Άρθρο 59
Σύσταση νέων οργανικών θέσεων στην Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και ρύθμιση θεμάτων προσωπικού – Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 16 ν. 3229/2004
Στην παρ. 5 του άρθρου 16 του ν. 3229/2004 (Α’ 38), περί θεμάτων προσωπικού της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, αα) οι λέξεις «Τυχερών Παιχνιδιών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.)», αβ) οι λέξεις «τριάντα (30)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εκατό δέκα (110) οργανικές», αγ) οι λέξεις «και δέκα (10) θέσεις» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εκ των οποίων εβδομήντα (70) θέσεις διοικητικού προσωπικού και σαράντα (40) θέσεις ειδικού», β) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «θέσεις διοικητικού προσωπικού» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ανωτέρω θέσεις», γ) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο και τέταρτο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Για την υποστήριξη του έργου της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.) συστήνονται εκατό δέκα (110) οργανικές θέσεις μόνιμου ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου διοικητικού προσωπικού εκ των οποίων εβδομήντα (70) θέσεις διοικητικού προσωπικού και σαράντα (40) θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού με εξειδίκευση στα τυχερά παίγνια. Οι ανωτέρω θέσεις καλύπτονται με διορισμό, ύστερα από προκήρυξη δημόσιου διαγωνισμού ή με μετατάξεις υπαλλήλων από υπηρεσίες του Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. ή Ο.Τ.Α. Για τις αποσπάσεις ή μετατάξεις από Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού απαιτείται σύμφωνη γνώμη του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη αντίστοιχα. Οι κατηγορίες, οι κλάδοι και οι ειδικότητες του προσωπικού ρυθμίζονται με τον Οργανισμό της Ε.Ε.Ε.Π.».
Άρθρο 60
Μετάταξη προσωπικού στην Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
Υπάλληλοι που κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος υπηρετούν με απόσπαση στην Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.), ανεξαρτήτως κλάδου ή ειδικότητας, δύναται να μετατάσσονται στην Ε.Ε.Ε.Π., με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης του Προέδρου της Ε.Ε.Ε.Π., εφόσον υποβάλουν σχετική αίτηση εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, χωρίς να απαιτείται γνώμη ή εισήγηση ή απόφαση Υπηρεσιακού Συμβουλίου ή άλλου αρμοδίου οργάνου του φορέα προέλευσης. Η μετάταξη διενεργείται κατόπιν αξιολόγησης των υποψηφίων από ειδική πενταμελή Επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Προέδρου της Ε.Ε.Ε.Π. και αποτελείται από έναν Προϊστάμενο επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης της Ε.Ε.Ε.Π., ως Πρόεδρο, τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού της Ε.Ε.Ε.Π., ένα Μέλος της Ε.Ε.Ε.Π. και δύο Προϊσταμένους επιπέδου Διεύθυνσης της Ε.Ε.Ε.Π., ως μέλη. Η πενταμελής Επιτροπή αξιολογεί την υπηρεσιακή επάρκεια, την εμπειρία και την καταλληλότητα των υποψηφίων σε συνάρτηση με τις ανάγκες της Ε.Ε.Ε.Π. και εισηγείται αιτιολογημένα στον Πρόεδρο της Ε.Ε.Ε.Π. για την αποδοχή ή μη της αίτησης. Εάν η απόσπαση λήγει πριν από τη δημοσίευση της πράξης μετάταξης, παρατείνεται αυτοδικαίως μέχρι την έκδοση της σχετικής πράξης. Οι υπάλληλοι μετατάσσονται σε κενή οργανική θέση κλάδου της ίδιας ή ανώτερης κατηγορίας και με την ίδια σχέση εργασίας. Η τυχόν προσωπική διαφορά του άρθρου 27 του ν. 4354/2015 (Α’ 176) διατηρείται και εξακολουθεί να καταβάλλεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Άρθρο 61
Ρυθμίσεις για τη λειτουργία της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων – Τροποποίηση άρθρου 17 ν. 3229/2004
Στο άρθρο 17 του ν. 3229/2004 (Α΄ 38), περί αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Τυχερών Παιχνιδιών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο, οι λέξεις «Τυχερών Παιχνιδιών» αντικαθίστανται από τη λέξη «Παιγνίων», β) προστίθενται περ. ιε) και ιστ) και το άρθρο 17 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 17
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
Η Επιτροπή έχει τις εξής αρμοδιότητες:
α) Παρακολουθεί και ελέγχει τα καζίνο και τη διεξαγωγή κάθε τυχερού παιχνιδιού, που διεξάγεται ύστερα από άδεια που έχει χορηγηθεί από την αρμόδια κατά περίπτωση αρχή. Τα τυχερά παιχνίδια, ο έλεγχος των οποίων υπάγεται στην αρμοδιότητα της Επιτροπής είναι: τα Κρατικά Λαχεία, ο Ιππόδρομος, το Ξυστό, το Λόττο, το Πρώτο, το ΠΡΟΠΟ, το Τζόκερ, όπως επίσης και κάθε τυχερό παιχνίδι, που ήδη λειτουργεί ή έχει τεθεί σε λειτουργία μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος εδαφίου.
β) [Καταργείται].
γ) [Καταργείται].
δ) Συγκεντρώνει, μελετά και επεξεργάζεται στοιχεία σχετικά με τα έσοδα του Δημοσίου από τη λειτουργία των τυχερών παιχνιδιών και τη διεξαγωγή τους.
ε) Μελετά και αξιολογεί το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των τυχερών παιχνιδιών, καθώς και των συστημάτων ελέγχου αυτών και της διασφάλισης των οικονομικών συμφερόντων του Δημοσίου.
στ) Καταρτίζει ειδικό κανονισμό ελέγχου κάθε τυχερού παιχνιδιού.
ζ) Εισηγείται τη λήψη μέτρων βελτίωσης του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου και την προστασία των παικτών.
η) [Καταργείται].
θ) Συλλέγει, οργανώνει, επεξεργάζεται και αξιολογεί, υπό τον όρο της εχεμύθειας και της προστασίας του επιχειρηματικού και άλλων απορρήτων, καθώς και της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα αναγκαία για την εκπλήρωση της αποστολής της τεχνικό, οικονομικό, λογιστικό, εμπορικό και άλλα συναφή στοιχεία, που αφορούν τα πρόσωπα που ασκούν δραστηριότητα στον τομέα των τυχερών παιχνιδιών.
ι) [Καταργείται].
ια) Συνεργάζεται με αντίστοιχες αρχές άλλων κρατών ή με διεθνείς οργανισμούς και συμμετέχει σε δραστηριότητες των εν λόγω αρχών και οργανισμών.
ιβ) [Καταργείται].
ιγ) Χαράσσει την Εθνική Στρατηγική για το Υπεύθυνο Παιχνίδι. Για τον σκοπό αυτό συνεργάζεται με άλλες αρχές και φορείς του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα και υλοποιεί σχετικές δράσεις.
ιδ) Δύναται να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις με άλλους φορείς και αρχές του Δημοσίου, με ν.π.δ.δ., καθώς και με ν.π.ι.δ. που τελούν υπό την εποπτεία αυτών, όπως ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα (Α.Ε.Ι.), ερευνητικά πανεπιστημιακά ινστιτούτα και ερευνητικά ιδρύματα, εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα της παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 590/1977 (Α’ 146), καθώς και ν.π.ι.δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με σκοπό την ψυχοκοινωνική και ατομική πρόληψη και θεραπεία της προβληματικής ενασχόλησης με τα τυχερά παίγνια και την αποκατάσταση των ψυχοκοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων αυτής. Περαιτέρω, δύναται να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις για την εκτέλεση έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, με αντικείμενο την εκπόνηση μελετών και τη διενέργεια επιστημονικών ερευνών της εγχώριας και διεθνούς αγοράς των παιγνίων, τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ειδικών τεχνολογικών εφαρμογών, σχετικών με την εποπτεία και τον έλεγχο της διοργάνωσης και διεξαγωγής των παιγνίων, καθώς και την εφαρμογή των αρχών του υπεύθυνου παιχνιδιού και την εκπαίδευση σε θέματα της αγοράς των παιγνίων και τη χρηματοδότηση επιστημονικών ερευνών με αντικείμενο τα παίγνια. Επιπλέον, η χρηματοδότηση αφορά σε μεταπτυχιακές και διδακτορικές διατριβές σε ακαδημαϊκά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, για αντικείμενα έρευνας σχετικά με τις αρμοδιότητές της και την υλοποίηση κοινωνικών δράσεων και δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τους κινδύνους που σχετίζονται με τη διεξαγωγή των παιγνίων και την ψυχοκοινωνική και ατομική πρόληψη και θεραπεία της προβληματικής ενασχόλησης με τα τυχερά παίγνια και την αποκατάσταση των ψυχοκοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων αυτής, καθώς και την ανάπτυξη και λειτουργία των απαραίτητων υποδομών για την επίτευξη των ανωτέρω. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 100 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), για τις προγραμματικές συμβάσεις.
ιε) Συνάπτει συμβάσεις οι οποίες αφορούν εξειδικευμένο επιστημονικό, τεχνικό ή ερευνητικό αντικείμενο που συνδέεται άμεσα με τον εντοπισμό και την καταπολέμηση της παράνομης διοργάνωσης και διεξαγωγής των τυχερών παιγνίων, καθώς και την πρόληψη και καταπολέμηση του εθισμού, στις οποίες εφαρμόζεται αναλογικά η διαδικασία της παρ. 14 του άρθρου 361 του ν. 4512/2018 (Α’ 5), περί διενέργειας πλειοδοτικού διαγωνισμού, για τις συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών που συνάπτει η Ε.Ε.Ε.Π.. Στις συμβάσεις του πρώτου εδαφίου περιλαμβάνονται ιδίως:
ιεα) η υλοποίηση δράσεων πρόληψης και καταπολέμησης της παράνομης διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, περιλαμβανομένων δράσεων εντοπισμού, τεκμηρίωσης και αξιολόγησης παράνομων δικτύων ή ψηφιακών υπηρεσιών,
ιεβ) η υλοποίηση ελέγχων επί της διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων με τη μέθοδο του μυστικού επισκέπτη,
ιεγ) η ανάπτυξη, προμήθεια, παραμετροποίηση, συντήρηση και υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων, ψηφιακών εργαλείων, εφαρμογών λογισμικού καθώς και ψηφιακών εργαλείων πρόληψης και ελέγχου των κινδύνων ανάπτυξης του εθισμού σε εξατομικευμένο επίπεδο, καθώς και μηχανισμών παρακολούθησης και ελέγχου της παικτικής δραστηριότητας και των συναλλαγών,
ιεδ) η προμήθεια βάσεων δεδομένων, πληροφοριακών συστημάτων, εργαλείων και υπηρεσιών διασταύρωσης, τεκμηρίωσης, αξιολόγησης και ανάλυσης διεθνούς πληροφόρησης, προερχόμενης από νομίμως διαθέσιμες δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές, σχετικά με τον εντοπισμό και τον έλεγχο καταλληλότητας, φερεγγυότητας, ακεραιότητας, και εν γένει αξιοπιστίας των πραγματικών δικαιούχων, καθώς και των λοιπών φυσικών και νομικών προσώπων που συμμετέχουν, άμεσα ή έμμεσα, στη μετοχική, διοικητική ή επιχειρησιακή δομή οντοτήτων οι οποίες αιτούνται ή κατέχουν άδεια διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων.
ιστ) Λειτουργεί ως εντολέας ανάληψης δράσης κατά ενός ή περισσοτέρων στοιχείων παράνομου περιεχομένου, καθώς και ως εντολέας παροχής συγκεκριμένων πληροφοριών σχετικά με έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους μεμονωμένους αποδέκτες της υπηρεσίας, και εκδίδει εντολές υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 12 και 13 του ν. 5099/2024 (Α΄ 48).».
Άρθρο 62
Ρυθμίσεις για τους κανονισμούς λειτουργίας και τις κανονιστικές αρμοδιότητες της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων – Τροποποίηση άρθρου 29 ν. 4002/2011
Στο άρθρο 29 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), περί κανονισμών της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η περ. β) της παρ. 2 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 3, βα) στο εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «του Υπουργού Οικονομικών, που εκδίδεται μετά από εισήγηση της Ε.Ε.Ε.Π και» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της Ε.Ε.Ε.Π που», ββ) στην περ. 31 του δεύτερου εδαφίου, οι λέξεις «η ΟΠΑΠ Α.Ε.» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο πάροχος που κατέχει το αποκλειστικό δικαίωμα διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων στην Ελληνική Επικράτεια», γ) προστίθεται παρ. 7 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 29 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 29
Κανονισμοί της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
- Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από εισήγηση της Ε.Ε.Ε.Π., θεσπίζεται ο Οργανισμός της Ε.Ε.Ε.Π..
- α) Με τον Οργανισμό της Ε.Ε.Ε.Π. ρυθμίζονται ενδεικτικά τα θέματα που αφορούν το οργανόγραμμα των υπηρεσιών, την εσωτερική λειτουργία, τις κατηγορίες, τους κλάδους και τις ειδικότητες του προσωπικού, καθώς και τον τρόπο και τις προϋποθέσεις ένταξης στις οργανικές θέσεις, τον αριθμό και την κατανομή των οργανικών θέσεων, τις σχέσεις εργασίας και έργου, τη σύσταση, τον τρόπο, το χρόνο και τους όρους λειτουργίας ομάδων εργασίας, το χρόνο και το ωρολόγιο πρόγραμμα λειτουργίας των υπηρεσιών, τις διαβαθμίσεις εμπιστευτικότητας των εγγράφων και των πληροφοριών και τις υποχρεώσεις εχεμύθειας που διέπουν το προσωπικό και τους με οποιονδήποτε τρόπο συνεργαζόμενους με την Αρχή, τη νομική υποστήριξη και τη δικαστική εκπροσώπηση της Ε.Ε.Ε.Π. από πληρεξούσιους δικηγόρους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με το προσωπικό, τη διάρθρωση, τη λειτουργία και την εσωτερική οργάνωση της Ε.Ε.Ε.Π..
β) Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης της Ε.Ε.Ε.Π., θεσπίζονται και τροποποιούνται:
βα) Ο Κανονισμός Οικονομικής Λειτουργίας και Διαχείρισης, με τον οποίο ρυθμίζονται ιδίως τα θέματα που αφορούν την είσπραξη, τη διαχείριση και τη διάθεση των πόρων, τις κάθε είδους αποζημιώσεις, τη λογιστική καταγραφή και παρακολούθηση και κάθε άλλο συναφές θέμα.
ββ) Ο Κανονισμός Προμηθειών, Μελετών και Μισθώσεων, με τον οποίο ρυθμίζονται, εντός του πλαισίου του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) και των κείμενων διατάξεων, τα θέματα εκτέλεσης προμηθειών υπηρεσιών και αγαθών κάθε είδους, τα θέματα εκπόνησης μελετών και ερευνών, τα θέματα που αφορούν κάθε είδους μισθώσεις κινητών και ακινήτων πραγμάτων και υπηρεσιών και κάθε άλλο συναφές θέμα.
βγ) Ο Κανονισμός Κίνησης, με τον οποίο ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν τις κάθε είδους μετακινήσεις των μελών της Ε.Ε.Ε.Π., των μελών του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων και του πάσης φύσεως προσωπικού που υπηρετεί στην Ε.Ε.Ε.Π, τη χρήση των μεταφορικών της μέσων, καθώς και κάθε άλλο συναφές θέμα.
Για το υπηρεσιακό και ελεγκτικό της έργο για την εξυπηρέτηση των αναγκών των προσώπων του πρώτου εδαφίου και μέχρι την απόκτηση ιδίων μεταφορικών μέσων, η Ε.Ε.Ε.Π. μπορεί είτε να χρησιμοποιεί μέσα δημόσιας ή ιδιωτικής χρήσης κατά δωρεάν παραχώρηση της χρήσης, εφόσον επιβαρύνεται αποκλειστικά με το κόστος των καυσίμων είτε να μισθώνει μέσα δημόσιας ή ιδιωτικής χρήσης σύμφωνα με τη νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων.
Μέχρι την έκδοση των ως άνω Κανονισμών τα θέματα που διέπονται από αυτούς μπορεί να ρυθμίζονται με απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π. σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 54.
γ) Στον Οργανισμό και στους Κανονισμούς της Ε.Ε.Ε.Π. μπορεί να περιλαμβάνονται και να ενσωματώνονται υφιστάμενες κάθε φορά ρυθμίσεις ή εξαιρέσεις, όμοιες ή ανάλογες εκείνων που ισχύουν για άλλους δημόσιους Φορείς, Αρχές και Υπηρεσίες διεξαγωγής ελέγχων και δίωξης, που έχουν ως σκοπό τη διαπίστωση και την πάταξη του εγκλήματος και την τήρηση της δημόσιας τάξης, καθώς και για δημόσιους Φορείς, Αρχές και Υπηρεσίες που ασκούν ελέγχους νόμιμης λειτουργίας σε διάφορους άλλους τομείς της αγοράς.
- Με απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, θεσπίζεται ο Κανονισμός Παιγνίων, με τον οποίο καθορίζονται, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, τα ειδικότερα θέματα και οι λεπτομέρειες σχετικά με τα παίγνια ως εξής:
α) Οι προδιαγραφές παιγνίων, εξοπλισμού και καταστημάτων παιγνίων.
β) Η αδειοδότηση παρόχων και οι πιστοποιήσεις προσώπων, παιγνίων, εξοπλισμού και καταστημάτων.
γ) Οι προϋποθέσεις λειτουργίας και διεξαγωγής των παιγνίων.
δ) Η εμπορική επικοινωνία.
ε) Οι προϋποθέσεις συμμετοχής των παικτών στα παίγνια.
στ) Τα μέτρα προστασίας του κοινού και των παικτών.
ζ) Οι έλεγχοι συμμόρφωσης.
η) Τα διοικητικά μέτρα και οι κυρώσεις.
Με τον Κανονισμό Παιγνίων καθορίζονται, στο πλαίσιο των κειμένων διατάξεων, τα ειδικότερα θέματα και οι λεπτομέρειές τους σχετικά με τα παίγνια ως εξής:
1) Οι όροι των αδειών των παιγνίων.
2) Οι ειδικότερες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι κάτοχοι των αδειών και πιστοποιήσεων, τα πρόσωπα που αιτούνται άδειες διεξαγωγής παιγνίων ή/ και συμμετέχουν σε διαγωνισμούς χορήγησης τέτοιων αδειών, καθώς και τα πρόσωπα στα οποία έχει παραχωρηθεί το δικαίωμα διεξαγωγής παιγνίων είτε μέσω διαγωνισμού είτε με οποιονδήποτε άλλον νόμιμο τρόπο, ανεξαρτήτως του μέσου, του χρόνου, του τρόπου και του δικτύου παροχής, προώθησης και διανομής των σχετικών υπηρεσιών για τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή παιγνίων ή του μεταβατικού χαρακτήρα των σχετικών με τη διοργάνωση και διεξαγωγή αυτή δικαιωμάτων, καθώς και η μορφή, ο τρόπος, η διαδικασία και τα όργανα διεξαγωγής των κάθε είδους ελέγχων.
3) Οι προϋποθέσεις πιστοποίησης και εγγραφής στα οικεία μητρώα των κατασκευαστών και των εισαγωγέων τυχερών παιγνίων και παιγνιομηχανημάτων, των τεχνικών όλων των παιγνίων και παιγνιομηχανημάτων, της υποχρέωσης δήλωσης αυτών στην Ε.Ε.Ε.Π., καθώς και ο τρόπος τήρησης των μητρώων αυτών.
4) Η ειδικότερη διαδικασία χορήγησης των αδειών και οι διαδικασίες παρακολούθησης, εποπτείας, ελέγχου, τήρησης των όρων των αδειών και των υποχρεώσεων του νόμου αυτού από τους κατόχους των αδειών.
5) Η διαδικασία πιστοποίησης, η διάρκειά της και η εγγραφή στα οικεία μητρώα των καταστημάτων, των παιγνιομηχανημάτων, των παιγνίων ή των ιστοτόπων διεξαγωγής παιγνίων, καθώς και ο τρόπος τήρησης των μητρώων αυτών.
6) Το περιεχόμενο και η μορφή της υποχρεωτικής σήμανσης της πιστοποίησης αναφορικά με τα παίγνια, τα καταστήματα, τα παιγνιομηχανήματα και τους ιστοτόπους, καθώς και το περιεχόμενο και η μορφή της υποχρεωτικής σήμανσης της απαγόρευσης εισόδου στα άτομα της παρ. 1 του άρθρου 33 σε καταστήματα διεξαγωγής τυχερών παιγνίων με παιγνιομηχανήματα ή σε ιστοτόπους διεξαγωγής τυχερών παιγνίων.
7) Ο τρόπος επικύρωσης μέσω του Π.Σ.Ε.Ε. της συμμετοχής σε τυχερά παίγνια σύμφωνα με το άρθρο 32.
8) Ο τρόπος έκδοσης και παραλαβής της ατομικής κάρτας παίκτη, τα τεχνικά χαρακτηριστικά της, καθώς και πρόσθετοι περιορισμοί που μπορεί να ενσωματωθούν σ’ αυτή από τον ίδιο τον παίκτη. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις δημιουργίας του Ηλεκτρονικού Λογαριασμού Παίκτη, ανά παίγνιο, τύπους ή/και κατηγορίες αυτών, τα επιπλέον στοιχεία που απαιτείται να τηρούνται στον Ηλεκτρονικό Λογαριασμό Παίκτη, οι πρόσθετοι περιορισμοί που μπορεί να ενσωματωθούν σ’ αυτόν από τον ίδιο τον παίκτη, το χρονικό διάστημα της διατήρησης των παραπάνω στοιχείων και περιορισμών, οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο Ηλεκτρονικός Λογαριασμός Παίκτη καθίσταται ανενεργός, οι ενέργειες που επιτρέπεται να πραγματοποιούνται μέσω αυτού, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
9) Οι κανόνες υπεύθυνου παιχνιδιού που αφορούν τους κατόχους άδειας, όσους εκμεταλλεύονται παίγνια, τους παρόχους, τους παίκτες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τους ιδιοκτήτες των καταστημάτων, τους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs), τους διαφημιστές και κάθε εμπλεκόμενο στη σχετική διαδικασία.
10) Οι υποχρεώσεις του κατόχου ή των εκμεταλλευτών της άδειας προκειμένου να διασφαλίζεται η μη συμμετοχή σε τυχερά παίγνια ατόμων της παρ. 1 του άρθρου 33.
11) Ο έλεγχος των συμβάσεων προσχώρησης στο παίγνιο που συνάπτουν οι παίκτες με τους κατόχους των αδειών ή όσους εκμεταλλεύονται, διεξάγουν και λειτουργούν τυχερά παίγνια, με στόχο την προστασία των παικτών από καταχρηστικές ή παρακωλυτικές πρακτικές, όπως δέσμευση ποσού για επόμενο στοίχημα, καταβολή ποσού κερδών εφόσον υπερβαίνει ορισμένο ύψος κερδών.
12) Ο τρόπος ενημέρωσης των παροχών υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs) από την Ε.Ε.Ε.Π., προκειμένου να διασφαλίζεται η φραγή μη αδειοδοτημένων ιστοτόπων διεξαγωγής τυχερών παιγνίων μέσω διαδικτύου από τους χρήστες.
13) Οι απαιτούμενες προϋποθέσεις λειτουργίας και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των εξυπηρετητών (servers) και του λογισμικού των παιγνίων για τους κατόχους της άδειας και όσους εκμεταλλεύονται παίγνια είτε με παιγνιομηχανήματα είτε μέσω του διαδικτύου, καθώς και η περιοδικότητα και το ακριβές περιεχόμενο των δεδομένων που αποστέλλονται στην Ε.Ε.Ε.Π..
14) Ο προσδιορισμός πανελλαδικά των ωρών λειτουργίας των καταστημάτων, των ελαχίστων αποστάσεων μεταξύ των πιστοποιημένων καταστημάτων και αναλόγως του τύπου της πιστοποίησης, από την κύρια είσοδο σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και οικοτροφείων, η ελάχιστη επιφάνεια των χώρων διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
15) Τα θέματα του χρόνου λειτουργίας των επιχειρήσεων καζίνο εντός του έτους και του ωραρίου, καθώς και ο τρόπος και οι προϋποθέσεις πιστοποίησης των με κάθε σχέση απασχολουμένων ή συνεργαζομένων με τις επιχειρήσεις καζίνο.
16) Οι κανονιστικές αποφάσεις που προβλέπεται να εκδίδονται από τα διοικητικά όργανα οι αρμοδιότητες των οποίων μεταβιβάστηκαν στην Ε.Ε.Ε.Π. με βάση τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 92 του ν. 4182/2013 (Α΄ 185), καθώς και εκείνες που προβλέπονται στα άρθρα 16 έως 23 του ν. 3229/2004 (Α΄ 38).
17) Η εμπορική επικοινωνία των παιγνίων, τα της διαφημίσεως των παιγνίων, ιδιαίτερα των τυχερών, και οι κανόνες δεοντολογίας που πρέπει να διέπουν τις σχετικές δραστηριότητες. Η διαφήμιση πρέπει να εξασφαλίζει ένα ιδιαιτέρως αυστηρό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών στον τομέα των παιγνίων και σε κάθε περίπτωση να είναι λελογισμένη και να περιορίζεται αυστηρά σε ό,τι απαιτείται προκειμένου να κατευθυνθούν οι καταναλωτές προς τα ελεγχόμενα δίκτυα παιγνίων.
Η διαφήμιση δεν θα πρέπει να αποσκοπεί στην ενίσχυση της φυσικής ροπής των καταναλωτών προς τα παίγνια μέσω της ενθάρρυνσης της ενεργού συμμετοχής τους σε αυτά καθιστώντας μεταξύ άλλων κοινότυπα τα παίγνια ή προβάλλοντας μια θετική εικόνα σε σχέση με το γεγονός ότι τα πραγματοποιούμενα έσοδα προορίζονται για δραστηριότητες γενικού ενδιαφέροντος ή ακόμα αυξάνοντας τη δύναμη έλξης των παιγνίων μέσω διαφημιστικών μηνυμάτων που προβάλλουν παραπλανητικώς σημαντικά κέρδη.
18) Οι τεχνικές απαιτήσεις και εξασφαλίσεις για τη λειτουργία του Πληροφορικού Συστήματος Εποπτείας και Ελέγχου (Π.Σ.Ε.Ε.), ώστε να επιτυγχάνεται:
18.1) Η ηλεκτρονική παρακολούθηση όλων των μορφών παιγνίων και όλων των πιστοποιημένων παιγνιομηχανημάτων και ιστοτόπων.
18.2) Η παρακολούθηση και ο έλεγχος των παιγνιομηχανημάτων διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, που είναι εγκατεστημένα στα πιστοποιημένα καταστήματα, καθώς και η παρακολούθηση και ο έλεγχος των τυχερών παιγνίων που διεξάγονται μέσω αδειοδοτημένων ιστοτόπων. Ο χρόνος παρακολούθησης μπορεί να είναι πραγματικός ή/και μεταγενέστερος, μέσω αποθηκευμένων δεδομένων. Το είδος των δεδομένων, ο τρόπος μετάδοσης και αποθήκευσής τους, τα μέσα που χρησιμοποιούνται, ο τόπος και ο χώρος που φυλάσσονται, καθώς και κάθε σχετική λεπτομέρεια.
18.3) Ο άμεσος εντοπισμός τεχνικών και λειτουργικών προβλημάτων παιγνιομηχανημάτων και κεντρικών πληροφοριακών συστημάτων.
18.4) Η συλλογή από τα παιγνιομηχανήματα και τα Κ.Π.Σ., η αποθήκευση, ανάλυση, επεξεργασία και παρουσίαση των αναγκαίων δεδομένων, για όλες τις μορφές τυχερών παιγνίων και για όλα τα παιγνιομηχανήματα διεξαγωγής τυχερών παιγνίων και ιστοτόπους.
18.5) Η διασφάλιση της ομαλής και αξιόπιστης διεξαγωγής όλων των μορφών παιγνίων.
19) Οι ελάχιστες απαιτούμενες λειτουργικές και επιχειρησιακές δυνατότητες των Κ.Π.Σ. και του δικτύου επικοινωνιών, οι διαδικασίες εγκατάστασης, παραμετροποίησης, λειτουργίας και αναβάθμισης τους, καθώς και το επίπεδο πρόσβασης των κατόχων αδειών στα δεδομένα που συλλέγονται.
20) Το μέγιστο ποσό κέρδους που αποδίδει κάθε μορφή τυχερού παιγνίου, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής των κερδών, οι όροι μεγιστοποίησης κατά τυχαία περιοδικότητα (τζάκποτ) των κερδών που προκύπτουν στο διαδίκτυο ή από κάθε παιγνιομηχάνημα ή από όλα τα παιγνιομηχανήματα που λειτουργούν στο ίδιο πιστοποιημένο κατάστημα και οι όροι και οι τεχνικές προϋποθέσεις για την εξασφάλιση της απόδοσης του ελάχιστου αποδιδόμενου ποσοστού κέρδους της παρ. 1, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ορθή, στατιστικά αμερόληπτη και ακριβής επίτευξή του, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου και της παρ. 1.
21) Ο τρόπος, ο χρόνος και η διαδικασία ταυτοποίησης των παικτών και καταβολής των κερδών τους στους λογαριασμούς που αυτοί τηρούν σε πιστωτικό ίδρυμα ή ίδρυμα πληρωμών ή ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος.
22) Η μορφή, το περιεχόμενο, η διαδικασία έκδοσης και παραλαβής της ατομικής κάρτας παίκτη, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη λειτουργία και διασύνδεσή της με τον Ηλεκτρονικό Λογαριασμό Παίκτη, εφόσον απαιτείται.
23) Τον τύπο, τη μορφή και το περιεχόμενο των ειδικών σημάτων για τις χορηγούμενες πιστοποιήσεις.
24) Οι ειδικότερες προϋποθέσεις, τη διαδικασία, τα δικαιολογητικά και το ύψος του παραβόλου, όπου αυτό δεν προβλέπεται από ειδικότερες διατάξεις, για τη χορήγηση κάθε είδους προβλεπόμενης πιστοποίησης ή/και αδειοδότησης προσώπων, παιγνίων, τεχνικών μέσων διεξαγωγής παιγνίων, παιγνιομηχανημάτων, συστημάτων, εξοπλισμού, και καταστημάτων διεξαγωγής παιγνίων.
25) Το είδος και το ύψος των επιβαλλόμενων διοικητικών κυρώσεων, εντός των ορίων που θέτουν οι κείμενες διατάξεις, ανά παράβαση ή κατηγορία παραβάσεων ή παιγνιομηχάνημα ή ιστότοπο και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
26) Ο τρόπος και τα όργανα βεβαίωσης των παραβάσεων, τη διαδικασία ελέγχου και πιστοποίησής τους, τη διαδικασία είσπραξης των προστίμων, τον τρόπο καταβολής και την ειδικότερη διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης, κατά τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεων Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε., ν. 4978/2022, Α΄ 190), όπως και κάθε σχετική λεπτομέρεια.
27) Τα ειδικότερα θέματα του άρθρου 53 του νόμου αυτού, περιλαμβανομένων των χαρακτηριστικών, των υποχρεώσεων, των δεσμεύσεων, των περιορισμών και των απαγορεύσεων που αφορούν τους κατόχους άδειας, του ελάχιστα αποδιδόμενου στους συμμετέχοντες ποσοστού κέρδους, καθώς και των αναγκαίων πιστοποιήσεων και των υποχρεώσεων και κυρώσεων που επιβάλλονται σε τρίτους που, με οποιονδήποτε τρόπο, εμπλέκονται στη διεξαγωγή και μετάδοση των παιγνίων του άρθρου αυτού.
28) Τα θέματα λειτουργίας του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων, τις ειδικεύσεις στα αντικείμενα του ελέγχου, την περιοδικότητα συμμετοχής των Ελεγκτών στους ελέγχους, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια.
29) Ο τρόπος, η διαδικασία και τα είδη του ασκούμενου ελέγχου ορίζονται με τον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων. Οι έλεγχοι αφορούν ενδεικτικά τη νομιμότητα διεξαγωγής του παιγνίου, την τήρηση των κανόνων διεξαγωγής του, την εφαρμογή των όρων της άδειας, την οικονομική διαχείριση του παιγνίου, την απόδοση των κερδών στους παίκτες στο Δημόσιο και τους δικαιούχους φορείς του, όπως αυτές προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις, τις άδειες και τις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί μεταξύ των αδειοδοτημένων παρόχων και του Ελληνικού Δημοσίου.
30) Ο τρόπος πιστοποίησης των τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών που καθορίζει η Ε.Ε.Ε.Π. για τα κάθε είδους πληροφοριακά συστήματα των αδειοδοτημένων παρόχων παιγνίων. Κατά τη διαδικασία των πιστοποιήσεων αυτών, όπως και εκείνων των παρ. 2 και 4 του άρθρου 44 του παρόντος νόμου, καθώς και κάθε παιγνίου, εξοπλισμού ή μέσου που χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή του, η Ε.Ε.Ε.Π. μπορεί να ζητά και να δέχεται, πιστοποιήσεις, οι οποίες έχουν χορηγηθεί από ανεξάρτητα εξειδικευμένα εργαστήρια ή οργανισμούς πιστοποίησης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων. Με τον παραπάνω Κανονισμό προσδιορίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι φορείς αυτοί προκειμένου οι πιστοποιήσεις τους να γίνονται δεκτές.
