Αρχική Σχέδιο νόμου "Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία"ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)Σχόλιο του χρήστη Cool Crips Αστική Κερδοσκοπική Εταιρεία | 10 Ιουλίου 2026, 16:00




Άρθρο 3 – Προσωπική βοήθεια Προτείνεται να αποτυπωθεί ρητά ότι η προσωπική βοήθεια αποτελεί εργαλείο άσκησης του δικαιώματος στην ανεξάρτητη διαβίωση και όχι υπηρεσία φροντίδας. Ο προσωπικός βοηθός οφείλει να ενεργεί αποκλειστικά υπό την καθοδήγηση και τον έλεγχο του ίδιου του ανάπηρου ατόμου, υποστηρίζοντας τις επιλογές του χωρίς να υποκαθιστά τη βούλησή του, σύμφωνα με το άρθρο 19 της Σύμβασης του ΟΗΕ. Άρθρο 4 – Υλοποίηση και χρηματοδότηση Η υπηρεσία του Προσωπικού Βοηθού αποτελεί μέτρο εφαρμογής θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος και δεν θα πρέπει να εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα ευρωπαϊκών πόρων. Προτείνεται η πρόβλεψη μόνιμης κρατικής χρηματοδότησης, η διασφάλιση ότι κάθε άτομο που πληροί τα κριτήρια θα λαμβάνει προσωπική βοήθεια χωρίς λίστες αναμονής και η καθιέρωση μόνιμου μηχανισμού αξιολόγησης του θεσμού. Άρθρο 5 – Ωφελούμενοι Το ηλικιακό όριο των 65 ετών δεν τεκμηριώνεται επαρκώς και δημιουργεί άνιση μεταχείριση μεταξύ ατόμων με ίδιες ανάγκες υποστήριξης. Τα εισοδηματικά κριτήρια πρέπει να αποσαφηνιστούν και να επανεξεταστούν, ώστε η πρόσβαση να βασίζεται πρωτίστως στις ανάγκες υποστήριξης και όχι στην οικονομική κατάσταση του ίδιου ή της οικογένειάς του. Το ποσοστό αναπηρίας (τουλάχιστον 67%) να μην αποτελεί κριτήριο αυτόματης απόρριψης της αίτησης, αλλά η αξιολόγηση να προσανατολίζεται στις ανάγκες υποστήριξης του ατόμου. Η αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται στην πραγματική καθημερινότητα, στους προσωπικούς στόχους και στον τρόπο ζωής του ατόμου και να υπάρχει δυνατότητα επαναξιολόγησης χωρίς διακοπή της ήδη παρεχόμενης υπηρεσίας. Η υπηρεσία του Προσωπικού Βοηθού αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωμα και μέσο ανεξάρτητης διαβίωσης. Επομένως η δυνατότητα αξιολόγησης των επιλέξιμων αιτούντων για την ένταξή τους στο Πρόγραμμα, δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από την εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Παράλληλα προτείνεται: • η πρόβλεψη υποστηριζόμενης λήψης αποφάσεων για άτομα που τη χρειάζονται, • η πιλοτική επέκταση του θεσμού σε ανάπηρους εφήβους από την ηλικία των 12 ετών, ως εργαλείο σταδιακής ανεξαρτητοποίησης και ομαλής μετάβασης στην ενήλικη ζωή. Άρθρο 6 – Προσωπικοί Βοηθοί Τα ποινικά κωλύματα θα πρέπει να περιορίζονται σε αδικήματα που σχετίζονται άμεσα με την άσκηση του επαγγέλματος. Η απαίτηση περί μη ύπαρξης ψυχικής νόσου πρέπει να αντικατασταθεί από αξιολόγηση της πραγματικής λειτουργικής ικανότητας του υποψηφίου. Επιπλέον προτείνεται: • συνεχής εκπαίδευση, • επαγγελματική εποπτεία, • ψυχολογική υποστήριξη των Προσωπικών Βοηθών, • θεσμική συμμετοχή εκπροσώπων των Προσωπικών Βοηθών στις διαδικασίες αξιολόγησης και αναθεώρησης του προγράμματος. Άρθρο 7 – Σχέση ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού Προτείνεται η σταδιακή κατάργηση του μοντέλου της συνοίκησης και η αντικατάστασή του από σύστημα εναλλασσόμενων βαρδιών προσωπικών βοηθών. Η συνοίκηση δημιουργεί σοβαρά προβλήματα τόσο στα εργασιακά δικαιώματα όσο και στην ανεξάρτητη διαβίωση. Καταργεί ουσιαστικά τον διαχωρισμό μεταξύ εργασιακού και προσωπικού χρόνου, αυξάνει τον κίνδυνο επαγγελματικής εξουθένωσης και περιορίζει την ιδιωτική ζωή τόσο του προσωπικού