαλλαγών, καθώς και κάθε ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας.

Η απόφαση της παρούσας εκδίδεται έως τις 31 Ιουλίου κάθε έτους και τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου ημερολογιακού έτους.

Οι κατηγορίες των δικαιούχων αρμοδιότητας των Υπουργείων Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Τουρισμού των ανωτέρω απαλλαγών καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υποδομών και Μεταφορών και Τουρισμού, εξαιρουμένης της υποχρέωσης έκδοσής της κατ` έτος.

Στην εν λόγω απόφαση ορίζονται η διαδικασία χορήγησης των ανωτέρω απαλλαγών και κάθε ειδικότερο ζήτημα.

Οι κατηγορίες των δικαιούχων αρμοδιότητας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας των ανωτέρω απαλλαγών καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, μη εφαρμοζομένης της υποχρέωσης έκδοσής της κατ` έτος.

Στην εν λόγω απόφαση ορίζονται η διαδικασία χορήγησης των ανωτέρω απαλλαγών και κάθε ειδικότερο ζήτημα.».

 

Άρθρο 60

Συγκρότηση Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 16 ν. 4356/2015

Στην παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4356/2015 (Α’ 181), περί της σύνθεσης του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, προστίθενται περ. ιθ’, κ’ και κα’ και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Το Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και αποτελείται από τα εξής μέλη με τους αναπληρωτές τους:

α. Τον Γενικό Γραμματέα Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως Πρόεδρο,

β. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου,

βα. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Εσωτερικών,

γ. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,

δ. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Εξωτερικών,

ε. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης,

εα. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας,

εβ. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Πολιτισμού,

στ. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,

στα. έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,

ζ. έναν (1) εκπρόσωπο της Ελληνικής Αστυνομίας,

η. έναν (1) εκπρόσωπο του Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων,

θ. έναν (1) εκπρόσωπο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης,

ι. έναν (1) εκπρόσωπο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου,

ια. έναν (1) εκπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες,

ιβ. δύο (2) εκπροσώπους του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας,

ιγ. έναν (1) εκπρόσωπο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία,

ιδ. έναν (1) εκπρόσωπο της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Αθηνών,

ιε. έναν (1) εκπρόσωπο του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας,

ιστ. έναν (1) εκπρόσωπο της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας (Γ.Σ.Ε.Ε.),

ιζ. έναν (1) εκπρόσωπο της Ανώτατης Διοίκησης Ενώσεων Δημοσίων Υπαλλήλων (Α.Δ.Ε.Δ.Υ.),

ιη. έναν (1) εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (Γ.Γ.Ε.Ε.),

ιθ. έναν (1) εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης,

κ. έναν (1) εκπρόσωπο της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, και

κα. έναν (1) εκπρόσωπο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.».

 

Άρθρο 61

Συνέχιση υλοποίησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας του πιλοτικού προγράμματος επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας – Τροποποίηση άρθρου 53 ν. 4997/2022

Στο άρθρο 53 του ν. 4997/2022 (Α’ 219) προστίθενται παρ. 5 έως 8 ως εξής:

«5. Το επιχορηγούμενο ποσό για την υλοποίηση των παρεμβάσεων του προγράμματος είναι αφορολόγητο, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν εκχωρείται, δεν κατάσχεται στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, ιδιώτες ή πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια και στον τρόπο υπολογισμού για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

  1. Η προθεσμία ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων για τους ωφελούμενους του πιλοτικού προγράμματος επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας του παρόντος και του άρθρου 82, των οποίων οι αιτήσεις έχουν εγκριθεί οριστικά, σύμφωνα με το άρθρο 15 της υπό στοιχεία 9863/4.7.2025 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Πιλοτικό πρόγραμμα επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας των άρθρων 53 και 82 του ν. 4997/2022 (Α’ 219)» (Β’ 3530), και οι οποίες δεν ολοκληρώθηκαν κατά τον χρόνο λήξης της προθεσμίας υλοποίησης σύμφωνα με την οικεία πρόσκληση, παρατείνεται έως την 30ή.9.2026. Οι σχετικές δαπάνες του πιλοτικού προγράμματος για τις παρεμβάσεις του πρώτου εδαφίου και η δαπάνη για τη διαχειριστική αμοιβή του φορέα υλοποίησης βαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με ανακατανομή πιστώσεων του οικονομικού έτους 2026. Αν μέχρι την 30ή.9.2026 δεν υποβληθεί στον φορέα υλοποίησης δήλωση ολοκλήρωσης της παρέμβασης μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου της, οι ωφελούμενοι επιστρέφουν την προκαταβολή.
  2. Από τον ενάριθμο του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας καλύπτονται οι δαπάνες για τις παρεμβάσεις των ωφελούμενων που ολοκληρώθηκαν εντός της επιλέξιμης περιόδου της παρέμβασης του πιλοτικού προγράμματος, αλλά δεν είναι δυνατή η πληρωμή τους από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ίδιου ενάριθμου λόγω εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων του.
  3. Ωφελούμενοι οι οποίοι, μετά από την οριστική έγκριση της αίτησής τους, επέστρεψαν στον φορέα υλοποίησης την προκαταβολή που είχαν λάβει σύμφωνα με το άρθρο 16 της υπό στοιχεία 9863/4.7.2025 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, δύνανται να αιτηθούν την επανένταξή τους στο πρόγραμμα και να χρηματοδοτηθούν σύμφωνα με την παρ. 6, εφόσον υποβάλουν σχετικό αίτημα στον φορέα υλοποίησης.».

 

Άρθρο 62

Υλοποίηση παρεμβάσεων προσβασιμότητας του πιλοτικού προγράμματος επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας – Τροποποίηση παρ. 15 άρθρου 82 ν. 4997/2022 – Εξουσιοδοτική διάταξη

Στην παρ. 15 του άρθρου 82 του ν. 4997/2022 (Α’ 219) προστίθεται τελευταίο εδάφιο και η παρ. 15 διαμορφώνεται ως εξής:

«15. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται ειδικότερα και λεπτομερειακά θέματα εφαρμογής του άρθρου 53, περί του προγράμματος επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας, και, ιδίως,

α) τα κριτήρια επιλεξιμότητας και προτεραιοποίησης των ωφελούμενων και των χώρων παρέμβασης,

β) η διαδικασία υποβολής αιτήσεων,

γ) οι επιλέξιμες παρεμβάσεις, οι οποίες μπορούν να εκτείνονται και επί ιδιωτικών χώρων κοινής χρήσης των κτιρίων που αφορά η παρέμβαση, καθώς και επί δημόσιων ή κοινόχρηστων χώρων που περιβάλλουν τα κτίρια αυτά,

δ) το ανώτατο ποσό επιχορήγησης ανά άτομο και ανά παρέμβαση,

ε) η διαδικασία καταβολής των επιχορηγήσεων,

στ) η διαδικασία, τα όργανα και τα μέσα ελέγχου της υλοποίησης των παρεμβάσεων και

ζ) η διαδικασία υλοποίησης των παρεμβάσεων σε δημόσια κτίρια, ώστε να καταστούν προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία.

Με την ίδια απόφαση δύναται να παρατείνεται η προθεσμία της παρ. 6 και να καθορίζονται οι όροι, η διαδικασία και οι προθεσμίες για την εφαρμογή της παρ. 7.».

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ

 

Άρθρο 63

Επιχορηγήσεις φορέων ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα – Τροποποίηση παρ. 6 και προσθήκη παρ. 6Α στο άρθρο 5 του ν. 2646/1998

Στο άρθρο 5 του ν. 2646/1998 (Α’ 236), περί επιχορηγήσεων ιδιωτικών φορέων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 6, αα) στο πρώτο εδάφιο, i) οι λέξεις «και κάθε είδους παροχές από τους φορείς του δημόσιου τομέα», αντικαθίστανται από τις λέξεις «από τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης», ii) οι λέξεις «όπως αυτός ορίζεται στην περ. α)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «όπως αυτή ορίζεται στην περ. β)», iii) οι λέξεις «στους ιδιωτικούς φορείς» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σε ιδιωτικούς φορείς», iv) οι λέξεις «που διαθέτουν σε ισχύ ειδική πιστοποίηση» αντικαθίστανται από τις λέξεις «που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας, εφόσον διαθέτουν σε ισχύ ειδική πιστοποίηση», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, μετά από τις λέξεις «επιχορήγησης του φορέα» προστίθενται οι λέξεις «που εκδόθηκε μετά την υποβολή της», αγ) προστίθενται εδάφιο τρίτο και τέταρτο, β) προστίθεται παρ. 6Α, και οι παρ. 6 και 6Α διαμορφώνονται ως εξής:

«6. Επιχορηγήσεις από τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όπως αυτή ορίζεται στην περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), μπορεί να παρέχονται μόνο σε ιδιωτικούς φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας, εφόσον διαθέτουν σε ισχύ ειδική πιστοποίηση του Εθνικού Συστήματος Κοινωνικής Φροντίδας ή έχουν αιτηθεί εμπροθέσμως την ανανέωση της πιστοποίησης αυτής, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 3. Αν η αίτηση για την ανανέωση της ειδικής πιστοποίησης απορριφθεί, η απόφαση επιχορήγησης του φορέα που εκδόθηκε μετά την υποβολή της, ανακαλείται από την ημερομηνία έκδοσής της και κάθε καταβολή που έγινε σε εφαρμογή της θεωρείται αχρεώστητη. Ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως καταλογίζονται με απόφαση του αρμόδιου οργάνου και εισπράττονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190). Οι φορείς που επιχορηγούνται σύμφωνα με την παρούσα αναρτούν στην ιστοσελίδα τους τα ανά έτος ποσά επιχορήγησής τους.

6Α. Το σύνολο των επιχορηγήσεων προς κάθε φορέα ανά έτος δεν δύναται να υπερβαίνει το τριάντα τρία κόμμα τριάντα τρία τοις εκατό (33,33%) του εγκεκριμένου προϋπολογισμού του. Ειδικά κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο φορέας διοικείται από προσωρινή διοίκηση που έχει ορισθεί σύμφωνα με τις περ. α) ή β) της παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 2345/1995, η ετήσια επιχορήγηση δύναται να υπερβαίνει το όριο του πρώτου εδαφίου, ύστερα από αιτιολογημένο αίτημα της προσωρινής διοίκησής του, με την προϋπόθεση ότι το άθροισμα των επιχορηγήσεων του εκάστοτε τρέχοντος έτους και των δύο (2) προηγούμενων ετών δεν δύναται να υπερβαίνει το σαράντα εννέα τοις εκατό (49%) του αθροίσματος των εγκεκριμένων προϋπολογισμών των αντίστοιχων ετών.».

 

Άρθρο 64

Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς – Προσθήκη άρθρου 21Α στον ν. 4549/2018

Στον ν. 4549/2018 (Α’ 105) προστίθεται άρθρο 21Α, ως εξής:

«Άρθρο 21Α

Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς

  1. Φυσικά πρόσωπα που λαμβάνουν υπηρεσίες από δομές που διαθέτουν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας:

α) Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (Σ.Υ.Δ.),

β) Στέγης Αυτόνομης Διαβίωσης (Σ.Α.Δ.),

γ) Οικοτροφείου που δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 9 του ν. 2716/1999 (Α’ 96),

δ) Κέντρου Διημέρευσης – Ημερήσιας Φροντίδας (Κ.Δ.Η.Φ.),

ε) Μονάδας Φροντίδας Ηλικιωμένων (Μ.Φ.Η.),

στ) Θεραπευτηρίου Χρονίων Παθήσεων (Θ.Χ.Π.)

εφόσον οι φορείς λειτουργίας των δομών αυτών δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία σύναψης σύμβασης με τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4549/2018 (Α΄ 105), αποζημιώνονται, έως και την 31η.12.2026, μέσω ατομικών αιτημάτων, από την 1η.1.2026, με δαπάνη που βαραίνει τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, εφαρμοζομένου αναλογικά του άρθρου 21 του παρόντος.

  1. Το ύψος των αποζημιώσεων της παρ. 1 δεν υπερβαίνει τα προβλεπόμενα στον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας (Ε.Κ.Π.Υ.) ποσά για τις συμβεβλημένες μονάδες.
  2. Η προθεσμία της παρ. 1 δύναται να παρατείνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας.».

 

Άρθρο 65

Εξόφληση δαπανών στρατιωτικών νοσοκομείων και Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού – Προσθήκη παρ. 4 στο άρθρο 25 του ν. 4494/2017

Στο άρθρο 25 του ν. 4494/2017 (Α’ 165), περί εξόφλησης δαπανών των στρατιωτικών νοσοκομείων και του Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού, προστίθεται παρ. 4 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 25 διαμορφώνεται ως εξής:

 

«Άρθρο 25

Εξόφληση δαπανών στρατιωτικών νοσοκομείων και Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού

  1. Οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων, υγειονομικού υλικού, ορθοπεδικού υλικού, χημικών αντιδραστηρίων και παροχής υπηρεσιών των στρατιωτικών νοσοκομείων και του Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.), που πραγματοποιήθηκαν από τις 22.7.2022, ήτοι από την επομένη της δημοσίευσης του ν. 4958/2022 (Α’ 142), έως και τη δημοσίευση του παρόντος, δύνανται να εξοφληθούν, κατά παρέκκλιση των άρθρων 66, 68 και 132 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), του ν. 4412/2016 (Α’ 147) και του π.δ. 80/2016 (Α’ 145).
  2. Οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων, υγειονομικού υλικού, ορθοπεδικού υλικού, χημικών αντιδραστηρίων και παροχής υπηρεσιών των στρατιωτικών νοσοκομείων και του Ν.Ι.Μ.Τ.Σ., που πραγματοποιήθηκαν από τις 25.5.2024, ήτοι από την επομένη της έναρξης ισχύος του ν. 5110/2024 (Α’ 75), έως και τη δημοσίευση του παρόντος, δύνανται να εξοφληθούν, κατά παρέκκλιση των άρθρων 66, 68 και 132 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), του ν. 4412/2016 (Α’ 147) και του π.δ. 80/2016 (Α’ 145)
  3. Οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων, υγειονομικού υλικού, ορθοπεδικού υλικού, χημικών αντιδραστηρίων και παροχής υπηρεσιών των στρατιωτικών νοσοκομείων και του Ν.Ι.Μ.Τ.Σ., που πραγματοποιήθηκαν από τις 10.5.2025, ήτοι από την επομένη της έναρξης ισχύος του ν. 5195/2025 (Α’ 73), έως και τη δημοσίευση του παρόντος, δύνανται να εξοφληθούν, κατά παρέκκλιση των άρθρων 66, 68 και 132 του ν. 4270/2014, του ν. 4412/2016 και του π.δ. 80/2016.
  4. Οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων, υγειονομικού υλικού, ορθοπεδικού υλικού, χημικών αντιδραστηρίων και παροχής υπηρεσιών των στρατιωτικών νοσοκομείων και του Ν.Ι.Μ.Τ.Σ., που πραγματοποιήθηκαν από την 1η.11.2025, ήτοι από την επομένη της έναρξης ισχύος του ν. 5243/2025 (Α’ 187), έως και τη δημοσίευση του παρόντος, δύνανται να εξοφληθούν, κατά παρέκκλιση των άρθρων 66, 68 και 132 του ν. 4270/2014, του ν. 4412/2016 και του π.δ. 80/2016.».

Άρθρο 66

Θέσπιση υποχρεωτικής ετήσιας εισφοράς υπέρ της λειτουργίας των παιδικών εξοχών του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου «Ίδρυμα Μέριμνας και Αριστείας Ελληνικής Αστυνομίας» – Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 16 ν. 4703/2020

  1. Στην παρ. 4 του άρθρου 16 του ν. 4703/2020 (Α΄ 131), περί Ιδρύματος Μέριμνας και Αριστείας της Ελληνικής Αστυνομίας, προστίθεται περ. δ) ως εξής:

«δ) Από την υποχρεωτική εφάπαξ ετήσια εισφορά του εν ενεργεία ένστολου και πολιτικού προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας, υπέρ του σκοπού της περ. α) της παρ. 2. Το χρηματικό ύψος της εισφοράς ορίζεται στο ποσό των οκτώ (8) ευρώ και σαράντα (40) λεπτών. Η εισφορά παρακρατείται από τη μισθοδοσία του μηνός Μαΐου εκάστου έτους, αποδίδεται από τη Διεύθυνση Εκκαθάρισης Μισθοδοσίας της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών και Επιτελικού Σχεδιασμού (Γ.Δ.Ο.Ε.Σ.) του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη σε τραπεζικό λογαριασμό που υποδεικνύεται από το Διοικητικό Συμβούλιο του ιδρύματος και εγγράφεται στον ετήσιο προϋπολογισμό αυτού (Α.Λ.Ε. 1140916).».

