Αρχική Σχέδιο νόμου "Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία"ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)Σχόλιο του χρήστη Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ) | 10 Ιουλίου 2026, 17:02
  • Σχόλιο του χρήστη 'Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ)' | 10 Ιουλίου 2026, 17:02

    ΕΝΟΤΗΤΑ Β: ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΙΣΘΩΣΗ (ΆΡΘΡΑ 53-54) 1. ΠΛΗΡΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η στεγαστική εξαθλίωση, η διαβίωση σε άτυπους καταυλισμούς και ο αστικός διαχωρισμός αποτελούν τις γενεσιουργές αιτίες του κοινωνικού αποκλεισμού και της συστημικής περιθωριοποίησης των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά). Κατά συνέπεια, η εισαγωγή προγραμμάτων κοινωνικής μίσθωσης και η ρύθμιση της στεγαστικής συνδρομής μετά τη λήξη του προγράμματος «Κάλυψη» δεν μπορούν να επιτύχουν χωρίς την οργανική σύμπραξη του κράτους με τον ανώτατο φορέα εκπροσώπησης της κοινότητας. Βάσει του άρθρου 21 του Συντάγματος (προστασία της οικογένειας, της παιδικής ηλικίας και δικαίωμα στη στέγαση), σε συνδυασμό με το άρθρο 106 του Συντάγματος για τον προγραμματισμό της οικονομικής ανάπτυξης με σκοπό την κοινωνική ειρήνη και τη συνοχή, η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει και να υλοποιεί στεγαστικές πολιτικές σε συνεργασία με τους ίδιους τους ωφελούμενους. Η προσέγγιση αυτή επιτάσσεται από την Ευρωπαϊκή Στρατηγική-Πλαίσιο για τους Ρομά (Τσιγγάνους), η οποία θέτει ως προϋπόθεση αποτελεσματικότητας τη συμμετοχικότητα. Η θεσμοθέτηση του ΑΝΕΣΕΤ ως υποχρεωτικού συμβούλου και συνδιαμορφωτή των στεγαστικών δράσεων αίρει τις επιφυλάξεις ιδιοκτητών ακινήτων, αποτρέπει φαινόμενα γκετοποίησης και εγγυάται τη βιωσιμότητα της στεγαστικής αποκατάστασης, μετατρέποντας τις οριζόντιες κρατικές παρεμβάσεις σε στοχευμένες πολιτικές κοινωνικής ένταξης. Η ΑΣΥΡ ομολογεί ότι οι ωφελούμενοι του προγράμματος «Κάλυψη» (ευάλωτες ομάδες) αντιμετωπίζουν «άμεσο κίνδυνο στεγαστικής επισφάλειας» λόγω της πιεστικής αγοράς ενοικίων. Οι πληθυσμοί Ρομά (Έλληνες Τσιγγάνοι) πλήττονται περισσότερο από κάθε άλλον από τον στεγαστικό διαχωρισμό και τις κακές συνθήκες διαβίωσης. Το ΑΝΕΣΕΤ, βασιζόμενο στην παραδοχή της ΑΣΥΡ για «κίνδυνο απώλειας της στεγαστικής προστασίας», εδράζει την ανάγκη υποχρεωτικών μνημονίων συνεργασίας με το Υπουργείο για τον ορθό σχεδιασμό της στεγαστικής αποκατάστασης των Ελλήνων Τσιγγάνων και την από-γκετοποίηση αυτού του πληθυσμού της ευάλωτης, ευπαθούς και ειδικής ομάδας Ελλήνων Πολιτών. Ο Στόχος 6 του Στρατηγικού Πλαισίου της ΕΕ θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα την καταπολέμηση του στεγαστικού διαχωρισμού (desegregation) και τη διασφάλιση πρόσβασης σε επαρκή, μόνιμη και μη διαχωρισμένη στέγαση για τους Ρομά (Τσιγγάνους). Τα Άρθρα 53 και 54 εισάγουν εργαλεία κοινωνικής μίσθωσης και ρυθμίζουν το πρόγραμμα «Κάλυψη», πλην όμως, η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έχει επανειλημμένα καταδικάσει την Ελλάδα για έλλειψη διαβούλευσης σε στεγαστικές παρεμβάσεις που αφορούν Ρομά (Έλληνες Τσιγγάνους). Η Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ (Κεφάλαιο 2, παρ. 6) ορίζει ότι οι στεγαστικές πολιτικές πρέπει να συνδιαμορφώνονται υποχρεωτικά με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις, ώστε να αποφεύγεται η γκετοποίηση. Η θεσμοθέτηση του ΑΝΕΣΕΤ ως υποχρεωτικού συμβούλου και διαχειριστή κοινωνικής κατοικίας αίρει τις επιφυλάξεις των ιδιοκτητών ακινήτων, εγγυάται την τεχνική και κοινωνική συνοδεία των ευάλωτων νοικοκυριών και διασφαλίζει τη συμμόρφωση της χώρας με το άρθρο 21 του Συντάγματος και τις ενωσιακές κατευθυντήριες γραμμές. 2. ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ Στο τέλος του άρθρου 54 του σχεδίου νόμου προστίθεται νέα παράγραφος ως εξής: «Για τον σχεδιασμό, την εξειδίκευση και την αποκεντρωμένη υλοποίηση των προγραμμάτων στεγαστικής συνδρομής, κοινωνικής μίσθωσης και αστικής αποκατάστασης που αφορούν ή επηρεάζουν πληθυσμούς Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά), το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας συμπράττει υποχρεωτικά, μέσω προγραμματικών συμφωνιών ή μνημονίων συνεργασίας, με το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ), προκειμένου να διασφαλίζεται η κοινωνική συνοδεία, η ομαλή ένταξη και η διαμεσολάβηση στις τοπικές κοινότητες.» ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ (ΆΡΘΡΟ 4) 1. ΠΛΗΡΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η αποτελεσματική υλοποίηση και η καθολική προσβασιμότητα του εμβληματικού προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός» προϋποθέτει τη ρητή θεσμική συμπερίληψη του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ) ως επίσημου εταίρου της Πολιτείας στα υποστηρικτικά έργα. Λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικών, πολιτισμικών και γλωσσικών χαρακτηριστικών των πληθυσμών Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά), καθώς και των υφιστάμενων συνθηκών ψηφιακού και λειτουργικού αναλφαβητισμού σε θύλακες αποκλεισμού, η πρόσβαση στις σχετικές κρατικές παροχές καθίσταται στην πράξη εξαιρετικά δυσχερής. Το ΑΝΕΣΕΤ, ως ο ανώτατος συλλογικός φορέας εκπροσώπησης των Ελλήνων Τσιγγάνων, διαθέτει την απαραίτητη κοινωνική γείωση και πολιτισμική εγγύτητα για να λειτουργήσει ως έγκυρος διαμεσολαβητής (mediator) μεταξύ του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και των τοπικών κοινοτήτων. Η ανάθεση δράσεων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και λειτουργίας εξειδικευμένου γραφείου υποστήριξης (helpdesk) στο ΑΝΕΣΕΤ εκμηδενίζει τις γραφειοκρατικές αποστάσεις και διασφαλίζει το δικαίωμα της ανεξάρτητης διαβίωσης για τα άτομα με αναπηρία της κοινότητας. Η παρέμβαση αυτή εναρμονίζεται πλήρως με την Αρχή της Εταιρικής Σχέσης (Partnership Principle), όπως αυτή κατοχυρώνεται στον Κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 240/2014 της Επιτροπής, η οποία επιτάσσει την ενεργό συμμετοχή των πλέον αντιπροσωπευτικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην υλοποίηση ευρωπαϊκών συγχρηματοδοτούμενων δράσεων κοινωνικής ένταξης, αποτρέποντας αποκλεισμούς που νοθεύουν τον ισότιμο κοινωνικό διάλογο. Στην ανάλυση του Άρθρου 60 (Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού), η συνοδευτική ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗΣ (ΑΣΥΡ) καταγράφει ρητά τους Ρομά (Έλληνες Τσιγγάνους) μεταξύ των «ευάλωτων ομάδων που πλήττονται δυσανάλογα από ρατσισμό και διακρίσεις στην εργασία και στη διοίκηση». Η ΑΥΣΡ ομολογεί ότι οι Ρομά (Έλληνες Τσιγγάνοι) είναι τα κύρια θύματα και ότι σκοπός του άρθρου είναι «η πληρέστερη συλλογή δεδομένων», κατά συνέπεια ο αποκλεισμός του ανώτατου εθνικού οργάνου εκπροσώπησής τους (ΑΝΕΣΕΤ) καθιστά τη διάταξη νομικά διάτρητη, πάσχουσα από πλάνη περί τα πράγματα και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας. Ο Στόχος 7 του Στρατηγικού Πλαισίου της ΕΕ επιτάσσει τη διασφάλιση της καθολικής πρόσβασης των Ρομά (Τσιγγάνων) σε ποιοτικές και συμπεριληπτικές υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και υγείας. Το Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» (Άρθρο 4) αποτελεί κρίσιμο μοχλό ανεξάρτητης διαβίωσης, πλην όμως, οι υφιστάμενες συνθήκες λειτουργικού αναλφαβητισμού και ψηφιακού αποκλεισμού σε θύλακες της κοινότητας καθιστούν την πρόσβαση σε αυτό ανέφικτη χωρίς ενδιάμεσο μηχανισμό. Η Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ (Κεφάλαιο 4, παρ. 13) καλεί ρητά τα κράτη-μέλη να χρηματοδοτούν και να αναθέτουν υπηρεσίες κοινωνικής διαμεσολάβησης (Roma mediation) στους ανώτατους συλλογικούς φορείς εκπροσώπησής τους. Το ΑΝΕΣΕΤ διαθέτει την πολιτισμική εγγύτητα για να αναλάβει τη λειτουργία αποκεντρωμένου γραφείου υποστήριξης (helpdesk), γεφυρώνοντας την επικοινωνία μεταξύ του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και των τοπικών πληθυσμών, σε απόλυτη συμφωνία με την Αρχή της Εταιρικής Σχέσης του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 240/2014. 2. ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ Στο άρθρο 4 του σχεδίου νόμου, η εισαγωγική πρόταση και η περίπτωση ε’ της παραγράφου 3 αντικαθίστανται ως εξής: «3. Για τις ανάγκες υλοποίησης του Προγράμματος, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δύναται να αναθέτει, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων, σε δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς, καθώς και στο Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ελλήνων Τσιγγάνων (ΑΝΕΣΕΤ) για τις ανάγκες των ωφελούμενων πληθυσμών Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά), την εκτέλεση υποστηρικτικών έργων, όπως: [...] ε) η ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων και υπηρεσιών υποστήριξης των χρηστών (υπηρεσία υποστήριξης - helpdesk), η οποία, προκειμένου για τις κοινότητες των Ελλήνων Τσιγγάνων (Ρομά), δύναται να οργανώνεται σε αποκεντρωμένο επίπεδο σε συνεργασία με το ΑΝΕΣΕΤ, με σκοπό τη βέλτιστη πληροφόρηση και τη γεφύρωση της επικοινωνίας μεταξύ του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και των τοπικών πληθυσμών.»