1. Η Α.Π.Δ.Π.Χ., οι αρχές εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3 και οι τελωνειακές αρχές που είναι αρμόδιες για τους ελέγχους στα προϊόντα που εισέρχονται στην αγορά της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 2019 για την εποπτεία της αγοράς και τη συμμόρφωση των προϊόντων (L 169/1), συνεργάζονται στενά, παρέχουν αμοιβαία συνδρομή και ανταλλάσσουν με άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο όλες τις πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους για την εφαρμογή του Κανονισμού για την ΤΝ και του παρόντος νόμου, εντός των προθεσμιών που θέτουν ο Κανονισμός για την ΤΝ και ο παρών νόμος, άλλως εντός της προθεσμίας που ορίζεται από το μέρος το οποίο αιτείται τη συνεργασία, προκειμένου να τηρούνται οι προθεσμίες που ορίζει ο Κανονισμός για την ΤΝ.
2. Οι αρχές εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3 διαβιβάζουν στην Α.Π.Δ.Π.Χ. κάθε πληροφορία, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και των πληροφοριών που εμπίπτουν στο επιχειρηματικό και επαγγελματικό απόρρητο ή σε άλλα απόρρητα που ορίζονται στον νόμο, στον βαθμό που είναι απαραίτητο για την άσκηση των αρμοδιοτήτων και την εκπλήρωση των καθηκόντων που ανατίθενται στην Α.Π.Δ.Π.Χ. από τον Κανονισμό για την ΤΝ και τον παρόντα νόμο. Σε σχέση με τις διαβιβαζόμενες και ανταλλασσόμενες πληροφορίες, η Α.Π.Δ.Π.Χ. εξασφαλίζει το ίδιο επίπεδο εμπιστευτικότητας με τη διαβιβάζουσα αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 78 του Κανονισμού για την ΤΝ.
3. Όταν η Α.Π.Δ.Π.Χ. εξετάζει ζητήματα που σχετίζονται με συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που εντάσσονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του Κανονισμού για την ΤΝ, αλλά αφορούν και στις αρμοδιότητες των αρχών εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3, η Α.Π.Δ.Π.Χ. δύναται να αιτείται τη γνώμη της κατά περίπτωση αρμόδιας αρχής ως προς τα ζητήματα αυτά.
4. Φορείς του δημοσίου τομέα κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), οι οποίοι δεν συμπεριλαμβάνονται στις αρχές εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3 και ιδίως η Επιθεώρηση Εργασίας, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, οι οποίοι, στο πλαίσιο της άσκησης των αρμοδιοτήτων τους, λαμβάνουν γνώση με οποιονδήποτε τρόπο, για την ύπαρξη συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου που εντάσσονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του Κανονισμού για την ΤΝ, ενημερώνουν αμελλητί την Α.Π.Δ.Π.Χ., η οποία εξασφαλίζει για τις διαβιβαζόμενες και ανταλλασσόμενες πληροφορίες, το ίδιο επίπεδο εμπιστευτικότητας με τη διαβιβάζουσα αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 78 του Κανονισμού για την ΤΝ.
Η συνεργασία των αρχών πρέπει να είναι ουσιαστική, δεσμευτική και τεχνικά τεκμηριωμένη
Το άρθρο 8 είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι η εφαρμογή του AI Act δεν μπορεί να βασιστεί σε μία μόνο αρχή ή σε έναν αποκλειστικά νομικό μηχανισμό εποπτείας.
Η τεχνητή νοημοσύνη αφορά πολλούς διαφορετικούς τομείς: υγεία, εργασία, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, εκπαίδευση, κυβερνοασφάλεια, δημόσια διοίκηση, προϊόντα, υπηρεσίες και κρίσιμες υποδομές. Για τον λόγο αυτό, η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών δεν πρέπει να είναι τυπική ή περιστασιακή, αλλά ουσιαστική, οργανωμένη και δεσμευτική.