  1. Ειδικά η εισφορά που αφορά στο έτος 2026 καταβάλλεται τον επόμενο μήνα από τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
  2. Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, κατόπιν πρότασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος, δύναται να αναπροσαρμόζεται το ύψος της εισφοράς της περ. δ) της παρ. 4 του άρθρου 16 του ν. 4703/2020.
  • 10 Ιουλίου 2026, 18:47 | ΜΑΡΙΑ ΧΑΔΙΩ

    Σχετικά με το άρθρο 63. Στο Πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ (Νοσηλεία Στο Σπίτι) δεν εγκρίθηκε επιδότηση για τα ασθενοφόρα και τα πληρώματα του Χαμόγελου του Παιδιού, που επι πάνω από 10 χρόνια υποστήριζαν ΑΦΙΛΟΚΕΡΔΩΣ Και ΜΕ ΕΠΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟ τις διακομιδές ασθενών ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΠΟΛΥΑΝΑΠΗΡΙΕΣ.
    Παρακαλώ σαν γονέας και παιδίατρος στο επάγγελμα , να ληφθεί υπόψιν και το Χαμόγελο του Παιδιού.Έχει μεν επιδοτηθει ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, αλλά δεν υπάρχει τουλάχιστον στη Θεσσαλονίκη αποδεδειγμένη εμπειρία για τα παιδιά μας. Θα ήταν λοιπόν ομαλότερη και λιγότερο ριψοκίνδυνη μια παράλλαλη μετάβαση

  • 10 Ιουλίου 2026, 17:59 | Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ)

    ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ – ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΝΟΜΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
    Η κατάθεση του παρόντος υπομνήματος προτάσεων και τροπολογιών επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ερείδεται επί ενός συμπαγούς πλέγματος ενωσιακών πρωτογενών και δευτερογενών νομολογικών προβλέψεων, οι οποίες επιτάσσουν τη δεσμευτική και ισότιμη συμπερίληψη των ανώτατων φορέων συλλογικής εκπροσώπησης ευάλωτων ομάδων στη χάραξη και υλοποίηση των δημόσιων πολιτικών.
    Το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ), ως ο νόμιμος και ανώτατος συλλογικός εκφραστής των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά) στην επικράτεια, αντλεί τη θεσμική του νομιμοποίηση για τη συμμετοχή του στο παρόν νομοθέτημα από τους εξής άξονες του Ευρωπαϊκού Δικαίου:
    1. Πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο και συνταγματικές επιταγές
    1.1. Καταπολέμηση των διακρίσεων και του αποκλεισμού: Βάσει του Άρθρου 19 της ΣΛΕΕ, η Ένωση διαθέτει ρητή εντολή για την καταπολέμηση κάθε μορφής διάκρισης λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής. Σε συνδυασμό με το Άρθρο 9 της ΣΛΕΕ, εισάγεται η οριζόντια κοινωνική ρήτρα που επιβάλλει σε κάθε δημόσια πολιτική την εγγύηση επαρκούς κοινωνικής προστασίας και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.
    1.2. Αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας: Η εθνική νομοθεσία οφείλει να συμμορφώνεται με τα Άρθρα 20 και 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (περί ισότητας έναντι του νόμου και απαγόρευσης διακρίσεων), τα οποία εξειδικεύουν τις συνταγματικές αρχές των Άρθρων 4 και 5 του Συντάγματος. Ο αποκλεισμός του ΑΝΕΣΕΤ από τα όργανα σχεδιασμού (όπως το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού – Άρθρο 60) προσβάλλει τον πυρήνα των εν λόγω διατάξεων.

    2. Δευτερογενές δίκαιο και η αρχή της εταιρικής σχέσης
    2.1. Ευρωπαϊκός Κώδικας Δεοντολογίας για την Εταιρική Σχέση: Ο Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 240/2014 της Επιτροπής, ο οποίος εξειδικεύει τον Κανονισμό Κοινών Διατάξεων (CPR) των Διαρθρωτικών Ταμείων, καθιστά τη συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών εταίρων και των οργανώσεων που εκπροσωπούν ευάλωτες ομάδες υποχρεωτική αρχή (Partnership Principle). Καθώς οι δράσεις στεγαστικής πολιτικής (Άρθρα 53-54) και το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού (Άρθρο 4) χρηματοδοτούνται και υλοποιούνται μέσω των ευρωπαϊκών πόρων (ΕΚΤ+), η μη συμπερίληψη του ΑΝΕΣΕΤ ως εταίρου υλοποίησης συνιστά ευθεία παραβίαση του ενωσιακού δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και των διαρθρωτικών προγραμμάτων.
    2.2. Στρατηγικό Πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά: Η Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Τσιγγάνων (Ρομά) επιβάλλει στα κράτη-μέλη να διασφαλίζουν τη θεσμική, μόνιμη και ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των Τσιγγάνων (Ρομά) και των αντιπροσωπευτικών τους οργάνων σε όλα τα στάδια σχεδιασμού των εθνικών στρατηγικών. Η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έχει επανειλημμένα καταδικάσει την έλλειψη διαβούλευσης και τη λήψη μονομερών μέτρων στεγαστικού διαχωρισμού, επιτάσσοντας τη συνδιαμόρφωση των λύσεων με τις τοπικές κοινότητες.
    3. Αποτροπή στρέβλωσης του κοινωνικού διαλόγου
    Κάθε απόπειρα οριζόντιου σχεδιασμού δημόσιων πολιτικών (public policies) που αφορούν πληθυσμούς Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά), ερήμην του ανώτατου εκπροσωπευτικού τους οργάνου, προσκρούει στην πάγια ενωσιακή αρχή της συμμετοχικής διακυβέρνησης. Η διοίκηση, εάν δεν εντάξει ρητά το ΑΝΕΣΕΤ ως επίσημο συνομιλητή και διαχειριστή αποκεντρωμένων δράσεων, υποπίπτει σε πλάνη περί τα πράγματα, ακυρώνοντας την αποτελεσματικότητα των δημόσιων πόρων και παραβιάζοντας την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος.
    Εισαγωγική τοποθέτηση: Διασύνδεση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο
    Η παρούσα παρέμβαση του ΑΝΕΣΕΤ ερείδεται επί του Στρατηγικού Πλαισίου της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά (EU Roma Strategic Framework), το οποίο εξειδικεύεται με τη Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ της 12ης Μαρτίου 2021 (2021/C 93/01). Η Σύσταση επιβάλλει στα κράτη-μέλη να ευθυγραμμίζουν τις εθνικές τους νομοθετικές πρωτοβουλίες με τέσσερις (4) οριζόντιους και τρεις (3) τομεακούς στόχους, οι οποίοι συνδέονται οργανικά με τα άρθρα του παρόντος σχεδίου νόμου.

    ΜΕΡΟΣ ΣΤ’: ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΆΡΘΡΟ 60)
    1. ΠΛΗΡΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
    Η σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας οφείλει να αντανακλά την κοινωνική πραγματικότητα και να συμπεριλαμβάνει τους εκπροσώπους των ομάδων που πλήττονται διαχρονικά και συστημικά από τη ρητορική μίσους, τις προκαταλήψεις και τις φυλετικές διακρίσεις. Οι Έλληνες Τσιγγάνοι (Ρομά) αποτελούν, βάσει όλων των διεθνών και ευρωπαϊκών εκθέσεων, την πλέον ευάλωτη κοινωνική ομάδα έναντι του θεσμικού και κοινωνικού ρατσισμού στην ελληνική επικράτεια.
    Η θεσμική ένταξη του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ) ως τακτικού μέλους στο Συμβούλιο αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας που απορρέει από το άρθρο 4 του Συντάγματος (αρχή της ισότητας των Ελλήνων πολιτών) και το άρθρο 5 του Συντάγματος (δικαίωμα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και προστασία της αξιοπρέπειας). Παράλληλα, εξυπηρετεί την άμεση συμμόρφωση της χώρας προς το άρθρο 19 της ΣΛΕΕ για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής. Ο αποκλεισμός του ανώτατου, νομίμως συσταθέντος οργάνου εκπροσώπησης των Ελλήνων Τσιγγάνων από το κατεξοχήν εθνικό όργανο σχεδιασμού της αντιρατσιστικής στρατηγικής συνιστά πλάνη περί τα πράγματα, ακυρώνει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων πολιτικών και παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 του Συντάγματος) κατά την άσκηση κοινωνικής διοίκησης.
    Η ΑΣΥΡ τονίζει ότι το πρόγραμμα στοχεύει στην «αποφυγή κινδύνου ιδρυματοποίησης» και στην «απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών». Ωστόσο, για να εφαρμοστεί αυτό, απαιτείται η χρήση πληροφοριακού συστήματος. Το ΑΝΕΣΕΤ καταθέτει με την παρούσα, πως ο ψηφιακός αποκλεισμός και ο λειτουργικός αναλφαβητισμός σε πολλούς καταυλισμούς των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά) θα ακυρώσουν το πρόγραμμα στην πράξη. Συνεπώς, η ΑΣΥΡ θεμελιώνει την ανάγκη να λειτουργήσει το ΑΝΕΣΕΤ ως πολιτισμικός/κοινωνικός διαμεσολαβητής και αποκεντρωμένο helpdesk για τη διασφάλιση της ισότητας.
    Οι Στόχοι 1 και 3 του Στρατηγικού Πλαισίου της ΕΕ επιβάλλουν την καταπολέμηση του συστημικού αντιτσιγγανισμού (anti-Gypsyism) και την ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής των Ρομά (Τσιγγάνων) μέσω της ενδυνάμωσης των δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων οργανώσεών τους. Η τροποποίηση της σύνθεσης του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (Άρθρο 60) αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο εφαρμογής αυτών των στόχων.
    Η Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ (Κεφάλαιο 3, παρ. 9) καλεί ρητά τα κράτη-μέλη να θεσμοθετήσουν τη μόνιμη συμμετοχή των ανώτατων εθνικών συμβουλίων Ρομά (Τσιγγάνων) σε όλα τα κυβερνητικά και συμβουλευτικά όργανα που χαράσσουν αντιρατσιστικές πολιτικές. Ο αποκλεισμός του ΑΝΕΣΕΤ από το εν λόγω Συμβούλιο αντιβαίνει στο άρθρο 19 της ΣΛΕΕ, στερεί από το όργανο την αναγκαία τεχνογνωσία από το πεδίο και συνιστά πλάνη περί τα πράγματα κατά την άσκηση κοινωνικής διοίκησης, παραβιάζοντας τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 του Συντάγματος).
    2. ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ
    Στο άρθρο 60 του σχεδίου νόμου, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται ως εξής:
    «1. Η παράγραφος 1 του άρθρου 16 του ν. 4356/2015 (Α’ 181) τροποποιείται ως προς τη σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας με την προσθήκη νέας περίπτωσης (κγ) ως εξής:
    «κγ) Έναν (1) εκπρόσωπο του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ), με τον αναπληρωτή του, ως εκπρόσωπο του ανώτατου συλλογικού φορέα εκπροσώπησης των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά) στην Ελλάδα.»».

  • 10 Ιουλίου 2026, 17:20 | Χριστίνα Χαλιλοπούλου

    ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ – ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΝΟΜΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
    Η κατάθεση του παρόντος υπομνήματος προτάσεων και τροπολογιών επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ερείδεται επί ενός συμπαγούς πλέγματος ενωσιακών πρωτογενών και δευτερογενών νομολογικών προβλέψεων, οι οποίες επιτάσσουν τη δεσμευτική και ισότιμη συμπερίληψη των ανώτατων φορέων συλλογικής εκπροσώπησης ευάλωτων ομάδων στη χάραξη και υλοποίηση των δημόσιων πολιτικών.
    Το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ), ως ο νόμιμος και ανώτατος συλλογικός εκφραστής των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά) στην επικράτεια, αντλεί τη θεσμική του νομιμοποίηση για τη συμμετοχή του στο παρόν νομοθέτημα από τους εξής άξονες του Ευρωπαϊκού Δικαίου:
    1. Πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο και συνταγματικές επιταγές
    1.1. Καταπολέμηση των διακρίσεων και του αποκλεισμού: Βάσει του Άρθρου 19 της ΣΛΕΕ, η Ένωση διαθέτει ρητή εντολή για την καταπολέμηση κάθε μορφής διάκρισης λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής. Σε συνδυασμό με το Άρθρο 9 της ΣΛΕΕ, εισάγεται η οριζόντια κοινωνική ρήτρα που επιβάλλει σε κάθε δημόσια πολιτική την εγγύηση επαρκούς κοινωνικής προστασίας και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.
    1.2. Αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας: Η εθνική νομοθεσία οφείλει να συμμορφώνεται με τα Άρθρα 20 και 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (περί ισότητας έναντι του νόμου και απαγόρευσης διακρίσεων), τα οποία εξειδικεύουν τις συνταγματικές αρχές των Άρθρων 4 και 5 του Συντάγματος. Ο αποκλεισμός του ΑΝΕΣΕΤ από τα όργανα σχεδιασμού (όπως το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού – Άρθρο 60) προσβάλλει τον πυρήνα των εν λόγω διατάξεων.

    2. Δευτερογενές δίκαιο και η αρχή της εταιρικής σχέσης
    2.1. Ευρωπαϊκός Κώδικας Δεοντολογίας για την Εταιρική Σχέση: Ο Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 240/2014 της Επιτροπής, ο οποίος εξειδικεύει τον Κανονισμό Κοινών Διατάξεων (CPR) των Διαρθρωτικών Ταμείων, καθιστά τη συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών εταίρων και των οργανώσεων που εκπροσωπούν ευάλωτες ομάδες υποχρεωτική αρχή (Partnership Principle). Καθώς οι δράσεις στεγαστικής πολιτικής (Άρθρα 53-54) και το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού (Άρθρο 4) χρηματοδοτούνται και υλοποιούνται μέσω των ευρωπαϊκών πόρων (ΕΚΤ+), η μη συμπερίληψη του ΑΝΕΣΕΤ ως εταίρου υλοποίησης συνιστά ευθεία παραβίαση του ενωσιακού δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και των διαρθρωτικών προγραμμάτων.
    2.2. Στρατηγικό Πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά: Η Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Τσιγγάνων (Ρομά) επιβάλλει στα κράτη-μέλη να διασφαλίζουν τη θεσμική, μόνιμη και ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των Τσιγγάνων (Ρομά) και των αντιπροσωπευτικών τους οργάνων σε όλα τα στάδια σχεδιασμού των εθνικών στρατηγικών. Η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έχει επανειλημμένα καταδικάσει την έλλειψη διαβούλευσης και τη λήψη μονομερών μέτρων στεγαστικού διαχωρισμού, επιτάσσοντας τη συνδιαμόρφωση των λύσεων με τις τοπικές κοινότητες.
    3. Αποτροπή στρέβλωσης του κοινωνικού διαλόγου
    Κάθε απόπειρα οριζόντιου σχεδιασμού δημόσιων πολιτικών (public policies) που αφορούν πληθυσμούς Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά), ερήμην του ανώτατου εκπροσωπευτικού τους οργάνου, προσκρούει στην πάγια ενωσιακή αρχή της συμμετοχικής διακυβέρνησης. Η διοίκηση, εάν δεν εντάξει ρητά το ΑΝΕΣΕΤ ως επίσημο συνομιλητή και διαχειριστή αποκεντρωμένων δράσεων, υποπίπτει σε πλάνη περί τα πράγματα, ακυρώνοντας την αποτελεσματικότητα των δημόσιων πόρων και παραβιάζοντας την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος.
    Εισαγωγική τοποθέτηση: Διασύνδεση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο
    Η παρούσα παρέμβαση του ΑΝΕΣΕΤ ερείδεται επί του Στρατηγικού Πλαισίου της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά (EU Roma Strategic Framework), το οποίο εξειδικεύεται με τη Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ της 12ης Μαρτίου 2021 (2021/C 93/01). Η Σύσταση επιβάλλει στα κράτη-μέλη να ευθυγραμμίζουν τις εθνικές τους νομοθετικές πρωτοβουλίες με τέσσερις (4) οριζόντιους και τρεις (3) τομεακούς στόχους, οι οποίοι συνδέονται οργανικά με τα άρθρα του παρόντος σχεδίου νόμου.