βοηθού όσο και του ίδιου του ωφελούμενου, μετατρέποντας την κατοικία του σε μόνιμο χώρο εργασίας. Παράλληλα, το σημερινό ανώτατο όριο των 277 ωρών προσωπικής βοήθειας μηνιαίως δεν επαρκεί για χιλιάδες ανάπηρα άτομα που χρειάζονται συνεχή υποστήριξη. Προτείνεται να προβλεφθεί δυνατότητα παροχής προσωπικής βοήθειας 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, όπου αυτό προκύπτει από την εξατομικευμένη αξιολόγηση. Επιπλέον απαιτείται σαφές εργασιακό πλαίσιο που να ρυθμίζει: • άδειες, • αναρρωτικές άδειες, • αντικατάσταση προσωπικού βοηθού, • νυχτερινή εργασία, • εργασία Κυριακών και αργιών, • πλήρη ασφαλιστική κάλυψη, • μετάβαση από το εργόσημο σε σταθερότερο εργασιακό καθεστώς. • η προβλεπόμενη αμοιβή προσωπικού βοηθού να ακολουθεί τις αναπροσαρμογές του κατώτερου μισθού, ώστε να συμβαδίζει να την πορεία της εθνικής οικονομίας Άρθρο 8 – Πληροφοριακό σύστημα Το πληροφοριακό σύστημα θα πρέπει να υποστηρίζει τη συλλογή και δημοσιοποίηση ανωνυμοποιημένων στατιστικών στοιχείων για την εφαρμογή του θεσμού (χρόνοι αναμονής, αριθμός ωφελουμένων, αριθμός προσωπικών βοηθών, ώρες προσωπικής βοήθειας, γεωγραφική κατανομή, λόγοι απόρριψης αιτήσεων), ώστε η αξιολόγηση της δημόσιας πολιτικής να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Άρθρο 10 – Μεταβατικές διατάξεις Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι κανένας ωφελούμενος του πιλοτικού προγράμματος δεν θα μείνει χωρίς προσωπική βοήθεια κατά τη μετάβαση στο νέο καθεστώς και ότι η συνέχεια της παρεχόμενης υποστήριξης θα διασφαλίζεται χωρίς διακοπές. ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Αποϊδρυματοποίηση Ο Προσωπικός Βοηθός θα πρέπει να αναγνωριστεί ρητά ως βασικό εργαλείο αποϊδρυματοποίησης. Προτείνεται η άρση του αποκλεισμού ατόμων που διαμένουν σε ΣΥΔ ή άλλες δομές όταν η προσωπική βοήθεια αποτελεί μέσο μετάβασης στην κοινότητα, καθώς και η συστηματική παρακολούθηση του αριθμού των ατόμων που αποϊδρυματοποιούνται μέσω του θεσμού. Κέντρα Ανεξάρτητης Διαβίωσης Προτείνεται η θεσμοθέτηση Κέντρων Ανεξάρτητης Διαβίωσης, με ενεργό συμμετοχή της αναπηρικής κοινότητας. Τα Κέντρα μπορούν να παρέχουν peer support, εκπαίδευση, ενημέρωση, συμβουλευτική, υποστήριξη στη διαχείριση της προσωπικής βοήθειας και ενδυνάμωση των ωφελουμένων. Direct Payments Προτείνεται η σταδιακή και προαιρετική μετάβαση σε σύστημα άμεσων πληρωμών (Direct Payments), συνοδευόμενο από την απαραίτητη υποστήριξη των ωφελουμένων. Η πρακτική αυτή αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο ενίσχυσης της αυτοδιάθεσης και του ελέγχου του ίδιου του ανάπηρου ατόμου. Ενδυνάμωση ωφελουμένων Η επιτυχία του θεσμού προϋποθέτει την ουσιαστική ενδυνάμωση των ωφελουμένων. Προτείνεται η ανάπτυξη οργανωμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης και συμβουλευτικής σχετικά με τον ρόλο του Προσωπικού Βοηθού, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εμπλεκομένων και τις αρχές της ανεξάρτητης διαβίωσης. Πρόληψη κακοποίησης και εγκλεισμού Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού θα πρέπει να αναγνωριστεί ρητά ως εργαλείο πρόληψης της κακοποίησης, της παραμέλησης, του εγκλεισμού και της κοινωνικής απομόνωσης των ανάπηρων ατόμων. Συμμετοχή της αναπηρικής κοινότητας Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3 της Σύμβασης του ΟΗΕ, προτείνεται να προβλεφθεί η συστηματική συμμετοχή οργανώσεων αναπήρων, ωφελουμένων και εκπροσώπων των Προσωπικών Βοηθών στην παρακολούθηση, αξιολόγηση και αναθεώρηση του θεσμού.