31) Τα ειδικότερα κριτήρια, βάσει των οποίων ο πάροχος που κατέχει το αποκλειστικό δικαίωμα διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων στην Ελληνική Επικράτεια συμβάλλεται με πράκτορες, ιδίως δε κριτήρια δημογραφικά, ώστε να υφίσταται εύλογη σχέση ανάμεσα στον αριθμό των πρακτορείων σε κάθε περιοχή προς τον πληθυσμό της περιοχής αυτής, προκειμένου να αποτρέπεται μεγάλη συγκέντρωση πρακτορείων στην ίδια εδαφική περιοχή, κριτήρια και προϋποθέσεις για τη διασφάλιση των βασικών σκοπών και των θεμελιωδών αρχών της πρακτόρευσης τυχερών παιγνίων, ιδίως δε την εμπέδωση της δημόσιας τάξης, την προστασία του κοινού από τον εθισμό στα τυχερά παίγνια, την πρόληψη της απάτης, την καταστολή του εγκλήματος και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την προστασία των ανηλίκων και των καταναλωτών, την εξασφάλιση της διαφάνειας και του αδιάβλητου των τυχερών παιγνίων, την κανονική, απρόσκοπτη, ελεγχόμενη και ασφαλή διεξαγωγή των τυχερών παιγνίων, καθώς και τον αυστηρό έλεγχο των όρων και των προϋποθέσεων διεξαγωγής της στοιχηματικής δραστηριότητας και της συμμετοχής του κοινού σε αυτή, ώστε με τον τρόπο αυτόν να εξασφαλίζεται η ακεραιότητα των γεγονότων, τα οποία αποτελούν το αντικείμενο της στοιχηματικής δραστηριότητας, οι βασικοί κανόνες, οι όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας της επιχείρησης του πράκτορα.
32) Κάθε άλλο θέμα που από τις κείμενες διατάξεις προβλέπεται να ρυθμίζεται από τον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων ή με σχετικές με τα θέματα αυτά κανονιστικές αποφάσεις της Ε.Ε.Ε.Π.. Όπου, στις κείμενες διατάξεις, αναφέρεται ο Κανονισμός Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων εννοείται ο Κανονισμός Παιγνίων.
33) Η εξειδίκευση των ειδών του Στοιχήματος της περ. γ’ του άρθρου 25 (και ειδικότερα ο προσδιορισμός των προσφερομένων προς στοιχηματισμό γεγονότων) και των Λοιπών διαδικτυακών παιγνίων της περ. κβ’ του άρθρου 25.
34) Η ειδικότερη διαδικασία και προϋποθέσεις εγγραφής των Συνεργατών των κατόχων άδειας διεξαγωγής τυχερών παιγνίων μέσω του διαδικτύου στο σχετικό Μητρώο.
- Με τον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων ρυθμίζονται η εμπορική επικοινωνία των παιγνίων, τα της διαφημίσεως των παιγνίων, ιδιαίτερα των τυχερών, και οι κανόνες δεοντολογίας που πρέπει να διέπουν τις σχετικές δραστηριότητες.
Η διαφήμιση πρέπει να εξασφαλίζει ένα ιδιαιτέρως αυστηρό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών στον τομέα των παιγνίων και σε κάθε περίπτωση να είναι λελογισμένη και να περιορίζεται αυστηρώς σε ό,τι απαιτείται προκειμένου να κατευθυνθούν οι καταναλωτές προς τα ελεγχόμενα δίκτυα παιγνίων. Η διαφήμιση δεν θα πρέπει να αποσκοπεί στην ενίσχυση της φυσικής ροπής των καταναλωτών προς τα παίγνια μέσω της ενθάρρυνσης της ενεργού συμμετοχής τους σε αυτά καθιστώντας μεταξύ άλλων κοινότυπα τα παίγνια ή προβάλλοντας μια θετική εικόνα σε σχέση με το γεγονός ότι τα πραγματοποιούμενα έσοδα προορίζονται για δραστηριότητες γενικού ενδιαφέροντος ή ακόμα αυξάνοντας τη δύναμη έλξης των παιγνίων μέσω διαφημιστικών μηνυμάτων που προβάλλουν παραπλανητικώς σημαντικά κέρδη. Κάθε παραβίαση των προηγούμενων κανόνων επιφέρει την επιβολή κυρώσεων που καθορίζονται στον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων.
- Ο Κανονισμός Διεξαγωγής Παιγνίων και ο Οργανισμός της Ε.Ε.Ε.Π. ή οι αποφάσεις της παρ. 5 του άρθρου 54, μπορούν να ενσωματώνουν μεταβατικές περιόδους έναρξης ισχύος όλων ή ορισμένων διατάξεών τους.
- Με απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π. ορίζεται ο κώδικας της επίσημης ενιαίας ορολογίας που χρησιμοποιείται για την απεικόνιση των οικονομικών στοιχείων που αφορούν τα τυχερά παίγνια.
- Με οδηγίες της Ε.Ε.Ε.Π., που αναρτώνται σύμφωνα με τα άρθρα 75 έως 78 του ν. 4727/2020 (Α΄ 184), δύναται να εξειδικεύονται οι τεχνικές και διαδικαστικές λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων του Κανονισμού Παιγνίων, καθώς και των λοιπών, σχετικών με τα ζητήματα διοργάνωσης και διεξαγωγής των παιγνίων, αποφάσεων της Ε.Ε.Ε.Π. Οι οδηγίες της Ε.Ε.Ε.Π. έχουν δεσμευτική ισχύ για τους διοικουμένους.».
Άρθρο 63
Κατάρτιση καταλόγου μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων, αποκλεισμός πρόσβασης και έλεγχος ονομάτων χώρου – Τροποποίηση παρ. 8 και αντικατάσταση παρ. 9 άρθρου 48 ν. 4002/2011
Στο άρθρο 48 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), περί υποχρεώσεων, απαγορεύσεων και στοιχείων παικτών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 8, αα) στο πρώτο εδάφιο, i) οι λέξεις «εγγράφονται τα ονόματα χώρου (domain names) ή/και οι διευθύνσεις πρωτοκόλλου διαδικτύου (Internet Protocols)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εγγράφεται το πλήρως αναγνωρισμένο όνομα χώρου (Fully Qualified Domain names) ή/και οι διευθύνσεις πρωτοκόλλου διαδικτύου (Internet Protocols)», ii) μετά τις λέξεις «μη αδειοδοτημένων ιστοτόπων» προστίθενται οι λέξεις «και εφαρμογών κινητών συσκευών», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, i) η λέξη «ιστοτόπων» αντικαθίσταται από τη λέξη «ανωτέρω», ii) οι λέξεις «παραγράφου 8 του άρθρου αυτού» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρ. 7», αγ) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο, τέταρτο, πέμπτο και έκτο, β) η παρ. 9 αντικαθίσταται και οι παρ. 8 και 9 διαμορφώνονται ως εξής:
«8. Προκειμένου για μη αδειοδοτημένους παρόχους τυχερών παιγνίων μέσω του διαδικτύου, στον παραπάνω κατάλογο (black list) εγγράφεται το πλήρως αναγνωρισμένο όνομα χώρου (Fully Qualified Domain names) ή/και οι διευθύνσεις πρωτοκόλλου διαδικτύου (Internet Protocols) των μη αδειοδοτημένων ιστοτόπων και εφαρμογών κινητών συσκευών που παρέχουν υπηρεσίες τυχερών παιγνίων, ανεξαρτήτως των επιβαλλομένων διοικητικών κυρώσεων. Επιπλέον, στον κατάλογο, πέραν των ανωτέρω, εγγράφονται και τα φυσικά και νομικά πρόσωπα της παρ. 7. Περαιτέρω, ο κατάλογος αναγράφει υποχρεωτικά, όταν είναι διαθέσιμα, τα πρόσωπα που διοργανώνουν ή/και διεξάγουν ή/και προωθούν χωρίς άδεια, επίγεια ή και διαδικτυακά, τυχερά παίγνια στην Ελληνική Επικράτεια κατά την έννοια των περ. ιη) και ιθ) του άρθρου 25, ή/και τους νόμιμους εκπροσώπους, διαχειριστές, μέλη διοικητικού συμβουλίου, εταίρους και μετόχους των προσώπων αυτών, καθώς και κάθε είδους παράβαση που έχει διαπιστωθεί και κύρωση που έχει επιβληθεί. Τα πλήρως αναγνωρισμένα ονόματα χώρου που περιλαμβάνονται στον κατάλογο μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων (Black list), καταχωρίζονται σε ειδική ζώνη πολιτικής αποκλεισμού (Response Policy Zone) σε διακομιστή ονομάτων χώρου (DNS Server) της Ε.Ε.Ε.Π.. Ο διακομιστής ενημερώνει τους διακομιστές ονομάτων χώρου (DNS Servers) των παρόχων υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs) στην Ελλάδα, προκειμένου να διασφαλίζεται ο αποκλεισμός της πρόσβασης στις σχετικές ιστοσελίδες και στις εφαρμογές κινητών συσκευών. Με απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π., κατόπιν απλής γνώμης της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.), ρυθμίζονται οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές της διασύνδεσης κάθε αρμόδιου φορέα, υπηρεσίας ή Αρχής με τον διακομιστή ονομάτων χώρου της Ε.Ε.Ε.Π., καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας.
- Η Ε.Ε.Ε.Π. συντάσσει και αναθεωρεί κατάσταση, στην οποία περιλαμβάνονται λέξεις – κλειδιά (keywords), που παραπέμπουν, άμεσα ή έμμεσα, σε διοργάνωση και διεξαγωγή τυχερών παιγνίων. H Ε.Ε.Τ.Τ. ενημερώνει την Ε.Ε.Ε.Π. μία φορά την εβδομάδα για κάθε εκχωρημένο όνομα χώρου με κατάληξη .gr ή .ελ, καθώς και οποιουδήποτε άλλου χώρου ή υποχώρου χορηγηθεί στην Ελλάδα για το οποίο υποβάλλεται δήλωση καταχώρησης στο οικείο μητρώο σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Η Ε.Ε.Ε.Π. βάσει της ανωτέρω ενημέρωσης ελέγχει όλα τα ονόματα χώρου προκειμένου να διαπιστώσει εάν αυτά παραπέμπουν με οποιονδήποτε τρόπο, κατ’ όνομα και περιεχόμενο, σε μη αδειοδοτημένη διοργάνωση και διεξαγωγή τυχερών παιγνίων και, στην περίπτωση που αυτό διαπιστωθεί, αποστέλλει σχετική εντολή στην αρμόδια υπηρεσία της Ε.Ε.Τ.Τ., προκειμένου να εκτελέσει την εντολή και να προβεί στην προσωρινή απενεργοποίηση και απαγόρευση διαγραφής των συγκεκριμένων ονομάτων χώρου για διάστημα δύο (2) μηνών και στη διαγραφή τους μετά την πάροδο των δύο μηνών από το Μητρώο Ονομάτων Χώρου με κατάληξη .gr ή .ελ.
Με απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π., μετά από γνώμη της Ε.Ε.Τ.Τ., ρυθμίζονται οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές διαχείρισης και επεξεργασίας των ονομάτων χώρου που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας, η ταξινόμηση των ονομάτων χώρου σε κατηγορίες κινδύνου μη αδειοδοτημένης διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, οι τρόποι ενημέρωσης των κατόχων των ονομάτων χώρου και της Ε.Ε.Τ.Τ., τα στοιχεία και δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλει ο κάτοχος του ονόματος χώρου προκειμένου να αποδείξει ότι το συγκεκριμένο όνομα δεν εμπίπτει στη μη αδειοδοτημένη διοργάνωση και διεξαγωγή τυχερών παιγνίων, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας.».
Άρθρο 64
Κατασχεμένα χρήματα παικτών – Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 49 ν. 4002/2011
Στην παρ. 3 του άρθρου 49 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), περί μεταφορών χρημάτων, προστίθενται νέα εδάφια, τέταρτο και πέμπτο και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Ο κάτοχος της άδειας διατηρεί ίδιο λογαριασμό, καθώς και ξεχωριστό λογαριασμό παικτών σε πιστωτικό ίδρυμα ή ίδρυμα πληρωμών ή ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος που είναι εγκατεστημένο και λειτουργεί νόμιμα στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Τα ποσά που βρίσκονται κατατεθειμένα στον λογαριασμό παικτών πρέπει τουλάχιστον να εξισώνονται με το συνολικό ποσό με το οποίο είναι πιστωμένοι οι ηλεκτρονικοί λογαριασμοί των παικτών. Όταν το ποσό που βρίσκεται κατατεθειμένο στον λογαριασμό παικτών παρουσιάζει έλλειμμα σε σχέση με το συνολικό ποσό με το οποίο είναι πιστωμένοι οι ηλεκτρονικοί λογαριασμοί παικτών που διατηρεί ο κάτοχος της άδειας, ο κάτοχος της άδειας υποχρεούται να αναπληρώσει το έλλειμμα με δικά του ποσά, μέσα σε τρεις (3) ημέρες.
Τα ποσά που είναι κατατεθειμένα στον ξεχωριστό λογαριασμό παικτών που τηρείται σε πιστωτικό ίδρυμα από τον κάτοχο της άδειας και αποτελούν χρήματα του λογαριασμού παικτών, στην περίπτωση οφειλών του κατόχου της άδειας προς το Ελληνικό Δημόσιο ή/και την Ε.Ε.Ε.Π. ή στην περίπτωση ανάκλησης της άδειας του κατόχου άδειας μέσω διαδικτύου, δεν κατάσχονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) σύμφωνα με τα άρθρα 30 έως 37 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190) και δεν δεσμεύονται από την Α.Α.Δ.Ε. σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Κ.Φ.Δ., ν. 5104/2024, Α΄ 58). Στην περίπτωση ανάκλησης της άδειας του κατόχου, τα εν λόγω ποσά αποδίδονται στην Ε.Ε.Ε.Π. κατόπιν έγγραφου αιτήματος του Προέδρου της Ε.Ε.Ε.Π. προς τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών όπου τηρείται ο εν λόγω λογαριασμός παικτών, ώστε να ολοκληρώνεται ακολούθως από την Ε.Ε.Ε.Π. η απόδοσή τους στους δικαιούχους αυτών.».
Άρθρο 65
Επιστροφή προκαταβλητέων ετήσιων τελών λειτουργίας – Προσθήκη παρ. 14 στο άρθρο 50 του ν. 4002/2011
Στο άρθρο 50 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), περί παραβόλων, τελών, συμμετοχής του Δημοσίου στα έσοδα και φόρων, προστίθεται παρ. 14 ως εξής:
«14. Σε περίπτωση υποχρεωτικής αναστολής λειτουργίας καταστήματος διεξαγωγής παιγνίων, η οποία δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του φορέα εκμετάλλευσης, τα ετήσια τέλη λειτουργίας των καταστημάτων που έχουν τυχόν προκαταβληθεί, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 και τον Κανονισμό Παιγνίων, συμψηφίζονται για τον χρόνο της αναστολής με μελλοντικά προκαταβλητέα ετήσια τέλη, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος του φορέα εκμετάλλευσης προς την Ε.Ε.Ε.Π. Με απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π. καθορίζεται κάθε σχετική λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας. Η παρούσα καταλαμβάνει και την περίοδο αναστολής λειτουργίας των ανωτέρω καταστημάτων λόγω των μέτρων κατά της διασποράς του κορονοϊού COVID-19.».
Άρθρο 66
Μέτρα αντιμετώπισης της παράνομης διοργάνωσης και διεξαγωγής παιγνίων – Διοικητικές κυρώσεις σε παρόχους διαδικτύου και διαφημιζόμενους – Τροποποίηση άρθρου 51 ν. 4002/2011
Στο άρθρο 51 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), περί διοικητικών κυρώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθενται παρ. 2α και 2β, β) η παρ. 5 αντικαθίσταται, γ) προστίθενται παρ. 7α και 7β, και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 51 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 51
Διοικητικές κυρώσεις
- Αν παραβιάζονται οι διατάξεις της κάθε φορά ισχύουσας νομοθεσίας περί παιγνίων ή των κανονιστικών αποφάσεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή τους ή των όρων των αδειών, η Ε.Ε.Ε.Π. με απόφασή της:
α) επιβάλει κατ΄ αποκοπήν πρόστιμο από χίλια (1.000) έως δύο εκατομμύρια (2.000.000) ευρώ ή σε ποσοστό επί των ακαθαρίστων εισπράξεων, ανά παράβαση ή και ανά παιγνιομηχάνημα, ανάλογα με τη βαρύτητα και τη συχνότητα της παράβασης, ή και
β) ανακαλεί προσωρινά μέχρι τρεις (3) μήνες ή οριστικά την άδεια, ανάλογα με τη βαρύτητα και τη συχνότητα της παράβασης.
Η προσφυγή, ως διαφορά ουσίας, κατά απόφασης της Ε.Ε.Ε.Π. ασκείται στα τακτικά διοικητικά Δικαστήρια, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις.
Με τον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων καθορίζονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες το πρόστιμο επιβάλλεται ανά παράβαση ή ανά παιγνιομηχάνημα και εξειδικεύονται οι επιβαλλόμενες διοικητικές κυρώσεις της παραγράφου αυτής ανά παράβαση ή ανά κατηγορίες παραβάσεων και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.
Η Ε.Ε.Ε.Π. μπορεί, κατά την κρίση της, πριν την επιβολή διοικητικής κύρωσης για τις παραβάσεις να προβαίνει στην παροχή οδηγιών, κατευθύνσεων και συστάσεων προκειμένου οι παραβάτες να συμμορφωθούν. Η παρόλα αυτά μη συμμόρφωση, αποτελεί επιβαρυντική περίπτωση κατά την επιβολή της διοικητικής κύρωσης.
- [Καταργήθηκε].
2α. Αν διαπιστωθεί ότι διοργανώνονται, διεξάγονται, εγκαθίστανται ή λειτουργούν παίγνια, τεχνικά – ψυχαγωγικά ή τυχερά, χωρίς την προβλεπόμενη άδεια ή/και πιστοποίηση του καταστήματος και των παιγνίων κατά παράβαση του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου που καθορίζει τις προϋποθέσεις της νόμιμης διοργάνωσης και διεξαγωγής παιγνίων στην ελληνική επικράτεια, και, επιπλέον, υπάρχουν εύλογες ενδείξεις ότι υφίσταται κίνδυνος συνέχισης της παράνομης διοργάνωσης και διεξαγωγής των εν λόγω παιγνίων, τα αρμόδια όργανα της παρ. 1 του άρθρου 52Α διατάσσουν επιτόπου και για χρονικό διάστημα έως ένα (1) έτος τη σφράγιση του καταστήματος όπου διεξάγονταν παρανόμως τα εν λόγω παίγνια. Στην περίπτωση αυτή, δεν επιβάλλονται οι λοιπές διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο παρόν και στον Κανονισμό Παιγνίων. Αντίγραφα του υποβλητικού της σχετικής δικογραφίας στον Εισαγγελέα εγγράφου και της έκθεσης σφράγισης αποστέλλονται στον οικείο Δήμο, ο οποίος προβαίνει άμεσα και στην αφαίρεση της αδείας ή των τυχόν περισσοτέρων αδειών λειτουργίας που έχουν χορηγηθεί στο κατάστημα.
Η μεταβολή στο πρόσωπο του ιδιοκτήτη του καταστήματος ή του κατόχου της άδειας που αφορά η σφράγιση δεν επηρεάζει την ισχύ της πράξης επιβολής της. Ένδικα μέσα κατά διοικητικών πράξεων που αφορούν σφράγιση καταστήματος λόγω παράνομης διεξαγωγής και διοργάνωσης τυχερών παιγνίων δεν έχουν ανασταλτικό χαρακτήρα. Η σφράγιση του καταστήματος δεν διατάσσεται, αν η παράνομη διεξαγωγή τεχνικών-ψυχαγωγικών ή τυχερών παιγνίων μπορεί να αποκλεισθεί με άλλα πρόσφορα μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 52Α. Στην περίπτωση αυτή δύναται να επιβληθούν στον ιδιοκτήτη του καταστήματος οι λοιπές διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο παρόν και στον Κανονισμό Παιγνίων.
2β. Η απόφαση επιβολής της διοικητικής κύρωσης της σφράγισης από την αρμόδια αστυνομική αρχή του τόπου της έδρας του καταστήματος επιδίδεται αμελλητί στον ιδιοκτήτη ή στον νόμιμο εκπρόσωπο ή σε εργαζόμενο του καταστήματος με πρόσκληση προκειμένου να υποβληθούν από αυτόν εγγράφως τυχόν αντιρρήσεις. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προστασίας του Πολίτη καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι σχετικά με τη διαδικασία ελέγχου, διαπίστωσης και βεβαίωσης των παραβάσεων, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων.
- Όποιος διεξάγει τυχερά παίγνια χωρίς τη χρήση και τον έλεγχο των ατομικών καρτών παίκτη των συμμετεχόντων τιμωρείται με πρόστιμο ύψους πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ έως και επτά χιλιάδων (7.000) ευρώ ανά διαπιστωμένη παράβαση. Η συχνή και σε πολλούς πελάτες παράλειψη απαίτησης κάρτας παίκτη μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή ισχύος της άδειας μέχρι και σε οριστική ανάκλησή της, καθώς και σε προσωρινό ή οριστικό κλείσιμο του καταστήματος.
- Όσοι παραβαίνουν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρ. 5 του άρθρου 32 τιμωρούνται με πρόστιμο, ύψους χιλίων (1.000) ευρώ έως και δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ ανά διαπιστωμένη παράβαση.
- Στους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs), που δεν προβαίνουν άμεσα σε διακοπή πρόσβασης ή αναστολή λειτουργίας μη αδειοδοτημένων ιστοτόπων διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, όπως αυτοί αναφέρονται στον κατάλογο μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων (black list) που τηρεί η Ε.Ε.Ε.Π. σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις παρ. 7 και 8 του άρθρου 48 ή κατ’ εφαρμογή των διαδικασιών που προβλέπονται στην παρ. 9 του άρθρου 48, επιβάλλεται πρόστιμο που ορίζεται με τον Κανονισμό Παιγνίων.
Ως πάροχοι υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο νοούνται όλοι οι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Παρόχων Δικτύων και Υπηρεσιών Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών που τηρεί η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 120 του ν. 4727/2020 (Α΄ 184) και έχουν λάβει Γενική Άδεια για την παροχή των υπηρεσιών: α) Σταθερές Υπηρεσίες Πρόσβασης στο Διαδίκτυο και β) Κινητές Υπηρεσίες Πρόσβασης στο Διαδίκτυο, όπως αυτές προβλέπονται στην ενότητα Γ΄ του Παραρτήματος Α΄ της υπ’ αρ. 1183/2/2.2.2026 απόφασης της Ε.Ε.Τ.Τ. «Τροποποίηση και κωδικοποίηση της απόφασης της ΕΕΤΤ ΑΠ 991/4/2021 «Κανονισμός Γενικών Αδειών» (Β΄ 2265)» (Β΄ 701).
- Όσοι παραβαίνουν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 49 τιμωρούνται με πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ έως και χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ ανά διαπιστωμένη παράβαση.
- Σε περίπτωση που οι κάτοχοι άδειας δεν εγκαθιστούν τεχνική υποδομή διεξαγωγής τυχερών παιγνίων με παιγνιομηχανήματα ή μέσω του διαδικτύου, που να συνδέεται μέσω Κεντρικών Πληροφορικών Συστημάτων με το Π.Σ.Ε.Ε., υπόκεινται σε ποινή προστίμου ύψους από εκατό χιλιάδων (100.000) έως και πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ, καθώς και σε προσωρινή παύση λειτουργίας ή οριστική ανάκληση της αδείας, από την Ε.Ε.Ε.Π..
7α. Όσοι, με οποιοδήποτε μέσο και τρόπο, προβαίνουν σε εμπορική επικοινωνία και εν γένει προώθηση σε τρίτους της δυνατότητας διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων από πρόσωπα που δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο της παρ. 6 του άρθρου 48 ή στο Μητρώο Συνεργατών του άρθρου 45Α, τιμωρούνται με πρόστιμο ύψους από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά διαπιστωμένη παράβαση.
7β. Στα πρόσωπα που διαθέτουν άδεια καταλληλότητας σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Κανονισμό Παιγνίων και συνεργάζονται ή παρέχουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, μέσω λογισμικού ή άλλου μέσου, σε πρόσωπα που διοργανώνουν ή διεξάγουν παίγνια μέσω μη αδειοδοτημένων ιστοτόπων ή εφαρμογών κινητών συσκευών, όπως αυτοί αναφέρονται στον οικείο κατάλογο (black list) που τηρεί η Ε.Ε.Ε.Π. σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις παρ. 7 και 8 του άρθρου 48 ή κατ’ εφαρμογή των διαδικασιών που προβλέπονται στην παρ. 9 του άρθρου 48, επιβάλλονται αυτοδικαίως ανάκληση της άδειας καταλληλότητας και πρόστιμο που ορίζεται με τον Κανονισμό Παιγνίων.
- Με τον Κανονισμό Διεξαγωγής και Ελέγχου Παιγνίων καθορίζονται ο τρόπος και τα όργανα βεβαίωσης της παράβασης, η διαδικασία ελέγχου, πιστοποίησης παραβάσεων και επιβολής προστίμων, το ύψος και τα κριτήρια επιμέτρησης των προστίμων, η διαδικασία είσπραξής τους, ο τρόπος καταβολής και η ειδικότερη διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης, κατά τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεων Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε.), όπως και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή του άρθρου αυτού.».
Άρθρο 67
Ποινικές κυρώσεις παράνομης διοργάνωσης, διεξαγωγής ή συμμετοχής σε παίγνια – Τροποποίηση άρθρου 52 ν. 4002/2011
Στο άρθρο 52 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), περί ποινικών κυρώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 2, οι λέξεις «από 100.000 έως και 200.000 ευρώ» διαγράφονται, γ) στην παρ. 3, γα) οι λέξεις «τριών (3) μηνών και με χρηματική ποινή από 5.000 έως 20.000 ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή», γβ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, δ) στην παρ. 4, μετά τις λέξεις «χρηματική ποινή», οι λέξεις «από 5.000 έως 50.000 ευρώ» διαγράφονται, ε) στην παρ. 5, οι λέξεις «τριών ετών και με χρηματική ποινή από 150.000 έως 200.000» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο (2) ετών και με χρηματική τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000)», στ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 6, οι λέξεις «τριών ετών και με χρηματική ποινή από 100.000 έως 200.000» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000)», ζ) στην παρ. 7, ζα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «από 100.000 έως 200.000» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000)», ζβ) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, η) στην παρ. 8, ηα) οι λέξεις «κάθειρξη έως δέκα ετών και χρηματική ποινή από 200.000 έως 300.000» αντικαθίστανται από τις λέξεις «φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή από είκοσι χιλιάδες (20.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000)», ηβ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, θ) στην παρ. 9, θα) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, θβ) στο νέο τρίτο εδάφιο, οι λέξεις «παραβιάζεται η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παραβιάζονται τα οριζόμενα στο πρώτο και στο δεύτερο εδάφια,», ι) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 10, οι λέξεις «Αν παραβιάζεται η διάταξη του προηγουμένου εδαφίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Σε περίπτωση παράβασης του πρώτου εδαφίου,», ια) στην παρ. 12 προστίθεται δεύτερο εδάφιο, ιβ) προστίθενται παρ. 13 και 14 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 52 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 52
Ποινικές Κυρώσεις
- Απαγορεύεται η διοργάνωση και η διεξαγωγή παιγνίων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια ή/και πιστοποίηση.
α) Όποιος διεξάγει παίγνια χωρίς την απαιτούμενη προς τούτο άδεια ή/και πιστοποίηση τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ έως πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, ανεξάρτητα από τον τρόπο ή το μέσο της διεξαγωγής των παιγνίων.
β) Αν τα παίγνια που διεξάγονται είναι τυχερά, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και με χρηματική ποινή από πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ έως και επτακόσιες χιλιάδες (700.000) ευρώ, ανεξάρτητα από τον τρόπο ή το μέσο διεξαγωγής των παιγνίων.
γ) Αν η διοργάνωση ή η διεξαγωγή παιγνίων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια ή/και πιστοποίηση τελείται κατ’ επάγγελμα ή σε εμπορική κλίμακα ή με συμμετοχή ανήλικων παικτών ή σε κατάστημα που επαναλειτουργεί μετά από παραβίαση της σφράγισης που επέβαλλαν τα ελεγκτικά όργανα, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και με χρηματική ποινή από εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ έως και οκτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ, ανεξάρτητα από τον τρόπο ή το μέσο διεξαγωγής των παιγνίων.
δ) Όποιος διοργανώνει παίγνια, χωρίς τις απαιτούμενες άδειες ή/και πιστοποιήσεις, χωρίς αυτά να διεξάγονται, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και με χρηματική ποινή. Εφόσον τα παίγνια που διοργανώνονται είναι τυχερά, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δυο (2) ετών και με χρηματική ποινή.
ε) Όποιος διεξάγει τυχερά παίγνια μέσω ραδιοτηλεοπτικών μέσων, χωρίς την απαιτούμενη προς τούτο άδεια, κατά παράβαση του άρθρου 53, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή από πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ έως επτακόσιες χιλιάδες (700.000) ευρώ.
στ) Το Δικαστήριο διατάσσει επίσης τη δήμευση του εξοπλισμού, των επίπλων και σκευών του παραβάτη διενεργείας παιγνίων.
- Όποιος προβαίνει σε εμπορική επικοινωνία για τυχερά παίγνια τα οποία διοργανώνονται ή διεξάγονται χωρίς άδεια, είτε ως διαφημιστής είτε ως διαφημιζόμενος, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή.
- Όποιος μετέχει σε τυχερό παίγνιο, το οποίο διοργανώνεται χωρίς άδεια από την Ελληνική Δημοκρατία, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή. Σε περίπτωση υποτροπής επιβάλλονται σε βάρος του υπότροπου ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή από πέντε χιλιάδες (5.000) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ.
- Όποιος εγκαθιστά ή λειτουργεί τεχνικά – ψυχαγωγικά παίγνια χωρίς την κατάλληλη πιστοποίηση είτε του παιγνίου είτε του παιγνιομηχανήματος είτε του χώρου, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή ανά παιγνιομηχάνημα.
- Όποιος εγκαθιστά ή λειτουργεί τυχερά παίγνια με παιγνιομηχανήματα χωρίς την κατάλληλη πιστοποίηση είτε του παιγνίου είτε του παιγνιομηχανήματος είτε του καταστήματος, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ανά παιγνιομηχάνημα.
- Όποιος επιτρέπει την πρόσβαση σε παίγνια ατόμων της παραγράφου 1 του άρθρου 33, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
Με τις ίδιες ποινές τιμωρείται και όποιος παραχωρεί στα παραπάνω άτομα κάρτα παίκτη για τη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων, η οποία του ανήκει ή ανήκει σε τρίτο, καθώς και ο τρίτος, αν γνώριζε την παραχώρηση αυτή.
- Όποιος μετέχει σε παίγνια μέσω παρενθέτου φυσικού ή νομικού προσώπου τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ. Με τις ίδιες ποινές τιμωρείται και το παρένθετο φυσικό πρόσωπο και αν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, τα πρόσωπα που καθορίζονται ως αυτουργοί με την παρ. 11.
- Όποιος, ακόμη και εάν είναι κάτοχος άδειας διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, μετατρέπει τεχνικό – ψυχαγωγικό παιγνιομηχάνημα σε τυχερό, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή από είκοσι χιλιάδες (20.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής, τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα (10) ετών και με χρηματική ποινή από πενήντα χιλιάδες (50.000) έως και εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ.
- Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, απαγορεύεται στα πιστωτικά ιδρύματα ή τα ιδρύματα πληρωμών που είναι εγκατεστημένα και λειτουργούν νόμιμα στην Ελλάδα να πραγματοποιούν πληρωμές των ποσών συμμετοχής και απόδοσης κέρδους που απορρέουν από τη συμμετοχή σε τυχερά παίγνια στους λογαριασμούς που τηρούν σε αυτά πάροχοι τυχερών παιγνίων μέσω του διαδικτύου, οι οποίοι δεν έχουν λάβει άδεια σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και για τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος που είναι εγκατεστημένα ή λειτουργούν νόμιμα στην Ελλάδα μέσω διασυνοριακής ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Αν παραβιάζονται τα οριζόμενα στο πρώτο και στο δεύτερο εδάφια, τα πρόσωπα που ορίζονται στην παρ. 11 τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή ίση με το δεκαπλάσιο του ποσού που διακινήθηκε παρανόμως και κατ’ ελάχιστον ίσο με εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ ανά παράβαση.
- Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, απαγορεύεται στους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs) σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του ν. 2238/1994, να επιτρέπουν την πρόσβαση σε παρόχους τυχερών παιγνίων μέσω του διαδικτύου, οι οποίοι δεν έχουν λάβει άδεια σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και αναφέρονται στον οικείο κατάλογο (black list) που τηρεί η Ε.Ε.Ε.Π.. Σε περίπτωση παράβασης του πρώτου εδαφίου, τα πρόσωπα που ορίζονται στην παρ. 11 τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή από εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ μέχρι πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ ανά παράβαση.
- Προκειμένου περί νομικών προσώπων, ως αυτουργοί των αδικημάτων των προηγουμένων παραγράφων θεωρούνται οι διευθύνοντες, εντεταλμένοι και συμπράττοντες σύμβουλοι ή οι πρόεδροι των διοικητικών συμβουλίων ή οι γενικοί διευθυντές και διευθυντές ή εν γένει κάθε εντεταλμένο πρόσωπο είτε άμεσα από τον νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση στη διοίκηση ή στη διαχείριση του νομικού προσώπου. Εάν ελλείπουν όλα τα παραπάνω πρόσωπα, ως αυτουργοί θεωρούνται τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων αυτών, εφόσον ασκούν πράγματι προσωρινά ή διαρκώς ένα από τα ως άνω καθήκοντα.
- Στην περίπτωση των κακουργημάτων του παρόντος άρθρου για την περάτωση της κύριας ανάκρισης και την εισαγωγή της υπόθεσης στο ακροατήριο εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, περί κατ’ εξαίρεση περάτωσης της κύριας ανάκρισης. Σε κάθε άλλη περίπτωση εφαρμόζονται οι ανάλογες διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
- Όποιος, με οποιονδήποτε τρόπο, καθυστερεί, αποφεύγει, παρεμποδίζει ή ματαιώνει τον έλεγχο των αρμοδίων ελεγκτικών οργάνων για παραβάσεις του παρόντος νόμου, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή. Σε περίπτωση καταδίκης για την πράξη του πρώτου εδαφίου, η ποινή δεν μετατρέπεται και δεν αναστέλλεται: α) όταν ο δράστης τελεί κατ’ εξακολούθηση τις πράξεις αυτές, όπως προκύπτει από προηγούμενες αμετάκλητες καταδίκες του μέσα στα τελευταία πέντε (5) χρόνια ή β) όταν από τις περιστάσεις τέλεσής της, από τα αίτια που ώθησαν τον δράστη σε αυτή και την προσωπικότητά του προκύπτει αντικοινωνικότητα αυτού και σταθερή ροπή του σε διάπραξη νέων εγκλημάτων στο μέλλον.
- Οι πάροχοι που κατέχουν το αποκλειστικό δικαίωμα διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων στην Ελληνική Επικράτεια μπορούν να παρίστανται προς υποστήριξη της κατηγορίας σε δικές για παραβάσεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο, στο μέτρο που οι εν λόγω παραβάσεις σχετίζονται με δραστηριότητες που άπτονται του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου διεξαγωγής και διοργάνωσης των τυχερών παιγνίων και των προβλεπόμενων δικαιωμάτων τους.».
Άρθρο 68
Ανακριτικές αρμοδιότητες του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων – Προσθήκη παρ. 7 στο άρθρο 23Α του ν. 4141/2013
Στο άρθρο 23Α του ν. 4141/2013 (Α΄ 81), περί ρυθμίσεων για το Σώμα Ελεγκτών Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, προστίθεται παρ. 7 ως εξής:
«7. Εφόσον από τους ελέγχους που διενεργούνται από το Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων της Ε.Ε.Ε.Π., προκύπτουν ενδείξεις, υπόνοιες ή στοιχεία τέλεσης των ποινικών αδικημάτων του άρθρου 52 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180) από τα πρόσωπα της παρ. 11 του ίδιου άρθρου, τα Μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, ενεργούν ως ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι της παρ. 1 του άρθρου 31 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α΄ 96).».
Άρθρο 69
Κέρδη από λοιπά διαδικτυακά παίγνια – Τροποποίηση περ. γ) άρθρου 120 Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας
Στην περ. γ) του άρθρου 120 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130), περί υπολογισμού φόρου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) μετά τις λέξεις «στον Ηλεκτρονικό Λογαριασμό Παίκτη» προστίθενται οι λέξεις «και προέρχονται από παιγνιομηχανήματα του άρθρου 39 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180)», β) προστίθεται δεύτερο εδάφιο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η περ. γ) διαμορφώνεται ως εξής:
«γ) Τα κέρδη της περ. γ), που καταβάλλονται ή πιστώνονται στον Ηλεκτρονικό Λογαριασμό Παίκτη και προέρχονται από παιγνιομηχανήματα του άρθρου 39 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), υποβάλλονται σε φόρο, μετά την αφαίρεση αφορολόγητου ποσού εκατό (100) ευρώ, αυτοτελώς ανά παικτική συνεδρία, με συντελεστή δεκαπέντε τοις εκατό (15%), εφόσον πρόκειται για κέρδη μέχρι πεντακόσια (500) ευρώ, και με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), εφόσον πρόκειται για κέρδη από πεντακόσια ευρώ και ένα λεπτό (500,01) και πάνω. Τα κέρδη της περ. γ), που καταβάλλονται ή πιστώνονται στον Ηλεκτρονικό Λογαριασμό Παίκτη και προέρχονται από τα Λοιπά Διαδικτυακά Παίγνια της περ. (κβ) του άρθρου 25 του ν. 4002/2011, υποβάλλονται σε φόρο, μετά την αφαίρεση αφορολόγητου ποσού εκατό (100) ευρώ, αυτοτελώς ανά παικτική συνεδρία, με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), εφόσον πρόκειται για κέρδη μέχρι πεντακόσια (500) ευρώ, και με συντελεστή τριάντα τοις εκατό (30%), εφόσον πρόκειται για κέρδη από πεντακόσια ευρώ και ένα λεπτό (500,01) και πάνω.





Η Hellenic Online Gaming Association (HOGA) είναι ο σύνδεσμος των αδειοδοτημένων παρόχων διαδικτυακών τυχερών παιγνίων στην Ελλάδα. Τα μέλη μας εκπροσωπούν περισσότερο από το 80% της νόμιμης αγοράς, λειτουργούν υπό το πλήρες εποπτικό πλαίσιο της ΕΕΕΠ και συνεισφέρουν σημαντικά στα δημόσια έσοδα, στη διασφάλιση της διαφάνειας και στην προστασία των καταναλωτών.
Η HOGA και τα μέλη της τάσσονται με σαφήνεια υπέρ του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, θεωρώντας ότι κινείται στη σωστή κατεύθυνση και ότι τα μέτρα που περιλαμβάνει θα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αντιμετώπιση του φαινομένου.
Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει το πρόβλημα συνολικά, καλύπτοντας ολόκληρη την αλυσίδα της παράνομης δραστηριότητας: από τους ίδιους τους παρόχους, έως τα δίκτυα διανομής και τα μέσα πληρωμής. Ειδικότερα, αξιολογούμε θετικά:
Το πάγωμα πληρωμών από και προς μη αδειοδοτημένους παρόχους, το οποίο θίγει άμεσα τη χρηματοοικονομική υποδομή της παράνομης αγοράς.
την επέκταση του αποκλεισμού και στις εφαρμογές κινητών συσκευών, εκεί όπου έχει μεταφερθεί σήμερα μεγάλο μέρος της παράνομης δραστηριότητας.
τη δυνατότητα προληπτικής παρέμβασης μέσω της συστηματικής παρακολούθησης νέων domain ονομάτων, ώστε να μην αναμένεται η πλήρης ανάπτυξη της παράνομης δραστηριότητας πριν την ανάληψη δράσης.
τη σαφή και αυστηρή ποινική ευθύνη για όσους προωθούν ή διευκολύνουν παράνομες πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένων των των παρόχων υπηρεσιών διαδικτύου.
Θεωρούμε ότι η συνολική αρχιτεκτονική του νομοσχεδίου, εφόσον εφαρμοστεί με συνέπεια, έχει τη δυνατότητα να αλλάξει σημαντικά τη δυναμική της αγοράς, υπέρ του νόμιμου και ελεγχόμενου παιχνιδιού.
Στο πνεύμα της εποικοδομητικής συμμετοχής της, η HOGA περιορίζεται σε δύο στοχευμένες παρατηρήσεις, οι οποίες αφορούν αποκλειστικά την πρακτική αποτελεσματικότητα και την αναλογικότητα συγκεκριμένων διατάξεων.
Πρώτον, ως προς τον μηχανισμό αποκλεισμού πρόσβασης του άρθρου 63.
Η HOGA αποτιμά ως ιδιαίτερα θετική την καθιέρωση φραγής μέσω Response Policy Zone και τη διασύνδεσή της με τους διακομιστές ονομάτων χώρου των παρόχων υπηρεσιών διαδικτύου.
Παρατηρεί, ωστόσο, ότι ο αποκλεισμός που λειτουργεί αμιγώς σε επίπεδο DNS, αν και απαραίτητος, καταστρατηγείται με απλά τεχνικά μέσα από την πλευρά του χρήστη, ιδίως μέσω υπηρεσιών εικονικού ιδιωτικού δικτύου (VPN), εναλλακτικών διακομιστών DNS ή διακομιστών μεσολάβησης (proxy). Χωρίς πρόβλεψη για την αντιμετώπιση των μεθόδων αυτών, ο μηχανισμός ενδέχεται να μην αποδίδει το επιδιωκόμενο ουσιαστικό αποτέλεσμα, δηλαδή την πραγματική παρεμπόδιση της πρόσβασης παικτών από την Ελλάδα σε μη αδειοδοτημένους ιστοτόπους και εφαρμογές, και να διατηρεί κυρίως τυπική ισχύ.
Προτείνεται, επομένως, να προβλεφθεί ρητά ότι η Ε.Ε.Ε.Π., σε συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) και τους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου, δύναται να εξειδικεύει και να εφαρμόζει συμπληρωματικές τεχνικές και λειτουργικές μεθόδους αποκλεισμού, πέραν εκείνου σε επίπεδο DNS, ώστε ο μηχανισμός να καθίσταται ανθεκτικός στην καταστρατήγηση.
Στις μεθόδους αυτές θα μπορούσε να περιλαμβάνεται, ενδεικτικά, ο εντοπισμός και η αντιμετώπιση της πρόσβασης που πραγματοποιείται μέσω VPN, proxy ή εναλλακτικών διακομιστών DNS, με τα επιμέρους τεχνικά ζητήματα να ρυθμίζονται με κανονιστική πράξη της Ε.Ε.Ε.Π. κατόπιν γνώμης της Ε.Ε.Τ.Τ. και με πλήρη σεβασμό των αρχών της αναλογικότητας, της προστασίας του απορρήτου των επικοινωνιών και της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η ενίσχυση του πλαισίου αποκλεισμού παράγει απτά αποτελέσματα στην πράξη.
Δεύτερον, ως προς τη φορολόγηση των κερδών των παικτών του άρθρου 69.
Η HOGA κατανοεί τους δημοσιονομικούς και κοινωνικούς σκοπούς της ρύθμισης.
Θεωρεί, εντούτοις, ότι καθοριστικό ρόλο για τη ρεαλιστική και αναλογική εφαρμογή της δεν διαδραματίζουν μόνο οι συντελεστές, αλλά και ο τρόπος προσδιορισμού της φορολογητέας βάσης και, ειδικότερα, ο ορισμός της παικτικής συνεδρίας.
Με τον ισχύοντα ορισμό, ένας παίκτης μπορεί να φορολογηθεί επί κέρδους μεμονωμένης συνεδρίας ακόμη και όταν, εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος, το συνολικό του αποτέλεσμα είναι ζημιογόνο. Έτσι επιβάλλεται φόρος επί ωφέλειας που ο παίκτης δεν διατηρεί τελικά, κάτι που αποδυναμώνει την αναλογικότητα του μέτρου.
Για τον λόγο αυτό, η HOGA προτείνει την τροποποίηση του ορισμού της παικτικής συνεδρίας, ώστε αυτή να καταλαμβάνει την παικτική δραστηριότητα του παίκτη σε μηνιαία βάση και, κατ’ ελάχιστον, σε βάση εικοσιτετραώρου.
Ένας τέτοιος ορισμός αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη, μετριάζει τις στρεβλώσεις που προκαλεί η φορολόγηση ανά μεμονωμένη συνεδρία και ενισχύει την προβλεψιμότητα και τη διαχειρισιμότητα της συμμόρφωσης για τους αδειοδοτημένους παρόχους.
Η HOGA επισημαίνει, τέλος, ότι κάθε αναπροσαρμογή της επιβάρυνσης των παικτών είναι σκόπιμο να σταθμίζεται και ως προς τη διατήρηση υψηλού βαθμού διοχέτευσης της ζήτησης προς το νόμιμο δίκτυο (channelization), δεδομένου ότι μια μη αναλογική επιβάρυνση μπορεί να ωθήσει παίκτες προς το μη εποπτευόμενο περιβάλλον, όπου απουσιάζουν η φορολογική παρακράτηση και οι εγγυήσεις υπεύθυνου παιχνιδιού.
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΥΧΕΡΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ
Προς:
Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
Παρατηρήσεις και προτάσεις της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τυχερών Παιχνιδιών επί του Μέρους Δ΄ του σχεδίου νόμου για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της Ε.Ε.Ε.Π.
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τυχερών Παιχνιδιών, εκπροσωπώντας αντιπροσωπευτικά εργαζόμενους σε έναν ιδιαίτερα ρυθμιζόμενο, κοινωνικά ευαίσθητο και δημοσιονομικά σημαντικό κλάδο, παρεμβαίνει στη δημόσια διαβούλευση επί του Μέρους Δ΄ του σχεδίου νόμου, το οποίο αφορά τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων.
Η Ομοσπονδία αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της Ε.Ε.Ε.Π., της εποπτείας, της καταπολέμησης της παράνομης αγοράς, της προστασίας των παικτών και της διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος. Ο νόμιμος κλάδος των τυχερών παιγνίων δεν μπορεί να λειτουργεί χωρίς ισχυρούς κανόνες, διαφάνεια, αποτελεσματικούς ελέγχους και πραγματική εποπτεία.
Ωστόσο, το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο εμφανίζει ένα σοβαρό και κρίσιμο έλλειμμα: αντιμετωπίζει την αγορά παιγνίων κυρίως ως πεδίο τεχνικής, διοικητικής, εποπτικής και φορολογικής ρύθμισης, χωρίς να ενσωματώνει με ρητό και δεσμευτικό τρόπο την εργασιακή διάσταση.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών στον κλάδο των καζίνο αποδεικνύει ότι η εποπτεία δεν μπορεί να περιορίζεται στον έλεγχο των παιγνίων, των αδειών, των πληροφοριακών συστημάτων, των οικονομικών υποχρεώσεων και της παράνομης αγοράς. Οφείλει να περιλαμβάνει και την προστασία της εργασίας, διότι οι εργαζόμενοι είναι κρίσιμος παράγοντας νομιμότητας, υπεύθυνης λειτουργίας, κοινωνικής αξιοπιστίας και πραγματικής διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος.
Τα παραδείγματα των Καζίνο Ρίου, Σύρου, Θράκης, Κέρκυρας, Πόρτο Καρράς και Λουτρακίου δείχνουν ότι στον κλάδο έχουν εμφανιστεί επαναλαμβανόμενα φαινόμενα αφερεγγυότητας, απλήρωτης εργασίας, επίσχεσης, απολύσεων, αναστολής λειτουργίας, ανάκλησης ή διακινδύνευσης αδειών, εργοδοτικής αυθαιρεσίας, αντισυνδικαλιστικών πρακτικών και εγκατάλειψης εργαζομένων σε καθεστώς ανασφάλειας.
Δεν είναι δυνατόν επιχειρήσεις που λειτουργούν με κρατική άδεια, σε ένα αυστηρά ρυθμιζόμενο αντικείμενο, να αφήνουν εργαζόμενους απλήρωτους, να κλείνουν αιφνιδιαστικά, να προχωρούν σε απολύσεις με πρόσχημα ανακαινίσεις ή αναδιαρθρώσεις, να μεταβιβάζονται ή να αναζητούν ρυθμίσεις χωρίς προηγουμένως να διασφαλίζεται η εξόφληση των δεδουλευμένων, η ασφαλιστική κάλυψη και η συνέχιση της απασχόλησης.
Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία ζητεί το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο να συμπληρωθεί με ειδικές και σαφείς διατάξεις εργασιακής προστασίας.
1. Η ενίσχυση της Ε.Ε.Ε.Π. πρέπει να περιλαμβάνει και εργασιακή αποστολή
Το νομοσχέδιο προβλέπει ενίσχυση της Ε.Ε.Ε.Π. με νέες οργανικές θέσεις και διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της. Η κατεύθυνση αυτή είναι θετική, εφόσον υπηρετεί την ουσιαστική εποπτεία της αγοράς.
Όμως η ενίσχυση αυτή δεν πρέπει να περιοριστεί σε τεχνικούς ελέγχους, ψηφιακά εργαλεία, κυρώσεις, συμβάσεις, καταπολέμηση παράνομων δικτύων και προστασία παικτών. Πρέπει να περιλαμβάνει και ειδική αρμοδιότητα παρακολούθησης της εργασιακής συμμόρφωσης των αδειοδοτημένων επιχειρήσεων.
Η Ε.Ε.Ε.Π. δεν μπορεί να θεωρεί κατάλληλο και αξιόπιστο έναν αδειούχο που δεν καταβάλλει μισθούς, δεν τηρεί την ασφαλιστική νομοθεσία, προχωρεί σε καταχρηστικές απολύσεις ή συστηματικά παραβιάζει τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Στην Ε.Ε.Ε.Π. συστήνεται ειδική μονάδα ή ορίζεται ειδικός σύνδεσμος εργασιακής συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις καζίνο και τυχερών παιγνίων. Η μονάδα συνεργάζεται με την Επιθεώρηση Εργασίας, τον e-ΕΦΚΑ, τη ΔΥΠΑ, τα επιχειρησιακά σωματεία και την αντιπροσωπευτική κλαδική Ομοσπονδία, με σκοπό την πρόληψη και αντιμετώπιση φαινομένων απλήρωτης εργασίας, καταχρηστικών απολύσεων, αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας, αντισυνδικαλιστικών πρακτικών και παραβίασης της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας.»
2. Καμία άδεια χωρίς εργασιακή συμμόρφωση
Η καταλληλότητα ενός αδειούχου, μετόχου, επενδυτή ή πραγματικού δικαιούχου δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με οικονομικά, τεχνικά, ποινικά ή φορολογικά κριτήρια. Η καταλληλότητα πρέπει να περιλαμβάνει και το εργασιακό ιστορικό.
Η αγορά των τυχερών παιγνίων λειτουργεί με άδεια του κράτους. Συνεπώς, το κράτος έχει ευθύνη να διασφαλίζει ότι οι φορείς που λαμβάνουν ή διατηρούν άδεια σέβονται τους εργαζομένους τους.
Η συστηματική καθυστέρηση δεδουλευμένων, οι σοβαρές παραβάσεις εργατικής νομοθεσίας, οι καταχρηστικές απολύσεις, η αδήλωτη εργασία, η παραβίαση συνδικαλιστικών ελευθεριών και η μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών πρέπει να συνιστούν στοιχεία αρνητικής αξιολόγησης της καταλληλότητας.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Κατά την αξιολόγηση της καταλληλότητας αδειούχου, μετόχου, πραγματικού δικαιούχου, μέλους διοίκησης ή νέου επενδυτή επιχείρησης καζίνο ή παρόχου τυχερών παιγνίων, η Ε.Ε.Ε.Π. λαμβάνει υποχρεωτικά υπόψη το ιστορικό τήρησης της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας, την ύπαρξη ληξιπρόθεσμων δεδουλευμένων, τελεσίδικων ή σοβαρών παραβάσεων, καταγγελιών για αντισυνδικαλιστική συμπεριφορά και την εν γένει αξιοπιστία του φορέα ως εργοδότη.»
3. Θεσμοθέτηση εργασιακής ενημερότητας
Η Ομοσπονδία ζητεί τη θεσμοθέτηση ειδικής «εργασιακής ενημερότητας» για τις επιχειρήσεις καζίνο και τους παρόχους τυχερών παιγνίων.
Η εργασιακή ενημερότητα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για:
• τη χορήγηση άδειας,
• τη διατήρηση άδειας,
• την ανανέωση άδειας,
• τη μεταβίβαση άδειας ή ελέγχου,
• την έγκριση νέου επενδυτή,
• την έγκριση μεταβολής επιχειρηματικού σχεδίου,
• την ένταξη σε ρύθμιση ή διευκόλυνση,
• τον συμψηφισμό τελών,
• την έγκριση εποχικής λειτουργίας,
• την έγκριση προσωρινής αναστολής ή επαναλειτουργίας.
Δεν μπορεί να υπάρχει φορολογική και ασφαλιστική αξιολόγηση χωρίς παράλληλη αξιολόγηση της μισθολογικής και εργασιακής συμπεριφοράς.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Για κάθε επιχείρηση καζίνο ή πάροχο τυχερών παιγνίων τηρείται στην Ε.Ε.Ε.Π. φάκελος εργασιακής συμμόρφωσης. Η μη ύπαρξη ληξιπρόθεσμων δεδουλευμένων, η καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, η τήρηση της εργατικής νομοθεσίας και η μη ύπαρξη σοβαρών παραβάσεων εις βάρος εργαζομένων αποτελούν προϋπόθεση για κάθε διοικητική πράξη που αφορά την άδεια λειτουργίας, τη μεταβίβαση, την ανανέωση, την αναστολή, την επαναλειτουργία ή την ουσιώδη μεταβολή της δραστηριότητας.»
4. Ρήτρα δεδουλευμένων ως ουσιώδης όρος άδειας
Η μη καταβολή μισθών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή ιδιωτική διαφορά. Στις επιχειρήσεις καζίνο και τυχερών παιγνίων, όπου η λειτουργία εξαρτάται από κρατική άδεια, η μισθολογική συνέπεια πρέπει να αποτελεί ουσιώδη όρο της άδειας.
Η εμπειρία εργαζομένων που οδηγήθηκαν σε επίσχεση εργασίας ή παρέμειναν για μήνες απλήρωτοι αποδεικνύει ότι απαιτείται άμεσος και δεσμευτικός μηχανισμός παρέμβασης.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Η καθυστέρηση καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών, δώρων εορτών, επιδομάτων αδείας, αποζημιώσεων ή ασφαλιστικών εισφορών προσωπικού από επιχείρηση καζίνο ή πάροχο τυχερών παιγνίων πέραν των τριάντα ημερών συνιστά σοβαρή παράβαση των όρων λειτουργίας. Η Ε.Ε.Ε.Π., κατόπιν ενημέρωσης από την Επιθεώρηση Εργασίας, τον e-ΕΦΚΑ, το οικείο σωματείο, την αντιπροσωπευτική Ομοσπονδία ή οποιονδήποτε εργαζόμενο, υποχρεούται να κινεί άμεσα διαδικασία ελέγχου και επιβολής κυρώσεων.»
Οι κυρώσεις πρέπει να περιλαμβάνουν πρόστιμα, ειδικούς όρους συνέχισης λειτουργίας, απαγόρευση μεταβίβασης ή διανομής κερδών, υποχρεωτικό σχέδιο εξόφλησης, προσωρινή αναστολή ή, σε περίπτωση συστηματικής παραβίασης, ανάκληση άδειας.
5. Εγγυητικός μηχανισμός υπέρ των εργαζομένων
Το νομοσχέδιο προβλέπει ειδική μέριμνα για την προστασία χρημάτων παικτών. Η κατεύθυνση αυτή είναι ορθή. Όμως είναι κοινωνικά και θεσμικά αδιανόητο να προστατεύονται τα υπόλοιπα των παικτών, αλλά να μην προστατεύονται τα δεδουλευμένα των εργαζομένων.
Η Ομοσπονδία ζητεί τη δημιουργία εγγυητικού μηχανισμού μισθοδοσίας και αποζημιώσεων για τις επιχειρήσεις καζίνο.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Κάθε επιχείρηση καζίνο υποχρεούται να τηρεί εγγυητικό μηχανισμό υπέρ των εργαζομένων, με τη μορφή ειδικού δεσμευμένου λογαριασμού ή εγγυητικής επιστολής, ύψους τουλάχιστον ίσου με τρεις μηνιαίες μισθοδοσίες, τις αναλογούσες ασφαλιστικές εισφορές και τις βασικές αποζημιώσεις προσωπικού. Ο μηχανισμός ενεργοποιείται σε περίπτωση καθυστέρησης μισθοδοσίας, ανάκλησης ή αναστολής άδειας, πτώχευσης, εξυγίανσης, παύσης λειτουργίας ή αποδεδειγμένης αδυναμίας συνέχισης της δραστηριότητας.»
Η προστασία των εργαζομένων δεν πρέπει να αρχίζει όταν η επιχείρηση έχει ήδη καταρρεύσει. Πρέπει να προλαμβάνει την κατάρρευση των εργασιακών δικαιωμάτων.
6. Αναστολή λειτουργίας, ανακαίνιση ή εποχικότητα χωρίς απολύσεις
Η εμπειρία του κλάδου δείχνει ότι αναστολές λειτουργίας, ανακαινίσεις, εποχικότητα ή επιχειρησιακές αναδιαρθρώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσο απομάκρυνσης προσωπικού ή αλλαγής εργασιακού καθεστώτος.
Η Ομοσπονδία ζητεί να προβλεφθεί ότι καμία αναστολή, ανακαίνιση, μεταβολή λειτουργίας ή εποχική προσαρμογή δεν μπορεί να οδηγεί αυτομάτως σε απολύσεις ή απώλεια δικαιωμάτων.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Η προσωρινή αναστολή λειτουργίας, η ανακαίνιση, η μεταβολή ωραρίου, η εποχική λειτουργία ή οποιαδήποτε επιχειρησιακή αναδιάρθρωση επιχείρησης καζίνο δεν επιτρέπεται να οδηγεί σε καταγγελία συμβάσεων εργασίας χωρίς προηγούμενη ειδική διαδικασία διαβούλευσης με το επιχειρησιακό σωματείο και την αντιπροσωπευτική κλαδική Ομοσπονδία και χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο προστασίας της απασχόλησης.»
Το σχέδιο προστασίας πρέπει να περιλαμβάνει διατήρηση θέσεων εργασίας, καταβολή αποδοχών, ασφαλιστική κάλυψη, σαφές χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας και δικαίωμα επαναπρόσληψης κατά προτεραιότητα.
7. Καμία μεταβίβαση ή νέος επενδυτής χωρίς ανάληψη εργασιακών υποχρεώσεων
Η αλλαγή ιδιοκτησίας, η μεταβίβαση ελέγχου, η εξυγίανση, η αναδιάρθρωση ή η είσοδος νέου επενδυτή δεν πρέπει να λειτουργούν ως μηχανισμός απαλλαγής από δεδουλευμένα, αποζημιώσεις, ασφαλιστικές εισφορές ή συλλογικές υποχρεώσεις.
Η Ομοσπονδία ζητεί κάθε μεταβολή ελέγχου να συνοδεύεται από δεσμευτικό σχέδιο εξόφλησης εργαζομένων και διατήρησης θέσεων εργασίας.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Κάθε μεταβίβαση άδειας, μεταβολή ελέγχου, εξυγίανση, αναδιάρθρωση ή είσοδος νέου επενδυτή σε επιχείρηση καζίνο τελεί υπό την προϋπόθεση πλήρους καταγραφής και ανάληψης των εργασιακών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Η Ε.Ε.Ε.Π. δεν εγκρίνει μεταβολή ελέγχου εάν δεν έχει προηγηθεί δεσμευτικό σχέδιο εξόφλησης δεδουλευμένων, διατήρησης θέσεων εργασίας και συνέχισης των συλλογικών ρυθμίσεων.»
8. Ειδική προστασία εργαζομένων σε επίσχεση εργασίας
Η επίσχεση εργασίας είναι νόμιμο μέσο άμυνας των εργαζομένων απέναντι στη μη καταβολή δεδουλευμένων. Δεν μπορεί οι εργαζόμενοι που μένουν απλήρωτοι να στερούνται ταυτόχρονα εισοδήματος, ασφαλιστικής κάλυψης και πρόσβασης σε ουσιαστική στήριξη.
Η Ομοσπονδία ζητεί ειδικό καθεστώς προστασίας για εργαζόμενους σε επίσχεση εργασίας ή σε επιχειρήσεις που τελούν σε αναστολή ή ανάκληση άδειας χωρίς υπαιτιότητα των εργαζομένων.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Οι εργαζόμενοι επιχειρήσεων καζίνο που ασκούν νόμιμα επίσχεση εργασίας λόγω καθυστέρησης δεδουλευμένων ή βρίσκονται σε κατάσταση μη παροχής εργασίας λόγω αναστολής, ανάκλησης άδειας ή μη λειτουργίας της επιχείρησης χωρίς υπαιτιότητά τους δικαιούνται ειδική εισοδηματική ενίσχυση, πλήρη ασφαλιστική κάλυψη και πρόσβαση σε προγράμματα στήριξης, χωρίς παραίτηση από τις εργασιακές και μισθολογικές αξιώσεις τους.»
Η στήριξη των εργαζομένων σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι προνόμιο. Είναι ελάχιστη κοινωνική προστασία απέναντι σε συνθήκες εργοδοτικής αφερεγγυότητας και διοικητικής εκκρεμότητας.
9. Ειδικό σχέδιο για τα κλειστά ή μη λειτουργούντα καζίνο Ρίου και Σύρου
Η Ομοσπονδία ζητεί ειδική και άμεση πρόβλεψη για τους εργαζόμενους των κλειστών ή μη λειτουργούντων καζίνο, με άμεση προτεραιότητα τα Καζίνο Ρίου και Σύρου.
Δεν αρκεί η γενική εποπτεία της αγοράς. Χρειάζεται συγκεκριμένο κοινωνικό και εργασιακό σχέδιο για τους εργαζόμενους που έχουν ήδη πληγεί.
Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει:
α) πλήρη καταγραφή όλων των εργαζομένων,
β) πλήρη καταγραφή δεδουλευμένων, αποζημιώσεων και ασφαλιστικών οφειλών,
γ) άμεση εισοδηματική ενίσχυση,
δ) πλήρη ασφαλιστική κάλυψη,
ε) προτεραιότητα επαναπρόσληψης σε περίπτωση επαναλειτουργίας,
στ) υποχρέωση νέου φορέα να αναλάβει σχέδιο διατήρησης θέσεων εργασίας,
ζ) δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα επίλυσης της εκκρεμότητας,
η) συμμετοχή των επιχειρησιακών σωματείων και της Ομοσπονδίας σε κάθε διαδικασία.
Προτείνουμε να συσταθεί άμεσα τριμερής ομάδα εργασίας με συμμετοχή του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργείου Εργασίας, της Ε.Ε.Ε.Π., της ΔΥΠΑ, του e-ΕΦΚΑ, των οικείων σωματείων και της Ομοσπονδίας, με αντικείμενο ειδικά τα κλειστά ή μη λειτουργούντα καζίνο και τη διασφάλιση των εργαζομένων τους.
10. Προσωρινή διαχείριση ή προσωρινή λειτουργία αντί για εγκατάλειψη
Σε περιπτώσεις όπου ο αδειούχος αδυνατεί ή αρνείται να λειτουργήσει την επιχείρηση, οι εργαζόμενοι δεν μπορεί να παραμένουν όμηροι ούτε της εργοδοτικής αφερεγγυότητας ούτε της διοικητικής αδράνειας.
Η Ομοσπονδία ζητεί να εξεταστεί θεσμικά η δυνατότητα προσωρινής διαχείρισης ή προσωρινής λειτουργίας σε περιπτώσεις ανάκλησης, αναστολής ή εγκατάλειψης επιχείρησης καζίνο, με σκοπό τη διατήρηση της δραστηριότητας, των δημόσιων εσόδων και των θέσεων εργασίας.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Σε περίπτωση ανάκλησης, αναστολής άδειας ή αποδεδειγμένης αδυναμίας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο, η Ε.Ε.Ε.Π. εισηγείται στα αρμόδια Υπουργεία τη λήψη μέτρων προσωρινής διαχείρισης ή προσωρινής λειτουργίας, με σκοπό την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, των δημόσιων εσόδων, της νόμιμης αγοράς και των θέσεων εργασίας. Η επιλογή νέου φορέα ή διαχειριστή προϋποθέτει πλήρες σχέδιο διασφάλισης των εργαζομένων.»
11. Συμμετοχή της Ομοσπονδίας στις κρίσιμες αποφάσεις της Ε.Ε.Ε.Π.
Η Ε.Ε.Ε.Π. δεν πρέπει να λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα εκατοντάδες εργαζόμενους χωρίς προηγούμενη ακρόαση των εκπροσώπων τους.