    ΜΕΡΟΣ ΣΤ’: ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΆΡΘΡΟ 60)
    1. ΠΛΗΡΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
    Η σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας οφείλει να αντανακλά την κοινωνική πραγματικότητα και να συμπεριλαμβάνει τους εκπροσώπους των ομάδων που πλήττονται διαχρονικά και συστημικά από τη ρητορική μίσους, τις προκαταλήψεις και τις φυλετικές διακρίσεις. Οι Έλληνες Τσιγγάνοι (Ρομά) αποτελούν, βάσει όλων των διεθνών και ευρωπαϊκών εκθέσεων, την πλέον ευάλωτη κοινωνική ομάδα έναντι του θεσμικού και κοινωνικού ρατσισμού στην ελληνική επικράτεια.
    Η θεσμική ένταξη του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ) ως τακτικού μέλους στο Συμβούλιο αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας που απορρέει από το άρθρο 4 του Συντάγματος (αρχή της ισότητας των Ελλήνων πολιτών) και το άρθρο 5 του Συντάγματος (δικαίωμα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και προστασία της αξιοπρέπειας). Παράλληλα, εξυπηρετεί την άμεση συμμόρφωση της χώρας προς το άρθρο 19 της ΣΛΕΕ για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής. Ο αποκλεισμός του ανώτατου, νομίμως συσταθέντος οργάνου εκπροσώπησης των Ελλήνων Τσιγγάνων από το κατεξοχήν εθνικό όργανο σχεδιασμού της αντιρατσιστικής στρατηγικής συνιστά πλάνη περί τα πράγματα, ακυρώνει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων πολιτικών και παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 του Συντάγματος) κατά την άσκηση κοινωνικής διοίκησης.
    Η ΑΣΥΡ τονίζει ότι το πρόγραμμα στοχεύει στην «αποφυγή κινδύνου ιδρυματοποίησης» και στην «απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών». Ωστόσο, για να εφαρμοστεί αυτό, απαιτείται η χρήση πληροφοριακού συστήματος. Το ΑΝΕΣΕΤ καταθέτει με την παρούσα, πως ο ψηφιακός αποκλεισμός και ο λειτουργικός αναλφαβητισμός σε πολλούς καταυλισμούς των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά) θα ακυρώσουν το πρόγραμμα στην πράξη. Συνεπώς, η ΑΣΥΡ θεμελιώνει την ανάγκη να λειτουργήσει το ΑΝΕΣΕΤ ως πολιτισμικός/κοινωνικός διαμεσολαβητής και αποκεντρωμένο helpdesk για τη διασφάλιση της ισότητας.
    Οι Στόχοι 1 και 3 του Στρατηγικού Πλαισίου της ΕΕ επιβάλλουν την καταπολέμηση του συστημικού αντιτσιγγανισμού (anti-Gypsyism) και την ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής των Ρομά (Τσιγγάνων) μέσω της ενδυνάμωσης των δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων οργανώσεών τους. Η τροποποίηση της σύνθεσης του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (Άρθρο 60) αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο εφαρμογής αυτών των στόχων.
    Η Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ (Κεφάλαιο 3, παρ. 9) καλεί ρητά τα κράτη-μέλη να θεσμοθετήσουν τη μόνιμη συμμετοχή των ανώτατων εθνικών συμβουλίων Ρομά (Τσιγγάνων) σε όλα τα κυβερνητικά και συμβουλευτικά όργανα που χαράσσουν αντιρατσιστικές πολιτικές. Ο αποκλεισμός του ΑΝΕΣΕΤ από το εν λόγω Συμβούλιο αντιβαίνει στο άρθρο 19 της ΣΛΕΕ, στερεί από το όργανο την αναγκαία τεχνογνωσία από το πεδίο και συνιστά πλάνη περί τα πράγματα κατά την άσκηση κοινωνικής διοίκησης, παραβιάζοντας τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 του Συντάγματος).
    2. ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ
    Στο άρθρο 60 του σχεδίου νόμου, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται ως εξής:
    «1. Η παράγραφος 1 του άρθρου 16 του ν. 4356/2015 (Α’ 181) τροποποιείται ως προς τη σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας με την προσθήκη νέας περίπτωσης (κγ) ως εξής:
    «κγ) Έναν (1) εκπρόσωπο του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ), με τον αναπληρωτή του, ως εκπρόσωπο του ανώτατου συλλογικού φορέα εκπροσώπησης των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά) στην Ελλάδα.»».

  • 10 Ιουλίου 2026, 15:41 | Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας

    Ακολουθούν οι προτάσεις της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας επί των άρθρων που συνδέονται άμεσα με την προσβασιμότητα, την ισότιμη μετακίνηση, την αντιμετώπιση του αναπηρισμού και την άρση εμποδίων στην καθημερινή ζωή των αναπήρων ανθρώπων.

    Άρθρο 59 — Απαλλαγή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς
    Προτείνεται η απαλλαγή ή μείωση κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς να καλύπτει όχι μόνο το άτομο με αναπηρία, αλλά και τον συνοδό, τον προσωπικό βοηθό ή το πρόσωπο υποστήριξης, όταν η παρουσία του είναι αναγκαία για τη μετακίνηση.
    Η ανάγκη συνοδείας ή υποστήριξης μπορεί να τεκμηριώνεται μέσω της Κάρτας Αναπηρίας, της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας ή άλλου επίσημου στοιχείου που επιβεβαιώνει ότι το άτομο με αναπηρία δικαιούται συνοδό ή υποστήριξη κατά τη μετακίνηση, χωρίς να απαιτείται αποκάλυψη διάγνωσης ή ιατρικών δεδομένων.
    Το σχετικό δικαίωμα του συνοδού δεν πρέπει να είναι αυτοτελές, αλλά να ισχύει αποκλειστικά κατά τη μετακίνηση μαζί με το άτομο με αναπηρία. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η πρόβλεψη εξυπηρετεί πραγματική ανάγκη προσβασιμότητας και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά από τρίτα πρόσωπα.
    Η υποστήριξη κατά τη μετακίνηση δεν αποτελεί πρόσθετη διευκόλυνση, αλλά προϋπόθεση πραγματικής πρόσβασης. Επομένως, όταν το άτομο με αναπηρία δεν μπορεί να μετακινηθεί χωρίς συνοδεία ή υποστήριξη, το σχετικό δικαίωμα πρέπει να επεκτείνεται και στο πρόσωπο που παρέχει την αναγκαία υποστήριξη.

    Άρθρο 60 — Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας
    Προτείνεται να προστεθεί στη σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας εκπρόσωπος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, με τον αναπληρωτή του.
    Παράλληλα, προτείνεται στο έργο του Συμβουλίου να περιλαμβάνεται ρητά η παρακολούθηση και αντιμετώπιση του αναπηρισμού, δηλαδή των διακρίσεων, της υποτίμησης, του αποκλεισμού και της ρητορικής μίσους λόγω αναπηρίας.
    Η συμμετοχή της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας δεν υποκαθιστά την εκπροσώπηση του αναπηρικού κινήματος, αλλά προσθέτει θεσμική διάσταση στην παρακολούθηση των εμποδίων, των διακρίσεων και των μορφών αποκλεισμού που συνδέονται με την αναπηρία.

    Άρθρο 61 — Παράταση υλοποίησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας
    Προτείνεται η υποχρέωση επιστροφής προκαταβολής από τον ωφελούμενο να μην εφαρμόζεται όταν η μη ολοκλήρωση της παρέμβασης δεν οφείλεται σε δική του υπαιτιότητα.
    Στην πράξη, καθυστερήσεις μπορεί να προκύψουν από αδυναμία εύρεσης τεχνικού ή αναδόχου, καθυστερήσεις προμηθευτών, ζητήματα πολεοδομίας, προβλήματα συνιδιοκτησίας, καθυστερήσεις δήμων ή άλλων αρμόδιων υπηρεσιών. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι δίκαιο να επιβαρύνεται ο ανάπηρος άνθρωπος για εμπόδια που δεν μπορεί να ελέγξει.

    Άρθρο 62 — Παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε κοινόχρηστους χώρους
    Προτείνεται να ενισχυθεί η δυνατότητα υλοποίησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας σε κοινόχρηστους χώρους κτιρίων, ιδίως σε πολυκατοικίες, όταν αυτές είναι αναγκαίες για την εξυπηρέτηση ατόμου με αναπηρία.
    Σε περιπτώσεις διαφωνίας ή αμφισβήτησης από συνιδιοκτήτες ή λοιπούς χρήστες του κοινόχρηστου χώρου, θα πρέπει να προβλέπεται σαφής μηχανισμός τεχνικής κρίσης από την Κεντρική Επιτροπή Προσβασιμότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή άλλο αρμόδιο τεχνικό όργανο προσβασιμότητας.
    Η γνώμη των συνιδιοκτητών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, αλλά δεν μπορεί να ματαιώνει μια αναγκαία, τεχνικά τεκμηριωμένη και αναλογική παρέμβαση προσβασιμότητας, όταν αυτή διασφαλίζει την είσοδο, έξοδο, ασφαλή μετακίνηση και καθημερινή διαβίωση ατόμου με αναπηρία.

    Άρθρο 66 — Παιδικές εξοχές της Ελληνικής Αστυνομίας
    Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι οι παιδικές εξοχές που χρηματοδοτούνται μέσω της προβλεπόμενης εισφοράς διασφαλίζουν την ισότιμη συμμετοχή παιδιών με αναπηρία.
    Η συμμετοχή αυτή πρέπει να διασφαλίζεται μέσω προσβάσιμων υποδομών, κατάλληλης υποστήριξης, εκπαιδευμένου προσωπικού, προσβάσιμης ενημέρωσης προς τις οικογένειες και εύλογων προσαρμογών.
    Όταν θεσπίζεται χρηματοδοτικός μηχανισμός για τη λειτουργία παιδικών εξοχών, η προσβασιμότητα δεν μπορεί να παραμένει προαιρετική ή ασαφής. Πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση ισότιμης συμμετοχής όλων των παιδιών.

  • 10 Ιουλίου 2026, 13:28 | Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας

    Προτάσεις της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας

    Οι ακόλουθες προτάσεις αφορούν τη λειτουργική ενίσχυση της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας και της Κάρτας Αναπηρίας, ώστε η ψηφιοποίηση να μειώνει ουσιαστικά τη διοικητική επιβάρυνση των αναπήρων ανθρώπων και να παράγει πραγματική προσβασιμότητα στην πράξη.

    1. Κάρτα Αναπηρίας ως μοναδικό αποδεικτικό μέσο
    Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 33
    Προτείνεται η Κάρτα Αναπηρίας να αποτελεί το μοναδικό αποδεικτικό μέσο της ταυτότητας του ατόμου με αναπηρία έναντι κάθε δημόσιας αρχής, ανεξάρτητης αρχής, Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, νομικού προσώπου δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα, καθώς και κάθε φορέα που χορηγεί δικαιώματα, παροχές, απαλλαγές, διευκολύνσεις ή ωφελήματα λόγω αναπηρίας.
    Οι αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της ΑΑΔΕ, πρέπει να αντλούν ή να επιβεβαιώνουν μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, της Κάρτας Αναπηρίας ή της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων τους μόνο τα απολύτως αναγκαία δεδομένα για το εκάστοτε αίτημα.
    Με τον τρόπο αυτό, δεν θα ζητείται από τον κάτοχο Κάρτας Αναπηρίας πρόσθετη πιστοποίηση, ιατρική γνωμάτευση ή άλλο έγγραφο που αποκαλύπτει διάγνωση, πάθηση ή λοιπά δεδομένα υγείας, εφόσον η απαιτούμενη πληροφορία μπορεί να επιβεβαιωθεί ψηφιακά.

    2. Λειτουργική προσβασιμότητα της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας
    Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 31
    Προτείνεται η Εθνική Πύλη Αναπηρίας να μην αξιολογείται μόνο ως προς την τυπική ψηφιακή συμμόρφωση, αλλά και ως προς τη λειτουργική της προσβασιμότητα για τους πραγματικούς χρήστες.
    Η προσβασιμότητα πρέπει να εξετάζει αν το άτομο με αναπηρία μπορεί στην πράξη να ολοκληρώσει μια διαδικασία αυτόνομα, με ασφάλεια, χωρίς περιττά εμπόδια, χωρίς υπέρμετρη γνωστική επιβάρυνση και χωρίς να χρειάζεται τρίτο πρόσωπο για να χρησιμοποιήσει μια δημόσια ψηφιακή υπηρεσία.
    Για τον λόγο αυτό, η Πύλη, η Κάρτα Αναπηρίας, οι σχετικές εφαρμογές, οι φόρμες, οι ειδοποιήσεις, τα παραγόμενα έγγραφα και κάθε επιμέρους ψηφιακή διαδικασία πρέπει να αξιολογούνται περιοδικά με αναγνωρισμένα πρότυπα ψηφιακής προσβασιμότητας και με αξιόπιστη, τεκμηριωμένη και αναγνωρισμένη μεθοδολογία λειτουργικής αξιολόγησης.

    3. Συμμετοχή της ΕΑΠ στις υπουργικές αποφάσεις
    Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 37
    Προτείνεται οι υπουργικές αποφάσεις που θα καθορίσουν την εφαρμογή της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, της Κάρτας Αναπηρίας, των σχετικών μητρώων και των διαλειτουργικοτήτων να εκδίδονται μετά από γνώμη της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας.
    Οι αποφάσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τεχνικές λεπτομέρειες. Θα καθορίσουν κρίσιμα ζητήματα πρόσβασης σε δικαιώματα, παροχές, απαλλαγές, διευκολύνσεις και δημόσιες υπηρεσίες. Επομένως, η προσβασιμότητα πρέπει να ενσωματωθεί εξαρχής στον σχεδιασμό και όχι να ελέγχεται εκ των υστέρων.

    4. Μητρώο Δομών Αναπηρίας με υπηρεσίες και στοιχεία προσβασιμότητας
    Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 35
    Προτείνεται το Μητρώο Δομών Αναπηρίας να μην περιορίζεται στην καταγραφή του είδους της δομής, της διεύθυνσης και του φορέα λειτουργίας της, αλλά να περιλαμβάνει και τις υπηρεσίες που παρέχονται από κάθε δομή.
    Για κάθε δομή πρέπει να εμφανίζονται, με απλό και προσβάσιμο τρόπο, οι υπηρεσίες που παρέχει, οι κατηγορίες ωφελούμενων στις οποίες απευθύνεται, οι ηλικιακές ομάδες που εξυπηρετεί, η διαδικασία πρόσβασης ή παραπομπής, το ωράριο λειτουργίας, η δυναμικότητα, η τυχόν οικονομική συμμετοχή και η δυνατότητα εξ αποστάσεως ή εναλλακτικής εξυπηρέτησης.
    Παράλληλα, πρέπει να καταγράφονται βασικά στοιχεία φυσικής, ψηφιακής και επικοινωνιακής προσβασιμότητας, όπως προσβάσιμη είσοδος, εσωτερική κυκλοφορία, ανελκυστήρας ή αναβατόριο, προσβάσιμη τουαλέτα, προσβάσιμη στάθμευση, προσβάσιμη ιστοσελίδα, διαθέσιμοι τρόποι επικοινωνίας και δυνατότητα υποστήριξης ατόμων με διαφορετικές βλάβες και ανάγκες υποστήριξης.

    5. Μηχανισμός αναφοράς εμποδίων φυσικής προσβασιμότητας
    Προτεινόμενο σημείο αλλαγής: Άρθρο 31
    Προτείνεται η Εθνική Πύλη Αναπηρίας να περιλαμβάνει ειδικό μηχανισμό μέσω του οποίου οι ίδιοι οι χρήστες, δηλαδή τα άτομα με αναπηρία, οι οικογένειές τους, οι προσωπικοί βοηθοί, οι φορείς εκπροσώπησης και κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης, θα μπορούν να αναφέρουν εμπόδια φυσικής προσβασιμότητας που συναντούν στην καθημερινότητά τους.
    Οι αναφορές αυτές μπορεί να αφορούν δημόσια κτίρια, υπηρεσίες, πεζοδρόμια, πλατείες, σχολεία, νοσοκομεία, μέσα μεταφοράς, στάσεις, χώρους παροχής υπηρεσιών προς το κοινό ή άλλες υποδομές που δεν είναι προσβάσιμες.
    Τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να συγκεντρώνονται στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας, ώστε η Αρχή να έχει πραγματική εικόνα των προβλημάτων φυσικής προσβασιμότητας στη χώρα, να εντοπίζει επαναλαμβανόμενα ή συστημικά εμπόδια και να εισηγείται στοχευμένες παρεμβάσεις προς τους αρμόδιους φορείς.
    Με τον τρόπο αυτό, η Εθνική Πύλη Αναπηρίας δεν θα λειτουργεί μόνο ως εργαλείο διοικητικής εξυπηρέτησης, αλλά και ως μηχανισμός ανάδειξης και τεκμηρίωσης των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι ανάπηροι άνθρωποι στην πράξη.

  • 10 Ιουλίου 2026, 12:57 | ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

    Άρθρο 59
    Απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς

    Παρατήρηση
    Η κατάργηση της ανάγκης έκδοσης ετήσιας κοινής υπουργικής απόφασης για την απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς μειώνει τη γραφειοκρατία και ενισχύει τη συνέχεια του μέτρου. Ωστόσο, το άρθρο δεν αντιμετωπίζει συνολικά το ζήτημα της ισότιμης πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία στις δημόσιες συγκοινωνίες.

    Τεκμηρίωση
    Η δωρεάν ή μειωμένη μετακίνηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόσβαση στην εργασία, στην εκπαίδευση, στις υπηρεσίες υγείας και στην κοινωνική συμμετοχή. Παρά τα υφιστάμενα μέτρα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των μέσων μεταφοράς και των περιοχών της χώρας, ενώ δεν καλύπτονται πάντοτε οι συνοδοί όταν αυτό είναι αναγκαίο λόγω της φύσης της αναπηρίας.

    Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
    Προτείνεται:
    • η απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου να αποτελεί μόνιμο και κατοχυρωμένο δικαίωμα όλων των ατόμων με αναπηρία που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις,
    • η Κάρτα Αναπηρίας να αποτελεί το μοναδικό αποδεικτικό δικαιολογητικό για την άσκηση του δικαιώματος,
    • να προβλέπεται δωρεάν μετακίνηση και για τον συνοδό, όταν αυτό τεκμηριώνεται από την πιστοποίηση της αναπηρίας,
    • το μέτρο να εφαρμόζεται ενιαία σε όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς της χώρας, χωρίς αποκλίσεις μεταξύ φορέων ή περιφερειών.

    Άρθρο 61
    Παρεμβάσεις προσβασιμότητας

    Παρατήρηση
    Η συνέχιση του προγράμματος επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας αποτελεί θετική εξέλιξη. Ωστόσο, το πρόγραμμα εξακολουθεί να λειτουργεί αποσπασματικά και δεν εντάσσεται σε μία ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για την καθολική προσβασιμότητα.

    Τεκμηρίωση
    Η προσβασιμότητα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την ανεξάρτητη διαβίωση και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία. Η υλοποίηση μεμονωμένων παρεμβάσεων δεν αρκεί για την εξάλειψη των φυσικών, ψηφιακών και επικοινωνιακών εμποδίων. Απαιτείται συστηματικός σχεδιασμός, σταθερή χρηματοδότηση και συνεχής παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων.

    Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
    Προτείνεται:
    • η κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Καθολικής Προσβασιμότητας με συγκεκριμένους στόχους, χρονοδιαγράμματα και δείκτες αξιολόγησης,
    • η δημιουργία μόνιμου χρηματοδοτικού προγράμματος για παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε κατοικίες, επιχειρήσεις και δημόσια κτίρια,
    • η ένταξη υποχρεωτικών προδιαγραφών καθολικού σχεδιασμού σε όλα τα νέα δημόσια έργα,
    • η δημιουργία ψηφιακού χάρτη προσβασιμότητας δημόσιων κτιρίων και υπηρεσιών, ο οποίος θα ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο,
    • η πρόβλεψη τακτικών ελέγχων και κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας.

    Βασικές προτάσεις των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο
    (ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄)

    Οι ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ – Προοδευτικό Κέντρο προτείνουν:
    ✔ Καθολική εφαρμογή της προσβασιμότητας σε όλες τις δημόσιες πολιτικές.
    ✔ Θέσπιση Εθνικού Σχεδίου Καθολικής Προσβασιμότητας με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα.
    ✔ Μόνιμο πρόγραμμα χρηματοδότησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας σε κατοικίες, δημόσια κτίρια και επιχειρήσεις.
    ✔ Δημιουργία Ψηφιακού Χάρτη Προσβασιμότητας για όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και υποδομές.
    ✔ Κατοχύρωση της δωρεάν μετακίνησης των ατόμων με αναπηρία και, όπου απαιτείται, των συνοδών τους μέσω της Κάρτας Αναπηρίας.
    ✔ Συστηματική παρακολούθηση της εφαρμογής της νομοθεσίας μέσω ανεξάρτητου μηχανισμού αξιολόγησης.

  • Άρθρο 63: Επιχορηγήσεις φορέων ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
    Αναγνωρίζουμε την ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης κατά τη χρηματοδότηση των ειδικώς πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας. Προς την κατεύθυνση αυτή κινούνται τόσο η υποχρέωση δημοσιοποίησης των επιχορηγήσεων όσο και η θέσπιση κανόνων για την ορθολογική κατανομή των δημόσιων πόρων.
    Ωστόσο, με τη νέα παράγραφο 6Α ο μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενος μέσω των ετήσιων κανονιστικών πράξεων περιορισμός του ύψους της κρατικής επιχορήγησης αποκτά σαφή νομοθετική κατοχύρωση, χωρίς να προβλέπεται καμία δυνατότητα εξαίρεσης για τους ειδικώς πιστοποιημένους φορείς που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία. Η επιλογή αυτή περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα προσαρμογής της κρατικής χρηματοδότησης στις ιδιαίτερες ανάγκες των φορέων αυτών, οι οποίοι επιτελούν έργο δημοσίου συμφέροντος και καλύπτουν διαρκείς ανάγκες κοινωνικής φροντίδας.
    Οι ειδικώς πιστοποιημένοι φορείς κοινωνικής φροντίδας που παρέχουν υπηρεσίες προς άτομα με αναπηρία λειτουργούν δομές υψηλής έντασης ανθρώπινου δυναμικού, με αυξημένες απαιτήσεις στελέχωσης και λειτουργίας, υλοποιώντας στην πράξη τις υποχρεώσεις της Πολιτείας που απορρέουν από το Σύνταγμα και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία ως προς την ανεξάρτητη διαβίωση, την κοινωνική ένταξη και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία.
    Η λειτουργία των δομών αυτών βασίζεται σε εξειδικευμένο προσωπικό και συνεπάγεται υψηλό και ανελαστικό λειτουργικό κόστος, ενώ οι δυνατότητες ανάπτυξης ιδίων πόρων είναι αντικειμενικά περιορισμένες λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών και της οικονομικής κατάστασης των ωφελούμενων.
    Παράλληλα, το ίδιο το σχέδιο νόμου ενισχύει σημαντικές πολιτικές για την αναπηρία, όπως ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού, η Πρώιμη Παρέμβαση και άλλες υπηρεσίες υποστήριξης στην κοινότητα. Η επιτυχής εφαρμογή των πολιτικών αυτών προϋποθέτει την ύπαρξη οικονομικά βιώσιμων και επαρκώς στελεχωμένων πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας. Η νομοθετική παγίωση ενός οριζόντιου ανώτατου ορίου κρατικής επιχορήγησης, χωρίς δυνατότητα εξαίρεσης σε αντικειμενικά τεκμηριωμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να δυσχεράνει τη λειτουργία των δομών που καλούνται να υποστηρίξουν την εφαρμογή των ίδιων αυτών πολιτικών.
    Για τους λόγους αυτούς προτείνεται να προβλεφθεί δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου της νέας παραγράφου 6Α, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, όταν αποδεικνύεται ότι, λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, του αυξημένου λειτουργικού κόστους και της περιορισμένης δυνατότητας ανάπτυξης ιδίων πόρων, η εφαρμογή του θέτει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη λειτουργία δομών που παρέχουν υπηρεσίες συνεχούς κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία.
    Προτεινόμενη προσθήκη στο τέλος της παραγράφου 6Α:
    «Κατ’ εξαίρεση, με αιτιολογημένη απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας, δύναται να εγκρίνεται υπέρβαση του ανώτατου ποσοστού της παρούσας παραγράφου για ειδικώς πιστοποιημένους φορείς ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία, όταν, λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, του αυξημένου λειτουργικού κόστους και της περιορισμένης δυνατότητας ανάπτυξης ιδίων πόρων, η εφαρμογή του ορίου θέτει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη λειτουργία των δομών ή τη συνέχιση της παροχής των υπηρεσιών τους.»

    Άρθρο 64: Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς
    Η προτεινόμενη διάταξη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς διασφαλίζει τη συνέχεια της παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και την αποζημίωση των ωφελούμενων κατά το μεταβατικό διάστημα έως την ολοκλήρωση της συμβασιοποίησης των παρόχων με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
    Υποστηρίζουμε τη συμβασιοποίηση όλων των παρόχων κοινωνικής φροντίδας που διαθέτουν τις νόμιμες προϋποθέσεις λειτουργίας, καθώς αυτή διασφαλίζει ενιαίους όρους παροχής υπηρεσιών, διαφάνεια, αποτελεσματικό έλεγχο και ίση μεταχείριση όλων των ωφελούμενων.
    Ωστόσο, στην πράξη παρατηρούνται περιπτώσεις κατά τις οποίες η ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης καθυστερεί για αντικειμενικούς λόγους που δεν ανάγονται σε υπαιτιότητα του παρόχου, όπως διοικητικές εκκρεμότητες, καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση προβλεπόμενων διαδικασιών ή φόρτος των αρμόδιων υπηρεσιών. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν θα πρέπει να δημιουργείται κενό στην αποζημίωση των ωφελούμενων, οι οποίοι δεν μπορεί να υφίστανται τις συνέπειες διοικητικών καθυστερήσεων που δεν οφείλονται ούτε στους ίδιους ούτε στους παρόχους.
    Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ακόλουθη νομοτεχνική βελτίωση, ώστε να αποσαφηνιστεί ότι η μεταβατική προστασία καταλαμβάνει αποκλειστικά περιπτώσεις νόμιμα λειτουργούντων παρόχων, όταν η μη ολοκλήρωση της συμβασιοποίησης δεν οφείλεται σε δική τους υπαιτιότητα.
    Ειδικότερα, στην παράγραφο 1 του άρθρου 21Α του ν. 4549/2018, να προστεθεί διατύπωση:
    « […] εφόσον οι φορείς λειτουργίας των δομών αυτών δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία σύναψης σύμβασης με τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν.4549/2018 (Α’ 105), και η εκκρεμότητα δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά τους, αποζημιώνονται, έως και την 31η.12.2026, μέσω ατομικών αιτημάτων […]»
    Συμπληρωματική παρατήρηση επί του άρθρου 64
    Η φιλοσοφία του άρθρου 64 είναι απολύτως ορθή, καθώς αναγνωρίζει ότι η μετάβαση από ένα καθεστώς χρηματοδότησης ή αποζημίωσης σε ένα άλλο δεν μπορεί να δημιουργεί κενά εις βάρος των εξυπηρετούμενων με αναπηρία.
    Η ίδια όμως ανάγκη προστασίας ανακύπτει, σε ακόμη μεγαλύτερη έκταση, ενόψει της ολοκλήρωσης της συγχρηματοδότησης των Σ.Υ.Δ., Κ.Δ.-Η.Φ. και λοιπών δομών κοινωνικής φροντίδας από τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ και της μετάβασής τους στο νέο σύστημα εθνικής χρηματοδότησης μέσω συμβασιοποίησης με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
    Εάν το άρθρο 64 θεσπίζει μεταβατική προστασία για την αντιμετώπιση των συνεπειών καθυστερήσεων στη συμβασιοποίηση μεμονωμένων φορέων, τότε, κατά μείζονα λόγο, απαιτείται η έγκαιρη θεσμική πρόβλεψη ώστε να μην προκύψει αντίστοιχο ή ακόμη σοβαρότερο κενό κατά την καθολική μετάβαση του συνόλου των δομών στο νέο χρηματοδοτικό καθεστώς από 1.1.2027.
    Τυχόν χρονική υστέρηση στην ολοκλήρωση των συμβάσεων, στην έκδοση των αναγκαίων κανονιστικών πράξεων, στην προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων ή στην έναρξη των πληρωμών από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. δεν θα έχει ως συνέπεια μόνο την καθυστέρηση αποζημίωσης μεμονωμένων ωφελούμενων, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε προβλήματα ρευστότητας για το σύνολο σχεδόν των δομών κοινωνικής φροντίδας που σήμερα χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΣΠΑ, με άμεσο κίνδυνο διατάραξης της συνέχειας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς χιλιάδες άτομα με αναπηρία.
    Για τον λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ήδη από το παρόν στάδιο ολοκληρωμένο μεταβατικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ιδίως:
    την ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης όλων των παρόχων πριν από την έναρξη του νέου χρηματοδοτικού καθεστώτος,
    • την έναρξη ισχύος των συμβάσεων από 1.1.2027,
    • τη λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε να μην υπάρξει οποιοδήποτε χρηματοδοτικό ή διοικητικό κενό κατά τη μετάβαση,
    • καθώς και την πρόβλεψη κατάλληλου μηχανισμού χρηματοδοτικής γέφυρας ή προκαταβολικής χρηματοδότησης, εφόσον απαιτηθεί λόγω του κύκλου αποζημίωσης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ώστε να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη λειτουργία των δομών και η αδιάλειπτη παροχή υπηρεσιών στους ωφελούμενους.
    Η εμπειρία των προηγούμενων μεταβατικών περιόδων καταδεικνύει ότι ακόμη και περιορισμένες διοικητικές καθυστερήσεις μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας υψηλής έντασης εργασίας. Για τον λόγο αυτό, η μετάβαση από το συγχρηματοδοτούμενο στο νέο εθνικό σύστημα χρηματοδότησης πρέπει να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί με τρόπο που να αποκλείει εκ των προτέρων κάθε ενδεχόμενο χρηματοδοτικής ασυνέχειας.
    Εφόσον το παρόν σχέδιο νόμου αναγνωρίζει ήδη, με το άρθρο 64, την ανάγκη θέσπισης μεταβατικών ρυθμίσεων για την αποφυγή κενών αποζημίωσης λόγω καθυστερήσεων στη συμβασιοποίηση, καθίσταται αναγκαίο να προβλεφθούν ήδη στο παρόν νομοσχέδιο οι απαιτούμενες θεσμικές εγγυήσεις για την ομαλή μετάβαση του συνόλου των δομών κοινωνικής φροντίδας στο νέο χρηματοδοτικό καθεστώς από 1.1.2027, χωρίς κανένα διοικητικό ή χρηματοδοτικό κενό για τις δομές και τους εξυπηρετούμενους με αναπηρία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φροντίδας και τη βιωσιμότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

  • 10 Ιουλίου 2026, 11:34 | Καίτη Θεοχάρη

    Άρθρο 64.Σχόλιο επί του άρθρου 21Α – Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς

    Ως Συνήγορος Ασθενών, υποδέχομαι θετικά τη μεταβατική αυτή ρύθμιση, καθώς διασφαλίζει ότι οι πολίτες δεν θα βρεθούν χωρίς υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας λόγω διοικητικών καθυστερήσεων στη σύναψη συμβάσεων με τον ΕΟΠΥΥ.

    Ωστόσο, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι ασθενείς και οι οικογένειές τους είναι πολύ πιο δύσκολη. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η διαδικασία αποζημίωσης, αλλά το γεγονός ότι σε πολλές περιοχές της χώρας οι κατάλληλες δομές απλώς δεν υπάρχουν ή δεν διαθέτουν τις απαραίτητες θέσεις και την εξειδίκευση για να υποστηρίξουν άτομα με σύνθετες ή σπάνιες παθήσεις.

    Ως αποτέλεσμα, οικογένειες εξαντλούνται αναζητώντας μια διαθέσιμη δομή, αναγκάζονται να μετακινούνται εκατοντάδες χιλιόμετρα ή να αναλαμβάνουν μόνες τους τη φροντίδα, με τεράστιο οικονομικό, επαγγελματικό και ψυχολογικό κόστος. Η έλλειψη υπηρεσιών δεν μπορεί να καλυφθεί μόνο με μια ρύθμιση αποζημίωσης.

    Η Πολιτεία οφείλει να επενδύσει ουσιαστικά στην ανάπτυξη ενός επαρκούς δικτύου υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας, με γεωγραφική κάλυψη, εξειδικευμένο προσωπικό και δυνατότητα ανταπόκρισης στις ανάγκες ατόμων με πολύπλοκες παθήσεις και αναπηρίες. Παράλληλα, απαιτείται η ταχεία ολοκλήρωση των συμβάσεων όλων των αδειοδοτημένων δομών με τον ΕΟΠΥΥ, ώστε οι πολίτες να μην επιβαρύνονται με πρόσθετες διαδικασίες για να λάβουν υπηρεσίες που αποτελούν θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα.

    Η πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας, την οικονομική δυνατότητα ή την τύχη του κάθε πολίτη. Αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας και βασική προϋπόθεση για την αξιοπρεπή διαβίωση, την κοινωνική ένταξη και την ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών και των ατόμων με αναπηρία.

  • 10 Ιουλίου 2026, 09:59 | Σύλλογος Λυσοσωμικων Η Αλληλεγγύη

    Άρθρο 64.Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς

    Η προτεινόμενη ρύθμιση είναι θετική, καθώς διασφαλίζει ότι οι ωφελούμενοι δεν θα στερηθούν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας λόγω καθυστερήσεων στη σύναψη συμβάσεων μεταξύ των δομών και του ΕΟΠΥΥ.

    Ωστόσο, η προσωρινή αποζημίωση δεν αρκεί από μόνη της. Για τα άτομα με λυσοσωμικά νοσήματα και γενικότερα με σπάνια νοσήματα, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η χρηματοδότηση των υπηρεσιών, αλλά και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων δομών, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και οι σημαντικές γεωγραφικές ανισότητες στην πρόσβαση.

    Οι υπηρεσίες που παρέχονται από τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, τα Κέντρα Διημέρευσης – Ημερήσιας Φροντίδας και τις λοιπές δομές κοινωνικής φροντίδας πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες και συχνά πολύπλοκες ανάγκες των ατόμων και με σπάνια νοσήματα, μέσω κατάλληλης εκπαίδευσης του προσωπικού, εξατομικευμένης υποστήριξης και συνεργασίας με τις εξειδικευμένες μονάδες και τα Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης.

