1. Στην Ε.Ε.Τ.Τ. συστήνεται ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ, σύμφωνα με τα άρθρα 57 και 58 του Κανονισμού για την ΤΝ. Η Ε.Ε.Τ.Τ. και η Α.Π.Δ.Π.Χ. ορίζονται ως αρμόδιες αρχές για τη λειτουργία του ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ.
2. Στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ συμμετέχουν και οι αρχές εποπτείας της αγοράς της παρ. 2 του άρθρου 3, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, οι οποίες δεν θίγονται από τις διατάξεις του παρόντος.
3. Η Ε.Ε.Τ.Τ. εκδίδει πρόσκληση προς τους παρόχους ή μελλοντικούς παρόχους συστήματος ΤΝ να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ, στην οποία καθορίζονται:
α) η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων,
β) το περιεχόμενο και η μορφή της αίτησης,
γ) τα κριτήρια βαθμολόγησης,
δ) ο ανώτατος αριθμός αιτήσεων που εντάσσονται στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο,
ε) τα αναλογούντα τέλη συμμετοχής ανά κατηγορία αιτούντος και
στ) κάθε άλλο σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 57, 58 και 59 του Κανονισμού για την ΤΝ ζήτημα, το οποίο δεν έχει ρυθμιστεί με τις προβλεπόμενες στην παρ. 1 του άρθρου 58 του Κανονισμού εκτελεστικές πράξεις.
4. Με το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ μπορούν να συνεργάζονται:
α) η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ)» και τον διακριτικό τίτλο «ΦΑΡΟΣ AI FACTORY» του άρθρου 3 του ν. 5263/2025 (Α΄ 238), στο πλαίσιο της αποστολής της και
β) οι Ευρωπαϊκοί Κόμβοι Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIHs).
Εκ μέρους των Ευρωπάικών Κόμβων Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIHs) που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα:
Το Κεφάλαιο Ε΄ (Άρθρα 12, 13, 14) του Σχεδίου Νόμου, με τίτλο «Στήριξη της Καινοτομίας», αποτελεί τον πυρήνα της προσπάθειας της Πολιτείας να γεφυρώσει τις αυστηρές απαιτήσεις του EU AI Act με την ανάγκη για τεχνολογική ανάπτυξη.
Το Σχέδιο Νόμου επιχειρεί μια εξαιρετικά λεπτή ισορροπία. Από τη μία, την επιταχυνση της καινοτομίας μέσω της θέσπισης του Ρυθμιστικού Δοκιμαστηρίου, και αξιοποίησης του AI Factory και των EDIHs, προσφέροντας στις ελληνικές startups ένα ασφαλές περιβάλλον ανάπτυξης. Από την άλλη, την προστασία του πολίτη και της δημόσιου συμφέροντος στις δοκιμές πραγματικών συνθηκών (εκτός δοκιμαστηρίου), θέτοντας ως απόλυτο προαπαιτούμενο τη ρητή έγκριση και την τεχνολογική ωριμότητα του συστήματος (ανωνυμοποίηση, ανθρώπινη εποπτεία, αδιάβλητα logs), αποτρέποντας τον «πειραματισμό» εις βάρος των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Οι Ευρωπαϊκοί Κόμβοι Ψηφιακής Καινοτομίας είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι γιατί το ενωσιακό πλαίσιο τους προορίζει ακριβώς ως σημεία πρόσβασης σε sandbox, TEFs, AI Factories και υπηρεσίες υποστήριξης για καινοτόμους φορείς. Άρα, μπορούν να λειτουργήσουν ως «προθάλαμος» για την προ-δοκιμή, την ωρίμανση του σχεδίου, την προσομοίωση κινδύνων και την παραπομπή σε κατάλληλες τεχνολογικές υποδομές.
Σωστά στο Σχέδιο νόμου προβλέπεται η συνεργασία του Ρυθμιστικού δοκιμαστήριου ΤΝ
με τους κόμβους EDIHs και τα AI Factories, και προτείνεται η συγκεκριμενοποίηση της εμπλοκής τους.