Αποφάσεις για αναστολή λειτουργίας, ανάκληση άδειας, εποχική λειτουργία, μεταβίβαση, επαναλειτουργία, αλλαγή επιχειρησιακού μοντέλου ή κανονιστικές ρυθμίσεις έχουν άμεση επίπτωση στην εργασία. Η συμμετοχή των εργαζομένων στη διαδικασία δεν είναι τυπική ευγένεια. Είναι αναγκαία εγγύηση κοινωνικής νομιμοποίησης και αποτελεσματικότητας.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Πριν από κάθε απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π. που αφορά αναστολή λειτουργίας, ανάκληση άδειας, εποχική λειτουργία, μεταβολή ουσιωδών όρων λειτουργίας, μεταβίβαση άδειας ή έγκριση νέου φορέα σε επιχείρηση καζίνο, καλούνται υποχρεωτικά σε ακρόαση το επιχειρησιακό σωματείο και η αντιπροσωπευτική κλαδική Ομοσπονδία εργαζομένων.»
12. Συμβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικού Διαλόγου στην Ε.Ε.Ε.Π.
Η Ομοσπονδία ζητεί τη θεσμοθέτηση Συμβουλευτικής Επιτροπής Κοινωνικού Διαλόγου στην Ε.Ε.Ε.Π., με συμμετοχή εκπροσώπων της Αρχής, των εργαζομένων, των παρόχων και επιστημονικών ή κοινωνικών φορέων.
Η Επιτροπή θα γνωμοδοτεί ιδίως για:
• την Εθνική Στρατηγική για το Υπεύθυνο Παιχνίδι,
• τις κοινωνικές και εργασιακές επιπτώσεις κανονιστικών παρεμβάσεων,
• την εκπαίδευση των εργαζομένων,
• την προστασία εργαζομένων που εφαρμόζουν κανόνες υπεύθυνου παιχνιδιού,
• την αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς,
• τις επιπτώσεις της ψηφιοποίησης και της αυτοματοποίησης στην απασχόληση,
• τις περιπτώσεις προβληματικών, κλειστών ή μη λειτουργούντων καζίνο.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Στην Ε.Ε.Ε.Π. συνιστάται Συμβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικού Διαλόγου για την αγορά παιγνίων, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι της Ε.Ε.Ε.Π., αντιπροσωπευτικών οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών του κλάδου, καθώς και επιστημονικοί ή κοινωνικοί φορείς με αντικείμενο το υπεύθυνο παιχνίδι και την πρόληψη της εξάρτησης. Η Επιτροπή γνωμοδοτεί για ζητήματα κοινωνικών και εργασιακών επιπτώσεων, υπεύθυνου παιχνιδιού, εκπαίδευσης εργαζομένων, προστασίας απασχόλησης και καταπολέμησης της παράνομης αγοράς.»
13. Ο «μυστικός επισκέπτης» δεν πρέπει να γίνει μηχανισμός στοχοποίησης εργαζομένων
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα ελέγχων με τη μέθοδο του «μυστικού επισκέπτη». Η Ομοσπονδία δεν αντιτίθεται καταρχήν σε εργαλεία ελέγχου που στοχεύουν στη διασφάλιση της νομιμότητας και της προστασίας των παικτών.
Ωστόσο, απαιτούνται σαφείς εγγυήσεις ώστε η μέθοδος αυτή να μη μετατραπεί σε μηχανισμό παγίδευσης, ατομικής στοχοποίησης ή πειθαρχικής πίεσης σε βάρος εργαζομένων πρώτης γραμμής.
Οι εργαζόμενοι συχνά καλούνται να εφαρμόσουν πολύπλοκους κανόνες υπό πίεση, με ανεπαρκή εκπαίδευση ή με αντικρουόμενες οδηγίες από την εργοδοσία. Η ευθύνη για συστημικές παραβάσεις δεν πρέπει να μετακυλίεται στον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας.
Προτείνουμε:
• ο «μυστικός επισκέπτης» να χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό συστημικών παραβάσεων,
• να απαγορεύεται η αυθαίρετη χρήση του ως πειθαρχικού εργαλείου κατά εργαζομένων,
• τα πορίσματα να αξιοποιούνται με σεβασμό στην εργατική νομοθεσία και τα προσωπικά δεδομένα,
• να λαμβάνεται υπόψη αν ο εργαζόμενος είχε λάβει επαρκή εκπαίδευση και σαφείς οδηγίες,
• τα σωματεία να ενημερώνονται για τα γενικά ευρήματα χωρίς προσωπικά δεδομένα.
14. Εκπαίδευση εργαζομένων και υπεύθυνο παιχνίδι
Η Εθνική Στρατηγική για το Υπεύθυνο Παιχνίδι δεν μπορεί να σχεδιαστεί χωρίς τους εργαζόμενους. Οι εργαζόμενοι στα σημεία διεξαγωγής παιγνίων είναι η πρώτη γραμμή επαφής με το κοινό. Καλούνται να αναγνωρίσουν συμπεριφορές κινδύνου, να εφαρμόσουν κανόνες, να εξυπηρετήσουν παίκτες και ταυτόχρονα να διαχειριστούν εμπορικές πιέσεις.
Η Ομοσπονδία ζητεί:
• υποχρεωτικά προγράμματα εκπαίδευσης εργαζομένων,
• χρηματοδότηση των προγραμμάτων από τους παρόχους,
• εποπτεία της Ε.Ε.Ε.Π.,
• συμμετοχή της Ομοσπονδίας στον σχεδιασμό,
• προστασία εργαζομένων που εφαρμόζουν κανόνες υπεύθυνου παιχνιδιού,
• απαγόρευση δυσμενούς μεταχείρισης εργαζομένων που αρνούνται πρακτικές αντίθετες στο κανονιστικό πλαίσιο.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Κατά την κατάρτιση και εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για το Υπεύθυνο Παιχνίδι, η Ε.Ε.Ε.Π. διαβουλεύεται με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών του κλάδου. Η στρατηγική περιλαμβάνει ειδικά μέτρα εκπαίδευσης, προστασίας και υποστήριξης των εργαζομένων που απασχολούνται σε δραστηριότητες διοργάνωσης και διεξαγωγής παιγνίων.»
15. Προστασία συνδικαλιστικής δράσης και εργαζομένων που καταγγέλλουν παραβάσεις
Η εμπειρία του κλάδου έχει δείξει ότι εργαζόμενοι και συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι που διεκδικούν δεδουλευμένα, καταγγέλλουν παραβάσεις ή υπερασπίζονται συλλογικά δικαιώματα συχνά αντιμετωπίζουν πιέσεις, απειλές, δυσμενή μεταχείριση ή απολύσεις.
Η Ομοσπονδία ζητεί ρητή σύνδεση της αντισυνδικαλιστικής συμπεριφοράς με την αξιολόγηση της καταλληλότητας του αδειούχου.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Η απόλυση, μετακίνηση, δυσμενής μεταχείριση ή πειθαρχική δίωξη εργαζομένου λόγω συνδικαλιστικής δράσης, συμμετοχής σε επίσχεση εργασίας, καταγγελίας παραβάσεων ή συνεργασίας με ελεγκτικές αρχές συνιστά ιδιαιτέρως σοβαρή παράβαση των όρων λειτουργίας επιχείρησης καζίνο ή παρόχου τυχερών παιγνίων και συνεκτιμάται από την Ε.Ε.Ε.Π. κατά την αξιολόγηση της καταλληλότητας του αδειούχου.»
16. Κυρώσεις με στόχευση στους πραγματικούς υπεύθυνους
Η Ομοσπονδία στηρίζει την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της παράνομης διοργάνωσης και διεξαγωγής παιγνίων. Η παράνομη αγορά πλήττει το Δημόσιο, τους παίκτες, τους νόμιμους παρόχους και τους εργαζόμενους της νόμιμης αγοράς.
Ωστόσο, οι κυρώσεις πρέπει να στοχεύουν στους πραγματικούς υπεύθυνους: οργανωτές, χρηματοδότες, ιδιοκτήτες, πραγματικούς δικαιούχους και πρόσωπα που λαμβάνουν αποφάσεις. Δεν πρέπει να οδηγούν σε ποινικοποίηση εξαρτημένων εργαζομένων ή προσώπων που ενεργούν χωρίς αποφασιστική αρμοδιότητα.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Κατά την εφαρμογή των κυρώσεων λαμβάνεται υπόψη η πραγματική θέση και αποφασιστική αρμοδιότητα κάθε εμπλεκομένου. Εργαζόμενοι ή απασχολούμενοι χωρίς αποφασιστική αρμοδιότητα, οι οποίοι συνεργάζονται ουσιωδώς με τις αρμόδιες αρχές για την αποκάλυψη παράνομης διοργάνωσης ή διεξαγωγής παιγνίων, τυγχάνουν ειδικής προστασίας σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.»
17. Οικονομικές διευκολύνσεις μόνο με ρήτρα προστασίας απασχόλησης
Το νομοσχέδιο προβλέπει ρυθμίσεις που μπορούν να έχουν οικονομική σημασία για φορείς εκμετάλλευσης. Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι κάθε οικονομική διευκόλυνση, συμψηφισμός, αναστολή, ρύθμιση ή ευνοϊκή μεταχείριση πρέπει να συνδέεται με την προστασία της απασχόλησης.
Δεν μπορεί μια επιχείρηση να λαμβάνει διοικητική ή οικονομική διευκόλυνση ενώ ταυτόχρονα αφήνει εργαζόμενους απλήρωτους ή προχωρεί σε καταχρηστικές απολύσεις.
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη ως εξής:
«Κάθε οικονομική διευκόλυνση, συμψηφισμός, ρύθμιση ή ευνοϊκή διοικητική μεταχείριση προς επιχείρηση καζίνο ή πάροχο τυχερών παιγνίων τελεί υπό την προϋπόθεση τήρησης της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας, μη ύπαρξης ληξιπρόθεσμων δεδουλευμένων και μη διαπίστωσης σοβαρών παραβάσεων εις βάρος εργαζομένων.»
18. Συμπέρασμα
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τυχερών Παιχνιδιών υποστηρίζει κάθε ουσιαστική προσπάθεια ενίσχυσης της εποπτείας, πάταξης της παράνομης αγοράς, προστασίας των παικτών και διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος.
Όμως κανένας πραγματικός εκσυγχρονισμός της Ε.Ε.Ε.Π. και του πλαισίου παιγνίων δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρης εάν δεν περιλαμβάνει τους εργαζόμενους.
Οι εργαζόμενοι δεν είναι παράπλευρη συνέπεια της αγοράς. Είναι πυλώνας της νόμιμης λειτουργίας της. Χωρίς προστατευμένους, εκπαιδευμένους, αμειβόμενους και θεσμικά σεβαστούς εργαζόμενους, δεν μπορεί να υπάρξει υπεύθυνο παιχνίδι, νόμιμη αγορά, κοινωνική λογοδοσία ή πραγματική προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
Για τον λόγο αυτό, ζητούμε την ενσωμάτωση στο νομοσχέδιο των ακόλουθων βασικών ρυθμίσεων:
1. Θεσμοθέτηση εργασιακής ενημερότητας για κάθε καζίνο και πάροχο τυχερών παιγνίων.
2. Ρήτρα δεδουλευμένων ως ουσιώδη όρο διατήρησης άδειας.
3. Εγγυητικό μηχανισμό μισθοδοσίας και αποζημιώσεων υπέρ των εργαζομένων.
4. Απαγόρευση απολύσεων λόγω αναστολής, ανακαίνισης ή εποχικότητας χωρίς σχέδιο προστασίας απασχόλησης.
5. Καμία μεταβίβαση ή έγκριση νέου επενδυτή χωρίς ανάληψη εργασιακών υποχρεώσεων.
6. Ειδική προστασία εργαζομένων σε επίσχεση εργασίας.
7. Ειδικό σχέδιο για τα κλειστά ή μη λειτουργούντα καζίνο, ιδίως Ρίου και Σύρου.
8. Συμμετοχή της Ομοσπονδίας σε κρίσιμες αποφάσεις της Ε.Ε.Ε.Π.
9. Συμβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικού Διαλόγου στην Ε.Ε.Ε.Π.
10. Προστασία συνδικαλιστικής δράσης και εργαζομένων που καταγγέλλουν παραβάσεις.
11. Έλεγχο εργασιακού ιστορικού κάθε αδειούχου, μετόχου, διοίκησης ή επενδυτή.
12. Σύνδεση κάθε οικονομικής ή διοικητικής διευκόλυνσης με την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας.
Καμία επιχείρηση τυχερών παιχνιδιών δεν πρέπει να λειτουργεί με κρατική άδεια εάν δεν πληρώνει τους εργαζομένους της. Καμία μεταβίβαση δεν πρέπει να εγκρίνεται εάν δεν διασφαλίζονται τα δεδουλευμένα. Καμία αναστολή ή ανακαίνιση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα απολύσεων. Καμία ενίσχυση της εποπτείας δεν είναι πλήρης χωρίς προστασία της εργασίας.
Με τιμή,
Για την Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τυχερών Παιχνιδιών
Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας
Ιωάννης Λογοθέτης Δημήτριος Καραγεωργόπουλος
Πρόταση / Σχόλιο επί του Άρθρου 62
Η IRC Ελληνικού Α.Ε. χαιρετίζει την πρωτοβουλία εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, καθώς και τον σκοπό του νομοσχεδίου για αποτελεσματικότερη εποπτεία της αγοράς, προστασία των παικτών και αντιμετώπιση της παράνομης διεξαγωγής τυχερών παιγνίων.
Ωστόσο, ειδικά ως προς το Άρθρο 62, επισημαίνεται ότι η μεταφορά της κανονιστικής αρμοδιότητας έκδοσης του Κανονισμού Παιγνίων στην Ε.Ε.Ε.Π. αποτελεί ουσιώδη θεσμική μεταβολή. Ο Κανονισμός Παιγνίων δεν ρυθμίζει μόνο τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά δύναται να επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας των αδειοδοτημένων παρόχων και ειδικότερα των καζίνο ευρέος φάσματος / Integrated Resort Casinos, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων όπως οι όροι λειτουργίας και διεξαγωγής των παιγνίων, η εμπορική επικοινωνία, οι προϋποθέσεις συμμετοχής των παικτών, τα τεχνικά συστήματα, οι έλεγχοι συμμόρφωσης, οι διοικητικές κυρώσεις και τα μέτρα προστασίας του κοινού και των παικτών.
Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση της κανονιστικής αρμοδιότητας της Ε.Ε.Ε.Π. πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς διαδικαστικές και ουσιαστικές εγγυήσεις, ώστε η άσκηση της αρμοδιότητας αυτής να γίνεται με διαφάνεια, αναλογικότητα, ασφάλεια δικαίου και σεβασμό των υφιστάμενων αδειών, συμβάσεων παραχώρησης και επενδυτικών παραδοχών.
Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα καζίνο ευρέος φάσματος, τα οποία συνιστούν μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις, με διεθνές τουριστικό προσανατολισμό, συνδυασμό παικτικών και μη παικτικών δραστηριοτήτων και ιδιαίτερες λειτουργικές απαιτήσεις που διαφέρουν ουσιωδώς από άλλα δίκτυα ή μορφές διεξαγωγής τυχερών παιγνίων.
Προτεινόμενη προσθήκη στο Άρθρο 62
Προτείνεται η προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 29 του ν. 4002/2011, μετά την παράγραφο 3 ή, εναλλακτικά, μετά την παράγραφο 5, ως εξής:
«3Α. Πριν από την έκδοση, τροποποίηση ή συμπλήρωση του Κανονισμού Παιγνίων ή κανονιστικών αποφάσεων ή δεσμευτικών οδηγιών της Ε.Ε.Ε.Π. που επηρεάζουν ουσιωδώς τη λειτουργία, την τεχνική υποδομή, τις εμπορικές πρακτικές, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των παικτών, τα συστήματα ελέγχου, τις διαδικασίες συμμόρφωσης, τα οικονομικά δεδομένα ή το επιχειρηματικό μοντέλο αδειοδοτημένων παρόχων, προηγείται δημόσια διαβούλευση και ειδική διαβούλευση με τους άμεσα επηρεαζόμενους κατόχους άδειας ή παραχώρησης.
Για κανονιστικές ρυθμίσεις με ουσιώδη τεχνική, λειτουργική ή οικονομική επίπτωση, η Ε.Ε.Ε.Π. δημοσιεύει συνοπτική έκθεση αξιολόγησης συνεπειών, στην οποία τεκμηριώνονται ιδίως η αναγκαιότητα, η αναλογικότητα, η καταλληλότητα του μέτρου, το εύλογο κόστος συμμόρφωσης και η συμβατότητα με τις υφιστάμενες άδειες, συμβάσεις παραχώρησης και τις κείμενες διατάξεις.
Οι κανονιστικές ρυθμίσεις που επιβάλλουν νέες ουσιώδεις τεχνικές, λειτουργικές ή οργανωτικές υποχρεώσεις προβλέπουν εύλογες μεταβατικές περιόδους προσαρμογής, εκτός εάν συντρέχουν ειδικοί και αιτιολογημένοι λόγοι άμεσης προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, της ακεραιότητας των παιγνίων ή των παικτών.
Κατά την έκδοση, τροποποίηση ή συμπλήρωση του Κανονισμού Παιγνίων και των σχετικών κανονιστικών αποφάσεων ή οδηγιών, η Ε.Ε.Ε.Π. λαμβάνει υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, την ασφάλεια δικαίου, τις υφιστάμενες άδειες και συμβάσεις παραχώρησης, καθώς και την ανάγκη πρόβλεψης εύλογων μεταβατικών περιόδων για την εφαρμογή ρυθμίσεων που επιφέρουν ουσιώδεις τεχνικές, λειτουργικές ή οικονομικές επιπτώσεις.
Για τις επιχειρήσεις των εταιρειών που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας καζίνο της περ. β της παρ. 1 του άρθρου 358, ο Κανονισμός Παιγνίων δύναται να περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις ή ειδικό κεφάλαιο, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της επένδυσης, τον διεθνή τουριστικό χαρακτήρα, τη συνύπαρξη παικτικών και μη παικτικών δραστηριοτήτων, τις απαιτήσεις ανταγωνιστικότητας και τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, την προστασία των παικτών, την ακεραιότητα των παιγνίων και την αποτελεσματικής εποπτείας αυτών.»
Αιτιολόγηση
Η προτεινόμενη προσθήκη δεν περιορίζει την εποπτική και κανονιστική αρμοδιότητα της Ε.Ε.Ε.Π. Αντιθέτως, την ενισχύει θεσμικά, διότι διασφαλίζει ότι οι κανονιστικές παρεμβάσεις θα βασίζονται σε διαφανή διαδικασία, τεκμηρίωση, αναλογικότητα και προβλεψιμότητα.
Η ύπαρξη διαβούλευσης και αξιολόγησης συνεπειών είναι ιδιαίτερα αναγκαία όταν ο Κανονισμός Παιγνίων ρυθμίζει ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν ουσιωδώς την καθημερινή λειτουργία και την οικονομική βιωσιμότητα αδειοδοτημένων επιχειρήσεων, όπως τεχνικά συστήματα, συστήματα ελέγχου, εμπορική επικοινωνία, συμμετοχή παικτών, διαμόρφωση χώρων, υπεύθυνο παιχνίδι, έλεγχοι και κυρώσεις.
Επιπλέον, οι εύλογες μεταβατικές περίοδοι είναι αναγκαίες ώστε οι πάροχοι να μπορούν να προσαρμόζουν συστήματα, διαδικασίες, συμβάσεις με προμηθευτές, εκπαίδευση προσωπικού και τεχνική υποδομή χωρίς διατάραξη της λειτουργίας τους. Η ανάγκη αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη για μεγάλης κλίμακας επενδύσεις όπως τα καζίνο ευρέος φάσματος.
Τέλος, η ρητή αναγνώριση των καζίνο ευρέος φάσματος / IRCs είναι απαραίτητη, διότι τα εν λόγω συγκροτήματα διαφέρουν ουσιωδώς από άλλες μορφές τυχερών παιγνίων. Αποτελούν σύνθετα τουριστικά και ψυχαγωγικά έργα διεθνούς εμβέλειας, με σημαντική επίδραση στην απασχόληση, στον τουρισμό, στα δημόσια έσοδα και στην προβολή της χώρας. Συνεπώς, απαιτείται ρυθμιστικό πλαίσιο που να συνδυάζει αποτελεσματική εποπτεία με λειτουργική ευελιξία και διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Πρόταση / Σχόλιο επί του Άρθρου 62
Η IRC Ελληνικού Α.Ε. χαιρετίζει την πρωτοβουλία εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, καθώς και τον σκοπό του νομοσχεδίου για αποτελεσματικότερη εποπτεία της αγοράς, προστασία των παικτών και αντιμετώπιση της παράνομης διεξαγωγής τυχερών παιγνίων.
Ωστόσο, ειδικά ως προς το Άρθρο 62, επισημαίνεται ότι η μεταφορά της κανονιστικής αρμοδιότητας έκδοσης του Κανονισμού Παιγνίων στην Ε.Ε.Ε.Π. αποτελεί ουσιώδη θεσμική μεταβολή. Ο Κανονισμός Παιγνίων δεν ρυθμίζει μόνο τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά δύναται να επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας των αδειοδοτημένων παρόχων και ειδικότερα των καζίνο ευρέος φάσματος / Integrated Resort Casinos, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων όπως οι όροι λειτουργίας και διεξαγωγής των παιγνίων, η εμπορική επικοινωνία, οι προϋποθέσεις συμμετοχής των παικτών, τα τεχνικά συστήματα, οι έλεγχοι συμμόρφωσης, οι διοικητικές κυρώσεις και τα μέτρα προστασίας του κοινού και των παικτών.
Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση της κανονιστικής αρμοδιότητας της Ε.Ε.Ε.Π. πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς διαδικαστικές και ουσιαστικές εγγυήσεις, ώστε η άσκηση της αρμοδιότητας αυτής να γίνεται με διαφάνεια, αναλογικότητα, ασφάλεια δικαίου και σεβασμό των υφιστάμενων αδειών, συμβάσεων παραχώρησης και επενδυτικών παραδοχών.
Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα καζίνο ευρέος φάσματος, τα οποία συνιστούν μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις, με διεθνές τουριστικό προσανατολισμό, συνδυασμό παικτικών και μη παικτικών δραστηριοτήτων και ιδιαίτερες λειτουργικές απαιτήσεις που διαφέρουν ουσιωδώς από άλλα δίκτυα ή μορφές διεξαγωγής τυχερών παιγνίων.
Προτεινόμενη προσθήκη στο Άρθρο 62
Προτείνεται η προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 29 του ν. 4002/2011, μετά την παράγραφο 3 ή, εναλλακτικά, μετά την παράγραφο 5, ως εξής:
«3Α. Πριν από την έκδοση, τροποποίηση ή συμπλήρωση του Κανονισμού Παιγνίων ή κανονιστικών αποφάσεων ή δεσμευτικών οδηγιών της Ε.Ε.Ε.Π. που επηρεάζουν ουσιωδώς τη λειτουργία, την τεχνική υποδομή, τις εμπορικές πρακτικές, τις προϋποθέσεις συμμετοχής των παικτών, τα συστήματα ελέγχου, τις διαδικασίες συμμόρφωσης, τα οικονομικά δεδομένα ή το επιχειρηματικό μοντέλο αδειοδοτημένων παρόχων, προηγείται δημόσια διαβούλευση και ειδική διαβούλευση με τους άμεσα επηρεαζόμενους κατόχους άδειας ή παραχώρησης.
Για κανονιστικές ρυθμίσεις με ουσιώδη τεχνική, λειτουργική ή οικονομική επίπτωση, η Ε.Ε.Ε.Π. δημοσιεύει συνοπτική έκθεση αξιολόγησης συνεπειών, στην οποία τεκμηριώνονται ιδίως η αναγκαιότητα, η αναλογικότητα, η καταλληλότητα του μέτρου, το εύλογο κόστος συμμόρφωσης και η συμβατότητα με τις υφιστάμενες άδειες, συμβάσεις παραχώρησης και τις κείμενες διατάξεις.
Οι κανονιστικές ρυθμίσεις που επιβάλλουν νέες ουσιώδεις τεχνικές, λειτουργικές ή οργανωτικές υποχρεώσεις προβλέπουν εύλογες μεταβατικές περιόδους προσαρμογής, εκτός εάν συντρέχουν ειδικοί και αιτιολογημένοι λόγοι άμεσης προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, της ακεραιότητας των παιγνίων ή των παικτών.
Κατά την έκδοση, τροποποίηση ή συμπλήρωση του Κανονισμού Παιγνίων και των σχετικών κανονιστικών αποφάσεων ή οδηγιών, η Ε.Ε.Ε.Π. λαμβάνει υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, την ασφάλεια δικαίου, τις υφιστάμενες άδειες και συμβάσεις παραχώρησης, καθώς και την ανάγκη πρόβλεψης εύλογων μεταβατικών περιόδων για την εφαρμογή ρυθμίσεων που επιφέρουν ουσιώδεις τεχνικές, λειτουργικές ή οικονομικές επιπτώσεις.
Για τις επιχειρήσεις των εταιρειών που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας καζίνο της περ. β της παρ. 1 του άρθρου 358, ο Κανονισμός Παιγνίων δύναται να περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις ή ειδικό κεφάλαιο, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της επένδυσης, τον διεθνή τουριστικό χαρακτήρα, τη συνύπαρξη παικτικών και μη παικτικών δραστηριοτήτων, τις απαιτήσεις ανταγωνιστικότητας και τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, την προστασία των παικτών, την ακεραιότητα των παιγνίων και την αποτελεσματικής εποπτείας αυτών.»
Αιτιολόγηση
Η προτεινόμενη προσθήκη δεν περιορίζει την εποπτική και κανονιστική αρμοδιότητα της Ε.Ε.Ε.Π. Αντιθέτως, την ενισχύει θεσμικά, διότι διασφαλίζει ότι οι κανονιστικές παρεμβάσεις θα βασίζονται σε διαφανή διαδικασία, τεκμηρίωση, αναλογικότητα και προβλεψιμότητα.
Η ύπαρξη διαβούλευσης και αξιολόγησης συνεπειών είναι ιδιαίτερα αναγκαία όταν ο Κανονισμός Παιγνίων ρυθμίζει ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν ουσιωδώς την καθημερινή λειτουργία και την οικονομική βιωσιμότητα αδειοδοτημένων επιχειρήσεων, όπως τεχνικά συστήματα, συστήματα ελέγχου, εμπορική επικοινωνία, συμμετοχή παικτών, διαμόρφωση χώρων, υπεύθυνο παιχνίδι, έλεγχοι και κυρώσεις.
Επιπλέον, οι εύλογες μεταβατικές περίοδοι είναι αναγκαίες ώστε οι πάροχοι να μπορούν να προσαρμόζουν συστήματα, διαδικασίες, συμβάσεις με προμηθευτές, εκπαίδευση προσωπικού και τεχνική υποδομή χωρίς διατάραξη της λειτουργίας τους. Η ανάγκη αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη για μεγάλης κλίμακας επενδύσεις όπως τα καζίνο ευρέος φάσματος.
Τέλος, η ρητή αναγνώριση των καζίνο ευρέος φάσματος / IRCs είναι απαραίτητη, διότι τα εν λόγω συγκροτήματα διαφέρουν ουσιωδώς από άλλες μορφές τυχερών παιγνίων. Αποτελούν σύνθετα τουριστικά και ψυχαγωγικά έργα διεθνούς εμβέλειας, με σημαντική επίδραση στην απασχόληση, στον τουρισμό, στα δημόσια έσοδα και στην προβολή της χώρας. Συνεπώς, απαιτείται ρυθμιστικό πλαίσιο που να συνδυάζει αποτελεσματική εποπτεία με λειτουργική ευελιξία και διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Άρθρο 59
1. Το πλήθος του υπάρχοντος προσωπικού της ΕΕΕΠ είναι εξαιρετικά μικρό, ενώ το αντικείμενο της Αρχής μεγαλώνει συνεχώς με πολύ γοργούς ρυθμούς. Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής είναι η πρόβλεψη ότι στο άμεσο μέλλον η Αρχή δεν θα μπορεί να ανταποκρίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά στις αρμοδιότητές της. Τα εβδομήντα (70) άτομα σε θέσεις διοικητικού προσωπικού και σαράντα (40) άτομα σε θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού που προβλέπουν οι διατάξεις του άρθρου δεν επαρκούν για το μέγεθος του έργου της Αρχής. Είναι επιβεβλημένη η τροποποίηση της διάταξης ώστε να προβλέπονται τουλάχιστον εκατό σαράντα (140) θέσεις προσωπικού στην ΕΕΕΠ, με τουλάχιστον εκατό (100) θέσεις διοικητικού προσωπικού. Μόνο έτσι θα υπάρξει η δυνατότητα μετατάξεων σε ανθρώπους που γνωρίζουν πλέον ένα κομμάτι του αντικειμένου και μπορούν να βοηθήσουν άμεσα στο έργο της Αρχής. Η αναφορά στο άρθρο 60 για τη δυνατότητα μετάταξης είναι κενή περιεχομένου καθώς οι οργανικές θέσεις για τη μετάταξη δεν υπάρχουν. Είναι απολύτως απαραίτητο οι θέσεις του προσωπικού της ΕΕΕΠ να γίνουν τουλάχιστον εκατό σαράντα (140), ώστε να μπορέσουν να καλυφθούν άμεσα.
2. Στην παρ. 5 του αρ.16 του Ν. 3229/2004 προτείνεται να προστεθεί η δυνατότητα κάλυψης των θέσεων όχι μόνον με διορισμό (που σε κάθε περίπτωση καθυστερεί) ή μετάταξη, αλλά και με απόσπαση (η οποία καθιστά και πιο εύκολη τη μετάταξη, δύσκολα κάποιος θα μεταταχθεί σε μια υπηρεσία χωρίς πρώτα να έχει αποσπασθεί). Σημειώνεται ότι ενώ στην προτελευταία πρόταση της παραγράφου δεν γίνεται λόγος για αποσπάσεις, υφίσταται ωστόσο σχετική αναφορά στην τελευταία πρόταση, η οποία πάντως, εάν η απόσπαση δεν συμπεριληφθεί στην προτελευταία φράση της παραγράφου, καθίσταται ανεφάρμοστη ακόμη και εάν αναφέρεται στην τελευταία πρόταση.
Άρθρο 61
Απαιτείται ρητώς ο ορισμός του όρου «παίγνιο» προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν ο όρος αφορά αποκλειστικά τυχερά παίγνια και λοιπές δραστηριότητες που υπάγονται στην εποπτεία της ΕΕΕΠ ή εάν περιλαμβάνει κάθε μορφή ψυχαγωγικού ή επιτραπέζιου παιχνιδιού. Η εισαγωγή ορισμού είναι αναγκαία προκειμένου να μην δημιουργούνται αμφιβολίες σχετικά με δραστηριότητες ψυχαγωγικού χαρακτήρα, θεματικές εκδηλώσεις, παιχνίδια δεξιότητας ή άλλες μη στοιχηματικές μορφές διασκέδασης.
Άρθρο 62
Η διάταξη «Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από εισήγηση της Ε.Ε.Ε.Π., θεσπίζεται ο Οργανισμός της Ε.Ε.Ε.Π..» είναι αντίθετη αφενός μεν με το 2ο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του Ν.4622/2019 (Α133) για το Επιτελικό Κράτος, σύμφωνα με το οποίο «Η οργάνωση και λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών, καθορίζονται με Οργανισμούς, οι οποίοι καταρτίζονται, αντικαθίστανται ή τροποποιούνται με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων διοίκησής τους.» και αφετέρου με τον χαρακτήρα και τη φύση της Αρχής ως ανεξάρτητης. Η διάταξη εισάγει εξαίρεση σε σχέση με το γενικό κανόνα που ισχύει για τις Ανεξάρτητες Αρχές και η νομοθέτησή της θέτει σε αμφισβήτηση την ανεξαρτησία της ΕΕΕΠ, αφού το αποφασίζον όργανο για το οργανόγραμμα της Αρχής είναι ο Υπουργός Οικονομικών και η Αρχή περιορίζεται σε ρόλο εισηγητή για ζήτημα που αφορά πρωτίστως την ίδια την ΕΕΕΠ.
Άρθρο 68
Σχετικά με την παρ. 7 του αρ. 23Α του Ν. 4141/2013, δεδομένου ότι αφενός μεν από τις διατάξεις του νόμου δεν προκύπτει η ειδικότητα των ελεγκτών του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων και ιδίως δεν προκύπτει η γνώση εξ αυτών των διατάξεων ποινικού δικαίου που προϋποτίθεται για την άσκηση εξ αυτών ανακριτικών καθηκόντων και αφετέρου ότι με βάση το άρθρο 31 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας η άσκηση αυτών των καθηκόντων προϋποθέτει εισαγγελική παραγγελία και τελεί υπό τη διεύθυνση του εισαγγελέα, η προτεινόμενη διάταξη είναι κατά τούτο ατελής και ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα κατά την εφαρμογή της ιδίως από τις ελεγχόμενες επιχειρήσεις.
Προτείνεται η διαγραφή της διάταξης.
Σε περίπτωση που η διάταξη παραμείνει απαιτείται η συμπλήρωσή της ως ακολούθως:
«7. Εφόσον από …του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ω. 4620/2019, Α 96’), κατόπιν σχετικής εισαγγελικής παραγγελίας και με την παρουσία είτε εισαγγελέα είτε αστυνομικών οργάνων εντεταλμένων εκ του τελευταίου».
