Αρχική Σχέδιο νόμου "Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία"ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)Σχόλιο του χρήστη ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΕΒΡΕΞΟΥΔΗΣ | 10 Ιουλίου 2026, 18:51




Το υφιστάμενο Σχέδιο Νόμου αποτυπώνει με σαφήνεια τους βασικούς στόχους του, ωστόσο υπάρχουν ορισμένα σημεία στα επιμέρους άρθρα που θα μπορούσαν να ενισχυθούν. Ενότητα Α Μέρος Α Άρθρο 1 Ο σκοπός του θεσμού περιορίζεται στην ανεξάρτητη διαβίωση και τη συμπερίληψη, χωρίς να γίνεται αναφορά στην αυτοδιάθεση, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία. Η προσωπική βοήθεια δεν αποσκοπεί μόνο στην κάλυψη λειτουργικών αναγκών, αλλά κυρίως στη δυνατότητα του ατόμου να λαμβάνει το ίδιο αποφάσεις για τη ζωή του. Γι αυτό πρέπει να τονιστεί ότι σκοπός του θεσμού είναι η ενίσχυση της αυτοδιάθεσης, της ελεύθερης επιλογής και του δικαιώματος του ατόμου να αποφασίζει για τον τρόπο ζωής του. Παράλληλα, επισημανθεί ότι έννοια της συμπερίληψης περιλαμβάνει την εργασία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, οπότε ο Προσωπικός Βοηθός δεν περιορίζεται στην κάλυψη βασικών αναγκών. Άρθρο 2 Δεν προβλέπεται περιοδική αξιολόγηση του θεσμού και δεν υπάρχει υποχρέωση του Υπουργείου να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα, την ποιότητα των υπηρεσιών, την κάλυψη των αναγκών και τους χρόνους αναμονής. Θα πρέπει να προστεθεί υποχρέωση δημοσίευσης δημόσιας έκθεσης ανά δύο έτη. Επίσης, το σχέδιο νόμου δεν κατοχυρώνει τη συμμετοχή των ίδιων των χρηστών στην παρακολούθηση του θεσμού. Χρήσιμο θα ήταν να προβλέπεται συμμετοχή των οργανώσεων αναπηρίας στην αξιολόγηση. Άρθρο 3 Το άρθρο αποτυπώνει τη φιλοσοφία της υπηρεσίας, αλλά υπάρχουν σημαντικά σημεία που μπορούν να βελτιωθούν. Στις δραστηριότητες δεν γίνεται αναφορά σε, συμμετοχή σε δημόσιες υπηρεσίες, δικαστικές διαδικασίες, οικονομικές συναλλαγές, γονικά καθήκοντα, ιατρικές επισκέψεις, μετακινήσεις για προσωπικούς λόγους, χρήση ψηφιακών υπηρεσιών. Ας προστεθεί ότι η προσωπική βοήθεια καλύπτει κάθε δραστηριότητα που επιλέγει ο ίδιος ο ωφελούμενος. Στο άρθρο επίσης, δεν διευκρινίζεται η σχέση προσωπικού βοηθού και ωφελούμενου. Ο προσωπικός βοηθός δεν υποκαθιστά τον ωφελούμενο και δεν λαμβάνει αποφάσεις για λογαριασμό του. Επιπρόσθετα, δεν γίνεται καμία αναφορά στην προστασία της ιδιωτικής ζωής του ωφελούμενου. Θα μπορούσε να προστεθεί αναφορά στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και να υπάρχει σχέση εμπιστοσύνης. Άρθρο 5 Η διακοπή της δυνατότητας ένταξης μετά το 65ο έτος δημιουργεί ερωτήματα ως προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης. Η ανάγκη προσωπικής βοήθειας δεν συνδέεται αποκλειστικά με την ηλικία. Θα μπορούσε να εξεταστεί η κατάργηση του ηλικιακού περιορισμού. Επίσης, το άρθρο αναφέρει ότι θα υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια χωρίς να καθορίζει ποιο εισόδημα λαμβάνεται υπόψη, αν εξαιρούνται τα αναπηρικά επιδόματα, αν υπολογίζεται η περιουσία, αν λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό ή το ατομικό εισόδημα. Η έλλειψη αυτή ενδέχεται να δημιουργήσει ανασφάλεια και αδικίες. Δεν προβλέπεται δημοσιοποίηση της βαθμολογίας, αιτιολόγηση της κατάταξης, δυνατότητα διοικητικής ένστασης μετά την αξιολόγηση του ωφελούμενου. Πρόκειται για σημαντική διαδικαστική εγγύηση που θα έπρεπε να κατοχυρωθεί. Παράλληλα, δεν προβλέπεται ότι ο ωφελούμενος μπορεί να ζητήσει νέα αξιολόγηση όταν μεταβάλλεται η κατάσταση της υγείας του, αυξάνονται οι ανάγκες του ή αλλάζουν οι συνθήκες διαβίωσης. Είναι ασαφής ο χαρακτηρισμός ότι αποκλείονται άτομα που «κυρίως νοσηλευτική φροντίδα». Χρειάζεται σαφέστερη διατύπωση ή παραπομπή σε αντικειμενικά κριτήρια. Άρθρο 6 Δεν προβλέπεται υποχρεωτική συνεχιζόμενη εκπαίδευση. Η συνεχής επιμόρφωση θα διασφάλιζε την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Δεν προβλέπεται πρακτική άσκηση Θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα σύντομης εποπτευόμενης πρακτικής πριν από την πλήρη ένταξη στο Μητρώο. Δεν προβλέπεται Κώδικας Δεοντολογίας Η ύπαρξη δεσμευτικού Κώδικα σχετικά με κανόνες εμπιστευτικότητα, όρια επαγγελματικής σχέσης, χρήση προσωπικών δεδομένων, οικονομικές συναλλαγές με τον ωφελούμενο, συμπεριφορά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν προβλέπεται τακτική αξιολόγηση των προσωπικών βοηθών. Θα μπορούσε να προβλεφθεί σύστημα περιοδικής αξιολόγησης με τη συμμετοχή των ίδιων των ωφελουμένων. Δεν προβλέπεται υποστήριξη της ψυχικής υγείας των προσωπικών βοηθών. Θα μπορούσε να προβλεφθεί πρόσβαση σε υπηρεσίες εποπτείας ή συμβουλευτικής υποστήριξης, με στόχο την πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης. Άρθρο 7 Δεν υπάρχει διαδικασίας αντικατάστασης προσωπικού βοηθού Το σχέδιο νόμου δεν προβλέπει τι συμβαίνει όταν ο βοηθός παραιτηθεί, αποβιώσει, ασθενήσει μακροχρόνια, απολυθεί ή διαγραφεί από το Μητρώο. Να προβλεφθεί προσωρινή αντικατάσταση, δυνατότητα άμεσης επιλογής νέου βοηθού και συνέχιση της χρηματοδότησης χωρίς νέα αξιολόγηση. Δεν προβλέπεται διαδικασία επίλυσης διαφορών βοηθού κα ωφελούμενου. Προτείνεται σύσταση ανεξάρτητης Επιτροπής Διαμεσολάβησης. Δεν προβλέπεται αξιολόγηση ποιότητας υπηρεσία από τον ωφελούμενο. Προτείνεται ετήσια αξιολόγηση προσωπικού βοηθού από τον ωφελούμενο και τον ΟΠΕΚΑ. Εάν ο ΟΠΕΚΑ ανακαλέσει την ένταξη ή υπάρξει διαφωνία, δεν αναφέρεται διοικητική ένσταση, προθεσμία και όργανο εξέτασης. Άρθρο 8 Δεν προβλέπεται προσβασιμότητα στο πληροφοριακό σύστημα. Άρθρο 9 Δεν προβλέπεται συμμετοχή των οργανώσεων αναπηρίας. Οι ΚΥΑ μπορούν να εκδοθούν χωρίς διαβούλευση, γνώμη ΕΣΑμεΑ, συμμετοχή χρηστών του προγράμματος. Προτείνεται υποχρεωτική προηγούμενη διαβούλευση.