Πρόταση τροποποίησης:
3. Η Ε.Ε.Τ.Τ. εκδίδει πρόσκληση προς τους παρόχους ή μελλοντικούς παρόχους συστήματος ΤΝ να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ, στην οποία καθορίζονται:
α) η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων,
β) το περιεχόμενο και η μορφή της αίτησης,
γ) τα κριτήρια βαθμολόγησης,
δ) ο ανώτατος αριθμός αιτήσεων που εντάσσονται στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο,
ε) τα αναλογούντα τέλη συμμετοχής ανά κατηγορία αιτούντος και
στ) κάθε άλλο σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 57, 58 και 59 του Κανονισμού για την ΤΝ ζήτημα, το οποίο δεν έχει ρυθμιστεί με τις προβλεπόμενες στην παρ. 1 του άρθρου 58 του Κανονισμού εκτελεστικές πράξεις.
Για την διευκόλυνση και την προετοιμασία της αίτησης συμμετοχής τους οι πάροχοι ή οι μελλοντικοί πάροχοι συστημάτων ΤΝ μπορούν να απευθύνονται στους Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIHs) που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, όπως αυτοί αναγράφονται στην επίσημη ιστοσελίδα του δικτύου τους, European Digital Innovation Hubs Network.
4. Με το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ μπορούν να συνεργάζονται:
α) η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ)» και τον διακριτικό τίτλο «ΦΑΡΟΣ AI FACTORY» του άρθρου 3 του ν. 5263/2025 (Α΄ 238), στο πλαίσιο της αποστολής της και
β) οι Ευρωπαϊκοί Κόμβοι Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIHs) που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της αποστολής τους να συνδέουν τους ωφελούμενους τους με το ευρύτερο Ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Προτείνεται: (α) στα κριτήρια βαθμολόγησης της παρ. 3 να προστεθεί κριτήριο προτεραιότητας για συστήματα που διατίθενται υπό άδεια ανοικτού κώδικα· (β) στην παρ. (ε) να ορισθεί ότι οι ΜμΕ, οι νεοφυείς επιχειρήσεις και οι φορείς μη κερδοσκοπικού ή δημόσιου συμφέροντος συμμετέχουν ατελώς, σύμφωνα με το άρθρο 57 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689.
Η σύσταση ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ είναι θετική, αλλά βασικά στοιχεία της πρόσβασης και της λειτουργίας του θα διευκρινίζονται στην εκάστοτε πρόσκληση της ΕΕΤΤ. Προτείνεται να προβλεφθούν ήδη στον νόμο διαφανή κριτήρια επιλογής, συγκεκριμένη προθεσμία εξέτασης των αιτήσεων, δωρεάν ή κατά προτεραιότητα πρόσβαση για ΜΜΕ και νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς και σαφής συντονισμός μεταξύ ΕΕΤΤ, ΑΠΔΠΧ και των κατά περίπτωση αρμόδιων αρχών. Εναλλακτικά, προτείνεται η πρόβλεψη σχετικής εξουσιοδοτικής διατάξεως, με την οποία θα καθοριστούν τα ανωτέρω στοιχεία με νομοθετική ρύθμιση στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.
Η συνεργασία με τη ΦΑΡΟΣ AI Factory και τους Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας θα πρέπει να αφορά τεχνική και επιστημονική υποστήριξη, χωρίς σύγχυση με τις εποπτικές αρμοδιότητες των αρχών.
Η πρόβλεψη ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου είναι θετικό βήμα για την υποστήριξη καινοτομίας στην Ελλάδα, με ρητή μέριμνα, όπως αναφέρει και η αιτιολογική έκθεση, για μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις. Ζητείται διευκρίνιση ως προς το πεδίο εφαρμογής: η διατύπωση «πάροχοι συστήματος ΤΝ» αφήνει ασαφές αν καλύπτει και παρόχους εργαλείων/πλατφορμών που υποστηρίζουν τη συμμόρφωση ΜμΕ με τον Κανονισμό, χωρίς οι ίδιες οι πλατφόρμες να συνιστούν high-risk σύστημα ΤΝ. Προτείνεται ρητή αναφορά ότι τέτοιοι πάροχοι δύνανται να συμμετέχουν, καθώς και πρόβλεψη μειωμένου τέλους συμμετοχής για ΜμΕ.