Επισημαίνεται ότι με το άρθρο αυτό επιχειρείται για μια ακόμα αφορά η ανάθεση νέων απαιτητικών καθηκόντων στο προσωπικό των Ανεξάρτητων Αρχών, στην προκείμενη περίπτωση της ΕΕΕΠ, χωρίς η ανάθεση να συνοδεύεται από καμία ειδική πρόσθετη αμοιβή για τα νέα ανατιθέμενα καθήκοντα, παρόλο που το συνολικό κόστος χορήγησης της πρόσθετης αμοιβής είναι μικρό και δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η Hellenic Gaming Association (HGA) χαιρετίζει την πρωτοβουλία του
Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την περαιτέρω ενίσχυση
της αποτελεσματικότητας της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
(Ε.Ε.Ε.Π.) και τη θωράκιση της ελληνικής αγοράς τυχερών παιγνίων απέναντι
στη μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA υποστηρίζει τη γενική κατεύθυνση του
νομοσχεδίου, ιδίως ως προς την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε.Ε.Π.,
την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της παράνομης αγοράς, την
εισαγωγή νέων ελεγκτικών εργαλείων, την ενίσχυση των μηχανισμών
αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων και εφαρμογών και τη βελτίωση της
συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Οι ακόλουθες παρατηρήσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής των
προτεινόμενων διατάξεων, στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, στην
προστασία των παικτών και στη διατήρηση υψηλού ποσοστού συμμετοχής
των παικτών στη νόμιμη και εποπτευόμενη αγορά.
Άρθρο 59 – Στελέχωση της Ε.Ε.Ε.Π.
Η HGA χαιρετίζει την πρόβλεψη για ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. Η
ενίσχυση αυτή είναι αναγκαία και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ιδίως
ενόψει των νέων και αυξημένων αρμοδιοτήτων που αναλαμβάνει η Αρχή με το
υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου.
Οι νέες αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των
ελεγκτικών μηχανισμών, τη χρήση τεχνολογικών και πληροφοριακών
εργαλείων, τη διαχείριση μηχανισμών αποκλεισμού πρόσβασης σε μη
αδειοδοτημένους παρόχους, την παρακολούθηση της παράνομης αγοράς, τη
συνεργασία με άλλες αρχές και την άσκηση νέων ανακριτικών καθηκόντων.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA θεωρεί ότι θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω
ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. τόσο σε διοικητικό όσο και σε
εξειδικευμένο επιστημονικό, τεχνικό, ελεγκτικό και νομικό προσωπικό. Η
αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το θεσμικό
πλαίσιο, αλλά και από την επιχειρησιακή δυνατότητα της Αρχής να τα
εφαρμόσει στην πράξη με επάρκεια, ταχύτητα και συνέπεια.
Άρθρο 61 – Mystery Shopping, Intelligence Tools και Anti-Illegal Gambling
Projects
Η χρήση τέτοιων εργαλείων μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ικανότητα της
Ε.Ε.Ε.Π. να εντοπίζει και να τεκμηριώνει παραβάσεις που δεν είναι πάντοτε
εμφανείς μέσω των παραδοσιακών ελεγκτικών μεθόδων. Ενδεικτικά, μπορεί
να συμβάλει στον εντοπισμό μη αδειοδοτημένων παρόχων που στοχεύουν την
ελληνική αγορά, παράνομων affiliate δικτύων, παραπλανητικών
διαφημιστικών πρακτικών, payment agents, εναλλακτικών μεθόδων
πληρωμής και λοιπών μηχανισμών που υποστηρίζουν την παράνομη
δραστηριότητα.
Η πρακτική του test purchasing ή mystery shopping δεν είναι ξένη προς τα
ευρωπαϊκά εποπτικά πρότυπα. Ενδεικτικά, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η
Gambling Commission έχει εκδώσει καθοδήγηση προς τις αρμόδιες αρχές για
test purchasing και age-verification checks, ενώ έχει εκδώσει και ειδική
καθοδήγηση προς παρόχους για τη διενέργεια, καταγραφή και υποβολή
στοιχείων σχετικά με age-verification test purchasing. Παρότι το συγκεκριμένο παράδειγμα αφορά ιδίως ελέγχους ηλικιακής επαλήθευσης, αποτυπώνει την ευρύτερη εποπτική λογική της χρήσης ελεγχόμενων συναλλαγών ή
δοκιμαστικών ελέγχων για την αξιολόγηση της πραγματικής συμμόρφωσης
της αγοράς.
Στο ελληνικό πλαίσιο, τα εργαλεία αυτά μπορούν να έχουν ευρύτερη
εφαρμογή, ιδίως ως προς την καταπολέμηση της παράνομης διαδικτυακής
αγοράς. Μπορούν να αξιοποιηθούν για την τεκμηρίωση της πραγματικής
πρόσβασης Ελλήνων παικτών σε μη αδειοδοτημένες ιστοσελίδες, την
καταγραφή της διαδρομής εγγραφής και κατάθεσης, τον εντοπισμό
διαθέσιμων μεθόδων πληρωμής, την καταγραφή γλωσσικών, εμπορικών ή
τεχνικών ενδείξεων στόχευσης της ελληνικής αγοράς και την τεκμηρίωση της
εμπλοκής affiliates, payment agents ή άλλων ενδιάμεσων προσώπων.
Προκειμένου, ωστόσο, η χρήση των εργαλείων αυτών να είναι
αποτελεσματική και να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των ευρημάτων, προτείνεται
η Ε.Ε.Ε.Π. να υιοθετήσει σαφές εσωτερικό πρωτόκολλο εφαρμογής. Το
πρωτόκολλο αυτό θα μπορούσε να προβλέπει τον σκοπό και το πεδίο χρήσης
των εργαλείων, τη διαδικασία έγκρισης των σχετικών ενεργειών, τον τρόπο
καταγραφής και διατήρησης των ευρημάτων, την αλυσίδα τεκμηρίωσης, την
προστασία δεδομένων, την αναλογικότητα των ενεργειών και τον τρόπο
αξιοποίησης των ευρημάτων σε εποπτικό ή κυρωτικό επίπεδο.
Παράλληλα, προτείνεται η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας της Ε.Ε.Ε.Π.
με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή
Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες,
τα πιστωτικά ιδρύματα, τα ιδρύματα πληρωμών και τους παρόχους
υπηρεσιών πληρωμών.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς απαιτεί συνδυασμό
τεχνολογικών, ερευνητικών και χρηματοοικονομικών εργαλείων, καθώς και
σαφή επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 62 – Κανονιστικές αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. και Κανονισμός Παιγνίων
Η δυνατότητα της Ε.Ε.Ε.Π. να ρυθμίζει με μεγαλύτερη ευελιξία ζητήματα που
εμπίπτουν στον Κανονισμό Παιγνίων μπορεί να συμβάλει θετικά στην
αποτελεσματικότερη εποπτεία, στην ταχύτερη προσαρμογή σε τεχνολογικές
εξελίξεις και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της νόμιμης αγοράς.
Ωστόσο, δεδομένου ότι μέσω του Κανονισμού Παιγνίων δύνανται να
ρυθμίζονται ζητήματα ουσιώδους σημασίας για τη λειτουργία της αγοράς,
προτείνεται κάθε σημαντική τροποποίηση του Κανονισμού να τίθεται σε
δημόσια διαβούλευση, να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των
αδειοδοτημένων παρόχων και προμηθευτών και να συνοδεύεται από
τεκμηριωμένη μελέτη σκοπιμότητας ή αξιολόγηση επιπτώσεων.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει τη διαφάνεια, την προβλεψιμότητα, την
ασφάλεια δικαίου και την ποιότητα της κανονιστικής διαδικασίας.
Παράλληλα, η HGA θεωρεί ότι στο πλαίσιο της κανονιστικής αρμοδιότητας της
Ε.Ε.Ε.Π. θα μπορούσαν να εξεταστούν και στοχευμένες βελτιώσεις του
Κανονισμού Παιγνίων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της νόμιμης
αγοράς, ιδίως σε σχέση με προϊοντικά ζητήματα που επηρεάζουν τη
συμμετοχή των παικτών στο αδειοδοτημένο δίκτυο, όπως ενδεικτικά ζητήματα
max bet, jackpots και λοιπών παραμέτρων λειτουργίας των διαδικτυακών
παιγνίων. Τέτοιες βελτιώσεις, εφόσον αξιολογηθούν τεχνικά και κανονιστικά,
μπορούν να λειτουργήσουν ως αντισταθμιστικά μέτρα για τη διατήρηση
υψηλού channelization προς τη νόμιμη αγορά.
Άρθρο 63 – Black List, DNS Blocking, Domain Names και Keywords
Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν ουσιαστικά το υφιστάμενο πλαίσιο
αντιμετώπισης της παράνομης αγοράς και μπορούν να συμβάλουν στην
ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διακοπή πρόσβασης σε παράνομους
ιστοτόπους και εφαρμογές.
Παράλληλα, προτείνεται να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ενημέρωσης
των κατόχων domain names ή των φυσικών και νομικών προσώπων που
καταχωρούνται στον σχετικό κατάλογο, η δυνατότητα παροχής εξηγήσεων και
η ύπαρξη διαδικασίας επανεξέτασης, διόρθωσης ή διαγραφής, ώστε να
διασφαλίζονται η αναλογικότητα και η ασφάλεια δικαίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περίπτωση παραλλαγών ή απομιμήσεων domain
names αδειοδοτημένων παρόχων, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν
κίνδυνο παραπλάνησης των παικτών. Για τις περιπτώσεις αυτές, προτείνεται
να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ταχείας ανάκτησης ή μεταβίβασης της
κυριότητας domain names που χρησιμοποιούνται για παράνομη
δραστηριότητα ή παραπλάνηση των καταναλωτών.
Επιπλέον, η διατύπωση περί λέξεων-κλειδιών που «παραπέμπουν άμεσα ή
έμμεσα» σε τυχερά παίγνια είναι ιδιαίτερα ευρεία. Προτείνεται η περαιτέρω
εξειδίκευση των σχετικών κριτηρίων μέσω κανονιστικών πράξεων ή οδηγιών
της Ε.Ε.Ε.Π., ώστε να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της διάταξης και να
αποφευχθούν αβεβαιότητες ως προς το πεδίο εφαρμογής της.
Η προβλεπόμενη συνεργασία μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π. και Ε.Ε.Τ.Τ. κρίνεται ιδιαίτερα
θετική και θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την ανάπτυξη
αντίστοιχων μηχανισμών συνεργασίας με την Τράπεζα της Ελλάδος, την
Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων,
τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, με στόχο τον
εντοπισμό και τη διακοπή χρηματοροών προς μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Άρθρο 66 παρ. 7α – Προώθηση μη αδειοδοτημένων παρόχων και targeted
marketing
Η έννοια της «προώθησης», της «παραπομπής» και της «εμπορικής
επικοινωνίας» δεν προσδιορίζεται επαρκώς και ενδέχεται να δημιουργήσει
ερμηνευτικές αβεβαιότητες σε περιπτώσεις διεθνών αθλητικών μεταδόσεων,
διεθνών χορηγιών αθλητικών ομάδων, δημοσιογραφικών αναφορών,
ειδησεογραφικού περιεχομένου, περιεχομένου τρίτων σε ψηφιακές
πλατφόρμες ή παρεμπίπτουσας προβολής λογοτύπων κατά τη διάρκεια
διεθνών διοργανώσεων.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η διάταξη να εξειδικευθεί στη βάση της έννοιαςτου targeted marketing, δηλαδή της ενεργής και αντικειμενικά διαπιστώσιμης στόχευσης της ελληνικής αγοράς.
Η προσέγγιση αυτή συναντάται σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες με ώριμα
ρυθμιστικά πλαίσια. Ενδεικτικά, στη Σουηδία, ο νόμος για τα τυχερά παίγνια
(Gambling Act 2018:1138) συνδέει την εφαρμογή του πλαισίου στα online
παίγνια με το κατά πόσο η δραστηριότητα απευθύνεται ή κατευθύνεται προς
τη σουηδική αγορά. Στη Δανία, η Danish Gambling Authority αναφέρει ότι
παράνομη παροχή παιγνίων υφίσταται όταν πάροχος χωρίς άδεια στοχεύει τη
δανική αγορά, με ενδείξεις όπως η χρήση δανικού νομίσματος, μέσων
πληρωμής που λειτουργούν ειδικά στη Δανία ή δανικής εξυπηρέτησης
πελατών. Στην Ολλανδία, η Kansspelautoriteit αντιμετωπίζει ως παράνομη την
προσφορά online παιγνίων προς παίκτες στην ολλανδική αγορά χωρίς
σχετική άδεια και έχει αναπτύξει πρακτική εποπτείας και enforcement κατά μη
αδειοδοτημένων online παρόχων.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η Ε.Ε.Ε.Π. να εξειδικεύσει, μέσω κανονιστικής
πράξης ή κατευθυντήριων οδηγιών, αντικειμενικά κριτήρια στόχευσης της
ελληνικής αγοράς. Ενδεικτικά τέτοια κριτήρια θα μπορούσαν να είναι η χρήση
ελληνικής γλώσσας, η παροχή υπηρεσιών ή εξυπηρέτησης πελατών στα
ελληνικά, η χρήση ελληνικών μέσων πληρωμών ή πληρωμών που στοχεύουν
ειδικά Έλληνες παίκτες, η χρήση ελληνικών affiliates ή affiliate campaigns που απευθύνονται στην ελληνική αγορά, η χρήση ελληνικών domain names ή
παραλλαγών τους, η προβολή προσφορών, bonuses ή προωθητικών
ενεργειών ειδικά προς Έλληνες παίκτες, η χρήση επικοινωνιακού υλικού,
SEO, keywords ή digital campaigns που στοχεύουν την ελληνική αγορά και η
παροχή οδηγιών εγγραφής, κατάθεσης ή ανάληψης ειδικά προς Έλληνες
παίκτες.
Προτείνεται επίσης να διευκρινιστεί ότι δεν συνιστούν από μόνα τους
«προώθηση» η δημοσιογραφική αναφορά, η αναπαραγωγή ειδήσεων, η
αναφορά σε διεθνείς χορηγίες για ενημερωτικούς σκοπούς, η μετάδοση
διεθνών αθλητικών γεγονότων ή η παρεμπίπτουσα προβολή λογοτύπων σε
διεθνείς διοργανώσεις, εφόσον δεν υπάρχει εμπορικός σκοπός ενεργής
προσέλκυσης παικτών στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 66 παρ. 7β – Συνεργασία με μη αδειοδοτημένους παρόχους
Η έννοια της «συνεργασίας» δεν εξειδικεύεται επαρκώς. Το ζήτημα αυτό
αποκτά ιδιαίτερη σημασία για game providers, aggregators, platform
providers, PAM providers, παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και λοιπούς
πιστοποιημένους B2B παρόχους, οι οποίοι μπορεί να δραστηριοποιούνται
νόμιμα σε περισσότερες της μίας ρυθμιζόμενες αγορές.
Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ότι η διάταξη αφορά περιπτώσεις ενεργής και
εν γνώσει συνεργασίας που σχετίζονται με δραστηριότητες οι οποίες
στοχεύουν ή εξυπηρετούν την ελληνική αγορά.
Παράλληλα, προτείνεται να προβλεφθεί ότι δεν υφίσταται ευθύνη για B2B
παρόχους όταν αυτοί δεν γνώριζαν και δεν μπορούσαν ευλόγως να γνωρίζουν
τη σχετική παράβαση ή όταν διέκοψαν τη συνεργασία αμέσως μετά την
ενημέρωση ή την εγγραφή του σχετικού προσώπου στη Black List.
Η αποσαφήνιση αυτή είναι αναγκαία ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία
αντικειμενικής ευθύνης για νόμιμα λειτουργούντες προμηθευτές και να
διασφαλιστεί ότι οι κυρώσεις στοχεύουν πραγματικά σε πρόσωπα που εν
γνώσει τους υποστηρίζουν παράνομη δραστηριότητα στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 67 – Ποινικές κυρώσεις και ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της
παράνομης αγοράς
Η HGA υποστηρίζει την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της μη
αδειοδοτημένης διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, ιδίως όταν οι
σχετικές δραστηριότητες συνδέονται με οργανωμένα δίκτυα παράνομης
δραστηριότητας, συστηματική προσέλκυση παικτών ή χρηματοροές προς μη
αδειοδοτημένους παρόχους.
Η αποτελεσματική εφαρμογή των ποινικών κυρώσεων θα πρέπει να
συνδυάζεται με την ανάπτυξη μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π.,
Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας της Ελλάδος,
Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, παρόχων πληρωμών και
Εισαγγελικών Αρχών.
Συναφώς, η HGA θεωρεί ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης
αγοράς προϋποθέτει όχι μόνο τον αποκλεισμό πρόσβασης αλλά και την
αποτελεσματική παρακολούθηση και διακοπή των χρηματοροών προς μη
αδειοδοτημένους παρόχους. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η διακοπή
πληρωμών αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία
καταπολέμησης της παράνομης αγοράς.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ανάπτυξη κοινών red flags, η ενίσχυση της
ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Τράπεζας της Ελλάδος, τραπεζών
και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, καθώς και η δημιουργία μηχανισμών
αναφοράς ύποπτων payment agents και άλλων δομών που χρησιμοποιούνται
για την απόκρυψη συναλλαγών σχετιζόμενων με παράνομη δραστηριότητα.
Άρθρο 68 – Ανακριτικές αρμοδιότητες του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων και
συντονισμός αρχών
Η HGA υποστηρίζει την ενίσχυση των διοικητικών, ελεγκτικών και ανακριτικών
εργαλείων της Πολιτείας και αξιολογεί θετικά την πρόβλεψη για απόδοση
ιδιότητας ειδικού ανακριτικού υπαλλήλου στα μέλη του Σώματος Ελεγκτών
Παιγνίων.
Ωστόσο, από τη συνδυαστική εφαρμογή των νέων διατάξεων προκύπτει η
ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης του πλαισίου συνεργασίας και συντονισμού
μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας
της Ελλάδος, Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων και
Εισαγγελικών Αρχών.Θα μπορούσε να εξεταστεί η δημιουργία μόνιμου
μηχανισμού συντονισμού ή ειδικής διυπηρεσιακής ομάδας για την
καταπολέμηση της παράνομης αγοράς τυχερών παιγνίων, καθώς και ο
ορισμός ειδικού εισαγγελικού σημείου επαφής για υποθέσεις παράνομου
τζόγου και συναφών οικονομικών εγκλημάτων.Η παράνομη αγορά είναι
πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο συνδέεται με διαδικτυακές υποδομές,
πληρωμές, affiliates, τεχνολογικούς παρόχους, διαφημιστικά δίκτυα και ενίοτεοργανωμένες δομές οικονομικού εγκλήματος. Για τον λόγο αυτό, η
αποτελεσματική αντιμετώπισή της προϋποθέτει μόνιμη, ταχεία και δομημένη
συνεργασία των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 69 – Φορολόγηση κερδών από λοιπά διαδικτυακά παίγνια
Η HGA αναγνωρίζει την ανάγκη στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και
κατανοεί τους λόγους που οδήγησαν στην προτεινόμενη αύξηση της
φορολογίας επί των κερδών των παικτών.Ωστόσο, από την Ανάλυση
Συνεπειών Ρύθμισης προκύπτει ότι το μέτρο συνδέεται με συγκεκριμένες
δημοσιονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Υπό το πρίσμα αυτό, προτείνεται να
εξεταστεί είτε η πρόβλεψη συγκεκριμένης διάρκειας ισχύος είτε η θέσπιση
μηχανισμού υποχρεωτικής περιοδικής επανεξέτασης του μέτρου. Η πρόβλεψη
αυτή θα ενίσχυε την ασφάλεια δικαίου, τη φορολογική προβλεψιμότητα και την
αναλογικότητα της ρύθμισης, διασφαλίζοντας ότι ένα μέτρο που εισάγεται για
την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών δεν θα αποκτήσει μόνιμα
χαρακτηριστικά χωρίς σχετική αξιολόγηση και τεκμηρίωση.
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη εύλογης μεταβατικής περιόδου,
τουλάχιστον ενός μηνός, προκειμένου οι πάροχοι να προσαρμόσουν με
ασφάλεια τα πληροφοριακά, λογιστικά και φορολογικά τους συστήματα, να
ενημερώσουν τους παίκτες και να διασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή του νέου
πλαισίου.Οι απαιτούμενες αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων,
τροποποίηση φορολογικών αλγορίθμων, αναπροσαρμογή reporting και
reconciliation διαδικασιών, δοκιμές ορθής λειτουργίας, ενημέρωση παικτών,
επικαιροποίηση όρων και προϋποθέσεων και έλεγχο συμμόρφωσης των
συστημάτων.
Πέραν των φορολογικών συντελεστών, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος
προσδιορισμού της φορολογητέας βάσης. Σήμερα είναι δυνατόν ένας παίκτης
να φορολογηθεί για κέρδη που προκύπτουν σε μεμονωμένη παικτική
συνεδρία, παρά το γεγονός ότι στη συνέχεια εμφανίζει συνολική ζημία.
Ενδεικτικά, ένας παίκτης μπορεί σε πρώτη συνεδρία να εμφανίσει κέρδος
1.000 ευρώ και να φορολογηθεί, ενώ σε δεύτερη συνεδρία την ίδια ημέρα να
εμφανίσει απώλεια 1.500 ευρώ. Το τελικό ημερήσιο αποτέλεσμα είναι ζημία
500 ευρώ, αλλά ο παίκτης έχει ήδη φορολογηθεί επί κέρδους που τελικά δεν
διατήρησε.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να εξεταστεί η δυνατότητα
υπολογισμού της φορολογίας επί του καθαρού αποτελέσματος του παίκτη σε
ημερήσια, εβδομαδιαία, μηνιαία ή ετήσια βάση, ώστε η φορολόγηση να
αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη.
Μεταξύ των ανωτέρω επιλογών, η HGA προκρίνει τη μηνιαία βάση ως την
πλέον κατάλληλη και πρακτικά εφαρμόσιμη λύση. Η μηνιαία βάση
ευθυγραμμίζεται με το υφιστάμενο κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο, καθώς
ο φόρος επί των μικτών κερδών (GGR tax) και ο φόρος επί των κερδών των
παικτών υποβάλλονται και αποδίδονται σε μηνιαία βάση.
Η μηνιαία φορολογική βάση αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό
οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη, περιορίζει περιπτώσεις φορολόγησης
παικτών που τελικώς καταγράφουν καθαρές ζημίες, ενισχύει τη φορολογική
δικαιοσύνη, διευκολύνει τον έλεγχο και ευθυγραμμίζεται με τις υφιστάμενες
υποχρεώσεις αναφοράς και απόδοσης φόρων των αδειοδοτημένων
παρόχων. Περαιτέρω, η HGA θεωρεί ότι κάθε μεταβολή της φορολογικής
επιβάρυνσης των παικτών θα πρέπει να αξιολογείται και υπό το πρίσμα της
διατήρησης υψηλού ποσοστού συμμετοχής των παικτών στο νόμιμο δίκτυο. Η
αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των παικτών μπορεί να επηρεάσει
αρνητικά το channelization και να δημιουργήσει κίνητρα μετακίνησης προς μη
αδειοδοτημένους παρόχους, οι οποίοι δεν εφαρμόζουν παρακράτηση φόρου,
μέτρα υπεύθυνου παιχνιδιού και λοιπές κανονιστικές υποχρεώσεις.
Σχόλιο επί του άρθρου 67 – Ποινικές κυρώσεις για παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων
Η προτεινόμενη αναμόρφωση του άρθρου 52 του ν. 4002/2011 κινείται προς ορθή κατεύθυνση κατά το μέρος που επιχειρεί να εξορθολογίσει το πλαίσιο χρηματικών κυρώσεων για τα παίγνια. Ωστόσο, η διατήρηση της ποινής κάθειρξης τουλάχιστον δέκα (10) ετών για κάθε περίπτωση διεξαγωγής τυχερών παιγνίων χωρίς άδεια ή/και πιστοποίηση, δεν υπηρετεί επαρκώς τον ίδιο τον σκοπό της προτεινόμενης ρύθμισης που είναι ο εξορθολογισμός του πλαισίου ποινών. Παραμένει υπέρμετρα ανελαστική και δυσανάλογη, εξομοιώνοντας κάθε περίπτωση με ιδιαίτερα βαριές κακουργηματικές μορφές εγκληματικότητας.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται αντί της υποχρεωτικής κάθειρξης τουλάχιστον δέκα ετών, να προβλεφθεί κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών για τη βασική μορφή του αδικήματος, ενώ η κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών να διατηρηθεί αποκλειστικά για το σκέλος που αφορά διακεκριμένες περιπτώσεις, όπως η τέλεση σε μεγάλη εμπορική κλίμακα, η κατ’ επάγγελμα δράση, η υποτροπή, η συμμετοχή ανηλίκων ή η συνέχιση της δραστηριότητας μετά από σφράγιση ή διοικητική απαγόρευση.
Με τον τρόπο αυτό η έννομη τάξη διατηρεί αυστηρό πλαίσιο για τον παράνομο τζόγο και ιδίως για τις οργανωμένες, επαναλαμβανόμενες ή κοινωνικά επικίνδυνες μορφές του, χωρίς όμως να καθιστά τη βασική μορφή του αδικήματος δυσανάλογα βαριά.
Η Hellenic Gaming Association (HGA) χαιρετίζει την πρωτοβουλία του
Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την περαιτέρω ενίσχυση
της αποτελεσματικότητας της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
(Ε.Ε.Ε.Π.) και τη θωράκιση της ελληνικής αγοράς τυχερών παιγνίων απέναντι
στη μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA υποστηρίζει τη γενική κατεύθυνση του
νομοσχεδίου, ιδίως ως προς την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε.Ε.Π.,
την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της παράνομης αγοράς, την
εισαγωγή νέων ελεγκτικών εργαλείων, την ενίσχυση των μηχανισμών
αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων και εφαρμογών και τη βελτίωση της
συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Οι ακόλουθες παρατηρήσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής των
προτεινόμενων διατάξεων, στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, στην
προστασία των παικτών και στη διατήρηση υψηλού ποσοστού συμμετοχής
των παικτών στη νόμιμη και εποπτευόμενη αγορά.
Άρθρο 59 – Στελέχωση της Ε.Ε.Ε.Π.
Η HGA χαιρετίζει την πρόβλεψη για ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. Η
ενίσχυση αυτή είναι αναγκαία και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ιδίως
ενόψει των νέων και αυξημένων αρμοδιοτήτων που αναλαμβάνει η Αρχή με το
υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου.
Οι νέες αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των
ελεγκτικών μηχανισμών, τη χρήση τεχνολογικών και πληροφοριακών
εργαλείων, τη διαχείριση μηχανισμών αποκλεισμού πρόσβασης σε μη
αδειοδοτημένους παρόχους, την παρακολούθηση της παράνομης αγοράς, τη
συνεργασία με άλλες αρχές και την άσκηση νέων ανακριτικών καθηκόντων.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA θεωρεί ότι θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω
ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. τόσο σε διοικητικό όσο και σε
εξειδικευμένο επιστημονικό, τεχνικό, ελεγκτικό και νομικό προσωπικό. Η
αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το θεσμικό
πλαίσιο, αλλά και από την επιχειρησιακή δυνατότητα της Αρχής να τα
εφαρμόσει στην πράξη με επάρκεια, ταχύτητα και συνέπεια.
Άρθρο 61 – Mystery Shopping, Intelligence Tools και Anti-Illegal Gambling
Projects
Η χρήση τέτοιων εργαλείων μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ικανότητα της
Ε.Ε.Ε.Π. να εντοπίζει και να τεκμηριώνει παραβάσεις που δεν είναι πάντοτε
εμφανείς μέσω των παραδοσιακών ελεγκτικών μεθόδων. Ενδεικτικά, μπορεί
να συμβάλει στον εντοπισμό μη αδειοδοτημένων παρόχων που στοχεύουν την
ελληνική αγορά, παράνομων affiliate δικτύων, παραπλανητικών
διαφημιστικών πρακτικών, payment agents, εναλλακτικών μεθόδων
πληρωμής και λοιπών μηχανισμών που υποστηρίζουν την παράνομη
δραστηριότητα.
Η πρακτική του test purchasing ή mystery shopping δεν είναι ξένη προς τα
ευρωπαϊκά εποπτικά πρότυπα. Ενδεικτικά, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η
Gambling Commission έχει εκδώσει καθοδήγηση προς τις αρμόδιες αρχές για
test purchasing και age-verification checks, ενώ έχει εκδώσει και ειδική
καθοδήγηση προς παρόχους για τη διενέργεια, καταγραφή και υποβολή
στοιχείων σχετικά με age-verification test purchasing. Παρότι το συγκεκριμένο
παράδειγμα αφορά ιδίως ελέγχους ηλικιακής επαλήθευσης, αποτυπώνει την
ευρύτερη εποπτική λογική της χρήσης ελεγχόμενων συναλλαγών ή
δοκιμαστικών ελέγχων για την αξιολόγηση της πραγματικής συμμόρφωσης
της αγοράς.
Στο ελληνικό πλαίσιο, τα εργαλεία αυτά μπορούν να έχουν ευρύτερη
εφαρμογή, ιδίως ως προς την καταπολέμηση της παράνομης διαδικτυακής
αγοράς. Μπορούν να αξιοποιηθούν για την τεκμηρίωση της πραγματικής
πρόσβασης Ελλήνων παικτών σε μη αδειοδοτημένες ιστοσελίδες, την
καταγραφή της διαδρομής εγγραφής και κατάθεσης, τον εντοπισμό
διαθέσιμων μεθόδων πληρωμής, την καταγραφή γλωσσικών, εμπορικών ή
τεχνικών ενδείξεων στόχευσης της ελληνικής αγοράς και την τεκμηρίωση της
εμπλοκής affiliates, payment agents ή άλλων ενδιάμεσων προσώπων.
Προκειμένου, ωστόσο, η χρήση των εργαλείων αυτών να είναι
αποτελεσματική και να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των ευρημάτων, προτείνεται
η Ε.Ε.Ε.Π. να υιοθετήσει σαφές εσωτερικό πρωτόκολλο εφαρμογής. Το
πρωτόκολλο αυτό θα μπορούσε να προβλέπει τον σκοπό και το πεδίο χρήσης
των εργαλείων, τη διαδικασία έγκρισης των σχετικών ενεργειών, τον τρόπο
καταγραφής και διατήρησης των ευρημάτων, την αλυσίδα τεκμηρίωσης, την
προστασία δεδομένων, την αναλογικότητα των ενεργειών και τον τρόπο
αξιοποίησης των ευρημάτων σε εποπτικό ή κυρωτικό επίπεδο.
Παράλληλα, προτείνεται η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας της Ε.Ε.Ε.Π.
με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή
Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες,
τα πιστωτικά ιδρύματα, τα ιδρύματα πληρωμών και τους παρόχους
υπηρεσιών πληρωμών.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς απαιτεί συνδυασμό
τεχνολογικών, ερευνητικών και χρηματοοικονομικών εργαλείων, καθώς και
σαφή επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 62 – Κανονιστικές αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. και Κανονισμός Παιγνίων
Η δυνατότητα της Ε.Ε.Ε.Π. να ρυθμίζει με μεγαλύτερη ευελιξία ζητήματα που
εμπίπτουν στον Κανονισμό Παιγνίων μπορεί να συμβάλει θετικά στην
αποτελεσματικότερη εποπτεία, στην ταχύτερη προσαρμογή σε τεχνολογικές
εξελίξεις και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της νόμιμης αγοράς.
Ωστόσο, δεδομένου ότι μέσω του Κανονισμού Παιγνίων δύνανται να
ρυθμίζονται ζητήματα ουσιώδους σημασίας για τη λειτουργία της αγοράς,
προτείνεται κάθε σημαντική τροποποίηση του Κανονισμού να τίθεται σε
δημόσια διαβούλευση, να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των
αδειοδοτημένων παρόχων και προμηθευτών και να συνοδεύεται από
τεκμηριωμένη μελέτη σκοπιμότητας ή αξιολόγηση επιπτώσεων.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει τη διαφάνεια, την προβλεψιμότητα, την
ασφάλεια δικαίου και την ποιότητα της κανονιστικής διαδικασίας.
Παράλληλα, η HGA θεωρεί ότι στο πλαίσιο της κανονιστικής αρμοδιότητας της
Ε.Ε.Ε.Π. θα μπορούσαν να εξεταστούν και στοχευμένες βελτιώσεις του
Κανονισμού Παιγνίων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της νόμιμης
αγοράς, ιδίως σε σχέση με προϊοντικά ζητήματα που επηρεάζουν τη
συμμετοχή των παικτών στο αδειοδοτημένο δίκτυο, όπως ενδεικτικά ζητήματα
max bet, jackpots και λοιπών παραμέτρων λειτουργίας των διαδικτυακών
παιγνίων. Τέτοιες βελτιώσεις, εφόσον αξιολογηθούν τεχνικά και κανονιστικά,
μπορούν να λειτουργήσουν ως αντισταθμιστικά μέτρα για τη διατήρηση
υψηλού channelization προς τη νόμιμη αγορά.