    Ζητούμε, παράλληλα με τη μεταβατική αυτή ρύθμιση:

    την άμεση ολοκλήρωση των συμβάσεων όλων των αδειοδοτημένων δομών με τον ΕΟΠΥΥ,
    την ανάπτυξη περισσότερων ποιοτικών υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας σε όλη τη χώρα, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες καιτων ατόμων με σπάνια νοσήματα,
    τη συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού των δομών σε θέματα σπάνιων νοσημάτων και σύνθετων αναπηριών,
    και τη διασφάλιση επαρκούς και σταθερής χρηματοδότησης, ώστε να μην διακόπτεται ποτέ η παροχή υπηρεσιών στους ωφελούμενους.

    Η πρόσβαση σε κατάλληλες υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανεξάρτητη διαβίωση, την κοινωνική ένταξη και την αξιοπρεπή ποιότητα ζωής των ατόμων με σπάνια . Ιδιαίτερα όταν οι γονείς φεύγουν από την ζωή να γνωρίζουν ότι τα παιδιά τους θα είναι σε ένα ασφαλές περιβάλλον με όλη την φροντίδα που χρειάζεται

  • 10 Ιουλίου 2026, 09:14 | ΕΝΩΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

    Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας χαιρετίζει τις ρυθμίσεις του Μέρους ΣΤ΄, στον βαθμό που επιχειρούν να αντιμετωπίσουν πρακτικά ζητήματα κοινωνικής προστασίας, μετακίνησης, προσβασιμότητας, επιχορήγησης φορέων και αποζημίωσης υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι ρυθμίσεις αυτές πρέπει να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν με βάση τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού (Universal Design) και την πραγματική καθημερινότητα των ασθενών και των οικογενειών τους, ώστε να μη δημιουργούνται πρόσθετα διοικητικά ή οικονομικά βάρη στους Πολίτες, και να διασφαλίζεται ουσιαστική πρόσβαση στις προβλεπόμενες παροχές και υπηρεσίες.
    Επί του Άρθρου 59, είναι θετική η κατάργηση της υποχρέωσης έκδοσης κατ’ έτος κοινής υπουργικής απόφασης για την απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς η πρακτική αυτή συνέτεινε σε περιτή ταλαιπωρία των δικαιούχων. Προτείνει, ωστόσο, να προβλεφθεί ρητά ότι η απαλλαγή ή η μείωση κομίστρου καταλαμβάνει και τον αναγκαίο συνοδό, όταν η μετακίνηση του δικαιούχου δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτοτελώς. Συνεπώς, η ρύθμιση θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική συνθήκη μετακίνησης των δικαιούχων και να μην περιορίζεται αποκλειστικά στο ίδιο το πρόσωπο που λαμβάνει την παροχή.
    Επί του άρθρου 60, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας προτείνει τη συμπλήρωση της σύνθεσης του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας με τη συμμετοχή ενός εκπροσώπου της, με τον αναπληρωτή του. Το άρθρο 60 διευρύνει τη σύνθεση του Συμβουλίου με νέους εκπροσώπους από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού, την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ενώ στη σύνθεσή του μετέχουν ήδη, μεταξύ άλλων, εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας και εκπρόσωπος της ΕΣΑμεΑ.
    Η πρόταση για συμμετοχή της Ένωσης στηρίζεται στον θεσμικό της ρόλο ως εθνικής συνομοσπονδίας των συλλόγων ασθενών της χώρας και αναγνωρισμένου συνομιλητή της Πολιτείας σε ζητήματα πολιτικής υγείας και δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας. Οι διακρίσεις, ο στιγματισμός και η μισαλλοδοξία αφορούν συχνά και ανθρώπους που ζουν με προβλήματα υγείας ή παθήσεις που διακατέχονται από στίγμα. Η ψυχική υγεία, η οροθετικότητα, οι εξαρτήσεις, σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, εξακολουθούν να συνοδεύονται από προκαταλήψεις, φόβο, άγνοια ή εσφαλμένες αντιλήψεις, ενώ επιβαρύνουν δυσανάλογα ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και κοινότητες.
    Στην πράξη, ο στιγματισμός λόγω πάθησης μπορεί να οδηγήσει σε άνιση μεταχείριση στην εργασία, στην εκπαίδευση, στην κοινωνική ζωή, στην ασφάλιση, στη στέγαση ή ακόμη και στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής προστασίας. Η συμμετοχή της Ένωσης στο Συμβούλιο θα συμβάλει ώστε η εμπειρία των ασθενών και των ληπτών υπηρεσιών υγείας να λαμβάνεται υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση των πολιτικών για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των διακρίσεων.
    Προτεινόμενη νομοτεχνική διατύπωση:
    «Στην παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4356/2015 προστίθεται περίπτωση ως εξής: “έναν (1) εκπρόσωπο της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, με τον αναπληρωτή του”.»
    Τα άρθρα που αφορούν παρεμβάσεις προσβασιμότητας, καθώς και την πρόβλεψη ότι το επιχορηγούμενο ποσό είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο, δεν συμψηφίζεται και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για κοινωνικές ή προνοιακές παροχές είναι θετικά
    Η έννοια της προσβασιμότητας θα πρέπει να νοείται ευρύτερα, ώστε να περιλαμβάνει φυσική, ψηφιακή, επικοινωνιακή και γνωστική προσβασιμότητα, με βάση τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού και των εύλογων προσαρμογών. Προτείνεται, επομένως, οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας να σχεδιάζονται με βάση τις πραγματικές λειτουργικές ανάγκες του ατόμου και όχι αποκλειστικά με βάση μια στενή αντίληψη της κινητικής αναπηρίας.
    Επιπλέον, η Ένωση προτείνει να προβλεφθεί, όπου είναι αναγκαίο, δυνατότητα προκαταβολικής πληρωμής ή απευθείας πληρωμής παρόχων και τεχνικών εργασιών, ώστε οι ωφελούμενοι να μη χρειάζεται να προπληρώνουν παρεμβάσεις υψηλού κόστους.
    Επί του άρθρου 63 προτείνεται για συλλόγους ασθενών και λοιπούς μη κερδοσκοπικούς φορείς που εκπροσωπούν λήπτες υπηρεσιών υγείας, να δύνανται να επιχορηγούνται δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευσης, πλοήγησης στο σύστημα υγείας, ενδυνάμωσης, διασύνδεσης με υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής προστασίας και υποστήριξης των ασθενών και των οικογενειών τους,.

  • 10 Ιουλίου 2026, 09:48 | Σύλλογος Λυσοσωμικων Η Αλληλεγγύη

    Σχόλιο επί του άρθρου – Επιχορηγήσεις φορέων ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα

    Ο Σύλλογος Λυσοσωμικών Νοσημάτων Ελλάδας υποστηρίζει την ανάγκη διαφάνειας και χρηστής διαχείρισης των δημόσιων πόρων. Ωστόσο, η θέσπιση οριζόντιου ανώτατου ορίου επιχορήγησης στο 33,33% του προϋπολογισμού ενδέχεται να επηρεάσει δυσανάλογα τους συλλόγους ασθενών, ιδίως εκείνους που δραστηριοποιούνται στον χώρο των σπάνιων παθήσεων.

    Στην πράξη, οι σύλλογοι ασθενών δεν λειτουργούν μόνο ως φορείς εκπροσώπησης. Καλύπτουν καθημερινά σημαντικά κενά του συστήματος υγείας και κοινωνικής φροντίδας, παρέχοντας ενημέρωση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, καθοδήγηση των οικογενειών, εκπαίδευση, δράσεις ευαισθητοποίησης, συνηγορία και διασύνδεση των ασθενών με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Πρόκειται για υπηρεσίες που διαφορετικά θα έπρεπε να παρέχονται από το ίδιο το κράτος.

    Οι μικροί και εξειδικευμένοι σύλλογοι, όπως οι οργανώσεις σπανίων παθήσεων, έχουν περιορισμένες δυνατότητες εξεύρεσης ιδιωτικών πόρων ή χορηγιών. Ένα ενιαίο όριο δημόσιας χρηματοδότησης, χωρίς πρόβλεψη εξαιρέσεων ή ειδικών κριτηρίων, μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση ή ακόμη και διακοπή πολύτιμων υπηρεσιών προς τους ασθενείς.

    Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να προβλεφθεί ειδική μέριμνα για τους συλλόγους ασθενών και τις οργανώσεις που παρέχουν υπηρεσίες γενικού κοινωνικού συμφέροντος, ώστε η δημόσια χρηματοδότηση να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες και στο έργο που επιτελούν, συμπληρώνοντας ουσιαστικά τις δημόσιες δομές και καλύπτοντας διαχρονικά κενά της Πολιτείας.

  • 10 Ιουλίου 2026, 09:12 | Σύλλογος Λυσοσωμικων Η Αλληλεγγύη

    Σχόλιο ειδικα6επί του άρθρου 61– Συνέχιση υλοποίησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας

    Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών και Φίλων Πασχόντων από Λυσοσωμικά Νοσήματα «Αλληλεγγύη»χαιρετίζει την παράταση του προγράμματος, καθώς αποτρέπει τον αποκλεισμό δικαιούχων που δεν ολοκλήρωσαν τις παρεμβάσεις εντός των αρχικών προθεσμιών. Ωστόσο, η ανάγκη νέας νομοθετικής παρέμβασης για την παράταση αποδεικνύει ότι οι αποσπασματικές και πιλοτικές δράσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν μια διαρκή κοινωνική ανάγκη.

    Για τα άτομα με λυσοσωμικά και άλλα σπάνια νοσήματα, οι ανάγκες προσβασιμότητας δεν είναι στατικές. Η εξέλιξη της νόσου μπορεί να επιβάλλει νέες προσαρμογές στην κατοικία, στον χώρο εργασίας ή στο περιβάλλον διαβίωσης, ώστε να διατηρείται η αυτονομία και η ασφάλεια του ατόμου.

    Ζητούμε:

    τη θεσμοθέτηση μόνιμου προγράμματος παρεμβάσεων προσβασιμότητας με σταθερή εθνική χρηματοδότηση και όχι αποκλειστικά μέσω έκτακτων ή συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων,
    τη δυνατότητα επαναχρηματοδότησης όταν τεκμηριώνεται μεταβολή της λειτουργικότητας ή επιδείνωση της υγείας,
    την κάλυψη εξειδικευμένου εξοπλισμού, υποστηρικτικών τεχνολογιών και προσαρμογών που απαιτούνται για άτομα με σύνθετες και σπάνιες παθήσεις,
    απλούστερες και ταχύτερες διαδικασίες, ώστε οι δικαιούχοι να μην επιβαρύνονται με υπέρμετρη γραφειοκρατία ούτε να κινδυνεύουν να απωλέσουν τη χρηματοδότηση.

    Η προσβασιμότητα δεν αποτελεί προνόμιο ούτε περιστασιακή κοινωνική παροχή. Είναι θεμελιώδες δικαίωμα που απορρέει από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και προϋπόθεση για την ανεξάρτητη διαβίωση, την ισότιμη συμμετοχή και την αξιοπρεπή ζωή. Η Πολιτεία οφείλει να εξασφαλίσει ότι κανένα άτομο με αναπηρία ή σπάνιο νόσημα δεν θα εξαρτάται από την παράταση ενός πιλοτικού προγράμματος για να μπορεί να ζει με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.

  • 10 Ιουλίου 2026, 08:33 | Δημήτριος Κοττορός

    Άρθρο 64 του Νομοσχεδίου Κοινωνικής Συνοχής – Ανάγκη διασφάλισης της λειτουργίας των ΚΔΗΦ

    Προς:
    Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κυρία Δόμνα Μιχαηλίδου

    Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

    Είμαι ένας άνθρωπος μεγάλης ηλικίας. Η γυναίκα μου έχει φύγει από τη ζωή. Οι δυνάμεις μου με εγκαταλείπουν σιγά-σιγά και δεν μπορώ πλέον να ανταποκριθώ μόνος μου στις ιδιαίτερες ανάγκες του γιου μας, τον οποίο φροντίζει το ΚΔΗΦ «Νίκη Victor Artant».

    Για αρκετό χρονικό διάστημα βασιζόμουν στην αποζημίωση μέσω των ατομικών αιτημάτων. Η αβεβαιότητα για τη συνέχιση αυτής της αποζημίωσης με έχει φέρει σε πολύ δύσκολη θέση.

    Για μένα, το άρθρο 64 δεν είναι απλώς μια νομοθετική διάταξη. Είναι η μοναδική δυνατότητα το παιδί μου να συνεχίσει να λαμβάνει τη φροντίδα που χρειάζεται. Είναι η δική μου σιγουριά ότι βρίσκεται σε ένα ασφαλές περιβάλλον, τη στιγμή που οι δικές μου αντοχές λιγοστεύουν μέρα με τη μέρα.

    Στηρίζω πλήρως την πρόταση του Συλλόγου Γονέων και Συγγενών Ατόμων με Αναπηρία – ΚΔΗΦ «Νίκη Victor Artant» να καταστεί η ρύθμιση μόνιμη για όσο διάστημα ένας αδειοδοτημένος φορέας βρίσκεται σε αναμονή συμβασιοποίησης ή να οριστεί η ισχύς της έστω έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.

    Πιστεύω ότι ως γονιός κι εσείς, θα κατανοήσετε τον βαθύ φόβο ενός πατέρα που δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το τι θα απογίνει το παιδί του στο μέλλον.

    Παρακαλώ θερμά εσάς, κυρία Μιχαηλίδου, να δεχθείτε σε συνάντηση μια αντιπροσωπεία γονέων του Συλλόγου μας, ώστε να σας μεταφέρουμε από κοντά την πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά.

    Σας ζητώ απλώς να μπορώ να κοιμάμαι τα βράδια ξέροντας ότι ο γιος μου θα έχει και αύριο πού να πάει.

    Με εκτίμηση,

    Δημήτριος Κοττορός

  • 10 Ιουλίου 2026, 00:22 | Σύλλογος Λυσοσωμικων Η Αλληλεγγύη

    Σχόλιο επί των Άρθρων 61 και 62 – ΠροσβασιμότηταΥποβάλλει: Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών & Φίλων Πασχόντων από Λυσοσωμικά Νοσήματα «Η Αλληλεγγύη»Χαιρετίζουμε τις προτεινόμενες διατάξεις για την ενίσχυση της προσβασιμότητας. Ωστόσο, επισημαίνουμε ότι η έννοια της προσβασιμότητας δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στην άρση των τυπικών αρχιτεκτονικών εμποδίων (π.χ. ράμπες).Τα Λυσοσωμικά Νοσήματα (όπως οι νόσοι Gaucher, Fabry, Pompe και οι Βλεννοπολυσακχαριδώσεις – MPS) είναι σπάνιες, κληρονομικές, πολυσυστηματικές και προοδευτικά εξελισσόμενες παθήσεις. Οι ασθενείς αντιμετωπίζουν σοβαρούς αλλά συχνά «αόρατους» λειτουργικούς περιορισμούς, οι οποίοι απαιτούν μια ευρύτερη προσέγγιση προσβασιμότητας.Κύριοι Περιορισμοί των Ασθενών:Σοβαρή οργανική επιβάρυνση: Επιπτώσεις σε ζωτικά όργανα (καρδιά, πνεύμονες, νεφροί) που προκαλούν δύσπνοια και αναπνευστική ανεπάρκεια.Μυϊκή αδυναμία και έντονη κόπωση: Δυσκολία στην ορθοστασία, τη βάδιση και τη διαχείριση της καθημερινής ενέργειας λόγω των μεταβολικών διαταραχών.Νευρολογικές και αισθητηριακές βλάβες: Προβλήματα όρασης, ακοής ή και γνωστικές διαταραχές (ιδιαίτερα σε παιδιατρικούς ασθενείς).Διαρκής ανάγκη νοσηλείας: Συχνές μετακινήσεις σε εξειδικευμένα νοσοκομεία για ενδοφλέβιες θεραπείες αναπλήρωσης ενζύμου.Πρόταση Τροποποίησης:Ζητούμε να αποσαφηνιστεί ότι τα μέτρα προσβασιμότητας σχεδιάζονται με βάση τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού (Universal Design), καλύπτοντας τις ανάγκες των ατόμων με σπάνια, πολυσυστηματικά και προοδευτικά νοσήματα. Κατά την υλοποίηση, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η φυσική πρόσβαση σε δομές υγείας (π.χ. θέσεις στάθμευσης κοντά σε μονάδες εγχύσεων), η ψηφιακή πρόσβαση (π.χ. συστήματα τηλεϊατρικής και ηλεκτρονικής υγείας) και οι εύλογες προσαρμογές στην εκπαίδευση και την εργασία για τη διαχείριση της κόπωσης και των απουσιών λόγω θεραπειών.

