Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'τζενεραλης παναγιωτης' | 29 Ιουνίου 2026, 07:27

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Πρόταση για κατ’ εξαίρεση δυνατότητα επιλογής συζύγου ή στενού συγγενή ως Προσωπικού Βοηθού Ως σύζυγος ατόμου με βαριά αναπηρία, που βρίσκομαι καθημερινά και επί 24ώρου βάσεως δίπλα στον άνθρωπό μου, ζητώ να επανεξεταστεί ο απόλυτος αποκλεισμός των συζύγων και στενών συγγενών από τη δυνατότητα να αναλάβουν ρόλο Προσωπικού Βοηθού. Κατανοώ ότι ο νομοθέτης επιθυμεί να αποφύγει φαινόμενα κατάχρησης ή εικονικών σχέσεων εργασίας. Όμως η πλήρης και οριζόντια απαγόρευση δεν λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα πολλών οικογενειών, όπου ο σύζυγος ή στενός συγγενής είναι ήδη ο βασικός και πολλές φορές ο μόνος πραγματικός φροντιστής του ατόμου με αναπηρία. Στην πράξη υπάρχουν περιπτώσεις βαριάς αναπηρίας, παραπληγίας, πλήρους εξάρτησης και ανάγκης συνεχούς υποστήριξης, όπου ο άνθρωπος που γνωρίζει καλύτερα τις ανάγκες, τις συνήθειες, τους κινδύνους και την καθημερινότητα του ωφελούμενου είναι ο σύζυγος ή το μέλος της οικογένειας που ήδη τον φροντίζει. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία έχει κυρώσει η Ελλάδα με τον ν. 4074/2012, κατοχυρώνει την ανεξάρτητη διαβίωση, την ένταξη στην κοινότητα και την πρόσβαση σε υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας. Το άρθρο 19 της Σύμβασης δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις εξατομικευμένες ανάγκες του ατόμου με αναπηρία και στην αποφυγή της απομόνωσης. Επίσης, το άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος προβλέπει ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα σε μέτρα που εξασφαλίζουν την αυτονομία και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή. Κάθε περιορισμός πρέπει να είναι αναλογικός και να μην οδηγεί σε πρακτικό αποκλεισμό ανθρώπων που έχουν πραγματική ανάγκη υποστήριξης. Για τον λόγο αυτό προτείνω να μη διατηρηθεί απόλυτος αποκλεισμός των συζύγων και στενών συγγενών, αλλά να προβλεφθεί ειδική, αυστηρά ελεγχόμενη εξαίρεση. Προτείνεται να μπορεί ο ωφελούμενος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του να επιλέξει ως Προσωπικό Βοηθό τον σύζυγο ή στενό συγγενή, όταν: υπάρχει βαριά ή μόνιμη αναπηρία και ανάγκη καθημερινής υποστήριξης, ο συγγενής ή σύζυγος είναι ήδη ο πραγματικός βασικός φροντιστής, δεν υπάρχει διαθέσιμος ή κατάλληλος τρίτος Προσωπικός Βοηθός, το επιθυμεί ο ίδιος ο ωφελούμενος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του, ο συγγενής ή σύζυγος πληροί όλες τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου, ολοκληρώνει την ίδια εκπαίδευση με τους υπόλοιπους Προσωπικούς Βοηθούς, υπόκειται στους ίδιους ελέγχους, υποχρεώσεις και κυρώσεις. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται και το πρόγραμμα από καταχρήσεις, αλλά και οι οικογένειες που σηκώνουν ήδη όλο το βάρος της καθημερινής φροντίδας. Δεν ζητώ προνομιακή μεταχείριση των συγγενών. Ζητώ να υπάρχει δυνατότητα εξατομικευμένης κρίσης, ιδίως σε περιπτώσεις βαριάς αναπηρίας, όπου η πραγματική ζωή δεν μπορεί να χωρέσει σε μια απόλυτη απαγόρευση. Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού πρέπει να υπηρετεί πρώτα τον άνθρωπο με αναπηρία και την πραγματική του ανάγκη. Όταν ο ίδιος ο άνθρωπος ή ο εκπρόσωπός του θεωρεί ότι ο καταλληλότερος βοηθός είναι ο σύζυγος ή ο ήδη βασικός φροντιστής του, η Πολιτεία δεν πρέπει να το αποκλείει εκ των προτέρων, αλλά να το εξετάζει με διαφάνεια, έλεγχο και αυστηρές προϋποθέσεις. Παναγιώτης Τζένεραλης Σύζυγος ατόμου με βαριά αναπηρία