Άρθρο 63 – Black List, DNS Blocking, Domain Names και Keywords
Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν ουσιαστικά το υφιστάμενο πλαίσιο
αντιμετώπισης της παράνομης αγοράς και μπορούν να συμβάλουν στην
ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διακοπή πρόσβασης σε παράνομους
ιστοτόπους και εφαρμογές.
Παράλληλα, προτείνεται να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ενημέρωσης
των κατόχων domain names ή των φυσικών και νομικών προσώπων που
καταχωρούνται στον σχετικό κατάλογο, η δυνατότητα παροχής εξηγήσεων και
η ύπαρξη διαδικασίας επανεξέτασης, διόρθωσης ή διαγραφής, ώστε να
διασφαλίζονται η αναλογικότητα και η ασφάλεια δικαίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περίπτωση παραλλαγών ή απομιμήσεων domain
names αδειοδοτημένων παρόχων, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν
κίνδυνο παραπλάνησης των παικτών. Για τις περιπτώσεις αυτές, προτείνεται
να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ταχείας ανάκτησης ή μεταβίβασης της
κυριότητας domain names που χρησιμοποιούνται για παράνομη
δραστηριότητα ή παραπλάνηση των καταναλωτών.
Επιπλέον, η διατύπωση περί λέξεων-κλειδιών που «παραπέμπουν άμεσα ή
έμμεσα» σε τυχερά παίγνια είναι ιδιαίτερα ευρεία. Προτείνεται η περαιτέρω
εξειδίκευση των σχετικών κριτηρίων μέσω κανονιστικών πράξεων ή οδηγιών
της Ε.Ε.Ε.Π., ώστε να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της διάταξης και να
αποφευχθούν αβεβαιότητες ως προς το πεδίο εφαρμογής της.
Η προβλεπόμενη συνεργασία μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π. και Ε.Ε.Τ.Τ. κρίνεται ιδιαίτερα
θετική και θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την ανάπτυξη
αντίστοιχων μηχανισμών συνεργασίας με την Τράπεζα της Ελλάδος, την
Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων,
τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, με στόχο τον
εντοπισμό και τη διακοπή χρηματοροών προς μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Άρθρο 66 παρ. 7α – Προώθηση μη αδειοδοτημένων παρόχων και targeted
marketing
Η έννοια της «προώθησης», της «παραπομπής» και της «εμπορικής
επικοινωνίας» δεν προσδιορίζεται επαρκώς και ενδέχεται να δημιουργήσει
ερμηνευτικές αβεβαιότητες σε περιπτώσεις διεθνών αθλητικών μεταδόσεων,
διεθνών χορηγιών αθλητικών ομάδων, δημοσιογραφικών αναφορών,
ειδησεογραφικού περιεχομένου, περιεχομένου τρίτων σε ψηφιακές
πλατφόρμες ή παρεμπίπτουσας προβολής λογοτύπων κατά τη διάρκεια
διεθνών διοργανώσεων.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η διάταξη να εξειδικευθεί στη βάση της έννοιας
του targeted marketing, δηλαδή της ενεργής και αντικειμενικά διαπιστώσιμης
στόχευσης της ελληνικής αγοράς.
Η προσέγγιση αυτή συναντάται σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες με ώριμα
ρυθμιστικά πλαίσια. Ενδεικτικά, στη Σουηδία, ο νόμος για τα τυχερά παίγνια
(Gambling Act 2018:1138) συνδέει την εφαρμογή του πλαισίου στα online
παίγνια με το κατά πόσο η δραστηριότητα απευθύνεται ή κατευθύνεται προς
τη σουηδική αγορά. Στη Δανία, η Danish Gambling Authority αναφέρει ότι
παράνομη παροχή παιγνίων υφίσταται όταν πάροχος χωρίς άδεια στοχεύει τη
δανική αγορά, με ενδείξεις όπως η χρήση δανικού νομίσματος, μέσων
πληρωμής που λειτουργούν ειδικά στη Δανία ή δανικής εξυπηρέτησης
πελατών. Στην Ολλανδία, η Kansspelautoriteit αντιμετωπίζει ως παράνομη την
προσφορά online παιγνίων προς παίκτες στην ολλανδική αγορά χωρίς
σχετική άδεια και έχει αναπτύξει πρακτική εποπτείας και enforcement κατά μη
αδειοδοτημένων online παρόχων.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η Ε.Ε.Ε.Π. να εξειδικεύσει, μέσω κανονιστικής
πράξης ή κατευθυντήριων οδηγιών, αντικειμενικά κριτήρια στόχευσης της
ελληνικής αγοράς. Ενδεικτικά τέτοια κριτήρια θα μπορούσαν να είναι η χρήση
ελληνικής γλώσσας, η παροχή υπηρεσιών ή εξυπηρέτησης πελατών στα
ελληνικά, η χρήση ελληνικών μέσων πληρωμών ή πληρωμών που στοχεύουν
ειδικά Έλληνες παίκτες, η χρήση ελληνικών affiliates ή affiliate campaigns που
απευθύνονται στην ελληνική αγορά, η χρήση ελληνικών domain names ή
παραλλαγών τους, η προβολή προσφορών, bonuses ή προωθητικών
ενεργειών ειδικά προς Έλληνες παίκτες, η χρήση επικοινωνιακού υλικού,
SEO, keywords ή digital campaigns που στοχεύουν την ελληνική αγορά και η
παροχή οδηγιών εγγραφής, κατάθεσης ή ανάληψης ειδικά προς Έλληνες
παίκτες.
Προτείνεται επίσης να διευκρινιστεί ότι δεν συνιστούν από μόνα τους
«προώθηση» η δημοσιογραφική αναφορά, η αναπαραγωγή ειδήσεων, η
αναφορά σε διεθνείς χορηγίες για ενημερωτικούς σκοπούς, η μετάδοση
διεθνών αθλητικών γεγονότων ή η παρεμπίπτουσα προβολή λογοτύπων σε
διεθνείς διοργανώσεις, εφόσον δεν υπάρχει εμπορικός σκοπός ενεργής
προσέλκυσης παικτών στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 66 παρ. 7β – Συνεργασία με μη αδειοδοτημένους παρόχους
Η έννοια της «συνεργασίας» δεν εξειδικεύεται επαρκώς. Το ζήτημα αυτό
αποκτά ιδιαίτερη σημασία για game providers, aggregators, platform
providers, PAM providers, παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και λοιπούς
πιστοποιημένους B2B παρόχους, οι οποίοι μπορεί να δραστηριοποιούνται
νόμιμα σε περισσότερες της μίας ρυθμιζόμενες αγορές.
Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ότι η διάταξη αφορά περιπτώσεις ενεργής και
εν γνώσει συνεργασίας που σχετίζονται με δραστηριότητες οι οποίες
στοχεύουν ή εξυπηρετούν την ελληνική αγορά.
Παράλληλα, προτείνεται να προβλεφθεί ότι δεν υφίσταται ευθύνη για B2B
παρόχους όταν αυτοί δεν γνώριζαν και δεν μπορούσαν ευλόγως να γνωρίζουν
τη σχετική παράβαση ή όταν διέκοψαν τη συνεργασία αμέσως μετά την
ενημέρωση ή την εγγραφή του σχετικού προσώπου στη Black List.
Η αποσαφήνιση αυτή είναι αναγκαία ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία
αντικειμενικής ευθύνης για νόμιμα λειτουργούντες προμηθευτές και να
διασφαλιστεί ότι οι κυρώσεις στοχεύουν πραγματικά σε πρόσωπα που εν
γνώσει τους υποστηρίζουν παράνομη δραστηριότητα στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 67 – Ποινικές κυρώσεις και ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της
παράνομης αγοράς
Η HGA υποστηρίζει την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της μη
αδειοδοτημένης διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, ιδίως όταν οι
σχετικές δραστηριότητες συνδέονται με οργανωμένα δίκτυα παράνομης
δραστηριότητας, συστηματική προσέλκυση παικτών ή χρηματοροές προς μη
αδειοδοτημένους παρόχους.
Η αποτελεσματική εφαρμογή των ποινικών κυρώσεων θα πρέπει να
συνδυάζεται με την ανάπτυξη μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π.,
Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας της Ελλάδος,
Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, παρόχων πληρωμών και
Εισαγγελικών Αρχών.
Συναφώς, η HGA θεωρεί ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης
αγοράς προϋποθέτει όχι μόνο τον αποκλεισμό πρόσβασης αλλά και την
αποτελεσματική παρακολούθηση και διακοπή των χρηματοροών προς μη
αδειοδοτημένους παρόχους. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η διακοπή
πληρωμών αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία
καταπολέμησης της παράνομης αγοράς.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ανάπτυξη κοινών red flags, η ενίσχυση της
ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Τράπεζας της Ελλάδος, τραπεζών
και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, καθώς και η δημιουργία μηχανισμών
αναφοράς ύποπτων payment agents και άλλων δομών που χρησιμοποιούνται
για την απόκρυψη συναλλαγών σχετιζόμενων με παράνομη δραστηριότητα.
Άρθρο 68 – Ανακριτικές αρμοδιότητες του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων και
συντονισμός αρχών
Η HGA υποστηρίζει την ενίσχυση των διοικητικών, ελεγκτικών και ανακριτικών
εργαλείων της Πολιτείας και αξιολογεί θετικά την πρόβλεψη για απόδοση
ιδιότητας ειδικού ανακριτικού υπαλλήλου στα μέλη του Σώματος Ελεγκτών
Παιγνίων.
Ωστόσο, από τη συνδυαστική εφαρμογή των νέων διατάξεων προκύπτει η
ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης του πλαισίου συνεργασίας και συντονισμού
μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας
της Ελλάδος, Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων και
Εισαγγελικών Αρχών.Θα μπορούσε να εξεταστεί η δημιουργία μόνιμου
μηχανισμού συντονισμού ή ειδικής διυπηρεσιακής ομάδας για την
καταπολέμηση της παράνομης αγοράς τυχερών παιγνίων, καθώς και ο
ορισμός ειδικού εισαγγελικού σημείου επαφής για υποθέσεις παράνομου
τζόγου και συναφών οικονομικών εγκλημάτων.Η παράνομη αγορά είναι
πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο συνδέεται με διαδικτυακές υποδομές,
πληρωμές, affiliates, τεχνολογικούς παρόχους, διαφημιστικά δίκτυα και ενίοτε
οργανωμένες δομές οικονομικού εγκλήματος. Για τον λόγο αυτό, η
αποτελεσματική αντιμετώπισή της προϋποθέτει μόνιμη, ταχεία και δομημένη
συνεργασία των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 69 – Φορολόγηση κερδών από λοιπά διαδικτυακά παίγνια
Η HGA αναγνωρίζει την ανάγκη στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και
κατανοεί τους λόγους που οδήγησαν στην προτεινόμενη αύξηση της
φορολογίας επί των κερδών των παικτών.Ωστόσο, από την Ανάλυση
Συνεπειών Ρύθμισης προκύπτει ότι το μέτρο συνδέεται με συγκεκριμένες
δημοσιονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Υπό το πρίσμα αυτό, προτείνεται να
εξεταστεί είτε η πρόβλεψη συγκεκριμένης διάρκειας ισχύος είτε η θέσπιση
μηχανισμού υποχρεωτικής περιοδικής επανεξέτασης του μέτρου. Η πρόβλεψη
αυτή θα ενίσχυε την ασφάλεια δικαίου, τη φορολογική προβλεψιμότητα και την
αναλογικότητα της ρύθμισης, διασφαλίζοντας ότι ένα μέτρο που εισάγεται για
την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών δεν θα αποκτήσει μόνιμα
χαρακτηριστικά χωρίς σχετική αξιολόγηση και τεκμηρίωση.
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη εύλογης μεταβατικής περιόδου,
τουλάχιστον ενός μηνός, προκειμένου οι πάροχοι να προσαρμόσουν με
ασφάλεια τα πληροφοριακά, λογιστικά και φορολογικά τους συστήματα, να
ενημερώσουν τους παίκτες και να διασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή του νέου
πλαισίου.Οι απαιτούμενες αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων,
τροποποίηση φορολογικών αλγορίθμων, αναπροσαρμογή reporting και
reconciliation διαδικασιών, δοκιμές ορθής λειτουργίας, ενημέρωση παικτών,
επικαιροποίηση όρων και προϋποθέσεων και έλεγχο συμμόρφωσης των
συστημάτων.
Πέραν των φορολογικών συντελεστών, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος
προσδιορισμού της φορολογητέας βάσης. Σήμερα είναι δυνατόν ένας παίκτης
να φορολογηθεί για κέρδη που προκύπτουν σε μεμονωμένη παικτική
συνεδρία, παρά το γεγονός ότι στη συνέχεια εμφανίζει συνολική ζημία.
Ενδεικτικά, ένας παίκτης μπορεί σε πρώτη συνεδρία να εμφανίσει κέρδος
1.000 ευρώ και να φορολογηθεί, ενώ σε δεύτερη συνεδρία την ίδια ημέρα να
εμφανίσει απώλεια 1.500 ευρώ. Το τελικό ημερήσιο αποτέλεσμα είναι ζημία
500 ευρώ, αλλά ο παίκτης έχει ήδη φορολογηθεί επί κέρδους που τελικά δεν
διατήρησε.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να εξεταστεί η δυνατότητα
υπολογισμού της φορολογίας επί του καθαρού αποτελέσματος του παίκτη σε
ημερήσια, εβδομαδιαία, μηνιαία ή ετήσια βάση, ώστε η φορολόγηση να
αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη.
Μεταξύ των ανωτέρω επιλογών, η HGA προκρίνει τη μηνιαία βάση ως την
πλέον κατάλληλη και πρακτικά εφαρμόσιμη λύση. Η μηνιαία βάση
ευθυγραμμίζεται με το υφιστάμενο κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο, καθώς
ο φόρος επί των μικτών κερδών (GGR tax) και ο φόρος επί των κερδών των
παικτών υποβάλλονται και αποδίδονται σε μηνιαία βάση.
Η μηνιαία φορολογική βάση αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό
οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη, περιορίζει περιπτώσεις φορολόγησης
παικτών που τελικώς καταγράφουν καθαρές ζημίες, ενισχύει τη φορολογική
δικαιοσύνη, διευκολύνει τον έλεγχο και ευθυγραμμίζεται με τις υφιστάμενες
υποχρεώσεις αναφοράς και απόδοσης φόρων των αδειοδοτημένων
παρόχων.Περαιτέρω, η HGA θεωρεί ότι κάθε μεταβολή της φορολογικής
επιβάρυνσης των παικτών θα πρέπει να αξιολογείται και υπό το πρίσμα της
διατήρησης υψηλού ποσοστού συμμετοχής των παικτών στο νόμιμο δίκτυο. Η
αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των παικτών μπορεί να επηρεάσει
αρνητικά το channelization και να δημιουργήσει κίνητρα μετακίνησης προς μη
αδειοδοτημένους παρόχους, οι οποίοι δεν εφαρμόζουν παρακράτηση φόρου,
μέτρα υπεύθυνου παιχνιδιού και λοιπές κανονιστικές υποχρεώσεις.
Άρθρο 94 – Εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για
ρυθμιστική συμμόρφωση και εποπτεία
Η HGA θεωρεί ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει κατ’ ουσίαν διευκρινιστικό και
ερμηνευτικό χαρακτήρα, καθώς αποσαφηνίζει ότι η ύπαρξη εγκαταστάσεων
που εξυπηρετούν αποκλειστικά σκοπούς κανονιστικής συμμόρφωσης και
εποπτείας δεν συνιστά από μόνη της μόνιμη εγκατάσταση για φορολογικούς
σκοπούς.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η διάταξη
εφαρμόζεται για περιόδους από το 2021 και εφεξής ή, εναλλακτικά, να
διευκρινιστεί νομοθετικά ο ερμηνευτικός χαρακτήρας της από το έτος αυτό. Η
προσέγγιση αυτή θα διασφαλίσει ενιαία αντιμετώπιση όλων των
αδειοδοτημένων επιχειρήσεων και θα αποτρέψει διαφορετικές ερμηνείες για
φορολογικές χρήσεις που ακολούθησαν την έναρξη λειτουργίας του νέου
αδειοδοτικού πλαισίου.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, θα διασφαλίσει την
ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων που συμμορφώθηκαν με τις κανονιστικές
απαιτήσεις της ελληνικής νομοθεσίας και θα αποτρέψει τη δημιουργία
φορολογικών κινδύνων για υποδομές που εγκαταστάθηκαν αποκλειστικά κατ’
επιταγή των εποπτικών υποχρεώσεων.
H αρμοδιότητα έκδοσης κανονισμών πρέπει να παραμείνει στον Υπουργό Οικονομικών. Η ΕΕΕΠ σίγουρα κάνει έργο, όμως δεν υπάρχει κανένας λόγος να συγκεντρώσει υπερεξουσίες. Για εμένα αυτό είναι λάθος από όλες τις απόψεις. Η εμπλοκή του Υπουργού Οικονομικών προσφέρει δικλείδες ασφαλείας και ισορροπίας.
Η Hellenic Gaming Association (HGA) χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.) και τη θωράκιση της ελληνικής αγοράς τυχερών παιγνίων απέναντι στη μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA υποστηρίζει τη γενική κατεύθυνση του νομοσχεδίου, ιδίως ως προς την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε.Ε.Π., την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της παράνομης αγοράς, την εισαγωγή νέων ελεγκτικών εργαλείων, την ενίσχυση των μηχανισμών αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων και εφαρμογών και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Οι ακόλουθες παρατηρήσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής των προτεινόμενων διατάξεων, στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, στην προστασία των παικτών και στη διατήρηση υψηλού ποσοστού συμμετοχής των παικτών στη νόμιμη και εποπτευόμενη αγορά.
Άρθρο 59 – Στελέχωση της Ε.Ε.Ε.Π.
Η HGA χαιρετίζει την πρόβλεψη για ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. Η ενίσχυση αυτή είναι αναγκαία και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ιδίως ενόψει των νέων και αυξημένων αρμοδιοτήτων που αναλαμβάνει η Αρχή με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου.
Οι νέες αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, τη χρήση τεχνολογικών και πληροφοριακών εργαλείων, τη διαχείριση μηχανισμών αποκλεισμού πρόσβασης σε μη αδειοδοτημένους παρόχους, την παρακολούθηση της παράνομης αγοράς, τη συνεργασία με άλλες αρχές και την άσκηση νέων ανακριτικών καθηκόντων.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA θεωρεί ότι θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. τόσο σε διοικητικό όσο και σε εξειδικευμένο επιστημονικό, τεχνικό, ελεγκτικό και νομικό προσωπικό. Η αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και από την επιχειρησιακή δυνατότητα της Αρχής να τα εφαρμόσει στην πράξη με επάρκεια, ταχύτητα και συνέπεια.
Άρθρο 61 – Mystery Shopping, Intelligence Tools και Anti-Illegal Gambling Projects
Η χρήση τέτοιων εργαλείων μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ικανότητα της Ε.Ε.Ε.Π. να εντοπίζει και να τεκμηριώνει παραβάσεις που δεν είναι πάντοτε εμφανείς μέσω των παραδοσιακών ελεγκτικών μεθόδων. Ενδεικτικά, μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό μη αδειοδοτημένων παρόχων που στοχεύουν την ελληνική αγορά, παράνομων affiliate δικτύων, παραπλανητικών διαφημιστικών πρακτικών, payment agents, εναλλακτικών μεθόδων πληρωμής και λοιπών μηχανισμών που υποστηρίζουν την παράνομη δραστηριότητα.
Η πρακτική του test purchasing ή mystery shopping δεν είναι ξένη προς τα ευρωπαϊκά εποπτικά πρότυπα. Ενδεικτικά, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Gambling Commission έχει εκδώσει καθοδήγηση προς τις αρμόδιες αρχές για test purchasing και age-verification checks, ενώ έχει εκδώσει και ειδική καθοδήγηση προς παρόχους για τη διενέργεια, καταγραφή και υποβολή στοιχείων σχετικά με age-verification test purchasing. Παρότι το συγκεκριμένο παράδειγμα αφορά ιδίως ελέγχους ηλικιακής επαλήθευσης, αποτυπώνει την ευρύτερη εποπτική λογική της χρήσης ελεγχόμενων συναλλαγών ή δοκιμαστικών ελέγχων για την αξιολόγηση της πραγματικής συμμόρφωσης της αγοράς.
Στο ελληνικό πλαίσιο, τα εργαλεία αυτά μπορούν να έχουν ευρύτερη εφαρμογή, ιδίως ως προς την καταπολέμηση της παράνομης διαδικτυακής αγοράς. Μπορούν να αξιοποιηθούν για την τεκμηρίωση της πραγματικής πρόσβασης Ελλήνων παικτών σε μη αδειοδοτημένες ιστοσελίδες, την καταγραφή της διαδρομής εγγραφής και κατάθεσης, τον εντοπισμό διαθέσιμων μεθόδων πληρωμής, την καταγραφή γλωσσικών, εμπορικών ή τεχνικών ενδείξεων στόχευσης της ελληνικής αγοράς και την τεκμηρίωση της εμπλοκής affiliates, payment agents ή άλλων ενδιάμεσων προσώπων.
Προκειμένου, ωστόσο, η χρήση των εργαλείων αυτών να είναι αποτελεσματική και να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των ευρημάτων, προτείνεται η Ε.Ε.Ε.Π. να υιοθετήσει σαφές εσωτερικό πρωτόκολλο εφαρμογής. Το πρωτόκολλο αυτό θα μπορούσε να προβλέπει τον σκοπό και το πεδίο χρήσης των εργαλείων, τη διαδικασία έγκρισης των σχετικών ενεργειών, τον τρόπο καταγραφής και διατήρησης των ευρημάτων, την αλυσίδα τεκμηρίωσης, την προστασία δεδομένων, την αναλογικότητα των ενεργειών και τον τρόπο αξιοποίησης των ευρημάτων σε εποπτικό ή κυρωτικό επίπεδο.
Παράλληλα, προτείνεται η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας της Ε.Ε.Ε.Π. με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, τα πιστωτικά ιδρύματα, τα ιδρύματα πληρωμών και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς απαιτεί συνδυασμό τεχνολογικών, ερευνητικών και χρηματοοικονομικών εργαλείων, καθώς και σαφή επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 62 – Κανονιστικές αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. και Κανονισμός Παιγνίων
Η δυνατότητα της Ε.Ε.Ε.Π. να ρυθμίζει με μεγαλύτερη ευελιξία ζητήματα που εμπίπτουν στον Κανονισμό Παιγνίων μπορεί να συμβάλει θετικά στην αποτελεσματικότερη εποπτεία, στην ταχύτερη προσαρμογή σε τεχνολογικές εξελίξεις και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της νόμιμης αγοράς.
Ωστόσο, δεδομένου ότι μέσω του Κανονισμού Παιγνίων δύνανται να ρυθμίζονται ζητήματα ουσιώδους σημασίας για τη λειτουργία της αγοράς, προτείνεται κάθε σημαντική τροποποίηση του Κανονισμού να τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των αδειοδοτημένων παρόχων και προμηθευτών και να συνοδεύεται από τεκμηριωμένη μελέτη σκοπιμότητας ή αξιολόγηση επιπτώσεων.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει τη διαφάνεια, την προβλεψιμότητα, την ασφάλεια δικαίου και την ποιότητα της κανονιστικής διαδικασίας.
Παράλληλα, η HGA θεωρεί ότι στο πλαίσιο της κανονιστικής αρμοδιότητας της Ε.Ε.Ε.Π. θα μπορούσαν να εξεταστούν και στοχευμένες βελτιώσεις του Κανονισμού Παιγνίων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της νόμιμης αγοράς, ιδίως σε σχέση με προϊοντικά ζητήματα που επηρεάζουν τη συμμετοχή των παικτών στο αδειοδοτημένο δίκτυο, όπως ενδεικτικά ζητήματα max bet, jackpots και λοιπών παραμέτρων λειτουργίας των διαδικτυακών παιγνίων. Τέτοιες βελτιώσεις, εφόσον αξιολογηθούν τεχνικά και κανονιστικά, μπορούν να λειτουργήσουν ως αντισταθμιστικά μέτρα για τη διατήρηση υψηλού channelization προς τη νόμιμη αγορά.
Άρθρο 63 – Black List, DNS Blocking, Domain Names και Keywords
Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν ουσιαστικά το υφιστάμενο πλαίσιο αντιμετώπισης της παράνομης αγοράς και μπορούν να συμβάλουν στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διακοπή πρόσβασης σε παράνομους ιστοτόπους και εφαρμογές.
Παράλληλα, προτείνεται να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ενημέρωσης των κατόχων domain names ή των φυσικών και νομικών προσώπων που καταχωρούνται στον σχετικό κατάλογο, η δυνατότητα παροχής εξηγήσεων και η ύπαρξη διαδικασίας επανεξέτασης, διόρθωσης ή διαγραφής, ώστε να διασφαλίζονται η αναλογικότητα και η ασφάλεια δικαίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περίπτωση παραλλαγών ή απομιμήσεων domain names αδειοδοτημένων παρόχων, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν κίνδυνο παραπλάνησης των παικτών. Για τις περιπτώσεις αυτές, προτείνεται να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ταχείας ανάκτησης ή μεταβίβασης της κυριότητας domain names που χρησιμοποιούνται για παράνομη δραστηριότητα ή παραπλάνηση των καταναλωτών.
Επιπλέον, η διατύπωση περί λέξεων-κλειδιών που «παραπέμπουν άμεσα ή έμμεσα» σε τυχερά παίγνια είναι ιδιαίτερα ευρεία. Προτείνεται η περαιτέρω εξειδίκευση των σχετικών κριτηρίων μέσω κανονιστικών πράξεων ή οδηγιών της Ε.Ε.Ε.Π., ώστε να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της διάταξης και να αποφευχθούν αβεβαιότητες ως προς το πεδίο εφαρμογής της.
Η προβλεπόμενη συνεργασία μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π. και Ε.Ε.Τ.Τ. κρίνεται ιδιαίτερα θετική και θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την ανάπτυξη αντίστοιχων μηχανισμών συνεργασίας με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, με στόχο τον εντοπισμό και τη διακοπή χρηματοροών προς μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Άρθρο 66 παρ. 7α – Προώθηση μη αδειοδοτημένων παρόχων και targeted marketing
Η έννοια της «προώθησης», της «παραπομπής» και της «εμπορικής επικοινωνίας» δεν προσδιορίζεται επαρκώς και ενδέχεται να δημιουργήσει ερμηνευτικές αβεβαιότητες σε περιπτώσεις διεθνών αθλητικών μεταδόσεων, διεθνών χορηγιών αθλητικών ομάδων, δημοσιογραφικών αναφορών, ειδησεογραφικού περιεχομένου, περιεχομένου τρίτων σε ψηφιακές πλατφόρμες ή παρεμπίπτουσας προβολής λογοτύπων κατά τη διάρκεια διεθνών διοργανώσεων.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η διάταξη να εξειδικευθεί στη βάση της έννοιας του targeted marketing, δηλαδή της ενεργής και αντικειμενικά διαπιστώσιμης στόχευσης της ελληνικής αγοράς.
Η προσέγγιση αυτή συναντάται σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες με ώριμα ρυθμιστικά πλαίσια. Ενδεικτικά, στη Σουηδία, ο νόμος για τα τυχερά παίγνια (Gambling Act 2018:1138) συνδέει την εφαρμογή του πλαισίου στα online παίγνια με το κατά πόσο η δραστηριότητα απευθύνεται ή κατευθύνεται προς τη σουηδική αγορά. Στη Δανία, η Danish Gambling Authority αναφέρει ότι παράνομη παροχή παιγνίων υφίσταται όταν πάροχος χωρίς άδεια στοχεύει τη δανική αγορά, με ενδείξεις όπως η χρήση δανικού νομίσματος, μέσων πληρωμής που λειτουργούν ειδικά στη Δανία ή δανικής εξυπηρέτησης πελατών. Στην Ολλανδία, η Kansspelautoriteit αντιμετωπίζει ως παράνομη την προσφορά online παιγνίων προς παίκτες στην ολλανδική αγορά χωρίς σχετική άδεια και έχει αναπτύξει πρακτική εποπτείας και enforcement κατά μη αδειοδοτημένων online παρόχων.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η Ε.Ε.Ε.Π. να εξειδικεύσει, μέσω κανονιστικής πράξης ή κατευθυντήριων οδηγιών, αντικειμενικά κριτήρια στόχευσης της ελληνικής αγοράς. Ενδεικτικά τέτοια κριτήρια θα μπορούσαν να είναι η χρήση ελληνικής γλώσσας, η παροχή υπηρεσιών ή εξυπηρέτησης πελατών στα ελληνικά, η χρήση ελληνικών μέσων πληρωμών ή πληρωμών που στοχεύουν ειδικά Έλληνες παίκτες, η χρήση ελληνικών affiliates ή affiliate campaigns που απευθύνονται στην ελληνική αγορά, η χρήση ελληνικών domain names ή παραλλαγών τους, η προβολή προσφορών, bonuses ή προωθητικών ενεργειών ειδικά προς Έλληνες παίκτες, η χρήση επικοινωνιακού υλικού, SEO, keywords ή digital campaigns που στοχεύουν την ελληνική αγορά και η παροχή οδηγιών εγγραφής, κατάθεσης ή ανάληψης ειδικά προς Έλληνες παίκτες.
Προτείνεται επίσης να διευκρινιστεί ότι δεν συνιστούν από μόνα τους «προώθηση» η δημοσιογραφική αναφορά, η αναπαραγωγή ειδήσεων, η αναφορά σε διεθνείς χορηγίες για ενημερωτικούς σκοπούς, η μετάδοση διεθνών αθλητικών γεγονότων ή η παρεμπίπτουσα προβολή λογοτύπων σε διεθνείς διοργανώσεις, εφόσον δεν υπάρχει εμπορικός σκοπός ενεργής προσέλκυσης παικτών στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 66 παρ. 7β – Συνεργασία με μη αδειοδοτημένους παρόχους
Η έννοια της «συνεργασίας» δεν εξειδικεύεται επαρκώς. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για game providers, aggregators, platform providers, PAM providers, παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και λοιπούς πιστοποιημένους B2B παρόχους, οι οποίοι μπορεί να δραστηριοποιούνται νόμιμα σε περισσότερες της μίας ρυθμιζόμενες αγορές.
Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ότι η διάταξη αφορά περιπτώσεις ενεργής και εν γνώσει συνεργασίας που σχετίζονται με δραστηριότητες οι οποίες στοχεύουν ή εξυπηρετούν την ελληνική αγορά.
Παράλληλα, προτείνεται να προβλεφθεί ότι δεν υφίσταται ευθύνη για B2B παρόχους όταν αυτοί δεν γνώριζαν και δεν μπορούσαν ευλόγως να γνωρίζουν τη σχετική παράβαση ή όταν διέκοψαν τη συνεργασία αμέσως μετά την ενημέρωση ή την εγγραφή του σχετικού προσώπου στη Black List.
Η αποσαφήνιση αυτή είναι αναγκαία ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία αντικειμενικής ευθύνης για νόμιμα λειτουργούντες προμηθευτές και να διασφαλιστεί ότι οι κυρώσεις στοχεύουν πραγματικά σε πρόσωπα που εν γνώσει τους υποστηρίζουν παράνομη δραστηριότητα στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 67 – Ποινικές κυρώσεις και ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της παράνομης αγοράς
Η HGA υποστηρίζει την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της μη αδειοδοτημένης διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, ιδίως όταν οι σχετικές δραστηριότητες συνδέονται με οργανωμένα δίκτυα παράνομης δραστηριότητας, συστηματική προσέλκυση παικτών ή χρηματοροές προς μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Η αποτελεσματική εφαρμογή των ποινικών κυρώσεων θα πρέπει να συνδυάζεται με την ανάπτυξη μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας της Ελλάδος, Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, παρόχων πληρωμών και Εισαγγελικών Αρχών.
Συναφώς, η HGA θεωρεί ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς προϋποθέτει όχι μόνο τον αποκλεισμό πρόσβασης αλλά και την αποτελεσματική παρακολούθηση και διακοπή των χρηματοροών προς μη αδειοδοτημένους παρόχους. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η διακοπή πληρωμών αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία καταπολέμησης της παράνομης αγοράς.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ανάπτυξη κοινών red flags, η ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Τράπεζας της Ελλάδος, τραπεζών και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, καθώς και η δημιουργία μηχανισμών αναφοράς ύποπτων payment agents και άλλων δομών που χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη συναλλαγών σχετιζόμενων με παράνομη δραστηριότητα.
Άρθρο 68 – Ανακριτικές αρμοδιότητες του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων και συντονισμός αρχών
Η HGA υποστηρίζει την ενίσχυση των διοικητικών, ελεγκτικών και ανακριτικών εργαλείων της Πολιτείας και αξιολογεί θετικά την πρόβλεψη για απόδοση ιδιότητας ειδικού ανακριτικού υπαλλήλου στα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων.
