Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ)' | 9 Ιουλίου 2026, 08:19

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 63: Επιχορηγήσεις φορέων ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης κατά τη χρηματοδότηση των ειδικώς πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας. Προς την κατεύθυνση αυτή κινούνται τόσο η υποχρέωση δημοσιοποίησης των επιχορηγήσεων όσο και η θέσπιση κανόνων για την ορθολογική κατανομή των δημόσιων πόρων. Ωστόσο, με τη νέα παράγραφο 6Α ο μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενος μέσω των ετήσιων κανονιστικών πράξεων περιορισμός του ύψους της κρατικής επιχορήγησης αποκτά σαφή νομοθετική κατοχύρωση, χωρίς να προβλέπεται καμία δυνατότητα εξαίρεσης για τους ειδικώς πιστοποιημένους φορείς που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία. Η επιλογή αυτή περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα προσαρμογής της κρατικής χρηματοδότησης στις ιδιαίτερες ανάγκες των φορέων αυτών, οι οποίοι επιτελούν έργο δημοσίου συμφέροντος και καλύπτουν διαρκείς ανάγκες κοινωνικής φροντίδας. Οι ειδικώς πιστοποιημένοι φορείς κοινωνικής φροντίδας που παρέχουν υπηρεσίες προς άτομα με αναπηρία λειτουργούν δομές υψηλής έντασης ανθρώπινου δυναμικού, με αυξημένες απαιτήσεις στελέχωσης και λειτουργίας, υλοποιώντας στην πράξη τις υποχρεώσεις της Πολιτείας που απορρέουν από το Σύνταγμα και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία ως προς την ανεξάρτητη διαβίωση, την κοινωνική ένταξη και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία. Η λειτουργία των δομών αυτών βασίζεται σε εξειδικευμένο προσωπικό και συνεπάγεται υψηλό και ανελαστικό λειτουργικό κόστος, ενώ οι δυνατότητες ανάπτυξης ιδίων πόρων είναι αντικειμενικά περιορισμένες λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών και της οικονομικής κατάστασης των ωφελούμενων. Παράλληλα, το ίδιο το σχέδιο νόμου ενισχύει σημαντικές πολιτικές για την αναπηρία, όπως ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού, η Πρώιμη Παρέμβαση και άλλες υπηρεσίες υποστήριξης στην κοινότητα. Η επιτυχής εφαρμογή των πολιτικών αυτών προϋποθέτει την ύπαρξη οικονομικά βιώσιμων και επαρκώς στελεχωμένων πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας. Η νομοθετική παγίωση ενός οριζόντιου ανώτατου ορίου κρατικής επιχορήγησης, χωρίς δυνατότητα εξαίρεσης σε αντικειμενικά τεκμηριωμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να δυσχεράνει τη λειτουργία των δομών που καλούνται να υποστηρίξουν την εφαρμογή των ίδιων αυτών πολιτικών. Για τους λόγους αυτούς προτείνεται να προβλεφθεί δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου της νέας παραγράφου 6Α, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, όταν αποδεικνύεται ότι, λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, του αυξημένου λειτουργικού κόστους και της περιορισμένης δυνατότητας ανάπτυξης ιδίων πόρων, η εφαρμογή του θέτει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη λειτουργία δομών που παρέχουν υπηρεσίες συνεχούς κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία. Προτεινόμενη προσθήκη στο τέλος της παραγράφου 6Α: «Κατ’ εξαίρεση, με αιτιολογημένη απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας, δύναται να εγκρίνεται υπέρβαση του ανώτατου ποσοστού της παρούσας παραγράφου για ειδικώς πιστοποιημένους φορείς ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας προς άτομα με αναπηρία, όταν, λόγω της φύσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, του αυξημένου λειτουργικού κόστους και της περιορισμένης δυνατότητας ανάπτυξης ιδίων πόρων, η εφαρμογή του ορίου θέτει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη λειτουργία των δομών ή τη συνέχιση της παροχής των υπηρεσιών τους.» Άρθρο 64: Προσωρινή αποζημίωση φυσικών προσώπων για υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας από μη συμβεβλημένους φορείς Η προτεινόμενη διάταξη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς διασφαλίζει τη συνέχεια της παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και την αποζημίωση των ωφελούμενων κατά το μεταβατικό διάστημα έως την ολοκλήρωση της συμβασιοποίησης των παρόχων με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ υποστηρίζει τη συμβασιοποίηση όλων των παρόχων κοινωνικής φροντίδας που διαθέτουν τις νόμιμες προϋποθέσεις λειτουργίας, καθώς αυτή διασφαλίζει ενιαίους όρους παροχής υπηρεσιών, διαφάνεια, αποτελεσματικό έλεγχο και ίση μεταχείριση όλων των ωφελούμενων. Ωστόσο, στην πράξη παρατηρούνται περιπτώσεις κατά τις οποίες η ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης καθυστερεί για αντικειμενικούς λόγους που δεν ανάγονται σε υπαιτιότητα του παρόχου, όπως διοικητικές εκκρεμότητες, καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση προβλεπόμενων διαδικασιών ή φόρτος των αρμόδιων υπηρεσιών. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν θα πρέπει να δημιουργείται κενό στην αποζημίωση των ωφελούμενων, οι οποίοι δεν μπορεί να υφίστανται τις συνέπειες διοικητικών καθυστερήσεων που δεν οφείλονται ούτε στους ίδιους ούτε στους παρόχους. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ακόλουθη νομοτεχνική βελτίωση, ώστε να αποσαφηνιστεί ότι η μεταβατική προστασία καταλαμβάνει αποκλειστικά περιπτώσεις νόμιμα λειτουργούντων παρόχων, όταν η μη ολοκλήρωση της συμβασιοποίησης δεν οφείλεται σε δική τους υπαιτιότητα. Ειδικότερα, στην παράγραφο 1 του άρθρου 21Α του ν. 4549/2018, να προστεθεί διατύπωση (έντονη γραμματοσειρά): « [...] εφόσον οι φορείς λειτουργίας των δομών αυτών δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία σύναψης σύμβασης με τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν.4549/2018 (Α’ 105), και η εκκρεμότητα δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά τους, αποζημιώνονται, έως και την 31η.12.2026, μέσω ατομικών αιτημάτων […]» Συμπληρωματική παρατήρηση επί του άρθρου 64 Η φιλοσοφία του άρθρου 64 είναι απολύτως ορθή, καθώς αναγνωρίζει ότι η μετάβαση από ένα καθεστώς χρηματοδότησης ή αποζημίωσης σε ένα άλλο δεν μπορεί να δημιουργεί κενά εις βάρος των εξυπηρετούμενων με αναπηρία. Η ίδια όμως ανάγκη προστασίας ανακύπτει, σε ακόμη μεγαλύτερη έκταση, ενόψει της ολοκλήρωσης της συγχρηματοδότησης των Σ.Υ.Δ., Κ.Δ.-Η.Φ. και λοιπών δομών κοινωνικής φροντίδας από τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ και της μετάβασής τους στο νέο σύστημα εθνικής χρηματοδότησης μέσω συμβασιοποίησης με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Εάν το άρθρο 64 θεσπίζει μεταβατική προστασία για την αντιμετώπιση των συνεπειών καθυστερήσεων στη συμβασιοποίηση μεμονωμένων φορέων, τότε, κατά μείζονα λόγο, απαιτείται η έγκαιρη θεσμική πρόβλεψη ώστε να μην προκύψει αντίστοιχο ή ακόμη σοβαρότερο κενό κατά την καθολική μετάβαση του συνόλου των δομών στο νέο χρηματοδοτικό καθεστώς από 1.1.2027. Τυχόν χρονική υστέρηση στην ολοκλήρωση των συμβάσεων, στην έκδοση των αναγκαίων κανονιστικών πράξεων, στην προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων ή στην έναρξη των πληρωμών από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. δεν θα έχει ως συνέπεια μόνο την καθυστέρηση αποζημίωσης μεμονωμένων ωφελούμενων, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε προβλήματα ρευστότητας για το σύνολο σχεδόν των δομών κοινωνικής φροντίδας που σήμερα χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΣΠΑ, με άμεσο κίνδυνο διατάραξης της συνέχειας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς χιλιάδες άτομα με αναπηρία. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ήδη από το παρόν στάδιο ολοκληρωμένο μεταβατικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ιδίως: • την ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης όλων των παρόχων πριν από την έναρξη του νέου χρηματοδοτικού καθεστώτος, • την έναρξη ισχύος των συμβάσεων από 1.1.2027, • τη λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε να μην υπάρξει οποιοδήποτε χρηματοδοτικό ή διοικητικό κενό κατά τη μετάβαση, • καθώς και την πρόβλεψη κατάλληλου μηχανισμού χρηματοδοτικής γέφυρας ή προκαταβολικής χρηματοδότησης, εφόσον απαιτηθεί λόγω του κύκλου αποζημίωσης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ώστε να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη λειτουργία των δομών και η αδιάλειπτη παροχή υπηρεσιών στους ωφελούμενους. Η εμπειρία των προηγούμενων μεταβατικών περιόδων καταδεικνύει ότι ακόμη και περιορισμένες διοικητικές καθυστερήσεις μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας υψηλής έντασης εργασίας. Για τον λόγο αυτό, η μετάβαση από το συγχρηματοδοτούμενο στο νέο εθνικό σύστημα χρηματοδότησης πρέπει να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί με τρόπο που να αποκλείει εκ των προτέρων κάθε ενδεχόμενο χρηματοδοτικής ασυνέχειας. Εφόσον το παρόν σχέδιο νόμου αναγνωρίζει ήδη, με το άρθρο 64, την ανάγκη θέσπισης μεταβατικών ρυθμίσεων για την αποφυγή κενών αποζημίωσης λόγω καθυστερήσεων στη συμβασιοποίηση, καθίσταται αναγκαίο να προβλεφθούν ήδη στο παρόν νομοσχέδιο οι απαιτούμενες θεσμικές εγγυήσεις για την ομαλή μετάβαση του συνόλου των δομών κοινωνικής φροντίδας στο νέο χρηματοδοτικό καθεστώς από 1.1.2027, χωρίς κανένα διοικητικό ή χρηματοδοτικό κενό για τις δομές και τους εξυπηρετούμενους με αναπηρία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φροντίδας και τη βιωσιμότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.