  • 10 Ιουλίου 2026, 00:01 | REVERSE RETT GREECE

    Ως Σύλλογος Γονέων Ατόμων με Σύνδρομο Rett, χαιρετίζουμε κάθε θεσμική πρωτοβουλία που ενισχύει την ανεξάρτητη διαβίωση, την πρώιμη υποστήριξη, την προσβασιμότητα, την κοινωνική ένταξη και την προστασία των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους.

    Το Σύνδρομο Rett είναι μια σπάνια, γενετική, σοβαρή και μη αναστρέψιμη νευροαναπτυξιακή πάθηση, η οποία επηρεάζει κυρίως κορίτσια, ενώ υπάρχουν και αγόρια με Rett. Τα παιδιά και τα άτομα με την τυπική μορφή του Συνδρόμου Rett δεν μιλούν, δεν γράφουν, δεν δείχνουν και δεν μπορούν να εκφράσουν μόνα τους ανάγκες, πόνο ή δυσφορία με συμβατικούς τρόπους.

    Παράλληλα, παρουσιάζουν σοβαρές κινητικές, λειτουργικές, επικοινωνιακές και ιατρικές δυσκολίες, όπως ανάγκη συνεχούς φροντίδας, βοήθεια σε όλες τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής, επιληπτικές κρίσεις, αναπνευστικές δυσκολίες, δυσκολίες σίτισης ή κατάποσης, κινητικές διαταραχές, σκολίωση, γαστρεντερικά προβλήματα και αυξημένη ευαλωτότητα.

    Παρόμοιες ανάγκες εμφανίζονται και σε άλλες σπάνιες, γενετικές και σύνθετες νευροαναπτυξιακές παθήσεις. Για τον λόγο αυτό, οι παρατηρήσεις μας δεν αφορούν μόνο το Σύνδρομο Rett, αλλά και ευρύτερα τα παιδιά, τους εφήβους και τους ενήλικες με σπάνια, μη αναστρέψιμα και σύνθετα νευροαναπτυξιακά νοσήματα, ιδίως όταν συνυπάρχουν απουσία λειτουργικού προφορικού λόγου, κινητικές δυσκολίες, ανάγκη συνεχούς επίβλεψης, ανάγκη βοήθειας τρίτου προσώπου και υψηλή εξάρτηση από την οικογένεια.

    Η βασική μας θέση είναι ότι το νομοσχέδιο κινείται σε θετική κατεύθυνση, αλλά χρειάζεται ουσιαστικές ασφαλιστικές δικλείδες, ώστε τα άτομα με τις πιο σύνθετες ανάγκες να μη μείνουν ξανά εκτός εφαρμογής.
    ________________________________________
    Οριζόντια παρατήρηση για όλα τα άρθρα όπου προβλέπονται εισοδηματικά κριτήρια, μοριοδότηση ή σειρά προτεραιότητας

    Σε κάθε σημείο του νομοσχεδίου όπου προβλέπονται ή θα προβλεφθούν εισοδηματικά κριτήρια, οικονομική μοριοδότηση, σειρά προτεραιότητας, επιλογή αιτήσεων ή αποκλεισμός λόγω εισοδήματος, ζητούμε να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο το ονομαστικό οικογενειακό εισόδημα, αλλά και το πραγματικό κόστος της αναπηρίας.

    Για οικογένειες παιδιών και ενηλίκων με μεγάλα ποσοστά αναπηρίας, σπάνια, γενετικά και μη αναστρέψιμα νοσήματα, σοβαρές κινητικές ή πολλαπλές δυσκολίες και ανάγκη συνεχούς φροντίδας, το εισόδημα που εμφανίζεται στη φορολογική δήλωση δεν αποτυπώνει την πραγματική οικονομική δυνατότητα της οικογένειας.

    Οι οικογένειες αυτές επιβαρύνονται καθημερινά με ανελαστικές και διαρκείς δαπάνες, όπως πάνες, αναλώσιμα, ειδικό εξοπλισμό, βοηθήματα, μετακινήσεις, θεραπείες, υπηρεσίες φροντίδας και παρεμβάσεις που δεν αποζημιώνονται καθόλου ή δεν αποζημιώνονται πλήρως. Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις ένας γονέας αναγκάζεται να περιορίσει ή να διακόψει την εργασία του λόγω των αυξημένων αναγκών φροντίδας, ενώ η ύπαρξη και άλλων παιδιών στην οικογένεια αυξάνει περαιτέρω το πραγματικό κόστος διαβίωσης.

    Για τον λόγο αυτό, ζητούμε να προβλεφθεί ειδική οικονομική κλίμακα ή πρόσθετη μοριοδότηση για περιπτώσεις μεγάλης, μόνιμης και μη αναστρέψιμης αναπηρίας, ανάγκης βοήθειας τρίτου προσώπου, ανάγκης συνεχούς επίβλεψης, σοβαρής κινητικής δυσκολίας, χρήσης αμαξιδίου ή άλλου ειδικού εξοπλισμού, ύπαρξης και άλλων παιδιών στην οικογένεια και έλλειψης ιδιόκτητης κατοικίας.

    Η αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μετά το κόστος της αναπηρίας και όχι αποκλειστικά στο τυπικό φορολογητέο εισόδημα.
    ________________________________________

    Άρθρο 59 — Μετακινήσεις και κάλυψη συνοδού

    Χαιρετίζουμε κάθε ρύθμιση που διασφαλίζει σταθερότερη πρόσβαση σε δωρεάν ή μειωμένες μετακινήσεις για άτομα με αναπηρία.

    Ωστόσο, για παιδιά και άτομα με Σύνδρομο Rett και αντίστοιχες σπάνιες νευροαναπτυξιακές παθήσεις, η μετακίνηση χωρίς συνοδό δεν είναι πρακτικά δυνατή. Η στήριξη μόνο του ατόμου με αναπηρία, χωρίς αντίστοιχη κάλυψη του αναγκαίου συνοδού ή φροντιστή, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική ανάγκη.

    Ζητούμε να προβλεφθεί ρητά ότι, όταν υπάρχει ανάγκη συνοδού ή βοήθειας τρίτου προσώπου, η απαλλαγή ή μείωση κομίστρου καλύπτει και τον συνοδό.
    Επιπλέον, όπου προβλέπονται κοινωνικά ή οικονομικά κριτήρια, ζητούμε να λαμβάνεται υπόψη το πραγματικό κόστος της αναπηρίας και όχι μόνο το φορολογητέο εισόδημα.
    ________________________________________
    Άρθρα 61–62 — Παρεμβάσεις προσβασιμότητας κατοικίας

    Οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας στην κατοικία είναι απολύτως κρίσιμες για οικογένειες που ζουν με παιδί ή ενήλικο άτομο με βαριά κινητική και λειτουργική αναπηρία.

    Για οικογένειες παιδιών και ατόμων με Σύνδρομο Rett, η προσβασιμότητα δεν είναι ζήτημα άνεσης. Είναι ζήτημα ασφάλειας, αξιοπρέπειας και καθημερινής επιβίωσης. Μπορεί να αφορά πρόσβαση με αμαξίδιο, ασφαλές μπάνιο, μεταφορά, ειδικό κρεβάτι, ανύψωση, χώρο για εξοπλισμό, προσαρμογή εισόδου, κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας ή άλλες απολύτως αναγκαίες εργασίες.

    Ζητούμε τα κριτήρια επιλεξιμότητας και προτεραιοποίησης να λαμβάνουν υπόψη:

    • μεγάλο ποσοστό αναπηρίας,
    • μόνιμη και μη αναστρέψιμη πάθηση,
    • σπάνιο ή γενετικό νόσημα,
    • σοβαρή κινητική αναπηρία,
    • ανάγκη αμαξιδίου ή ειδικού εξοπλισμού,
    • ανάγκη βοήθειας τρίτου προσώπου,
    • ανάγκη συνεχούς φροντίδας,
    • ύπαρξη και άλλων παιδιών στην οικογένεια,
    • έλλειψη ιδιόκτητης κατοικίας,
    • διαμονή σε μισθωμένη κατοικία,
    • ανάγκη παρεμβάσεων σε κοινόχρηστους χώρους.

    Ζητούμε επίσης να μη χρειάζεται η οικογένεια να προχρηματοδοτεί εργασίες υψηλού κόστους όταν αυτό είναι πρακτικά αδύνατο.
    Η προσβασιμότητα δεν πρέπει να είναι προνόμιο μόνο όσων έχουν υψηλή οικονομική δυνατότητα ή ιδιόκτητη κατοικία.

    Παράλληλα, η προσβασιμότητα δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη φυσική ή αρχιτεκτονική πρόσβαση. Για άτομα με Σύνδρομο Rett και συναφείς σπάνιες νευροαναπτυξιακές παθήσεις, η προσβασιμότητα πρέπει να νοείται ευρύτερα και να περιλαμβάνει φυσική, ψηφιακή, επικοινωνιακή και γνωστική προσβασιμότητα.

    Ζητούμε οι παρεμβάσεις να σχεδιάζονται με βάση τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού και των εύλογων προσαρμογών, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την κινητική αναπηρία, αλλά και την ανάγκη υποστηρικτικής επικοινωνίας, τη χρήση τεχνολογιών επικοινωνίας, την ανάγκη συνοδού, την ανάγκη ειδικού εξοπλισμού και τις σύνθετες ανάγκες φροντίδας.

    Η προσβασιμότητα πρέπει να καλύπτει το πραγματικό περιβάλλον ζωής του ατόμου: κατοικία, σχολείο, υπηρεσίες, ψηφιακές πλατφόρμες, μετακινήσεις και σημεία καθημερινής εξυπηρέτησης.
    ________________________________________
    Άρθρο 63 — Επιχορηγήσεις φορέων ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα

    Οι σύλλογοι σπάνιων παθήσεων, ακόμη και όταν δεν λειτουργούν ως κλασικοί πάροχοι κοινωνικής φροντίδας, επιτελούν κρίσιμο ρόλο: ενημέρωση οικογενειών, διασύνδεση με υπηρεσίες, συνηγορία, εντοπισμός αναγκών, συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και μεταφορά της πραγματικής εμπειρίας των ασθενών στην Πολιτεία.

    Ζητούμε να υπάρξει πρόβλεψη ώστε μικροί σύλλογοι σπάνιων νοσημάτων και γονεϊκές οργανώσεις να μπορούν να υποστηρίζονται για δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευσης, διασύνδεσης και ενδυνάμωσης οικογενειών, ακόμη και όταν δεν έχουν τη μορφή μεγάλου παρόχου κοινωνικής φροντίδας.

    Η Πολιτεία χρειάζεται τους συλλόγους αυτούς όχι μόνο ως αποδέκτες πολιτικών, αλλά ως συνομιλητές στον σχεδιασμό και την αξιολόγησή τους.
    ________________________________________
    Άρθρο 64 — Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς

    Για παιδιά και ενήλικες με Σύνδρομο Rett και συναφείς σπάνιες νευροαναπτυξιακές παθήσεις, οι δομές ημερήσιας φροντίδας, διημέρευσης, υποστηριζόμενης διαβίωσης και κοινωνικής φροντίδας είναι αναγκαίες για την ποιότητα ζωής του ατόμου και την αντοχή της οικογένειας.

    Ζητούμε κάθε ρύθμιση αποζημίωσης υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας να διασφαλίζει ότι το κόστος δεν μετακυλίεται προσωρινά ή μόνιμα στην οικογένεια.

    Δεν πρέπει οι οικογένειες να καλούνται να πληρώνουν πρώτα και να περιμένουν αποζημίωση μετά, ειδικά όταν πρόκειται για υψηλού κόστους και ανελαστικές ανάγκες.

    Ζητούμε άμεση, διαφανή και λειτουργική διαδικασία πληρωμής ή αποζημίωσης, ώστε η πρόσβαση στις δομές να μην εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας.

    Ιδίως για άτομα με βαριές, μόνιμες και σύνθετες αναπηρίες, πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας παραμένουν προσβάσιμες χωρίς οικονομική εξουθένωση των οικογενειών.

  • 9 Ιουλίου 2026, 18:51 | MARIA BOUNTOURAKI WILSON

    Άρθρα 61 και 62 – Προσβασιμότητα «Οι δράσεις και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού και των εύλογων προσαρμογών, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν με αόρατες, σύνθετες ή Σπάνιες Παθήσεις, σε φυσικά, ψηφιακά και επικοινωνιακά περιβάλλοντα».

  • 9 Ιουλίου 2026, 16:53 | Μαρία Σκουρλή

    Σχετικά με το άρθρο 64 που αναφέρεται στην προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων έχω να επισημάνω ότι το χρονικό όριο που θέτετε για την καταβολή των αποζημιώσεων ειναι πολύ σύντομο.
    Οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων μεταξύ των δομών χρονοβόρες και οι γονείς βρισκόμαστε στην δυσάρεστη θέση να προσπαθούμε να βρούμε χρήματα, όχι και λίγα, για να στηρίξουμε τις δομές που το εργο τους είναι ανεκτίμητο.
    Θα παρακαλούσα να αφεθεί ανοιχτή η ημερομηνία των αποζημιώσεων όσο τουλάχιστον διαρκεί αυτή η καθυστέρηση των φορέων.
    Εάν πάλι αυτό δεν είναι εφικτό να δοθεί διπλάσιος χρόνος στις καταβολές των αποζημιώσεων.
    Ήδη είμαστε οι γονείς από τον Γενάρη του 2026 χωρίς αποζημίωση.
    Τα παιδιά μας βρίσκονται στο ΚΔΗΦ «ΝΙΚΗ» V.ARTANT

  • 9 Ιουλίου 2026, 13:16 | Ελληνικό Σύλλογος για την Αταξία του Φρίντριχ

    Άρθρα 61 και 62 – Προσβασιμότητα
    Ο Ελληνικός Σύλλογος για την Αταξία του Φρίντριχ χαιρετίζει τις διατάξεις που ενισχύουν την προσβασιμότητα και τη δημιουργία ενός περισσότερο συμπεριληπτικού περιβάλλοντος για τα άτομα με αναπηρία. Ωστόσο, η έννοια της προσβασιμότητας δεν θα πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στην άρση των φυσικών ή αρχιτεκτονικών εμποδίων. Η σύγχρονη προσέγγιση, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, περιλαμβάνει τη φυσική, ψηφιακή, επικοινωνιακή και γνωστική προσβασιμότητα, λαμβάνοντας υπόψη και τις ανάγκες των ατόμων με αόρατες ή σύνθετες αναπηρίες.

    Πολλά άτομα που ζουν με Σπάνιες Παθήσεις δεν αντιμετωπίζουν αποκλειστικά κινητικές δυσκολίες. Οι λειτουργικοί περιορισμοί μπορεί να σχετίζονται με:
    ● αισθητηριακές διαταραχές,
    ● δυσκολίες επικοινωνίας,
    ● γνωστικές ή νευροαναπτυξιακές δυσκολίες,
    ● σοβαρή κόπωση,
    ● αναπνευστική ανεπάρκεια,
    ● ανάγκη χρήσης υποστηρικτικών τεχνολογιών,
    ● ανάγκη συνοδού ή προσωπικού βοηθού.

    Κατά συνέπεια, η προσβασιμότητα πρέπει να σχεδιάζεται με βάση τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού, και να ανταποκρίνεται στο σύνολο των λειτουργικών αναγκών των ατόμων με αναπηρία. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η φυσική προσβασιμότητα των σχολείων, η ψηφιακή προσβασιμότητα των υπηρεσιών, η χρήση εναλλακτικών μορφών επικοινωνίας, η παροχή κατανοητών πληροφοριών, και η δυνατότητα ισότιμης εξυπηρέτησης των ατόμων που χρησιμοποιούν υποστηρικτικές τεχνολογίες επικοινωνίας.

    Πρόταση: Ο Ελληνικός Σύλλογος για την Αταξία του Φρίντριχ προτείνει να αποσαφηνιστεί ότι οι δράσεις και τα μέτρα προσβασιμότητας εφαρμόζονται σύμφωνα με τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού, και καλύπτουν όλες τις μορφές αναπηρίας, συμπεριλαμβανομένων των αόρατων, σύνθετων και Σπάνιων Παθήσεων.

    Επιπλέον, κατά τον σχεδιασμό των παρεμβάσεων να λαμβάνονται υπόψη:
    ● η φυσική προσβασιμότητα,
    ● η ψηφιακή προσβασιμότητα,
    ● η επικοινωνιακή προσβασιμότητα,
    ● η γνωστική προσβασιμότητα,
    ● η ανάγκη χρήσης υποστηρικτικών τεχνολογιών,
    ● η ανάγκη εύλογων προσαρμογών ανάλογα με τις λειτουργικές ανάγκες του ατόμου.

    Προτεινόμενη νομοτεχνική διατύπωση: «Οι δράσεις και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού και των εύλογων προσαρμογών, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν με αόρατες, σύνθετες ή Σπάνιες Παθήσεις, σε φυσικά, ψηφιακά και επικοινωνιακά περιβάλλοντα».

