1. Στην Ε.Ε.Τ.Τ. συστήνεται Κέντρο συντονισμού και τεχνογνωσίας για την ΤΝ (εφεξής: «Κέντρο»), το οποίο ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) υποστηρίζει την Α.Π.Δ.Π.Χ. και τις αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3, καθώς και την Ε.Ε.Τ.Τ. και τις κοινοποιούσες αρχές της νομοθεσίας εναρμόνισης, κατόπιν αιτήματός τους, επί ζητημάτων που αφορούν στην εφαρμογή του Κανονισμού για την ΤΝ,
β) παρέχει συμβουλευτική και τεχνική υποστήριξη στην Α.Π.Δ.Π.Χ. ως προς τον συντονισμό της συνεργασίας μεταξύ των αρχών εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3, με σκοπό την ενιαία και ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ζητημάτων που ανακύπτουν από την εφαρμογή του Κανονισμού για την ΤΝ,
γ) παρέχει προς τις αρμόδιες αρχές της παρ. 2 του άρθρου 3 εκπαίδευση και κατάρτιση σχετικά με την εφαρμογή του Κανονισμού για την ΤΝ,
δ) διευκολύνει την κατάρτιση κωδίκων δεοντολογίας κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 95 του Κανονισμού για την ΤΝ και
ε) υποστηρίζει την προώθηση της καινοτομίας σύμφωνα με το Κεφάλαιο VI του Κανονισμού για την ΤΝ και, ιδίως, παρέχει τους πόρους για τη λειτουργία και την τεχνική και διοικητική υποστήριξη του ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ του άρθρου 12, καθώς και πληροφόρηση και καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή του Κανονισμού για την ΤΝ, ιδίως προς τις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις.
2. Προς τον σκοπό της αποτελεσματικής εκπλήρωσης των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων του, το Κέντρο δύναται να ζητά τη συνδρομή ειδικών και εμπειρογνωμόνων, φυσικών ή νομικών προσώπων, εφόσον το κρίνει αναγκαίο. Η συνολική ετήσια αποζημίωση κάθε ειδικού ή εμπειρογνώμονα, φυσικού ή νομικού προσώπου, δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο, σύμφωνα με το άρθρο 118 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147), περί απευθείας ανάθεσης υπηρεσιών, και υπό τους περιορισμούς της παρ. 3 του άρθρου 6 του ίδιου νόμου.
3. Κάθε πληροφορία ή τεκμηρίωση που λαμβάνεται, διαβιβάζεται ή ανταλλάσσεται από το Κέντρο αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τις υποχρεώσεις εμπιστευτικότητας που ορίζονται στο άρθρο 78 του Κανονισμού για την ΤΝ.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΑΚΕ-ΕΚΑ
Η ψηφιακή μετάβαση του παραγωγικού ιστού της χώρας δεν μπορεί να εξαντλείται αποκλειστικά σε ρυθμιστικούς κανόνες και εποπτεία της αγοράς. Απαιτείται μια στιβαρή εθνική στρατηγική για το ανθρώπινο κεφάλαιο. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Κέντρου Συντονισμού και Τεχνογνωσίας που περιγράφεται στο άρθρο 6, η ΔΑΚΕ ΕΚΑ διεκδικεί τη ρητή ανάληψη πρωτοβουλιών για τη δημιουργία προγραμμάτων διαρκούς εκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού. Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να μετασχηματιστεί από εν δυνάμει αιτία απώλειας θέσεων εργασίας σε πραγματική ευκαιρία επαγγελματικής εξέλιξης. Το Κέντρο οφείλει να διαμορφώσει το κατάλληλο πλαίσιο προσαρμογής, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογική καινοτομία θα λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος, διατηρώντας παράλληλα αδιατάρακτη την κοινωνική συνοχή.