Α. Πεδίο εφαρμογής: Συμπερίληψη παρόχων υποδομής
Το Άρθρο 12, όπως διατυπώνεται, φαίνεται να απευθύνεται κυρίως σε providers AI εφαρμογών. Ωστόσο, η ανάπτυξη AI στην Ελλάδα εξαρτάται κρίσιμα από την ύπαρξη εγχώριας AI υποδομής: υπολογιστικά κέντρα, GPU clusters, δίκτυα δεδομένων. Παρακαλούμε να προβλεφθεί ρητά η δυνατότητα συμμετοχής παρόχων AI υποδομής στο sandbox, καθώς η ανάπτυξη νέων αρχιτεκτονικών υπολογιστικής υποδομής για AI (π.χ. sovereign AI clusters, federated learning infrastructure) απαιτεί επίσης ρυθμιστική καθοδήγηση.
Β. Απλοποίηση για ΜΜΕ και startups
Η πολυπλοκότητα της διαδικασίας αίτησης, αξιολόγησης, παρακολούθησης και υποβολής αναφορών αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για μικρές επιχειρήσεις χωρίς dedicated legal και compliance team. Προτείνουμε τη θέσπιση fast-track διαδικασίας για επιχειρήσεις με έως 50 εργαζόμενους ή κύκλο εργασιών έως 10 εκατ. ευρώ, με απλοποιημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης και μειωμένο χρόνο αξιολόγησης (έως 30 ημέρες αντί 90).
Γ. Πρόσβαση σε δεδομένα δημοσίου τομέα
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την ανάπτυξη ελληνικών AI μοντέλων είναι η έλλειψη πρόσβασης σε ποιοτικά ελληνικά δεδομένα. Το sandbox αποτελεί ιδανική ευκαιρία για τη θέσπιση μηχανισμού ελεγχόμενης πρόσβασης σε ανωνυμοποιημένα δεδομένα δημοσίου τομέα (υγεία, εκπαίδευση, μεταφορές, δικαιοσύνη) για σκοπούς εκπαίδευσης και αξιολόγησης AI μοντέλων εντός του sandbox. Αυτό θα ενισχύσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών AI εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Δ. Χρονοδιάγραμμα λειτουργίας
Το νομοσχέδιο δεν ορίζει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έναρξης λειτουργίας του sandbox. Δεδομένης της προθεσμίας 2 Αυγούστου 2026 για τα high-risk AI συστήματα, παρακαλούμε να ορισθεί ρητά ότι το sandbox θα είναι λειτουργικό εντός 3 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ.
Ε. Αποτελέσματα sandbox και νομική ασφάλεια
Να διευκρινιστεί ρητά ότι τα αποτελέσματα δοκιμών εντός του sandbox δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία σε μεταγενέστερες διαδικασίες επιβολής κυρώσεων, εφόσον η επιχείρηση ενήργησε καλόπιστα και σύμφωνα με τις οδηγίες των αρχών. Αυτή η διασφάλιση είναι απαραίτητη για να ενθαρρυνθεί η ουσιαστική συμμετοχή.
Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 139 του Κανονισμού 2024/1689, οι εθνικές αρμόδιες αρχές που συστήνουν ρυθμιστικά δοκιμαστήρια ΤΝ δύνανται να επιτρέπουν τη συμμετοχή οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στο οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό η δυνατότητα αυτή να αξιοποιηθεί ουσιαστικά και σε εθνικό επίπεδο. Ειδικότερα, στο άρθρο 12 παράγραφος 4 του προτεινόμενου Σχ.Νόμου θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα συμμετοχής φορέων της κοινωνίας των πολιτών, υπό κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, σε συμβουλευτικό και υποστηρικτικό ρόλο εντός συγκεκριμένων δοκιμαστηρίων που αφορούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σε τομείς δημόσιου ενδιαφέροντος.