  • 9 Ιουλίου 2026, 10:41 | Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος

    Άρθρα 61 και 62 – Προσβασιμότητα
    Η Ε.Σ.Α.Ε. χαιρετίζει τις διατάξεις που ενισχύουν την προσβασιμότητα και τη δημιουργία ενός περισσότερο συμπεριληπτικού περιβάλλοντος για τα άτομα με αναπηρία. Ωστόσο, η έννοια της προσβασιμότητας δεν θα πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στην άρση των φυσικών ή αρχιτεκτονικών εμποδίων. Η σύγχρονη προσέγγιση, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, περιλαμβάνει τη φυσική, ψηφιακή, επικοινωνιακή και γνωστική προσβασιμότητα, λαμβάνοντας υπόψη και τις ανάγκες των ατόμων με αόρατες ή σύνθετες αναπηρίες.

    Πολλά άτομα που ζουν με Σπάνιες Παθήσεις δεν αντιμετωπίζουν αποκλειστικά κινητικές δυσκολίες. Οι λειτουργικοί περιορισμοί μπορεί να σχετίζονται με:
    αισθητηριακές διαταραχές,
    δυσκολίες επικοινωνίας,
    γνωστικές ή νευροαναπτυξιακές δυσκολίες,
    σοβαρή κόπωση,
    αναπνευστική ανεπάρκεια,
    ανάγκη χρήσης υποστηρικτικών τεχνολογιών,
    ανάγκη συνοδού ή προσωπικού βοηθού.

    Κατά συνέπεια, η προσβασιμότητα πρέπει να σχεδιάζεται με βάση τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού, και να ανταποκρίνεται στο σύνολο των λειτουργικών αναγκών των ατόμων με αναπηρία. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η φυσική προσβασιμότητα των σχολείων, η ψηφιακή προσβασιμότητα των υπηρεσιών, η χρήση εναλλακτικών μορφών επικοινωνίας, η παροχή κατανοητών πληροφοριών, και η δυνατότητα ισότιμης εξυπηρέτησης των ατόμων που χρησιμοποιούν υποστηρικτικές τεχνολογίες επικοινωνίας.

    Πρόταση της Ε.Σ.Α.Ε.: Η Ε.Σ.Α.Ε. προτείνει να αποσαφηνιστεί ότι οι δράσεις και τα μέτρα προσβασιμότητας εφαρμόζονται σύμφωνα με τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού, και καλύπτουν όλες τις μορφές αναπηρίας, συμπεριλαμβανομένων των αόρατων, σύνθετων και Σπάνιων Παθήσεων.

    Επιπλέον, κατά τον σχεδιασμό των παρεμβάσεων να λαμβάνονται υπόψη:
    η φυσική προσβασιμότητα,
    η ψηφιακή προσβασιμότητα,
    η επικοινωνιακή προσβασιμότητα,
    η γνωστική προσβασιμότητα,
    η ανάγκη χρήσης υποστηρικτικών τεχνολογιών,
    η ανάγκη εύλογων προσαρμογών ανάλογα με τις λειτουργικές ανάγκες του ατόμου.

    Προτεινόμενη νομοτεχνική διατύπωση: «Οι δράσεις και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού και των εύλογων προσαρμογών, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν με αόρατες, σύνθετες ή Σπάνιες Παθήσεις, σε φυσικά, ψηφιακά και επικοινωνιακά περιβάλλοντα».

  • 9 Ιουλίου 2026, 08:19 | Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ)

    Άρθρο 63: Επιχορηγήσεις φορέων ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
    Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης κατά τη χρηματοδότηση των ειδικώς πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας. Προς την κατεύθυνση αυτή κινούνται τόσο η υποχρέωση δημοσιοποίησης των επιχορηγήσεων όσο και η θέσπιση κανόνων για την ορθολογική κατανομή των δημόσιων πόρων.
    Ωστόσο, με τη νέα παράγραφο 6Α ο μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενος μέσω των ετήσιων κανονιστικών πράξεων περιορισμός του ύψους της κρατικής επιχορήγησης αποκτά σαφή νομοθετική κατοχύρωση, χωρίς να προβλέπεται καμία δυνατότητα εξαίρεσης για τους ειδικώς πιστοποιημένους φορείς που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία. Η επιλογή αυτή περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα προσαρμογής της κρατικής χρηματοδότησης στις ιδιαίτερες ανάγκες των φορέων αυτών, οι οποίοι επιτελούν έργο δημοσίου συμφέροντος και καλύπτουν διαρκείς ανάγκες κοινωνικής φροντίδας.
    Οι ειδικώς πιστοποιημένοι φορείς κοινωνικής φροντίδας που παρέχουν υπηρεσίες προς άτομα με αναπηρία λειτουργούν δομές υψηλής έντασης ανθρώπινου δυναμικού, με αυξημένες απαιτήσεις στελέχωσης και λειτουργίας, υλοποιώντας στην πράξη τις υποχρεώσεις της Πολιτείας που απορρέουν από το Σύνταγμα και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία ως προς την ανεξάρτητη διαβίωση, την κοινωνική ένταξη και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία.
    Η λειτουργία των δομών αυτών βασίζεται σε εξειδικευμένο προσωπικό και συνεπάγεται υψηλό και ανελαστικό λειτουργικό κόστος, ενώ οι δυνατότητες ανάπτυξης ιδίων πόρων είναι αντικειμενικά περιορισμένες λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών και της οικονομικής κατάστασης των ωφελούμενων.
    Παράλληλα, το ίδιο το σχέδιο νόμου ενισχύει σημαντικές πολιτικές για την αναπηρία, όπως ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού, η Πρώιμη Παρέμβαση και άλλες υπηρεσίες υποστήριξης στην κοινότητα. Η επιτυχής εφαρμογή των πολιτικών αυτών προϋποθέτει την ύπαρξη οικονομικά βιώσιμων και επαρκώς στελεχωμένων πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας. Η νομοθετική παγίωση ενός οριζόντιου ανώτατου ορίου κρατικής επιχορήγησης, χωρίς δυνατότητα εξαίρεσης σε αντικειμενικά τεκμηριωμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να δυσχεράνει τη λειτουργία των δομών που καλούνται να υποστηρίξουν την εφαρμογή των ίδιων αυτών πολιτικών.
    Για τους λόγους αυτούς προτείνεται να προβλεφθεί δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου της νέας παραγράφου 6Α, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, όταν αποδεικνύεται ότι, λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, του αυξημένου λειτουργικού κόστους και της περιορισμένης δυνατότητας ανάπτυξης ιδίων πόρων, η εφαρμογή του θέτει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη λειτουργία δομών που παρέχουν υπηρεσίες συνεχούς κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία.
    Προτεινόμενη προσθήκη στο τέλος της παραγράφου 6Α:
    «Κατ’ εξαίρεση, με αιτιολογημένη απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας, δύναται να εγκρίνεται υπέρβαση του ανώτατου ποσοστού της παρούσας παραγράφου για ειδικώς πιστοποιημένους φορείς ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία, όταν, λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, του αυξημένου λειτουργικού κόστους και της περιορισμένης δυνατότητας ανάπτυξης ιδίων πόρων, η εφαρμογή του ορίου θέτει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη λειτουργία των δομών ή τη συνέχιση της παροχής των υπηρεσιών τους.»

    Άρθρο 64: Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς
    Η προτεινόμενη διάταξη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς διασφαλίζει τη συνέχεια της παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και την αποζημίωση των ωφελούμενων κατά το μεταβατικό διάστημα έως την ολοκλήρωση της συμβασιοποίησης των παρόχων με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
    Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ υποστηρίζει τη συμβασιοποίηση όλων των παρόχων κοινωνικής φροντίδας που διαθέτουν τις νόμιμες προϋποθέσεις λειτουργίας, καθώς αυτή διασφαλίζει ενιαίους όρους παροχής υπηρεσιών, διαφάνεια, αποτελεσματικό έλεγχο και ίση μεταχείριση όλων των ωφελούμενων.
    Ωστόσο, στην πράξη παρατηρούνται περιπτώσεις κατά τις οποίες η ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης καθυστερεί για αντικειμενικούς λόγους που δεν ανάγονται σε υπαιτιότητα του παρόχου, όπως διοικητικές εκκρεμότητες, καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση προβλεπόμενων διαδικασιών ή φόρτος των αρμόδιων υπηρεσιών. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν θα πρέπει να δημιουργείται κενό στην αποζημίωση των ωφελούμενων, οι οποίοι δεν μπορεί να υφίστανται τις συνέπειες διοικητικών καθυστερήσεων που δεν οφείλονται ούτε στους ίδιους ούτε στους παρόχους.
    Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ακόλουθη νομοτεχνική βελτίωση, ώστε να αποσαφηνιστεί ότι η μεταβατική προστασία καταλαμβάνει αποκλειστικά περιπτώσεις νόμιμα λειτουργούντων παρόχων, όταν η μη ολοκλήρωση της συμβασιοποίησης δεν οφείλεται σε δική τους υπαιτιότητα.
    Ειδικότερα, στην παράγραφο 1 του άρθρου 21Α του ν. 4549/2018, να προστεθεί διατύπωση (έντονη γραμματοσειρά):
    « […] εφόσον οι φορείς λειτουργίας των δομών αυτών δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία σύναψης σύμβασης με τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν.4549/2018 (Α’ 105), και η εκκρεμότητα δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά τους, αποζημιώνονται, έως και την 31η.12.2026, μέσω ατομικών αιτημάτων […]»

    Συμπληρωματική παρατήρηση επί του άρθρου 64
    Η φιλοσοφία του άρθρου 64 είναι απολύτως ορθή, καθώς αναγνωρίζει ότι η μετάβαση από ένα καθεστώς χρηματοδότησης ή αποζημίωσης σε ένα άλλο δεν μπορεί να δημιουργεί κενά εις βάρος των εξυπηρετούμενων με αναπηρία.
    Η ίδια όμως ανάγκη προστασίας ανακύπτει, σε ακόμη μεγαλύτερη έκταση, ενόψει της ολοκλήρωσης της συγχρηματοδότησης των Σ.Υ.Δ., Κ.Δ.-Η.Φ. και λοιπών δομών κοινωνικής φροντίδας από τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ και της μετάβασής τους στο νέο σύστημα εθνικής χρηματοδότησης μέσω συμβασιοποίησης με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
    Εάν το άρθρο 64 θεσπίζει μεταβατική προστασία για την αντιμετώπιση των συνεπειών καθυστερήσεων στη συμβασιοποίηση μεμονωμένων φορέων, τότε, κατά μείζονα λόγο, απαιτείται η έγκαιρη θεσμική πρόβλεψη ώστε να μην προκύψει αντίστοιχο ή ακόμη σοβαρότερο κενό κατά την καθολική μετάβαση του συνόλου των δομών στο νέο χρηματοδοτικό καθεστώς από 1.1.2027.
    Τυχόν χρονική υστέρηση στην ολοκλήρωση των συμβάσεων, στην έκδοση των αναγκαίων κανονιστικών πράξεων, στην προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων ή στην έναρξη των πληρωμών από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. δεν θα έχει ως συνέπεια μόνο την καθυστέρηση αποζημίωσης μεμονωμένων ωφελούμενων, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε προβλήματα ρευστότητας για το σύνολο σχεδόν των δομών κοινωνικής φροντίδας που σήμερα χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΣΠΑ, με άμεσο κίνδυνο διατάραξης της συνέχειας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς χιλιάδες άτομα με αναπηρία.
    Για τον λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ήδη από το παρόν στάδιο ολοκληρωμένο μεταβατικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ιδίως:
    • την ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης όλων των παρόχων πριν από την έναρξη του νέου χρηματοδοτικού καθεστώτος,
    • την έναρξη ισχύος των συμβάσεων από 1.1.2027,
    • τη λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε να μην υπάρξει οποιοδήποτε χρηματοδοτικό ή διοικητικό κενό κατά τη μετάβαση,
    • καθώς και την πρόβλεψη κατάλληλου μηχανισμού χρηματοδοτικής γέφυρας ή προκαταβολικής χρηματοδότησης, εφόσον απαιτηθεί λόγω του κύκλου αποζημίωσης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ώστε να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη λειτουργία των δομών και η αδιάλειπτη παροχή υπηρεσιών στους ωφελούμενους.
    Η εμπειρία των προηγούμενων μεταβατικών περιόδων καταδεικνύει ότι ακόμη και περιορισμένες διοικητικές καθυστερήσεις μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας υψηλής έντασης εργασίας. Για τον λόγο αυτό, η μετάβαση από το συγχρηματοδοτούμενο στο νέο εθνικό σύστημα χρηματοδότησης πρέπει να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί με τρόπο που να αποκλείει εκ των προτέρων κάθε ενδεχόμενο χρηματοδοτικής ασυνέχειας.
    Εφόσον το παρόν σχέδιο νόμου αναγνωρίζει ήδη, με το άρθρο 64, την ανάγκη θέσπισης μεταβατικών ρυθμίσεων για την αποφυγή κενών αποζημίωσης λόγω καθυστερήσεων στη συμβασιοποίηση, καθίσταται αναγκαίο να προβλεφθούν ήδη στο παρόν νομοσχέδιο οι απαιτούμενες θεσμικές εγγυήσεις για την ομαλή μετάβαση του συνόλου των δομών κοινωνικής φροντίδας στο νέο χρηματοδοτικό καθεστώς από 1.1.2027, χωρίς κανένα διοικητικό ή χρηματοδοτικό κενό για τις δομές και τους εξυπηρετούμενους με αναπηρία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φροντίδας και τη βιωσιμότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

  • 8 Ιουλίου 2026, 23:41 | Ανθή Παλαιολογοπουλου

    Σαν γονέας παιδιού ΑΜΕΑ που συμμετέχει στο ΚΔΗΦ «ΝΙΚΗ//VICTOR ARTANT», θεωρώ απαράδεκτη την διαδικασία, ένα ΚΔΗΦ για να συνάψει απευθείας σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ να υπάρχει η οποιαδήποτε καθυστέρηση και να την πληρώνουν οι γονείς και κατά δεύτερο λόγο οι εργαζόμενοι στο ΚΔΗΦ.Μεχρι να ολοκληρωθεί η σύμβαση, υπάρχουν ατομικά αιτήματα των γονέων,που κάποιος αποφάσισε μην πληρώνονται από την αρχή του έτους Δηλαδή,για να προχωρήσει κάτι, πιθανώς στον σωστό δρόμο, κόβουμε κάθετα όποια εκκρεμότητα υπάρχει από το παλιό κατεστημένο,και μαζί με τις παρανομίες και τα λάθη που προφανώς υπήρχαν,ας πάρει η μπάλα και τις δυσμοιρες, ΑΛΗΘΙΝΈΣ οικογένειες ΑΜΕΑ που καλούνται να πληρώσουν ένα πολύ μεγάλο ποσό κάθε μήνα προκειμένου το παιδί τους να έχει μία φροντίδα.Τα ατομικά αιτήματα των γονέων θα πρέπει να πληρωθούν αναδρομικά από 1/1/26 και μέχρι το πέρας των απευθείας συμβάσεων με τον ΕΟΠΥΥ.
    Ο πολιτισμός ενός κράτους φαίνεται κυρίως από τον τρόπο που συμπεριφέρεται και μεταχειρίζεται τις αδύναμες ομάδες του πληθυσμού (ΑΜΕΑ, γηρασμένο και άρρωστο πληθυσμό, ανύπαντρες μητέρες κλπ).

  • 8 Ιουλίου 2026, 22:18 | Χρυσούλα Ζαννάκη

    Είμαι γονέας ωφελούμενου του ΚΔΗΦ «Νίκη Victor Artant» στο Ελληνικό, όπου το παιδί μου λαμβάνει τις αναγκαίες φροντίδες.

    Η δομή  λειτουργεί καθόλα νόμιμα και αδειοδοτημένα αλλά λόγω των προθεσμιών που απαιτείται να παρέλθουν δεν είχε καν δικαίωμα να αιτηθεί σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ πριν τον Μάρτιο του 2026.

    Παρόλα αυτά από τον Ιανουάριο 2026 δεν εκκαθαρίζονται τα ατομικά αιτήματα των ωφελουμένων της.

    Η πρόβλεψη του άρθρου 64 για αποζημίωση μέσω ατομικών αιτημάτων είναι θετική αλλά η λήξη της στις 31.12.2026 μας αφήνει και πάλι σε καθεστώς συνεχούς αβεβαιότητας.

    Γνωρίζοντας πόσο χρονοβόρες είναι στην πράξη οι διαδικασίες πιστοποίησης και συμβασιοποίησης με τον ΕΟΠΥΥ φοβόμαστε ότι θα βρεθούμε ξανά χωρίς κάλυψη πριν ολοκληρωθεί η σύμβαση της δομής — κάτι που δεν εξαρτάται ούτε από εμάς ούτε από τον φορέα.

    Έτσι, θεωρώ αναγκαίο η ρύθμιση να ισχύσει μόνιμα, για όσο διάστημα μια αδειοδοτημένη δομή βρίσκεται σε αναμονή ολοκλήρωσης της σύμβασής της με τον ΕΟΠΥΥ ή, τουλάχιστον, να παραταθεί έως 31.12.2027.