Η πρόβλεψη ότι οι αρχές συνεργάζονται, παρέχουν αμοιβαία συνδρομή και ανταλλάσσουν πληροφορίες είναι θετική. Ωστόσο, χρειάζεται μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς το ποιος συντονίζει, ποιος παρέχει τεχνική αξιολόγηση, ποιος έχει την ευθύνη της τελικής κρίσης και σε ποια προθεσμία πρέπει να ανταποκρίνονται οι εμπλεκόμενες αρχές.
Ιδίως στις περιπτώσεις συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου, η γνώμη της κατά περίπτωση αρμόδιας αρχής δεν θα πρέπει να είναι απλώς δυνητική. Όταν ένα σύστημα αφορά ειδικό τομέα, όπως η υγεία, η εργασία, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η κυβερνοασφάλεια ή η ασφάλεια προϊόντων, η αρμόδια εποπτική ή τεχνική αρχή πρέπει να συμμετέχει υποχρεωτικά στη διαδικασία αξιολόγησης.
Η ΑΠΔΠΧ έχει κρίσιμο ρόλο στην προστασία προσωπικών δεδομένων και θεμελιωδών δικαιωμάτων. Δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την τεχνική, επιστημονική ή τομεακή γνώση που απαιτείται για την αξιολόγηση συστημάτων ΤΝ σε εξειδικευμένους κλάδους. Η αποτελεσματική εποπτεία απαιτεί συνεργασία με φορείς που έχουν γνώση του αντικειμένου, των κινδύνων, των τεχνικών προδιαγραφών και των πραγματικών συνθηκών εφαρμογής.
Προτείνεται, επομένως, να ενισχυθεί το άρθρο 8 με πρόβλεψη ότι:
α) η συνεργασία των αρχών γίνεται με σαφές πρωτόκολλο ενεργειών,
β) ορίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες απάντησης και παροχής στοιχείων,
γ) η γνώμη της αρμόδιας τομεακής αρχής ζητείται υποχρεωτικά όταν το σύστημα ΤΝ αφορά τον τομέα ευθύνης της,
δ) τεκμηριώνεται γραπτώς η αποδοχή ή η απόρριψη της γνώμης αυτής,
ε) προβλέπεται μηχανισμός επίλυσης διαφωνιών μεταξύ αρχών,
στ) διασφαλίζεται η εμπιστευτικότητα, χωρίς όμως να περιορίζεται η ουσιαστική ανταλλαγή των αναγκαίων πληροφοριών,
ζ) δημιουργείται ενιαίος τρόπος καταγραφής της συνεργασίας, ώστε να υπάρχει λογοδοσία και συνέχεια στη διοικητική πρακτική.
Ειδικά για την υγεία, όπου η χρήση συστημάτων ΤΝ μπορεί να επηρεάσει την πρόληψη, τη διάγνωση, τη θεραπεία, την παρακολούθηση ασθενών, την ιατρική απόφαση και τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας, είναι απαραίτητο να υπάρχει ρητή συμμετοχή των αρμόδιων φορέων του τομέα. Δεν αρκεί μια γενική αναφορά στη συνεργασία. Χρειάζεται θεσμική πρόβλεψη για τεχνική και επιστημονική συνδρομή από φορείς με γνώση της πραγματικής λειτουργίας του συστήματος υγείας.
Το ίδιο ισχύει και για άλλους κρίσιμους τομείς, όπως η εργασία, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και η κυβερνοασφάλεια. Η εποπτεία της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να είναι πολυκλαδική, διότι και οι κίνδυνοι της τεχνητής νοημοσύνης είναι πολυκλαδικοί.
Χωρίς σαφή μηχανισμό συνεργασίας, υπάρχει ο κίνδυνος είτε να συγκεντρωθούν υπερβολικά πολλές αρμοδιότητες σε μία αρχή είτε να δημιουργηθεί σύγχυση μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα θα είναι καθυστερήσεις, αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις και μειωμένη προστασία για τους πολίτες.
Για τον λόγο αυτό, το άρθρο 8 πρέπει να ενισχυθεί ώστε η συνεργασία μεταξύ των αρχών να μην παραμείνει γενική διατύπωση, αλλά να αποτελέσει πραγματικό επιχειρησιακό μηχανισμό εποπτείας, τεχνικής τεκμηρίωσης και λογοδοσίας.