Το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ πρέπει να γίνει εργαλείο ανάπτυξης και όχι πρόσθετο διοικητικό εμπόδιο
Το άρθρο 12 είναι από τις πιο σημαντικές διατάξεις του σχεδίου νόμου, γιατί αφορά το σημείο όπου η εφαρμογή του AI Act μπορεί να συνδεθεί πραγματικά με την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και την παραγωγή νέων λύσεων τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα.
Η δημιουργία ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ είναι θετική και αναγκαία. Μπορεί να δώσει στις επιχειρήσεις, στις startups, στους ερευνητικούς φορείς και στους δημόσιους οργανισμούς τη δυνατότητα να αναπτύξουν, να δοκιμάσουν και να βελτιώσουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μέσα σε ένα ασφαλές και καθοδηγούμενο περιβάλλον.
Ωστόσο, για να πετύχει, το sandbox δεν πρέπει να λειτουργήσει ως μια ακόμη διοικητική διαδικασία ή ως ένας μηχανισμός περιορισμένης πρόσβασης για λίγους μεγάλους παίκτες. Πρέπει να σχεδιαστεί ως πραγματικό εργαλείο υποστήριξης της καινοτομίας, με απλές διαδικασίες, γρήγορη αξιολόγηση, χαμηλό διοικητικό βάρος και ουσιαστική τεχνική και κανονιστική καθοδήγηση.
Η πρόβλεψη για πρόσκληση, κριτήρια βαθμολόγησης, ανώτατο αριθμό αιτήσεων και τέλη συμμετοχής χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν τα κριτήρια γίνουν υπερβολικά σύνθετα, αν τα τέλη είναι υψηλά ή αν ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι πολύ περιορισμένος, υπάρχει κίνδυνος το sandbox να αποκλείσει τις μικρές επιχειρήσεις, τις νεοφυείς εταιρείες και τις ερευνητικές ομάδες που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη υποστήριξης.
Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο θα έχει ειδική μέριμνα για startups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και συνεργατικά σχήματα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η Ελλάδα δεν πρέπει να αντιμετωπίσει το AI Act μόνο ως πλαίσιο ελέγχου, αλλά και ως ευκαιρία να δημιουργήσει εγχώρια τεχνογνωσία, προϊόντα, υπηρεσίες και εφαρμογές υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει να υπάρξουν θεματικές προτεραιότητες. Η υγεία, η φαρμακευτική πολιτική, η πρόληψη, η διάγνωση, η παρακολούθηση ασθενών, η δημόσια διοίκηση, η εκπαίδευση, η κυβερνοασφάλεια, η πολιτική προστασία και οι υπηρεσίες προς τον πολίτη είναι τομείς όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει ουσιαστική αξία, εφόσον αναπτυχθεί με ασφάλεια, διαφάνεια και σεβασμό στα δικαιώματα.
Ειδικά στον τομέα της υγείας, το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο μηχανισμό για την ασφαλή ανάπτυξη εφαρμογών ΤΝ που θα υποστηρίζουν την πρόληψη, την κλινική πράξη, τη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων, την αξιοποίηση δεδομένων υγείας, τη φαρμακευτική συμμόρφωση και την καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών υγείας. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η δημιουργία ειδικής θεματικής διαδρομής για εφαρμογές ΤΝ στην υγεία, με συμμετοχή των αρμόδιων φορέων, πανεπιστημίων, νοσοκομείων, επιστημονικών εταιρειών, φορέων ασθενών και επιχειρήσεων.
Το sandbox πρέπει επίσης να προσφέρει πραγματική καθοδήγηση στους συμμετέχοντες. Δεν αρκεί να υποβάλουν οι φορείς μια αίτηση και να περιμένουν μια τυπική αποδοχή ή απόρριψη. Πρέπει να υπάρχει πρακτική υποστήριξη ως προς την ταξινόμηση κινδύνου, τις απαιτήσεις τεκμηρίωσης, την προστασία δεδομένων, την ανθρώπινη εποπτεία, την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση κινδύνου, την αξιολόγηση επιπτώσεων και την προετοιμασία για συμμόρφωση.