Ωστόσο, από τη συνδυαστική εφαρμογή των νέων διατάξεων προκύπτει η ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης του πλαισίου συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας της Ελλάδος, Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων και Εισαγγελικών Αρχών.Θα μπορούσε να εξεταστεί η δημιουργία μόνιμου μηχανισμού συντονισμού ή ειδικής διυπηρεσιακής ομάδας για την καταπολέμηση της παράνομης αγοράς τυχερών παιγνίων, καθώς και ο ορισμός ειδικού εισαγγελικού σημείου επαφής για υποθέσεις παράνομου τζόγου και συναφών οικονομικών εγκλημάτων.Η παράνομη αγορά είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο συνδέεται με διαδικτυακές υποδομές, πληρωμές, affiliates, τεχνολογικούς παρόχους, διαφημιστικά δίκτυα και ενίοτε οργανωμένες δομές οικονομικού εγκλήματος. Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματική αντιμετώπισή της προϋποθέτει μόνιμη, ταχεία και δομημένη συνεργασία των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 69 – Φορολόγηση κερδών από λοιπά διαδικτυακά παίγνια
Η HGA αναγνωρίζει την ανάγκη στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και κατανοεί τους λόγους που οδήγησαν στην προτεινόμενη αύξηση της φορολογίας επί των κερδών των παικτών.Ωστόσο, από την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης προκύπτει ότι το μέτρο συνδέεται με συγκεκριμένες δημοσιονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Υπό το πρίσμα αυτό, προτείνεται να εξεταστεί είτε η πρόβλεψη συγκεκριμένης διάρκειας ισχύος είτε η θέσπιση μηχανισμού υποχρεωτικής περιοδικής επανεξέτασης του μέτρου. Η πρόβλεψη αυτή θα ενίσχυε την ασφάλεια δικαίου, τη φορολογική προβλεψιμότητα και την αναλογικότητα της ρύθμισης, διασφαλίζοντας ότι ένα μέτρο που εισάγεται για την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών δεν θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά χωρίς σχετική αξιολόγηση και τεκμηρίωση.
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη εύλογης μεταβατικής περιόδου, τουλάχιστον ενός μηνός, προκειμένου οι πάροχοι να προσαρμόσουν με ασφάλεια τα πληροφοριακά, λογιστικά και φορολογικά τους συστήματα, να ενημερώσουν τους παίκτες και να διασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή του νέου πλαισίου.Οι απαιτούμενες αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τροποποίηση φορολογικών αλγορίθμων, αναπροσαρμογή reporting και reconciliation διαδικασιών, δοκιμές ορθής λειτουργίας, ενημέρωση παικτών, επικαιροποίηση όρων και προϋποθέσεων και έλεγχο συμμόρφωσης των συστημάτων.
Πέραν των φορολογικών συντελεστών, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος προσδιορισμού της φορολογητέας βάσης. Σήμερα είναι δυνατόν ένας παίκτης να φορολογηθεί για κέρδη που προκύπτουν σε μεμονωμένη παικτική συνεδρία, παρά το γεγονός ότι στη συνέχεια εμφανίζει συνολική ζημία.
Ενδεικτικά, ένας παίκτης μπορεί σε πρώτη συνεδρία να εμφανίσει κέρδος 1.000 ευρώ και να φορολογηθεί, ενώ σε δεύτερη συνεδρία την ίδια ημέρα να εμφανίσει απώλεια 1.500 ευρώ. Το τελικό ημερήσιο αποτέλεσμα είναι ζημία 500 ευρώ, αλλά ο παίκτης έχει ήδη φορολογηθεί επί κέρδους που τελικά δεν διατήρησε.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να εξεταστεί η δυνατότητα υπολογισμού της φορολογίας επί του καθαρού αποτελέσματος του παίκτη σε ημερήσια, εβδομαδιαία, μηνιαία ή ετήσια βάση, ώστε η φορολόγηση να αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη.
Μεταξύ των ανωτέρω επιλογών, η HGA προκρίνει τη μηνιαία βάση ως την πλέον κατάλληλη και πρακτικά εφαρμόσιμη λύση. Η μηνιαία βάση ευθυγραμμίζεται με το υφιστάμενο κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο, καθώς ο φόρος επί των μικτών κερδών (GGR tax) και ο φόρος επί των κερδών των παικτών υποβάλλονται και αποδίδονται σε μηνιαία βάση.
Η μηνιαία φορολογική βάση αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη, περιορίζει περιπτώσεις φορολόγησης παικτών που τελικώς καταγράφουν καθαρές ζημίες, ενισχύει τη φορολογική δικαιοσύνη, διευκολύνει τον έλεγχο και ευθυγραμμίζεται με τις υφιστάμενες υποχρεώσεις αναφοράς και απόδοσης φόρων των αδειοδοτημένων παρόχων.Περαιτέρω, η HGA θεωρεί ότι κάθε μεταβολή της φορολογικής επιβάρυνσης των παικτών θα πρέπει να αξιολογείται και υπό το πρίσμα της διατήρησης υψηλού ποσοστού συμμετοχής των παικτών στο νόμιμο δίκτυο. Η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των παικτών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το channelization και να δημιουργήσει κίνητρα μετακίνησης προς μη αδειοδοτημένους παρόχους, οι οποίοι δεν εφαρμόζουν παρακράτηση φόρου, μέτρα υπεύθυνου παιχνιδιού και λοιπές κανονιστικές υποχρεώσεις.
Άρθρο 94 – Εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ρυθμιστική συμμόρφωση και εποπτεία
Η HGA θεωρεί ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει κατ’ ουσίαν διευκρινιστικό και ερμηνευτικό χαρακτήρα, καθώς αποσαφηνίζει ότι η ύπαρξη εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν αποκλειστικά σκοπούς κανονιστικής συμμόρφωσης και εποπτείας δεν συνιστά από μόνη της μόνιμη εγκατάσταση για φορολογικούς σκοπούς.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η διάταξη εφαρμόζεται για περιόδους από το 2021 και εφεξής ή, εναλλακτικά, να διευκρινιστεί νομοθετικά ο ερμηνευτικός χαρακτήρας της από το έτος αυτό. Η προσέγγιση αυτή θα διασφαλίσει ενιαία αντιμετώπιση όλων των αδειοδοτημένων επιχειρήσεων και θα αποτρέψει διαφορετικές ερμηνείες για φορολογικές χρήσεις που ακολούθησαν την έναρξη λειτουργίας του νέου αδειοδοτικού πλαισίου.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, θα διασφαλίσει την ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων που συμμορφώθηκαν με τις κανονιστικές απαιτήσεις της ελληνικής νομοθεσίας και θα αποτρέψει τη δημιουργία φορολογικών κινδύνων για υποδομές που εγκαταστάθηκαν αποκλειστικά κατ’ επιταγή των εποπτικών υποχρεώσεων.
Η Hellenic Gaming Association (HGA) χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.) και τη θωράκιση της ελληνικής αγοράς τυχερών παιγνίων απέναντι στη μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA υποστηρίζει τη γενική κατεύθυνση του νομοσχεδίου, ιδίως ως προς την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε.Ε.Π., την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της παράνομης αγοράς, την εισαγωγή νέων ελεγκτικών εργαλείων, την ενίσχυση των μηχανισμών αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων και εφαρμογών και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Οι ακόλουθες παρατηρήσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής των προτεινόμενων διατάξεων, στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, στην προστασία των παικτών και στη διατήρηση υψηλού ποσοστού συμμετοχής των παικτών στη νόμιμη και εποπτευόμενη αγορά.
Άρθρο 59 – Στελέχωση της Ε.Ε.Ε.Π.
Η HGA χαιρετίζει την πρόβλεψη για ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. Η ενίσχυση αυτή είναι αναγκαία και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ιδίως ενόψει των νέων και αυξημένων αρμοδιοτήτων που αναλαμβάνει η Αρχή με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου.
Οι νέες αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, τη χρήση τεχνολογικών και πληροφοριακών εργαλείων, τη διαχείριση μηχανισμών αποκλεισμού πρόσβασης σε μη αδειοδοτημένους παρόχους, την παρακολούθηση της παράνομης αγοράς, τη συνεργασία με άλλες αρχές και την άσκηση νέων ανακριτικών καθηκόντων.
Υπό το πρίσμα αυτό, η HGA θεωρεί ότι θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ενίσχυση της στελέχωσης της Ε.Ε.Ε.Π. τόσο σε διοικητικό όσο και σε εξειδικευμένο επιστημονικό, τεχνικό, ελεγκτικό και νομικό προσωπικό. Η αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και από την επιχειρησιακή δυνατότητα της Αρχής να τα εφαρμόσει στην πράξη με επάρκεια, ταχύτητα και συνέπεια.
Άρθρο 61 – Mystery Shopping, Intelligence Tools και Anti-Illegal Gambling Projects
Η χρήση τέτοιων εργαλείων μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ικανότητα της Ε.Ε.Ε.Π. να εντοπίζει και να τεκμηριώνει παραβάσεις που δεν είναι πάντοτε εμφανείς μέσω των παραδοσιακών ελεγκτικών μεθόδων. Ενδεικτικά, μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό μη αδειοδοτημένων παρόχων που στοχεύουν την ελληνική αγορά, παράνομων affiliate δικτύων, παραπλανητικών διαφημιστικών πρακτικών, payment agents, εναλλακτικών μεθόδων πληρωμής και λοιπών μηχανισμών που υποστηρίζουν την παράνομη δραστηριότητα.
Η πρακτική του test purchasing ή mystery shopping δεν είναι ξένη προς τα ευρωπαϊκά εποπτικά πρότυπα. Ενδεικτικά, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Gambling Commission έχει εκδώσει καθοδήγηση προς τις αρμόδιες αρχές για test purchasing και age-verification checks, ενώ έχει εκδώσει και ειδική καθοδήγηση προς παρόχους για τη διενέργεια, καταγραφή και υποβολή στοιχείων σχετικά με age-verification test purchasing. Παρότι το συγκεκριμένο παράδειγμα αφορά ιδίως ελέγχους ηλικιακής επαλήθευσης, αποτυπώνει την ευρύτερη εποπτική λογική της χρήσης ελεγχόμενων συναλλαγών ή δοκιμαστικών ελέγχων για την αξιολόγηση της πραγματικής συμμόρφωσης της αγοράς.
Στο ελληνικό πλαίσιο, τα εργαλεία αυτά μπορούν να έχουν ευρύτερη εφαρμογή, ιδίως ως προς την καταπολέμηση της παράνομης διαδικτυακής αγοράς. Μπορούν να αξιοποιηθούν για την τεκμηρίωση της πραγματικής πρόσβασης Ελλήνων παικτών σε μη αδειοδοτημένες ιστοσελίδες, την καταγραφή της διαδρομής εγγραφής και κατάθεσης, τον εντοπισμό διαθέσιμων μεθόδων πληρωμής, την καταγραφή γλωσσικών, εμπορικών ή τεχνικών ενδείξεων στόχευσης της ελληνικής αγοράς και την τεκμηρίωση της εμπλοκής affiliates, payment agents ή άλλων ενδιάμεσων προσώπων.
Προκειμένου, ωστόσο, η χρήση των εργαλείων αυτών να είναι αποτελεσματική και να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των ευρημάτων, προτείνεται η Ε.Ε.Ε.Π. να υιοθετήσει σαφές εσωτερικό πρωτόκολλο εφαρμογής. Το πρωτόκολλο αυτό θα μπορούσε να προβλέπει τον σκοπό και το πεδίο χρήσης των εργαλείων, τη διαδικασία έγκρισης των σχετικών ενεργειών, τον τρόπο καταγραφής και διατήρησης των ευρημάτων, την αλυσίδα τεκμηρίωσης, την προστασία δεδομένων, την αναλογικότητα των ενεργειών και τον τρόπο αξιοποίησης των ευρημάτων σε εποπτικό ή κυρωτικό επίπεδο.
Παράλληλα, προτείνεται η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας της Ε.Ε.Ε.Π. με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, τα πιστωτικά ιδρύματα, τα ιδρύματα πληρωμών και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς απαιτεί συνδυασμό τεχνολογικών, ερευνητικών και χρηματοοικονομικών εργαλείων, καθώς και σαφή επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 62 – Κανονιστικές αρμοδιότητες της Ε.Ε.Ε.Π. και Κανονισμός Παιγνίων
Η δυνατότητα της Ε.Ε.Ε.Π. να ρυθμίζει με μεγαλύτερη ευελιξία ζητήματα που εμπίπτουν στον Κανονισμό Παιγνίων μπορεί να συμβάλει θετικά στην αποτελεσματικότερη εποπτεία, στην ταχύτερη προσαρμογή σε τεχνολογικές εξελίξεις και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της νόμιμης αγοράς.
Ωστόσο, δεδομένου ότι μέσω του Κανονισμού Παιγνίων δύνανται να ρυθμίζονται ζητήματα ουσιώδους σημασίας για τη λειτουργία της αγοράς, προτείνεται κάθε σημαντική τροποποίηση του Κανονισμού να τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των αδειοδοτημένων παρόχων και προμηθευτών και να συνοδεύεται από τεκμηριωμένη μελέτη σκοπιμότητας ή αξιολόγηση επιπτώσεων.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει τη διαφάνεια, την προβλεψιμότητα, την ασφάλεια δικαίου και την ποιότητα της κανονιστικής διαδικασίας.
Παράλληλα, η HGA θεωρεί ότι στο πλαίσιο της κανονιστικής αρμοδιότητας της Ε.Ε.Ε.Π. θα μπορούσαν να εξεταστούν και στοχευμένες βελτιώσεις του Κανονισμού Παιγνίων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της νόμιμης αγοράς, ιδίως σε σχέση με προϊοντικά ζητήματα που επηρεάζουν τη συμμετοχή των παικτών στο αδειοδοτημένο δίκτυο, όπως ενδεικτικά ζητήματα max bet, jackpots και λοιπών παραμέτρων λειτουργίας των διαδικτυακών παιγνίων. Τέτοιες βελτιώσεις, εφόσον αξιολογηθούν τεχνικά και κανονιστικά, μπορούν να λειτουργήσουν ως αντισταθμιστικά μέτρα για τη διατήρηση υψηλού channelization προς τη νόμιμη αγορά.
Άρθρο 63 – Black List, DNS Blocking, Domain Names και Keywords
Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν ουσιαστικά το υφιστάμενο πλαίσιο αντιμετώπισης της παράνομης αγοράς και μπορούν να συμβάλουν στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διακοπή πρόσβασης σε παράνομους ιστοτόπους και εφαρμογές.
Παράλληλα, προτείνεται να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ενημέρωσης των κατόχων domain names ή των φυσικών και νομικών προσώπων που καταχωρούνται στον σχετικό κατάλογο, η δυνατότητα παροχής εξηγήσεων και η ύπαρξη διαδικασίας επανεξέτασης, διόρθωσης ή διαγραφής, ώστε να διασφαλίζονται η αναλογικότητα και η ασφάλεια δικαίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περίπτωση παραλλαγών ή απομιμήσεων domain names αδειοδοτημένων παρόχων, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν κίνδυνο παραπλάνησης των παικτών. Για τις περιπτώσεις αυτές, προτείνεται να εξεταστεί η πρόβλεψη διαδικασίας ταχείας ανάκτησης ή μεταβίβασης της κυριότητας domain names που χρησιμοποιούνται για παράνομη δραστηριότητα ή παραπλάνηση των καταναλωτών.
Επιπλέον, η διατύπωση περί λέξεων-κλειδιών που «παραπέμπουν άμεσα ή έμμεσα» σε τυχερά παίγνια είναι ιδιαίτερα ευρεία. Προτείνεται η περαιτέρω εξειδίκευση των σχετικών κριτηρίων μέσω κανονιστικών πράξεων ή οδηγιών της Ε.Ε.Ε.Π., ώστε να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της διάταξης και να αποφευχθούν αβεβαιότητες ως προς το πεδίο εφαρμογής της.
Η προβλεπόμενη συνεργασία μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π. και Ε.Ε.Τ.Τ. κρίνεται ιδιαίτερα θετική και θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την ανάπτυξη αντίστοιχων μηχανισμών συνεργασίας με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Αστυνομία, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, με στόχο τον εντοπισμό και τη διακοπή χρηματοροών προς μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Άρθρο 66 παρ. 7α – Προώθηση μη αδειοδοτημένων παρόχων και targeted marketing
Η έννοια της «προώθησης», της «παραπομπής» και της «εμπορικής επικοινωνίας» δεν προσδιορίζεται επαρκώς και ενδέχεται να δημιουργήσει ερμηνευτικές αβεβαιότητες σε περιπτώσεις διεθνών αθλητικών μεταδόσεων, διεθνών χορηγιών αθλητικών ομάδων, δημοσιογραφικών αναφορών, ειδησεογραφικού περιεχομένου, περιεχομένου τρίτων σε ψηφιακές πλατφόρμες ή παρεμπίπτουσας προβολής λογοτύπων κατά τη διάρκεια διεθνών διοργανώσεων.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η διάταξη να εξειδικευθεί στη βάση της έννοιας του targeted marketing, δηλαδή της ενεργής και αντικειμενικά διαπιστώσιμης στόχευσης της ελληνικής αγοράς.
Η προσέγγιση αυτή συναντάται σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες με ώριμα ρυθμιστικά πλαίσια. Ενδεικτικά, στη Σουηδία, ο νόμος για τα τυχερά παίγνια (Gambling Act 2018:1138) συνδέει την εφαρμογή του πλαισίου στα online παίγνια με το κατά πόσο η δραστηριότητα απευθύνεται ή κατευθύνεται προς τη σουηδική αγορά. Στη Δανία, η Danish Gambling Authority αναφέρει ότι παράνομη παροχή παιγνίων υφίσταται όταν πάροχος χωρίς άδεια στοχεύει τη δανική αγορά, με ενδείξεις όπως η χρήση δανικού νομίσματος, μέσων πληρωμής που λειτουργούν ειδικά στη Δανία ή δανικής εξυπηρέτησης πελατών. Στην Ολλανδία, η Kansspelautoriteit αντιμετωπίζει ως παράνομη την προσφορά online παιγνίων προς παίκτες στην ολλανδική αγορά χωρίς σχετική άδεια και έχει αναπτύξει πρακτική εποπτείας και enforcement κατά μη αδειοδοτημένων online παρόχων.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η Ε.Ε.Ε.Π. να εξειδικεύσει, μέσω κανονιστικής πράξης ή κατευθυντήριων οδηγιών, αντικειμενικά κριτήρια στόχευσης της ελληνικής αγοράς. Ενδεικτικά τέτοια κριτήρια θα μπορούσαν να είναι η χρήση ελληνικής γλώσσας, η παροχή υπηρεσιών ή εξυπηρέτησης πελατών στα ελληνικά, η χρήση ελληνικών μέσων πληρωμών ή πληρωμών που στοχεύουν ειδικά Έλληνες παίκτες, η χρήση ελληνικών affiliates ή affiliate campaigns που απευθύνονται στην ελληνική αγορά, η χρήση ελληνικών domain names ή παραλλαγών τους, η προβολή προσφορών, bonuses ή προωθητικών ενεργειών ειδικά προς Έλληνες παίκτες, η χρήση επικοινωνιακού υλικού, SEO, keywords ή digital campaigns που στοχεύουν την ελληνική αγορά και η παροχή οδηγιών εγγραφής, κατάθεσης ή ανάληψης ειδικά προς Έλληνες παίκτες.
Προτείνεται επίσης να διευκρινιστεί ότι δεν συνιστούν από μόνα τους «προώθηση» η δημοσιογραφική αναφορά, η αναπαραγωγή ειδήσεων, η αναφορά σε διεθνείς χορηγίες για ενημερωτικούς σκοπούς, η μετάδοση διεθνών αθλητικών γεγονότων ή η παρεμπίπτουσα προβολή λογοτύπων σε διεθνείς διοργανώσεις, εφόσον δεν υπάρχει εμπορικός σκοπός ενεργής προσέλκυσης παικτών στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 66 παρ. 7β – Συνεργασία με μη αδειοδοτημένους παρόχους
Η έννοια της «συνεργασίας» δεν εξειδικεύεται επαρκώς. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για game providers, aggregators, platform providers, PAM providers, παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και λοιπούς πιστοποιημένους B2B παρόχους, οι οποίοι μπορεί να δραστηριοποιούνται νόμιμα σε περισσότερες της μίας ρυθμιζόμενες αγορές.
Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ότι η διάταξη αφορά περιπτώσεις ενεργής και εν γνώσει συνεργασίας που σχετίζονται με δραστηριότητες οι οποίες στοχεύουν ή εξυπηρετούν την ελληνική αγορά.
Παράλληλα, προτείνεται να προβλεφθεί ότι δεν υφίσταται ευθύνη για B2B παρόχους όταν αυτοί δεν γνώριζαν και δεν μπορούσαν ευλόγως να γνωρίζουν τη σχετική παράβαση ή όταν διέκοψαν τη συνεργασία αμέσως μετά την ενημέρωση ή την εγγραφή του σχετικού προσώπου στη Black List.
Η αποσαφήνιση αυτή είναι αναγκαία ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία αντικειμενικής ευθύνης για νόμιμα λειτουργούντες προμηθευτές και να διασφαλιστεί ότι οι κυρώσεις στοχεύουν πραγματικά σε πρόσωπα που εν γνώσει τους υποστηρίζουν παράνομη δραστηριότητα στην ελληνική αγορά.
Άρθρο 67 – Ποινικές κυρώσεις και ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της παράνομης αγοράς
Η HGA υποστηρίζει την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της μη αδειοδοτημένης διοργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων, ιδίως όταν οι σχετικές δραστηριότητες συνδέονται με οργανωμένα δίκτυα παράνομης δραστηριότητας, συστηματική προσέλκυση παικτών ή χρηματοροές προς μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Η αποτελεσματική εφαρμογή των ποινικών κυρώσεων θα πρέπει να συνδυάζεται με την ανάπτυξη μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας της Ελλάδος, Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, παρόχων πληρωμών και Εισαγγελικών Αρχών.
Συναφώς, η HGA θεωρεί ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς προϋποθέτει όχι μόνο τον αποκλεισμό πρόσβασης αλλά και την αποτελεσματική παρακολούθηση και διακοπή των χρηματοροών προς μη αδειοδοτημένους παρόχους. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η διακοπή πληρωμών αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία καταπολέμησης της παράνομης αγοράς.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ανάπτυξη κοινών red flags, η ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Τράπεζας της Ελλάδος, τραπεζών και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, καθώς και η δημιουργία μηχανισμών αναφοράς ύποπτων payment agents και άλλων δομών που χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη συναλλαγών σχετιζόμενων με παράνομη δραστηριότητα.
Άρθρο 68 – Ανακριτικές αρμοδιότητες του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων και συντονισμός αρχών
Η HGA υποστηρίζει την ενίσχυση των διοικητικών, ελεγκτικών και ανακριτικών εργαλείων της Πολιτείας και αξιολογεί θετικά την πρόβλεψη για απόδοση ιδιότητας ειδικού ανακριτικού υπαλλήλου στα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων.
Ωστόσο, από τη συνδυαστική εφαρμογή των νέων διατάξεων προκύπτει η ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης του πλαισίου συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ Ε.Ε.Ε.Π., Ελληνικής Αστυνομίας, Οικονομικής Αστυνομίας, Τράπεζας της Ελλάδος, Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων και Εισαγγελικών Αρχών.Θα μπορούσε να εξεταστεί η δημιουργία μόνιμου μηχανισμού συντονισμού ή ειδικής διυπηρεσιακής ομάδας για την καταπολέμηση της παράνομης αγοράς τυχερών παιγνίων, καθώς και ο ορισμός ειδικού εισαγγελικού σημείου επαφής για υποθέσεις παράνομου τζόγου και συναφών οικονομικών εγκλημάτων.Η παράνομη αγορά είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο συνδέεται με διαδικτυακές υποδομές, πληρωμές, affiliates, τεχνολογικούς παρόχους, διαφημιστικά δίκτυα και ενίοτε οργανωμένες δομές οικονομικού εγκλήματος. Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματική αντιμετώπισή της προϋποθέτει μόνιμη, ταχεία και δομημένη συνεργασία των αρμόδιων αρχών.
Άρθρο 69 – Φορολόγηση κερδών από λοιπά διαδικτυακά παίγνια
Η HGA αναγνωρίζει την ανάγκη στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και κατανοεί τους λόγους που οδήγησαν στην προτεινόμενη αύξηση της φορολογίας επί των κερδών των παικτών.Ωστόσο, από την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης προκύπτει ότι το μέτρο συνδέεται με συγκεκριμένες δημοσιονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Υπό το πρίσμα αυτό, προτείνεται να εξεταστεί είτε η πρόβλεψη συγκεκριμένης διάρκειας ισχύος είτε η θέσπιση μηχανισμού υποχρεωτικής περιοδικής επανεξέτασης του μέτρου. Η πρόβλεψη αυτή θα ενίσχυε την ασφάλεια δικαίου, τη φορολογική προβλεψιμότητα και την αναλογικότητα της ρύθμισης, διασφαλίζοντας ότι ένα μέτρο που εισάγεται για την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών δεν θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά χωρίς σχετική αξιολόγηση και τεκμηρίωση.
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη εύλογης μεταβατικής περιόδου, τουλάχιστον ενός μηνός, προκειμένου οι πάροχοι να προσαρμόσουν με ασφάλεια τα πληροφοριακά, λογιστικά και φορολογικά τους συστήματα, να ενημερώσουν τους παίκτες και να διασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή του νέου πλαισίου.Οι απαιτούμενες αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τροποποίηση φορολογικών αλγορίθμων, αναπροσαρμογή reporting και reconciliation διαδικασιών, δοκιμές ορθής λειτουργίας, ενημέρωση παικτών, επικαιροποίηση όρων και προϋποθέσεων και έλεγχο συμμόρφωσης των συστημάτων.
Πέραν των φορολογικών συντελεστών, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος προσδιορισμού της φορολογητέας βάσης. Σήμερα είναι δυνατόν ένας παίκτης να φορολογηθεί για κέρδη που προκύπτουν σε μεμονωμένη παικτική συνεδρία, παρά το γεγονός ότι στη συνέχεια εμφανίζει συνολική ζημία.
Ενδεικτικά, ένας παίκτης μπορεί σε πρώτη συνεδρία να εμφανίσει κέρδος 1.000 ευρώ και να φορολογηθεί, ενώ σε δεύτερη συνεδρία την ίδια ημέρα να εμφανίσει απώλεια 1.500 ευρώ. Το τελικό ημερήσιο αποτέλεσμα είναι ζημία 500 ευρώ, αλλά ο παίκτης έχει ήδη φορολογηθεί επί κέρδους που τελικά δεν διατήρησε.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να εξεταστεί η δυνατότητα υπολογισμού της φορολογίας επί του καθαρού αποτελέσματος του παίκτη σε ημερήσια, εβδομαδιαία, μηνιαία ή ετήσια βάση, ώστε η φορολόγηση να αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη.
Μεταξύ των ανωτέρω επιλογών, η HGA προκρίνει τη μηνιαία βάση ως την πλέον κατάλληλη και πρακτικά εφαρμόσιμη λύση. Η μηνιαία βάση ευθυγραμμίζεται με το υφιστάμενο κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο, καθώς ο φόρος επί των μικτών κερδών (GGR tax) και ο φόρος επί των κερδών των παικτών υποβάλλονται και αποδίδονται σε μηνιαία βάση.
Η μηνιαία φορολογική βάση αντανακλά ακριβέστερα το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα του παίκτη, περιορίζει περιπτώσεις φορολόγησης παικτών που τελικώς καταγράφουν καθαρές ζημίες, ενισχύει τη φορολογική δικαιοσύνη, διευκολύνει τον έλεγχο και ευθυγραμμίζεται με τις υφιστάμενες υποχρεώσεις αναφοράς και απόδοσης φόρων των αδειοδοτημένων παρόχων.Περαιτέρω, η HGA θεωρεί ότι κάθε μεταβολή της φορολογικής επιβάρυνσης των παικτών θα πρέπει να αξιολογείται και υπό το πρίσμα της διατήρησης υψηλού ποσοστού συμμετοχής των παικτών στο νόμιμο δίκτυο. Η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των παικτών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το channelization και να δημιουργήσει κίνητρα μετακίνησης προς μη αδειοδοτημένους παρόχους, οι οποίοι δεν εφαρμόζουν παρακράτηση φόρου, μέτρα υπεύθυνου παιχνιδιού και λοιπές κανονιστικές υποχρεώσεις.
Άρθρο 94 – Εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ρυθμιστική συμμόρφωση και εποπτεία
Η HGA θεωρεί ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει κατ’ ουσίαν διευκρινιστικό και ερμηνευτικό χαρακτήρα, καθώς αποσαφηνίζει ότι η ύπαρξη εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν αποκλειστικά σκοπούς κανονιστικής συμμόρφωσης και εποπτείας δεν συνιστά από μόνη της μόνιμη εγκατάσταση για φορολογικούς σκοπούς.Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η διάταξη εφαρμόζεται για περιόδους από το 2021 και εφεξής ή, εναλλακτικά, να διευκρινιστεί νομοθετικά ο ερμηνευτικός χαρακτήρας της από το έτος αυτό. Η προσέγγιση αυτή θα διασφαλίσει ενιαία αντιμετώπιση όλων των αδειοδοτημένων επιχειρήσεων και θα αποτρέψει διαφορετικές ερμηνείες για φορολογικές χρήσεις που ακολούθησαν την έναρξη λειτουργίας του νέου αδειοδοτικού πλαισίου.
Η προσέγγιση αυτή θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, θα διασφαλίσει την ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων που συμμορφώθηκαν με τις κανονιστικές απαιτήσεις της ελληνικής νομοθεσίας και θα αποτρέψει τη δημιουργία φορολογικών κινδύνων για υποδομές που εγκαταστάθηκαν αποκλειστικά κατ’ επιταγή των εποπτικών υποχρεώσεων.
Σχόλιο επί της προτεινόμενης παρ. 7α του άρθρου 66.
Η προτεινόμενη παρ. 7α, όπως είναι σήμερα διατυπωμένη, είναι υπερβολικά ευρεία και ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα εφαρμογής, αναλογικότητας και ασφάλειας δικαίου. Η διάταξη θα οδηγήσει σε επιβολή προστίμων όχι μόνο σε πραγματικούς παράνομους promoters, αλλά και σε μεγάλες πολυεθνικές πλατφόρμες, τεχνικούς παρόχους, διαφημιστικά δίκτυα, διεθνείς broadcasters και συνδρομητικά κανάλια, χωρίς να υπάρχει πραγματική πρόθεση ή στόχευση προσέλκυσης παικτών στην Ελλάδα. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στο περιβάλλον του digital και programmatic advertising, καθώς και σε streaming platforms με παγκόσμιο reach, όπου ο content creator, ο publisher ή ακόμη και η ίδια η πλατφόρμα δεν είναι πάντοτε σε θέση να περιορίσει ή να ελέγξει με ακρίβεια τη γεωγραφική εμφάνιση του περιεχομένου. Μια διαφήμιση μπορεί να εμφανιστεί αυτοματοποιημένα μέσω ad exchanges, real-time bidding, third-party targeting ή remarketing, χωρίς ο publisher, η πλατφόρμα ή ο τεχνικός intermediary να έχει ειδική πρόθεση προώθησης προς το ελληνικό κοινό. Αντίστοιχο πρόβλημα μπορεί να δημιουργηθεί και σε διεθνείς αθλητικές μεταδόσεις ή συνδρομητικά κανάλια που εκπέμπουν στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, σε έναν διεθνή αγώνα μπορεί να εμφανίζονται στο γήπεδο διαφημιστικές πινακίδες μη αδειοδοτημένου operator ή μια ομάδα να φέρει στη φανέλα της χορηγό offshore betting/casino brand. Η αναμετάδοση αυτού του περιεχομένου στην Ελλάδα δεν συνιστά κατ’ ανάγκη στοχευμένη προώθηση προς Έλληνες παίκτες. Για τον λόγο αυτό, η διάταξη πρέπει να περιοριστεί στην ενεργή, εν γνώσει, εμπορική και στοχευμένη προώθηση προς το ελληνικό κοινό ή την Ελληνική Επικράτεια, με σκοπό την προσέλκυση προσώπων προς συμμετοχή σε μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια. Επιπλέον, η φράση «της δυνατότητας διοργάνωσης και διεξαγωγής» πρέπει να αντικατασταθεί. Το προστατευτέο έννομο αγαθό δεν είναι η αφηρημένη αναφορά στη δυνατότητα ενός operator να διοργανώνει ή να διεξάγει παίγνια σε άλλη δικαιοδοσία, αλλά η προσέλκυση προσώπων στην Ελλάδα προς συμμετοχή σε μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η διάταξη αφορά όσους διαφημίζουν εταιρείες που παρανόμως αποδέχονται παίκτες από την Ελλάδα. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η διάταξη πρέπει να είναι σαφώς περιορισμένη. Ο λόγος είναι ότι ο promoter, ο publisher, το ad network, η πλατφόρμα ή ο τεχνικός intermediary δεν είναι πάντοτε σε θέση να γνωρίζει εάν ένας μη αδειοδοτημένος operator αποδέχεται πράγματι Έλληνες παίκτες, εάν εφαρμόζει geo-blocking, εάν απορρίπτει εγγραφές από Ελλάδα, εάν δέχεται ελληνικά μέσα πληρωμής ή εάν η πρόσβαση από Ελλάδα οφείλεται σε τεχνική παράκαμψη ή σε μεμονωμένη συμπεριφορά χρήστη. Επομένως, για να είναι η κύρωση αναλογική και εφαρμόσιμη, δεν αρκεί η απλή εμφάνιση ή διανομή περιεχομένου. Θα πρέπει να υπάρχει γνώση και σαφής στόχευση της ελληνικής αγοράς, δηλαδή ενεργή προώθηση προς πρόσωπα στην Ελληνική Επικράτεια ή προς το ελληνικό κοινό, με σκοπό τη συμμετοχή σε μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια. Διαφορετικά, η διάταξη θα δημιουργούσε μορφή αντικειμενικής ευθύνης για τεχνικούς ή διαφημιστικούς ενδιάμεσους, οι οποίοι δεν έχουν τον ουσιαστικό έλεγχο της δραστηριότητας του operator.