ΔΑΚΕ-ΕΚΑ
Το Άρθρο 4 του Κανονισμού επιβάλλει υποχρέωση επαρκούς γραμματισμού ΤΝ σε παρόχους και φορείς εφαρμογής, ισχύουσα ήδη από 2.2.2025 — ανεξάρτητα από την τύχη του Omnibus. Η περ. ε) της παρ. 1 αναθέτει στο Κέντρο καθοδήγηση «ιδίως προς τις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις», χωρίς διάκριση ρόλου. Δεδομένου ότι η πλειονότητα των ελληνικών ΜμΕ εμπίπτει στον ρόλο του φορέα εφαρμογής (χρήστες συστημάτων τρίτων παρόχων) και όχι του παρόχου, προτείνεται ρητή πρόβλεψη ότι οι δράσεις γραμματισμού του Κέντρου απευθύνονται ρητά και σε ΜμΕ ως deployers, ώστε η υποχρέωση του Άρθρου 4 να συνοδεύεται από συγκεκριμένο μηχανισμό στήριξης και όχι μόνο νομική υποχρέωση χωρίς καθοδήγηση εφαρμογής.
Το Κέντρο Συντονισμού και Τεχνογνωσίας ΤΝ στην ΕΕΤΤ αποτελεί ένα από τα πλέον υποσχόμενα στοιχεία του νομοσχεδίου. Ωστόσο, η παρούσα διατύπωση αφήνει κρίσιμες παραμέτρους αόριστες, θέτοντας σε αμφιβολία την αποτελεσματικότητά του.
Α. Στελέχωση: Ο κρίσιμος παράγοντας
Το Κέντρο δεν θα μπορέσει να επιτελέσει τον ρόλο του χωρίς επαρκή τεχνική στελέχωση. Η παρούσα διατύπωση δεν ορίζει αριθμό θέσεων, ειδικότητες ή χρονοδιάγραμμα πρόσληψης. Προτείνουμε να ορισθεί ελάχιστο προσωπικό 15 εξειδικευμένων στελεχών, με ειδικότητες που να καλύπτουν: μηχανική μάθηση και αρχιτεκτονικές νευρωνικών δικτύων, αξιολόγηση αλγοριθμικής μεροληψίας και fairness, κυβερνοασφάλεια AI συστημάτων, νομική εξειδίκευση σε AI regulation, και τομεακή εξειδίκευση (υγεία, ενέργεια, χρηματοοικονομικά). Η στελέχωση πρέπει να ολοκληρωθεί εντός 6 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου.
Β. Συμβουλευτική επιτροπή ιδιωτικού τομέα
Η αποτελεσματική λειτουργία του Κέντρου απαιτεί συνεχή επαφή με την πραγματικότητα της αγοράς. Προτείνουμε τη θέσπιση Συμβουλευτικής Επιτροπής Ιδιωτικού Τομέα με εκπροσώπους από: εταιρείες ανάπτυξης AI, παρόχους AI υποδομής, ακαδημαϊκά ιδρύματα, ενώσεις χρηστών AI και οργανώσεις προστασίας καταναλωτών. Η επιτροπή να συνεδριάζει τουλάχιστον τριμηνιαία και τα πρακτικά να δημοσιεύονται.
Γ. Δημοσίευση κατευθυντήριων γραμμών
Να ορισθεί υποχρέωση δημοσίευσης κατευθυντήριων γραμμών (guidelines) για την εφαρμογή του EU AI Act σε ελληνικό πλαίσιο, με συγκεκριμένα χρονοδιάγραμμα: πρώτο σύνολο κατευθυντήριων γραμμών εντός 6 μηνών από τη λειτουργία του Κέντρου, με ετήσια επικαιροποίηση. Οι κατευθυντήριες γραμμές να καλύπτουν τουλάχιστον: κατηγοριοποίηση κινδύνου AI συστημάτων, απαιτήσεις τεχνικής τεκμηρίωσης, διαδικασία conformity assessment, και υποχρεώσεις διαφάνειας.
Δ. Γραμμή υποστήριξης επιχειρήσεων
Να προβλεφθεί λειτουργία helpdesk για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν ερωτήματα σχετικά με την κατηγοριοποίηση και συμμόρφωση των AI συστημάτων τους, με εγγυημένο χρόνο απόκρισης 10 εργάσιμων ημερών.