Προτείνεται ειδικότερα:
α) να προβλεφθούν απλά και διαφανή κριτήρια ένταξης,
β) να υπάρχουν σύντομες και δεσμευτικές προθεσμίες αξιολόγησης των αιτήσεων,
γ) να προβλεφθούν μειωμένα ή μηδενικά τέλη για startups, ΜΜΕ, πανεπιστήμια και ερευνητικά σχήματα,
δ) να δημιουργηθούν θεματικές διαδρομές, ιδίως για την υγεία, τη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση και την κυβερνοασφάλεια,
ε) να παρέχεται τεχνική και κανονιστική καθοδήγηση στους συμμετέχοντες,
στ) να υπάρχει πρόσβαση, όπου είναι δυνατόν και νόμιμο, σε κατάλληλα σύνολα δεδομένων ή σε ασφαλή περιβάλλοντα δοκιμών,
ζ) να προβλεφθεί συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νοσοκομεία, φορείς καινοτομίας και επαγγελματικούς φορείς,
η) να δημοσιεύονται ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ συγκεντρωτικά και ανώνυμα στοιχεία για τα αποτελέσματα του sandbox, ώστε να δημιουργείται γνώση για όλο το οικοσύστημα.
Επίσης, πρέπει να είναι σαφές ότι η συμμετοχή στο sandbox δεν μπορεί να λειτουργεί ούτε ως πλήρης απαλλαγή από ευθύνη ούτε ως σιωπηρή πιστοποίηση συμμόρφωσης. Πρέπει όμως να προσφέρει στους συμμετέχοντες ασφαλή και πρακτική διαδρομή προετοιμασίας, ώστε να γνωρίζουν εγκαίρως ποιες απαιτήσεις πρέπει να καλύψουν και πώς μπορούν να βελτιώσουν το σύστημά τους πριν αυτό τεθεί σε ευρύτερη χρήση.
Η συνεργασία με τον ΦΑΡΟΣ AI Factory και τους Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας είναι θετική, αλλά θα πρέπει να γίνει επιχειρησιακή και όχι απλώς θεσμική αναφορά. Χρειάζεται να αποσαφηνιστεί ποιος παρέχει τεχνική υποστήριξη, ποιος καθοδηγεί τις επιχειρήσεις, ποιος συνδέει το sandbox με υπολογιστικές υποδομές, ποιος υποστηρίζει τις ΜΜΕ και πώς αξιοποιείται η γνώση που παράγεται.
Το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ μπορεί να γίνει σημαντικό εργαλείο για την Ελλάδα. Μπορεί να βοηθήσει τη χώρα να μη μείνει απλός εισαγωγέας τεχνολογίας, αλλά να αναπτύξει δικές της εφαρμογές, δικό της ανθρώπινο δυναμικό και δική της τεχνογνωσία σε κρίσιμους τομείς.
Για να συμβεί αυτό, το άρθρο 12 πρέπει να ενισχυθεί με σαφείς εγγυήσεις προσβασιμότητας, ταχύτητας, διαφάνειας, χαμηλού κόστους συμμετοχής και πραγματικής τεχνικής υποστήριξης.
Το ζητούμενο δεν είναι ένα sandbox που θα λειτουργεί ως προθάλαμος γραφειοκρατικής έγκρισης. Το ζητούμενο είναι ένα ζωντανό περιβάλλον δοκιμής, μάθησης, συνεργασίας και υπεύθυνης καινοτομίας, που θα βοηθήσει την Ελλάδα να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη με ασφάλεια, εμπιστοσύνη και αναπτυξιακή προοπτική.
Η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής μας ζωής, επηρεάζοντας πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων και της εκπαίδευσης των ενηλίκων. Η χρήση της ΑΙ μπορεί να προσφέρει νέες ευκαιρίες για μάθηση και ανάπτυξη, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε πληροφορίες και πόρους.