Επίσης, προτείνεται να απαλειφθεί από την παρ. 7α η αναφορά στο Μητρώο Συνεργατών του άρθρου 45Α, διότι τα πρόσωπα του Μητρώου Συνεργατών δεν είναι διοργανωτές ούτε φορείς διεξαγωγής τυχερών παιγνίων. Πρόκειται για συνεργάτες / affiliates / πρόσωπα προώθησης. O παίκτης συμμετέχει σε παίγνια του παρόχου και όχι του συνεργάτη.
Η διάταξη θα πρέπει να αφορά μόνο την προώθηση συμμετοχής σε τυχερά παίγνια που διοργανώνονται ή διεξάγονται από μη αδειοδοτημένους παρόχους, δηλαδή από πρόσωπα που δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο της παρ. 6 του άρθρου 48. Τυχόν παραβάσεις μη εγγεγραμμένων συνεργατών θα πρέπει να αντιμετωπίζονται αυτοτελώς στο πλαίσιο των διατάξεων για το Μητρώο Συνεργατών.
Με τη σημερινή ευρεία διατύπωση, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος επιβολής προστίμου στις ακόλουθες περιπτώσεις:
1. Programmatic banner μη αδειοδοτημένου operator που εμφανίζεται αυτοματοποιημένα σε ελληνικό IP μέσω Google Display Network ή άλλου ad network. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε θεωρητικά να τεθεί ζήτημα προστίμου σε Google / ad network, publisher, διαφημιστικό intermediary ή ακόμη και στον advertiser, παρότι η εμφάνιση μπορεί να είναι αποτέλεσμα αυτοματοποιημένης αγοράς διαφημιστικού χώρου και όχι ειδικής στόχευσης της ελληνικής αγοράς.
2. YouTube pre-roll ή display ad μη αδειοδοτημένου operator που εμφανίζεται σε χρήστη στην Ελλάδα λόγω αλγοριθμικής στόχευσης ή broader EU campaign. Η ευρεία διατύπωση θα μπορούσε να εκθέσει σε κύρωση τη Google / YouTube, το media agency, τον advertiser ή τον ad-serving provider, χωρίς να είναι βέβαιο ότι υπήρχε ειδική ελληνική στόχευση.
3. Facebook ή Instagram sponsored post μη αδειοδοτημένου operator που εμφανίζεται παρεμπιπτόντως σε Έλληνα χρήστη. Θεωρητικά θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα προστίμου σε Meta / Facebook / Instagram, στον advertiser ή στο media agency, ακόμη και εάν η καμπάνια είχε διεθνή ή ευρωπαϊκή στόχευση χωρίς ειδική αναφορά στην Ελλάδα.
4. Twitch / Kick stream στα αγγλικά, με διεθνές κοινό, στο οποίο εμφανίζεται offshore casino sponsor και το παρακολουθούν και Έλληνες χρήστες. Σε αυτήν την περίπτωση, ενδέχεται θεωρητικά να βρεθούν εκτεθειμένοι σε κύρωση η πλατφόρμα streaming, ο streamer / influencer, ο sponsor ή ακόμη και τεχνικοί πάροχοι διανομής περιεχομένου, παρότι το περιεχόμενο απευθύνεται σε παγκόσμιο κοινό.
5. Amazon / Twitch advertising inventory όπου εμφανίζεται αυτοματοποιημένα gambling brand χωρίς ειδική στόχευση στην Ελλάδα. Η διάταξη, αν ερμηνευθεί ευρέως, θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο για Amazon / Twitch, programmatic providers, ad networks ή advertisers.
6. Διεθνής αθλητική μετάδοση στην Ελλάδα με πινακίδες ή LED boards στο γήπεδο που φέρουν σήμα μη αδειοδοτημένου operator. Θεωρητικά θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα προστίμου σε broadcaster ή συνδρομητική πλατφόρμα, όπως Cosmote TV, Nova ή Eurosport, παρότι η εμφάνιση του σήματος αποτελεί μέρος του διεθνούς τηλεοπτικού feed και όχι διαφημιστική ενέργεια ειδικά προς την ελληνική αγορά.
7. Φανέλα ομάδας με χορηγό offshore betting/casino brand σε αγώνα που μεταδίδεται διεθνώς και αναμεταδίδεται στην Ελλάδα. Θα μπορούσε θεωρητικά να στραφεί η κύρωση κατά broadcaster, συνδρομητικής πλατφόρμας ή αθλητικού καναλιού που μεταδίδει τον αγώνα στην Ελλάδα, παρότι η χορηγία έχει συμφωνηθεί σε άλλη δικαιοδοσία και δεν στοχεύει κατ’ ανάγκη Έλληνες παίκτες.
8. Ξένο ειδησεογραφικό ή αθλητικό site με banner μη αδειοδοτημένου operator, το οποίο είναι απλώς προσβάσιμο από την Ελλάδα. Με την παρούσα διατύπωση, θα μπορούσαν θεωρητικά να εκτεθούν σε πρόστιμο ο ξένος publisher, το ad network, η programmatic platform ή ο τεχνικός intermediary, παρά την απουσία ελληνικής γλώσσας ή ελληνικής στόχευσης. 9. Affiliate comparison site στα αγγλικά τύπου “best online casinos”, χωρίς ελληνική γλώσσα ή ελληνικό targeting, το οποίο μπορεί να επισκεφθεί χρήστης από Ελλάδα. Αν η απλή προσβασιμότητα από την Ελλάδα θεωρηθεί αρκετή, μπορεί να τεθεί ζήτημα κύρωσης σε ξένο affiliate, hosting provider, ad network ή search platform, κάτι που θα ήταν δυσανάλογο.
10. Search engine ad ή organic search result που εμφανίζεται όταν ο ίδιος ο χρήστης αναζητά διεθνή operator. Θεωρητικά θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα ευθύνης για search engine, όπως η Google, ή για advertiser, παρότι η αναζήτηση μπορεί να ξεκίνησε αποκλειστικά από τον ίδιο τον χρήστη.
11. App store listing εφαρμογής μη αδειοδοτημένου operator που εμφανίζεται σε χρήστη από Ελλάδα λόγω γενικής διαθεσιμότητας του app store. Θα μπορούσε θεωρητικά να δημιουργηθεί ζήτημα για Apple App Store, Google Play, app distributor ή developer, χωρίς να υπάρχει ειδική προωθητική ενέργεια προς το ελληνικό κοινό.
12. B2B gaming conference ή διεθνής έκθεση όπου μη αδειοδοτημένος operator εμφανίζεται ως sponsor, exhibitor ή ομιλητής. Σε τέτοια περίπτωση, η προβολή είναι επαγγελματική και όχι καταναλωτική. Παρ’ όλα αυτά, με την ευρεία διατύπωση θα μπορούσαν θεωρητικά να εκτεθούν ο διοργανωτής συνεδρίου, το venue, ο media partner ή B2B publisher.
13. LinkedIn post ή εταιρική ανακοίνωση διεθνούς operator για επενδυτικά, B2B ή εταιρικά νέα, ορατή και στην Ελλάδα. Θεωρητικά θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα για LinkedIn / Microsoft, τον operator ή επαγγελματικό μέσο που αναδημοσιεύει την ανακοίνωση, παρότι δεν πρόκειται για consumer-facing προώθηση συμμετοχής σε παίγνια.
14. Δημοσιογραφικό άρθρο για διεθνή operator, M&A transaction, sponsorship ή αθλητική χορηγία. Η ευρεία διάταξη μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα για δημοσιογραφικά μέσα, publishers ή πλατφόρμες διανομής περιεχομένου, παρότι πρόκειται για ενημερωτικό περιεχόμενο.
15. Τεχνική φιλοξενία, CDN, ad-serving ή content distribution από πολυεθνικές τεχνολογικές εταιρείες. Σε τέτοιες περιπτώσεις, πάροχοι όπως Google, Amazon, Meta ή άλλοι cloud/CDN/ad-serving providers μπορεί θεωρητικά να εκτεθούν σε κύρωση, παρότι δεν έχουν έλεγχο στο τελικό εμπορικό μήνυμα και δεν στοχεύουν οι ίδιοι την ελληνική αγορά.
Τα παραπάνω παραδείγματα δείχνουν ότι, χωρίς σαφή περιορισμό της διάταξης, μπορεί να δημιουργηθεί πλαίσιο υπερβολικής ευθύνης για εταιρείες που δεν προωθούν πράγματι μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια στην Ελλάδα. Μια τέτοια διάταξη θα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί με συνέπεια και ενδέχεται να οδηγήσει είτε σε επιλεκτική εφαρμογή είτε σε πρακτική αδυναμία επιβολής, ιδίως έναντι μεγάλων διεθνών πλατφορμών, τεχνολογικών παρόχων, συνδρομητικών καναλιών και broadcasters.
Προτείνεται η παρ. 7α να αντικατασταθεί ως εξής: «7α. Όποιος, στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας και εν γνώσει του, προβαίνει σε ενεργή και στοχευμένη προς το ελληνικό κοινό ή την Ελληνική Επικράτεια εμπορική επικοινωνία, διαφήμιση ή προωθητική ενέργεια, με σκοπό την προσέλκυση προσώπων προς συμμετοχή σε τυχερά παίγνια που διοργανώνονται ή διεξάγονται από πρόσωπα που δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο της παρ. 6 του άρθρου 48, τιμωρείται με πρόστιμο ύψους από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά διαπιστωμένη παράβαση. Για την επιβολή της κύρωσης απαιτείται η ύπαρξη σαφούς στόχευσης της ελληνικής αγοράς μέσω της χρήση της ελληνικής γλώσσας. Η διάταξη δεν καταλαμβάνει περιπτώσεις όπου η γεωγραφική στόχευση χρηστών στην Ελληνική Επικράτεια, δεν είναι τεχνικά διαθέσιμη ή εφικτή.»
Ως εργαζόμενος στον κλάδο των τυχερών παιχνιδιών, είμαι ξεκάθαρα αντίθετος στο να μεταφερθεί η αρμοδιότητα έκδοσης κανονισμών από το Υπουργείο Οικονομικών αποκλειστικά στην ΕΕΕΠ. Έχουμε ένα σύστημα που λειτουργεί καλά εδώ και χρόνια. Ποιος ο λόγος να το αλλάξουμε;
Νομικό σχόλιο επί του Άρθρου 62. Το προτεινόμενο άρθρο προβλέπει την τροποποίηση του άρθρου 29 του ν. 4002/2011. Μεταξύ άλλων, προτείνεται η τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 29 του ν. 4002/2011, ώστε ο Κανονισμός Παιγνίων να θεσπίζεται με απόφαση της ΕΕΕΠ, ενώ μέχρι σήμερα η έκδοση του Κανονισμού Παιγνίων γινόταν με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση της ΕΕΕΠ.
Προτείνεται η διατήρηση της υφιστάμενης πρόβλεψης, δηλαδή, η έκδοση του Κανονισμού Παιγνίων με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης της ΕΕΕΠ, καθώς με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται η διασφάλιση της βέλτιστης ισορροπίας και ικανοποίησης του γενικού συμφέροντος. Από τη μία, η ΕΕΕΠ συνιστά την εκ του νόμου αρμόδια ανεξάρτητη αρχή στον τομέα των τυχερών παιγνίων, με τεχνική γνώση και εξειδίκευση επί των σχετικών ζητημάτων. Επομένως, πρόκειται για την κατεξοχήν κατάλληλη αρχή ώστε να εισηγηθεί τους κανόνες που θα συμπεριληφθούν στον Κανονισμό Παιγνίων. Από την άλλη, ο τομέας των τυχερών παιγνίων συνιστά έναν ευαίσθητο τομέα, στον οποίο οποιαδήποτε ρύθμιση μπορεί να έχει ευρύτερες οικονομικές, δημοσιονομικές και κοινωνικές διαστάσεις.
Συνεπώς, η τελική έκδοση του Κανονισμού Παιγνίων από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνιστά την κατάλληλη ασφαλιστική δικλείδα, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η τελική απόφαση λαμβάνεται κατόπιν προσήκουσας συνεκτίμησης όλων των ανωτέρω παραγόντων (ζητημάτων οικονομικής πολιτικής, δημοσιονομικού αντικτύπου, κοινωνικών επιπτώσεων κοκ). Ο συνδυασμός αυτός ανταποκρίνεται με τον βέλτιστο τρόπο στις σύνθετες και περίπλοκες απαιτήσεις του ευαίσθητου τομέα των τυχερών παιγνίων.
Πρόκειται, άλλωστε, για ένα μοντέλο επιτυχώς δοκιμασμένο στην πράξη, καθώς με αυτό τον τρόπο εκδίδεται ο Κανονισμός Παιγνίων και οι τροποποιήσεις του από το 2019 έως σήμερα. Το μοντέλο αυτό διασφαλίζει αφενός την απαραίτητη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα εισαγωγής των απαραίτητων ρυθμίσεων σε μία διαρκώς μεταβαλλόμενη και δυναμική αγορά, αφετέρου την προσήκουσα συνεκτίμηση του συνόλου των κρίσιμων παραγόντων (τεχνικών αλλά και οικονομικών, δημοσιονομικών και κοινωνικών) σε περισσότερα επίπεδα, με την τελική απόφαση να λαμβάνεται από τον αρμόδιο Υπουργό, κατόπιν εισήγησης της τεχνικά εξειδικευμένης ΕΕΕΠ.
Να εκφράσω μια νομική άποψη. Με την προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 62 του σχεδίου νόμου η αρμοδιότητα έκδοσης του Κανονισμού Παιγνίων του άρθρου 29 παρ. 3 του ν. 4002/2011 ανατίθεται στην Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ) και καταργείται η αρμοδιότητα επ’ αυτού του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Πλην όμως, ως εκ του περιεχομένου του Κανονισμού Παιγνίων, ο οποίος ρυθμίζει το σύνολο της σχετικής δραστηριότητας (παροχή υπηρεσιών τυχερών παιγνίων) και συγκεκριμένα: i) τις προδιαγραφές παιγνίων, εξοπλισμού και καταστημάτων παιγνίων, ii) την αδειοδότηση των παρόχων και τις πιστοποιήσεις προσώπων, παιγνίων, εξοπλισμού και καταστημάτων, iii) τις προϋποθέσεις λειτουργίας και διεξαγωγής των παιγνίων, iv) την εμπορική επικοινωνία, iv) τις προϋποθέσεις συμμετοχής των παικτών στα παίγνια, v) τα μέτρα προστασίας του κοινού και των παικτών, vi) τους ελέγχους συμμόρφωσης και vi) τα διοικητικά μέτρα και κυρώσεις, απαιτείται να εκδίδεται πολιτειακή πράξη για τη θέσπισή του, ούτως ώστε η Πολιτεία να έχει την πρωτοβουλία ρύθμισης των σχετικών θεμάτων, πολλώ δε μάλλον αφού οι ρυθμίσεις του Κανονισμού Παιγνίων αποσκοπούν στην προστασία σκοπών δημοσίου συμφέροντος εξέχουσας σπουδαιότητας, οι οποίοι άπτονται της δημόσιας τάξης και της προστασίας τόσο της ψυχικής υγείας όσο και της περιουσίας των πολιτών.
Προς το σκοπό αυτό κρίνεται σκόπιμη η διατήρηση της αρμοδιότητας του Υπουργού Οικονομικών για την θέσπιση των Κανονισμών Παιγνίων μετά από εισήγηση της ΕΕΕΠ, η οποία αρμοδιότητα διασφαλίζει τη τήρηση του δημοσίου συμφέροντος και την ορθή εκτίμηση όλων των κοινωνικών, δημοσιονομικών και οικονομικών διαστάσεων των θεμάτων που ρυθμίζονται με τους εν λόγω Κανονισμούς.
Με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου προτείνεται, μεταξύ άλλων, η τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 29 του ν. 4002/2011, η οποία, όπως ισχύει σήμερα, καθορίζει ότι ο Κανονισμός Παιγνίων θεσπίζεται «με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, που εκδίδεται μετά από εισήγηση της ΕΕΕΠ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως». Η εν λόγω ρύθμιση τέθηκε, ως άνω, με το άρθρο 191 παρ. 1 του ν. 4635/2019 (ΦΕΚ Α’ 167/30.10.2019), ενώ η αρχική ρύθμιση προέβλεπε ότι ο Κανονισμός Παιγνίων θεσπίζεται «με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν σχετικής προτάσεως της ΕΕΕΠ».
Ήδη, με το άρθρου 62 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου προτείνεται η τροποποίηση του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 του προαναφερθέντος προκειμένου εφεξής ο Κανονισμός Παιγνίων να θεσπίζεται με απόφαση της ΕΕΕΠ, χωρίς δηλαδή οιαδήποτε συμμετοχή, πρόταση ή γνώμη του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού Οικονομικών.
Ενόψει, ωστόσο, των ευρύτερων συνεπειών και επιπτώσεων που μπορούν να έχουν τα τυχερά παίγνια σε μεγάλες ομάδες πληθυσμού, στη δημόσια τάξη, στη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αλλά και, εν γένει, στα δημόσια έσοδα, ο νομοθέτης διαχρονικά, ήδη από το έτος 2011, που αναμορφώθηκε πλήρως το οικείο νομοθετικό πλαίσιο με τη θέση σε ισχύ του ν. 4002/2011, προέβλεπε ως αναγκαία τη συμμετοχή του Υπουργού Οικονομικού στη σύνθετη διοικητική διαδικασία έκδοσης του Κανονισμού Παιγνίων, με τις διατάξεις του οποίου, όπως επανειλημμένα έχει κριθεί από το ΣτΕ, πραγματώνονται με συνεπή και αποτελεσματικό τρόπο σκοποί δημοσίου συμφέορντος.
Στο πλαίσιο αυτό, η πλήρης «αποξένωση» του Υπουργού Οικονομικών από τις ευρείες κανονιστικές ρυθμίσεις του Κανονισμού Παιγνίων, με τον οποίο δύναται να ρυθμισθούν πλείστα θέματα που καταλαμβάνουν κάθε πτυχή της δραστηριότητας γενικώς των τυχερών παιγίων στην ελληνική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων των προδιαγραφών των παιγνίων, της αδειοδότησης των παρόχων, των πιστοποιήσεων προσώπων, παιγνίων, εξοπλισμού και καταστημάτων, της εμπορικής επικοινωνίας, των προϋποθέσεων συμμετοχής, των μέτρων προστασίας του κοινού και των παικτών, των ελέγχων συμμόρφωσης καθώς και των διοικητικών μέτρων και κυρώσεων, δύναται να διασπάσει την ενότητα και τη συνοχή των ρυθμίσεων. Κατά μείζονα λόγο, δύναται να αποκλείσει τη στάθμιση κρίσιμων κοινωνικών, οικονομικών και δημοσιονομικών παραγόντων που δεν άπτονται, αποκλειστικά, τεχνικών ζητημάτων ούτε περιλαμβάνονται, αποκλειστικά, στο γνωστικό αντικείμενο της ΕΕΕΠ.
Αντιθέτως, η διατήρηση της αποφασιστικής αρμοδιότητας για τη θέσπιση του Κανονισμού Παιγνίων στον Υπουργό Οικονομικών διασφαλίζει την πολυεπίπεδη και συνολική συνεκτίμηση όλων των κοινωνικών, οικονομικών και δημοσιονομικών παραγόντων και μεταβλητών κατά τη διαδικασία θέσπισης των νέων ρυθμίσεων. Η η πολυεπίπεδη και συνολική αυτή στάθμιση από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος διαθέτει πλήρη, προς τούτο, δημοκρατική νομιμοποίηση, διασφαλίζει, έτι περαιτέρω, τόσο την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων όσο και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων του δημόσιου. Πρωτίστως, όμως, διασφαλίζει τη συνεκτικότητα της κρατικής εποπτείας επί της αγοράς των τυχερών παιγνίων.
Εν καταλείδι, οι σκοποί δημοσίου συμφέροντος, που εξυπηρετούνται με τον Κανονισμό Παιγνίων, εξυπηρετούνται αρτιότερα και, κατά τεκμήριο, πληρέστερα όταν ο Κανονισμός αυτός θεσπίζεται με Υπουργική Απόφαση.
Για τους λόγους αυτούς προτείνεται η διατήρηση της υφιστάμενης σήμερα ρύθμισης, που ισχύει επιτυχώς από το έτος 2019.
Οι προτεινόμενες διατάξεις κινούνται, κατά βάση, σε ορθή κατεύθυνση, καθόσον ενισχύουν ουσιωδώς το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο εποπτείας και καταστολής της παράνομης δραστηριότητας στον τομέα των τυχερών παιγνίων και συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και στην περαιτέρω ενίσχυση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας της ΕΕΕΠ.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς τυχερών παιγνίων αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας τόσο για την προστασία των παικτών και της δημόσιας τάξης όσο και για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της νόμιμης και ρυθμιζόμενης αγοράς. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο για την ΟΠΑΠ Α.Ε. που κατέχει αποκλειστικό δικαίωμα οργάνωσης και διεξαγωγής τυχερών παιγνίων στην ελληνική επικράτεια, η οποία λειτουργεί υπό αυστηρό ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο, εκπληρώνει σημαντικές υποχρεώσεις δημοσίου συμφέροντος και πλήττεται άμεσα από τη δραστηριότητα μη αδειοδοτημένων παρόχων. Υπό την έννοια αυτή, η ενίσχυση των μηχανισμών αποτροπής, εντοπισμού και καταστολής της παράνομης παικτικής δραστηριότητας συμβάλλει ουσιωδώς στην κατεύθυνση της ζήτησης προς τα νόμιμα, αδειοδοτημένα και εποπτευόμενα δίκτυα, προς όφελος των παικτών, των δημοσίων εσόδων και της ακεραιότητας της αγοράς.
Περαιτέρω, η διεύρυνση και ενίσχυση του μηχανισμού του καταλόγου μη αδειοδοτημένων παρόχων αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση. Η συμπερίληψη όχι μόνο ιστοτόπων, εφαρμογών και τεχνικών σημείων πρόσβασης, αλλά και των φυσικών και νομικών προσώπων που εμπλέκονται στην οργάνωση, διεξαγωγή ή προώθηση παράνομης παικτικής δραστηριότητας, ενισχύει την ουσιαστική αποτελεσματικότητα του μηχανισμού και περιορίζει τη δυνατότητα καταστρατήγησης του ισχύοντος πλαισίου μέσω διαρκών τεχνικών ή εταιρικών μετασχηματισμών.
Θετικά αξιολογείται επίσης η εισαγωγή αμεσότερου τεχνικού μηχανισμού φραγής πρόσβασης σε μη αδειοδοτημένους ιστοτόπους και εφαρμογές μέσω ειδικής Response Policy Zone σε DNS Server της Ε.Ε.Ε.Π., σε διασύνδεση με τους DNS Servers των παρόχων υπηρεσιών διαδικτύου καθώς και η καθιέρωση προληπτικού μηχανισμού παρακολούθησης ονομάτων χώρου. Η δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού και διαγραφής domain names που συνδέονται με μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα τυχερών παιγνίων ενισχύει τον προληπτικό χαρακτήρα της εποπτείας και επιτρέπει στην Πολιτεία να παρεμβαίνει πριν από την πλήρη ανάπτυξη παράνομων ψηφιακών υποδομών.
Περαιτέρω, η ενίσχυση των επιτόπιων μέτρων καταστολής, ιδίως μέσω της δυνατότητας άμεσης σφράγισης χώρων όπου διαπιστώνεται παράνομη οργάνωση ή διεξαγωγή παιγνίων, αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την προστασία της δημόσιας τάξης, των παικτών και της νομιμότητας της αγοράς.
Εξίσου σημαντική είναι η θέσπιση ειδικών κυρώσεων για τρίτους που διευκολύνουν, υποστηρίζουν ή προωθούν παράνομη παικτική δραστηριότητα. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στους άμεσους διοργανωτές ή παρόχους, αλλά πρέπει να καταλαμβάνει και τα πρόσωπα που, μέσω τεχνικής, εμπορικής, διαφημιστικής ή χρηματοοικονομικής υποστήριξης, συμβάλλουν στη διατήρηση και ανάπτυξη της παράνομης δραστηριότητας. Υπό την έννοια αυτή, οι προβλεπόμενες κυρώσεις για παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου, πρόσωπα που προβαίνουν σε εμπορική επικοινωνία μη αδειοδοτημένων παρόχων, καθώς και κατόχους αδειών καταλληλότητας που συνεργάζονται με μη αδειοδοτημένους φορείς, ενισχύουν ουσιωδώς την αποτρεπτική λειτουργία του πλαισίου.
Συνολικά, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ενδυναμώνουν σημαντικά το θεσμικό οπλοστάσιο της Πολιτείας έναντι της παράνομης δραστηριότητας τυχερών παιγνίων, ιδίως στο διαδικτυακό περιβάλλον, ενισχύουν την αποτελεσματικότητα της εποπτείας και της επιβολής του νόμου και συμβάλλουν στην προστασία των παικτών, της δημόσιας τάξης, των δημοσίων εσόδων και της νόμιμης, αδειοδοτημένης αγοράς.
Για τους λόγους αυτούς, οι προτεινόμενες διατάξεις για την πάταξη των παράνομων τυχερών παιγνίων αξιολογούνται θετικά και κρίνεται σκόπιμη η υιοθέτησή τους. Περαιτέρω, για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της παράνομης παικτικής δραστηριότητας προτείνουμε στην παρ. 5 του άρθρου 49 του ν. 4002/2011 να υπάρχει η σύνδεση της υποχρέωσης των πιστωτικών ιδρυμάτων, ιδρυμάτων πληρωμών και ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος με τον κατάλογο αδειοδοτημένων παρόχων και φορέων νόμιμης διεξαγωγής τυχερών παιγνίων της Ε.Ε.Ε.Π (white list) εν αντιθέσει με τον κατάλογο μη αδειοδοτημένων παρόχων (black list) που ισχύει σήμερα, καθώς και να εξειδικευτεί κάθε θέμα σχετικά με την εφαρμογή της διάταξης σε συνεργασία του Υπουργείου Οικονομικών με την Ε.Ε.Ε.Π. και την Τράπεζα της Ελλάδος.
Στο Άρθρο 64
Κατασχεμένα χρήματα παικτών – Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 49 ν. 4002/2011
πρέπει να υπάρξει και ειδική πρόβλεψη για το τι θα γίνει με την περίπτωση των χρημάτων των παικτών της Betshop που έκλεισε το καλοκαίρι του 2024. Η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων εκκίνησε διαδικασία για τον έλεγχο και επεξεργασία των δεδομένων του «Ηλεκτρονικού Λογαριασμού Παικτών» (ΗΛΠ.
Ο έλεγχος ολοκληρώθηκε, η ταυτοποίηση προσώπων και ποσών έγινε, όμως δεν έχει γίνει ακόμα επιστροφή των χρημάτων στους παίκτες.
Άρθρο 59
Το υπάρχον προσωπικό της ΕΕΕΠ είναι εξαιρετικά λίγο και δεν υπάρχει η δυνατότητα στο άμεσο μέλλον να μπορέσει να ανταποκριθεί, καθώς το αντικείμενο μεγαλώνει με πολύ γοργούς ρυθμούς. Τα εβδομήντα άτομα (70) σε θέσεις διοικητικού προσωπικού και σαράντα άτομα (40) σε θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού για το μέγεθος του έργου που πρέπει να βγει εις πέρας είναι λίγο. Πρέπει να προκριθεί ένας ελάχιστος αριθμός διοικητικού προσωπικού στα εκατό (100)τουλάχιστον άτομα για να υπάρξει μία δυνατότητα μετατάξεων σε ανθρώπους που γνωρίζουν πλέον ένα κομμάτι του αντικειμένου και μπορούν να βοηθήσουν άμεσα.
Στο επόμενο άρθρο το 60 δίνεται η δυνατότητα μετάταξης πλην όμως την στιγμή που μιλάμε οργανικές θέσεις δεν υπάρχουν. Πρέπει λοιπόν να αυξηθούν οι θέσεις σε 100 τουλάχιστον για να μπορέσουν να καλυφθούν άμεσα.
Άρθρο 68. Το ‘έργο που έχουν να φέρουν εις πέρας, οι ελάχιστοι υπάλληλοι που εργάζονται στην Επιτροπή Ελέγχου και Εποπτείας παιγνίων είναι τεράστιο. Η ΕΕΕΠ διαθέτει Σώμα ελεγκτών παιγνίων, το οποίο έχει επιφορτιστεί τον Έλεγχο και την Ρύθμιση της αγοράς των παιγνίων σε όλη την χώρα. Με ελέγχους 365 μέρες τον χρόνο, σε όλη την επικράτεια προσπαθεί να ελέγξει 3500 καταστήματα της allwin-πρώην ΟΠΑΠ, που μπορείς να βρεις και στο πιο απομακρυσμένο σημείο της Ελλάδας. Επίσης προσπαθεί να παρακολουθήσει αυτό το τέρας του διαδικτύου και όταν λέω τέρας το εννοώ, μιλάμε για απίστευτα μεγάλο όγκο έργου. Τα κέρδη δε που αποκομίζει το κράτος από αυτούς τους ελέγχους είναι αρκούντως ικανοποιητικά. Και πέρα από όλο αυτό τους προστίθεται η «δυνατότητα» ανακριτικής ιδιότητας. Δεν γίνεται ούτε λόγος όμως για μία ειδική πρόσθετη αμοιβή. Οι περισσότερες ελεγκτικές υπηρεσίες του δημοσίου έχουν ένα επίδομα η μία ειδική πρόσθετη αμοιβή, η ΕΕΕΠ και το σώμα ελεγκτών που διαθέτει, όχι. Νομίζω ότι από 60 ανθρώπους όλους και όλους που ασκούν αυτό το τεράστιο έργο δεν πρέπει μόνο να ζητάμε αλλά στα πλαίσια ισονομίας με άλλες ελεγκτικές υπηρεσίες που αμείβονται πλουσιοπάροχα πρέπει να προβλεφθεί ειδική πρόσθετη αμοιβή για το σώμα ελεγκτών της ΕΕΕΠ.
Θα ήταν χρήσιμο να διευκρινιστεί ρητώς ο όρος «παίγνιο» που χρησιμοποιείται στο σχέδιο νόμου.
Ειδικότερα, παρακαλείται η Διοίκηση να αποσαφηνίσει εάν ο όρος αφορά αποκλειστικά τυχερά παίγνια και λοιπές δραστηριότητες που υπάγονται στην εποπτεία της ΕΕΕΠ ή εάν περιλαμβάνει κάθε μορφή ψυχαγωγικού ή επιτραπέζιου παιχνιδιού.
Η διευκρίνιση αυτή κρίνεται αναγκαία για την ασφάλεια δικαίου, ώστε να μην δημιουργούνται αμφιβολίες σχετικά με δραστηριότητες ψυχαγωγικού χαρακτήρα, θεματικές εκδηλώσεις, παιχνίδια δεξιότητας ή άλλες μη στοιχηματικές μορφές διασκέδασης.
Στο ΜΕΡΟΣ Δ΄ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΑΙΓΝΙΩΝ – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 3229/2004, Ν. 4002/2011, Ν. 4141/2013 ΚΑΙ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ, ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΓΝΙΑ (Άρθρα 59-69) και ειδικότερα στο άρθρο 62 στην αναδιατύπωση του άρθρου 29 του ν.4002/2011 αναφέρεται ότι «Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από εισήγηση της Ε.Ε.Ε.Π., θεσπίζεται ο Οργανισμός της Ε.Ε.Ε.Π..». Η διάταξη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την διάταξη του 2ου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του ν.4622/2019, σύμφωνα με την οποία «Η οργάνωση και λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών, καθορίζονται με Οργανισμούς, οι οποίοι καταρτίζονται, αντικαθίστανται ή τροποποιούνται με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων διοίκησής τους.». Πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
Στο ΜΕΡΟΣ Δ΄ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΑΙΓΝΙΩΝ – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 3229/2004, Ν. 4002/2011, Ν. 4141/2013 ΚΑΙ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ, ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΓΝΙΑ (Άρθρα 59-69) και ειδικότερα στην αναδιατύπωση του Άρθρου 29 «Κανονισμοί της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων», αναφέρεται ότι «Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από εισήγηση της Ε.Ε.Ε.Π., θεσπίζεται ο Οργανισμός της Ε.Ε.Ε.Π..», γεγονός που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το 2ο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του ν.4622/2019 (Α133), σύμφωνα με το οποίο «Η οργάνωση και λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών, καθορίζονται με Οργανισμούς, οι οποίοι καταρτίζονται, αντικαθίστανται ή τροποποιούνται με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων διοίκησής τους.».