  • Ο «Κόσμος του Πάρη» ζητά οι ρυθμίσεις κοινωνικής προστασίας και προσβασιμότητας να εφαρμοστούν με τρόπο πρακτικό και ουσιαστικό στην καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία.

    Σε σχέση με τη μετακίνηση, ζητάμε οι προβλέψεις για απαλλαγή ή μείωση κομίστρου, όπου ισχύουν, να εφαρμόζονται με απλό και αυτόματο τρόπο, χωρίς ετήσια ταλαιπωρία και χωρίς συνεχείς επανακαταθέσεις δικαιολογητικών. Όπου το άτομο χρειάζεται συνοδό, πρέπει να υπάρχει σαφής πρόβλεψη και για τον συνοδό.

    Σε σχέση με την προσβασιμότητα, ζητάμε προτεραιότητα σε σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες, δομές παιδιών και ενηλίκων με αναπηρία, πεζοδρόμια, ράμπες, κοινόχρηστους χώρους και χώρους καθημερινής συμμετοχής.

    Ζητάμε επίσης οι επιχορηγήσεις να είναι προσβάσιμες και σε μικρούς μη κερδοσκοπικούς φορείς που εργάζονται στην πράξη δίπλα στις οικογένειες, χωρίς υπερβολική γραφειοκρατία που τελικά αποκλείει τους μικρότερους φορείς.

    Τέλος, για τις παιδικές εξοχές και κατασκηνώσεις, ζητάμε σαφείς προβλέψεις για προσβασιμότητα, κατάλληλη υποστήριξη, εκπαιδευμένο προσωπικό και ασφαλή συμμετοχή παιδιών με αναπηρία

  • 7 Ιουλίου 2026, 14:27 | ΓΙΟΥΛΑ

    Στο αρθρο 64 για τον χρόνο παράτασης για την αποζημίωση των ατομικών αιτημάτων φυσικών προσώπων για Δομές Κοινωνικής Φροντίδας που διαθέτουν εγκεκριμμένες άδειες ίδρυσης και λειτουργίας θα πρέπει να παραταθεί επ’άόριστον ή τουλάχιστον να δοθεί επαρκές χρονικό διάστημα (οχι λίγων μηνών) εως ότου να υπογραφεί η σύμβαση τους με τον ΕΟΠΠΥ, ειδάλλως η ανασφάλεια των γονέων ή κηδεμόνων μπορεί να οδηγήσει στην απομάκρυνση του ωφελούμενου απο το πρόγραμμα με οδυνηρά αποτελέσματα και για τον ίδιο και για τους κηδεμόνες/γονείς.

  • 7 Ιουλίου 2026, 11:50 | ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΝΙΚΗ

    Ο Σύλλογος Γονέων και Συγγενών Ατόμων με Αναπηρία – ΚΔΗΦ «Νίκη Victor Artant», που το 2023 αδειοδοτήθηκε και λειτουργεί στο Κέντρο Φροντίδας ΑμΕΑ Ελληνικού, υποβάλλει στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης την εξής πρόταση τροποποίησης του άρθρου 64: Μετατροπή της ρύθμισης από προσωρινή σε μόνιμη: Η πρόβλεψη για αποζημίωση μέσω ατομικών αιτημάτων αυστηρά έως την 31η.12.2026 εισάγει ένα καθεστώς έντονης οικογενειακής ανασφάλειας για τα ΑμεΑ και εργασιακής ανασφάλειας για τους εργαζόμενους των ΚΔΗΦ. Η στενή αυτή προθεσμία, που εκπνέει σε λίγους μήνες, παραβλέπει τις εξαιρετικά χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες του κράτους, για τις οποίες δεν φέρει καμία ευθύνη ούτε ο εκάστοτε φορέας ούτε οι οικογένειες των ΑμεΑ. Ενδεικτικά, το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την ηλεκτρονική υποβολή του αιτήματος μιας δομής για την δευτεροβάθμια  πιστοποίηση στο Ε.Κ.Κ.Α, που είναι προαπαιτούμενη για την τελική συμβασιοποίησή της με τον ΕΟΠΥΥ ανέρχεται τουλάχιστον σε 1 έτος. Κατά συνέπεια, προτείνεται η διάταξη να ισχύει μόνιμα, για όσο διάστημα ένας αδειοδοτημένος φορέας τελεί υπό καθεστώς αναμονής ή ολοκλήρωσης της σύμβασής του. Έτσι μόνο διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχεια της φροντίδας των παιδιών μας. Διαφορετικά, προτείνεται η νομοθετική πρόβλεψη για αποζημίωση μέσω ατομικών αιτημάτων να ορισθεί τουλάχιστον έως την31η.12.2027. Έτσι θα μπορέσουν, έστω, οι φορείς που βρίσκονται ήδη στην τελική φάση συμβασιοποίησης κατά την ψήφιση του παρόντος νομοσχεδίου να την ολοκληρώσουν πριν τη λήξη της προσωρινής ρύθμισης περί ατομικών αιτημάτων. Διαφορετικά, όπως συνέβη από την 1ηΙανουαρίου 2026 έως την ψήφιση του παρόντος νομοσχεδίου, υπάρχει ο κίνδυνος να παραμείνει εκ νέου μετέωρη η χρηματοδότησή τους, μέχρι να τεθεί σε ισχύ το σχετικό νομοθετικό κείμενο παράτασης της προθεσμίας που προβλέπεται στην παρ. 3του άρθρου 64, επειδή, πριν καλά – καλά αρχίσει η εφαρμογή του νέου Νόμου, θα εμπνεύσει η αυστηρή προθεσμία ισχύος του άρθρου 64 για τα ατομικά αιτήματα. 

  • 7 Ιουλίου 2026, 10:44 | ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΓΟΝΕΩΝ ΑΜΕΑ ΝΙΚΗ

    Ο Σύλλογος Γονέων και Συγγενών Ατόμων με Αναπηρία – ΚΔΗΦ «Νίκη Victor Artant», που το 2023 αδειοδοτήθηκε και λειτουργεί στο Κέντρο Φροντίδας ΑμΕΑ Ελληνικού, υποβάλλει στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης την εξής πρόταση τροποποίησης του άρθρου 64:

    Μετατροπή της ρύθμισης από προσωρινή σε μόνιμη: Η πρόβλεψη για αποζημίωση μέσω ατομικών αιτημάτων αυστηρά έως την 31η.12.2026 εισάγει ένα καθεστώς έντονης οικογενειακής ανασφάλειας για τα ΑμεΑ και εργασιακής ανασφάλειας για τους εργαζόμενους των ΚΔΗΦ. Η στενή αυτή προθεσμία, που εκπνέει σε λίγους μήνες, παραβλέπει τις εξαιρετικά χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες του κράτους, για τις οποίες δεν φέρει καμία ευθύνη ούτε ο εκάστοτε φορέας ούτε οι οικογένειες των ΑμεΑ. Ενδεικτικά, το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την ηλεκτρονική υποβολή του αιτήματος μιας δομής για την δευτεροβάθμια πιστοποίηση στο Ε.Κ.Κ.Α, που είναι προαπαιτούμενη για την τελική συμβασιοποίησή της με τον ΕΟΠΥΥ ανέρχεται τουλάχιστον σε 1 έτος. Κατά συνέπεια, προτείνεται η διάταξη να ισχύει μόνιμα, για όσο διάστημα ένας αδειοδοτημένος φορέας τελεί υπό καθεστώς αναμονής ή ολοκλήρωσης της σύμβασής του. Έτσι μόνο διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχεια της φροντίδας των παιδιών μας.

    Διαφορετικά, προτείνεται η νομοθετική πρόβλεψη για αποζημίωση μέσω ατομικών αιτημάτων να ορισθεί τουλάχιστον έως την 31η.12.2027. Έτσι θα μπορέσουν, έστω, οι φορείς που βρίσκονται ήδη στην τελική φάση συμβασιοποίησης κατά την ψήφιση του παρόντος νομοσχεδίου να την ολοκληρώσουν πριν τη λήξη της προσωρινής ρύθμισης περί ατομικών αιτημάτων. Διαφορετικά, όπως συνέβη από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την ψήφιση του παρόντος νομοσχεδίου, υπάρχει ο κίνδυνος να παραμείνει εκ νέου μετέωρη η χρηματοδότησή τους, μέχρι να τεθεί σε ισχύ το σχετικό νομοθετικό κείμενο παράτασης της προθεσμίας που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 64, επειδή, πριν καλά – καλά αρχίσει η εφαρμογή του νέου Νόμου, θα εμπνεύσει η αυστηρή προθεσμία ισχύος του άρθρου 64 για τα ατομικά αιτήματα.

  • 7 Ιουλίου 2026, 08:03 | Δημήτρης

    Να προτείνω την απαλλαγή κομίστρου για Λεωφορεία-Μετρό για όσους έχουν την γονική συμπαράσταση-δικαστική επιμέλεια ή είναι γονείς σε ΑΜΕΑ που δικαιούται το ΑΜΕΑ απαλλαγή κομίστρου.
    Αυτή τη στιγμή ο συνοδός μπορεί να έχει δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης μόνο όταν συνοδεύει τον δικαιούχο Α.Μ.Ε.Α. Τι γίνεται όμως όταν είσαι στο δρόμο για να παραλάβεις το ΑΜΕΑ παιδί σου; θα πρέπει να πληρώσεις εισιτήριο κανονικά.
    Επίσης όταν πρέπει να μετακινηθείς για να διεκπαιραιώσεις δουλειές για το ΑΜΕΑ παιδί σου, πχ να του πάρεις αναλώσιμα,τροφή,φάρμακα κλπ πρέπει να πληρώσεις εισιτήριο κανονικά.

  • 5 Ιουλίου 2026, 12:11 | Γεώργιος Τσιρκας

    Ο νόμος για συνταξιοδότηση αναπήρων συζύγων με 80% και πάνω δεν ισχύει για νέους ασφαλισμένους 1/1/1993 και μετά μόνο για το δημόσιο. Μόνο οι σύζυγοι νέων ασφαλισμένων του δημοσίου δεν έχουν καμία ευνοϊκή μεταχείριση. Πρέπει να ισχύει για όλους.

  • 2 Ιουλίου 2026, 13:35 | Ευσταθία Μιχαλακοπούλου

    Η παράταση που δίνεται 31-12-2026 για την αποζημίωση των ατομικών αιτημάτων, θεωρώ ότι είναι μικρή σε διάρκεια.
    Η παράταση που θα πρέπει να δοθεί, χρειάζεται να είναι τέτοια ωσότου τα ΚΔΗΦ συλλόγου γονέων να έχουν πραγματοποιήσει την σύμβασή τους με τον ΕΟΠΥΥ. Έως τότε τα ατομικά αιτήματα να ικανοποιούνται κανονικά.

  • 29 Ιουνίου 2026, 10:36 | ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ

    Αξιότιμη κ. Υπουργέ,

    Με αφορμή του πλαισίου της Εθνικής στρατηγικής για τη στεγαστική πολιτική, που ήδη έχετε θέσει σε διαβούλευση, με σκοπό την ενίσχυση στην πρόσβαση όλων των πολιτών που χρειάζονται στέγαση σε ποιοτική και οικονομική κατοικία και που ιδιαίτερα αφορά κοινωνικές ομάδες που αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες πρόσβασης σε κατοικία, όπως είναι οι νέες γενιές, οι οποίες χρειάζονται κατοικία προκειμένου να σπουδάσουν ή να εργαστούν , τα νοικοκυριά χαμηλού ή και μεσαίου εισοδήματος και ακόμη περισσότερο πολίτες ή κοινωνικές ομάδες που βρίσκονται σε κατάσταση στεγαστικής επισφάλειας κλπ.
    Αναγνωρίζεται πραγματικά η στέγαση ως κρίσιμη προϋπόθεση κοινωνικής προστασίας, οικογενειακής υποστήριξης, βιώσιμης ανάπτυξης και ανθεκτικότητας της κοινωνίας των πόλεων κυρίως, αλλά και ως προστασία από το δημογραφικό πρόβλημα. Ως εκ τούτου θεωρούμε το θέμα εξαιρετικού ενδιαφέροντος για πολλές κοινωνικές ομάδες που τόσο πολύ το έχουν ανάγκη και γι’ αυτό το υποστηρίζουμε και ευχόμαστε για την ολοκλήρωσή του με πραγματικά αποτελέσματα, πιο σύντομα μάλιστα από το 2035 που έχει προγραμματιστεί.
    Πέραν αυτού, θέλουμε να καταθέσουμε και δύο θέματα που κατά την εκτίμησή μας έχουν ιδιαίτερη αξία και ακόμη μεγαλύτερη αναγκαιότητα:
    1.Κοινωνικός τουρισμός. Από τη ρύθμιση αυτή εξαιρείται αδικαιολόγητα και άδικα η κοινωνική ομάδα των συνταξιούχων. Οι συνταξιούχοι, όπως και εσείς γνωρίζετε, είναι η κοινωνική ομάδα που εργάστηκε σε όλο τον εργασιακό της βίο, πρόσφερε στην κοινωνία και το κράτος, έχει πληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της με εισφορές, φόρους και κάθε οικονομική υποχρέωση και τελικά με τις μεγάλες περικοπές των συντάξεων από τα μνημόνια είναι πλέον οικονομικά αδύναμη και αδικημένη, αφού εξαιρείται ακόμη και από κοινωνικές παροχές που αποδίδονται, και πολύ σωστά, σε άλλες κοινωνικές ομάδες, όπως αυτή του κοινωνικού τουρισμού.
    Ζητούμε, λοιπόν, να αποδοθεί δικαιοσύνη και να ενταχθούν και οι συνταξιούχοι στα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού. Τα συγκεκριμένα προγράμματα μπορούν να υλοποιηθούν κατά την περίοδο που δεν υπάρχει έντονος τουρισμός, όπως τους μήνες Απρίλιο, Μάιο, Ιούνιο, Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο.

    2.Δημιουργία Υποδομών Φιλοξενίας Συνταξιούχων
    Πολύ μεγάλος αριθμός συνταξιούχων βρίσκεται σε αδυναμία προστασίας αφενός της υγείας και της ποιότητας ζωής για συγκεκριμένους βασικούς και υπαρκτούς λόγους όπως το μέγεθος της σύνταξης (ένας πολύ μεγάλος αριθμός συνταξιούχων που δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία, στερούνται ακόμα και τις βασικές ανάγκες στην καθημερινότητά τους). Υπάρχουν επίσης αδυναμίες, λόγω ηλικίας ή λόγους υγείας, που επίσης προκαλούν μεγάλα προβλήματα που κοστίζουν ακόμη και τη ζωή τους, ενώ θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Ακόμη, η μοναξιά για πάρα πολλές περιπτώσεις είναι σοβαρό πρόβλημα που οδηγεί σε επικίνδυνες εξελίξεις στην υγεία και τη ζωή τους. Επίσης, σημαντικό είναι το γεγονός ότι πολλές φορές μαθαίνουμε τραγικές και απάνθρωπες πράξεις που συμβαίνουν βίαια, ιδιαίτερα σε αυτούς που μένουν μόνοι, για να τους αφαιρέσουν ακόμη και μικροποσά που τους είναι απαραίτητα για την επιβίωση τους. Για όλα αυτά και για άλλους λόγους είναι ανάγκη η πολιτεία να προστατεύσει αυτή την κοινωνική ομάδα, δημιουργώντας δομές κατάλληλα οργανωμένες, που θα παρέχουν αφενός ασφάλεια και προστασία σε όσους το έχουν ανάγκη και αφετέρου ένα ανθρώπινο περιβάλλον που θα συμβάλλει στη δημιουργία ενός ποιοτικού και ανθρωπίνου χώρου, με ποιότητα ζωής. Αυτό μπορεί και άμεσα να ξεκινήσει με την αξιοποίηση πολλών δομών και χώρων, όπως είναι τα ακίνητα του Δημοσίου, οι κατασκηνώσεις υπουργείων, ιδιαίτερα αυτές του υπουργείου Παιδείας που πλέον δεν λειτουργούν, στρατόπεδα που έχουν πάψει να χρησιμοποιούνται και πολλοί άλλοι χώροι που ανήκουν στο Δημόσιο.
    Οι δομές αυτές μπορούν να χρησιμοποιούνται για μόνιμη διαμονή όσων τη χρειάζονται αλλά και ως χώροι όπου θα μπορούν να περνούν ευχάριστα όσο χρόνο της ημέρας επιθυμούν και να συνυπάρχουν με άλλους συνταξιούχους, να συμμετέχουν σε διάφορες εκδηλώσεις και να τους προσφέρονται υπηρεσίες τόσο για ευχάριστες δραστηριότητες όσο και για λόγους υγείας.
    Οι ως άνω δομές να καλύπτουν κατά το δυνατόν γεωγραφικά όλη την επικράτεια.

    O Πρόεδρος Ηλίας Ηλιόπουλος Ο Γενικός Γραμματέας Νίκος Καρδαράκος