Η ΑΙ μπορεί να προσαρμόσει τις εκπαιδευτικές εμπειρίες σύμφωνα με τις ανάγκες και τις προτιμήσεις του κάθε ενήλικα, προσφέροντας εξατομικευμένα προγράμματα μάθησης. Επιπλέον, μπορεί να υποστηρίξει την επαγγελματική ανάπτυξη μέσω εργαλείων που αναλύουν τις δεξιότητες και τις δυνατότητες των χρηστών, προτείνοντας κατάλληλες ευκαιρίες.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να εξετάσουμε και τις προκλήσεις που προκύπτουν από τη χρήση της ΑΙ. Η ηθική διάσταση, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ανάγκη για ψηφιακή εγγραμματοσύνη είναι κρίσιμα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Η συνεργασία μεταξύ των ειδικών και των ενηλίκων είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι η ΑΙ χρησιμοποιείται με υπευθυνότητα και προς όφελος της κοινωνίας.
Η ενσωμάτωσή της στην εκπαίδευση και την επαγγελματική ζωή μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους, αλλά απαιτεί προσεκτική σκέψη και στρατηγική.
Επί του άρθρου 12 (ρυθμιστικό δοκιμαστήριο Τεχνητής Νοημοσύνης), από τη σκοπιά της πρόσβασης των νεοφυών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της ασφάλειας δικαίου.
Το άρθρο 12 συστήνει το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο στην Ε.Ε.Τ.Τ. και αναθέτει στην πρόσκληση της Ε.Ε.Τ.Τ. τον καθορισμό των κριτηρίων βαθμολόγησης (παρ. 3 περ. γ), του ανώτατου αριθμού αιτήσεων που εντάσσονται (παρ. 3 περ. δ) και των τελών συμμετοχής ανά κατηγορία αιτούντος (παρ. 3 περ. ε). Η ρύθμιση είναι ορθή ως προς τη δομή, παραλείπει όμως να αποτυπώσει δύο δεσμευτικές εγγυήσεις του Κανονισμού για τις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, δηλαδή ακριβώς για τους αποδέκτες που το δοκιμαστήριο καλείται να στηρίξει. Αυτό δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου.
Πρώτον, ως προς τα τέλη συμμετοχής (παρ. 3 περ. ε). Κατά το άρθρο 58 παρ. 2 περ. δ του Κανονισμού, η πρόσβαση στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο παρέχεται δωρεάν για τις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, με την επιφύλαξη έκτακτων δαπανών που ανακτώνται κατά τρόπο δίκαιο και αναλογικό. Σκόπιμο είναι η περ. ε να ενσωματώσει ρητά τον κανόνα αυτόν, ώστε η πρόσκληση της Ε.Ε.Τ.Τ. να μην μπορεί να επιβάλει τέλη στις επιχειρήσεις αυτές πέραν της εξαίρεσης των έκτακτων δαπανών.
Δεύτερον, ως προς τα κριτήρια βαθμολόγησης και τον ανώτατο αριθμό αιτήσεων (παρ. 3 περ. γ και δ). Κατά το άρθρο 62 παρ. 1 περ. α του Κανονισμού, οι μικρομεσαίες και οι νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και τα κριτήρια επιλογής. Σκόπιμο είναι τα κριτήρια βαθμολόγησης και ο ανώτατος αριθμός εντασσόμενων αιτήσεων να διασφαλίζουν ρητά αυτή την προτεραιότητα, ώστε το ανώτατο όριο να μην λειτουργεί σε βάρος των μικρότερων επιχειρήσεων προς όφελος μεγάλων παρόχων.
Επισημαίνεται ότι, ως διατάξεις άμεσα εφαρμοστέου Κανονισμού, οι ανωτέρω εγγυήσεις δεσμεύουν ούτως ή άλλως. Η ρητή αποτύπωσή τους στο άρθρο 12 είναι διακηρυκτική, αλλά ενισχύει την προβλεψιμότητα και οριοθετεί τη διακριτική ευχέρεια της πρόσκλησης, υπηρετώντας τον σκοπό στήριξης της καινοτομίας του Κεφαλαίου Ε.
Γεώργιος Στουραΐτης
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Μέλος ΔΣΑ