Άξια απορίας είναι η νομοθέτηση της διάθεσης κονδυλίων σε εξωτερικούς «ειδικούς και εμπειρογνώμονες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα» (βλ. άρθρο 6, παρ. 2) που δεν θα εργαστούν μετά το πέρας του έργου τους στην ΕΕΤΤ και όχι η προτίμηση της επένδυσης χρημάτων για τη διακράτηση του ειδικού επιστημονικού προσωπικού της ΕΕΤΤ και την προσέλκυση νέων ειδικών επιστημόνων που θα έχουν σχέση εργασίας αορίστου χρόνου με την Αρχή.
Δεδομένου ότι η ανάθεση αρμοδιοτήτων στην ΕΕΤΤ δυνάμει του παρόντος νομοσχεδίου είναι διαρκής και όχι πρόσκαιρη, θεωρούμε ότι για την αποτελεσματική εκπλήρωση των καθηκόντων της απαιτείται η στελέχωσή της με ειδικό επιστημονικό προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, για την πρόσληψη του οποίου θα ακολουθηθούν οι σχετικές εκ του νόμου προβλεπόμενες διαδικασίες. Η εκπλήρωση καθηκόντων με ειδικούς και εμπειρογνώμονες κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 2 αφενός μεν δεν επιλύει το πρόβλημα της εκτέλεσης των αρμοδιοτήτων της ΕΕΤΤ εις το διηνεκές και αφετέρου ενδέχεται να εγείρει θέματα τόσο σύγκρουσης συμφερόντων (λόγω της ταυτόχρονης ή προγενέστερης ενασχόλησης των εμπειρογνωμόνων) όσο και αμεροληψίας ως προς τον τρόπο επιλογής των προσώπων -εμπειρογνωμόνων. Ιδίως λαμβανομένου υπόψη ότι δυνάμει του αρ. 23 παρ. 2 του παρόντος νομοσχεδίου πέραν της επιλογής και το ύψος της αποζημίωσης των ειδικών εμπειρογνωμόνων θα καθορίζεται από την ΕΕΤΤ με απόφασή της.
Στο Κέντρο Τεχνογνωσίας θα πρέπει να ανατεθεί πραγματικός επιχειρησιακός ρόλος
Το Κέντρο Συντονισμού και Τεχνογνωσίας μπορεί να εξελιχθεί στον σημαντικότερο τεχνικό βραχίονα εφαρμογής του AI Act.
Προτείνεται να αποκτήσει σαφείς αρμοδιότητες:
τεχνική υποστήριξη εποπτικών αρχών,
έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών,
αξιολόγηση τεχνικών κινδύνων,
υποστήριξη δημοσίων φορέων,
εκπαίδευση στελεχών.
Επίσης θα πρέπει να στελεχωθεί με εξειδικευμένους μηχανικούς λογισμικού, data scientists, ειδικούς κυβερνοασφάλειας και machine learning engineers.
Η αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη λειτουργία του συγκεκριμένου φορέα.
Η ΕΕΤΤ είναι ρυθμιστής τηλεπικοινωνιών, φάσματος, ταχυδρομείων και ψηφιακών υποδομών. Η ΤΝ όμως δεν είναι απλώς τηλεπικοινωνιακό ζήτημα. Πρέπει να δημιουργηθεί ανεξάρτητη αρχή με σοβαρή στελέχωση και όχι απλώς για τους τύπους να φορτωθεί το ζήτημα στην ΕΕΤΤ. Η ΤΝ είναι μια τεχνολογία που έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει πολλα προβλήματα στην κοινωνία μας, πρέπει να ρυθμιστεί και να ελεγθεί εντατικά και όχι απλώς να «παραπεμφθει» στην ΕΕΤΤ.
Το Κέντρο θα μπορούσε να έχει ρητή αρμοδιότητα για: (α) συντονισμό με AI Office για GPAI, (β) συγκέντρωση αναφορών σοβαρών περιστατικών (Article 73 Κανονισμού), (γ) τεχνική υποστήριξη FRIA