Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΩΤΙΑΙΑ ΜΥΙΚΗ ΑΤΡΟΦΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ -SMA HELLAS' | 10 Ιουλίου 2026, 04:25

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρα 61 και 62 – Προσβασιμότητα: από την τυπική συμμόρφωση στην πραγματική και εξατομικευμένη πρόσβαση Το SMA HELLAS χαιρετίζει τις διατάξεις για την ενίσχυση της προσβασιμότητας και επισημαίνει ότι η πραγματική προσβασιμότητα δεν μπορεί να εξαντλείται σε οριζόντιες τεχνικές προδιαγραφές ή στην τυπική ύπαρξη μιας ράμπας, ενός ανελκυστήρα ή μιας θέσης στάθμευσης. Η Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία (SMA) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα που αποδεικνύει γιατί η προσβασιμότητα χρειάζεται εξατομίκευση και εύλογες προσαρμογές. Ένα άτομο με SMA μπορεί να έχει πλήρη νόηση, αντίληψη και βούληση, αλλά λόγω σοβαρής μυϊκής αδυναμίας στα άνω και κάτω άκρα να αδυνατεί να εκτελέσει ακόμη και μία ελάχιστη κίνηση που απαιτεί δύναμη, ανύψωση του χεριού, πίεση, έλξη ή παρατεταμένο χειρισμό. Μπορεί, για παράδειγμα: να φτάσει στην είσοδο ενός δημόσιου κτιρίου μέσω ράμπας, αλλά να αδυνατεί να ανοίξει τη βαριά πόρτα, να εισέλθει σε ανελκυστήρα, αλλά να αδυνατεί να σηκώσει το χέρι του για να πατήσει το κουμπί του ορόφου, να βρίσκεται μπροστά σε προσβάσιμη τουαλέτα, αλλά να αδυνατεί να μεταφερθεί από το αμαξίδιο στη λεκάνη χωρίς δεύτερο πρόσωπο ή κατάλληλο εξοπλισμό, να προσέλθει σε νοσοκομείο, αλλά να μην μπορεί να μεταφερθεί σε συμβατικό εξεταστικό κρεβάτι, να φτάσει σε διαγνωστικό κέντρο, αλλά να μην μπορεί να υποβληθεί σε εξέταση επειδή ο εξοπλισμός δεν είναι προσβάσιμος από ηλεκτροκίνητο αμαξίδιο, να προσέλθει σε σχολείο ή πανεπιστήμιο, αλλά να αδυνατεί να ανοίξει πόρτες, να χρησιμοποιήσει συμβατικά θρανία, να προσεγγίσει εργαστήριο ή να χειριστεί τον διαθέσιμο εξοπλισμό, να εργάζεται κανονικά, αλλά να αδυνατεί να χρησιμοποιήσει συμβατικό πληκτρολόγιο, ποντίκι, φωτοτυπικό, θυροτηλέφωνο ή σύστημα ωρομέτρησης, να μπορεί να ταξιδέψει, αλλά να αποκλείεται επειδή δεν υπάρχει ασφαλής δυνατότητα επιβίβασης, μεταφοράς του ηλεκτροκίνητου αμαξιδίου ή συνοδείας του αναγκαίου υποστηρικτικού εξοπλισμού, να εισέλθει σε πολιτιστικό ή αθλητικό χώρο, αλλά να μην υπάρχει θέση που να επιτρέπει την παραμονή μαζί με Προσωπικό Βοηθό και αναγκαίο εξοπλισμό, να έχει πλήρη ικανότητα χρήσης μιας ψηφιακής δημόσιας υπηρεσίας, αλλά να αδυνατεί να ολοκληρώσει τη διαδικασία επειδή απαιτούνται γρήγορα κλικ, επαναλαμβανόμενες κινήσεις, χρήση οθόνης αφής ή σύντομος χρόνος απόκρισης. Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν ότι ένας χώρος μπορεί να είναι τυπικά προσβάσιμος και ουσιαστικά απρόσιτος. Χώροι στους οποίους απαιτείται ιδιαίτερη πρόβλεψη Η ανάγκη εξατομικευμένων εύλογων προσαρμογών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ιδίως: σε δημόσιες υπηρεσίες, ΚΕΠ, Δήμους, Περιφέρειες και Υπουργεία, σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, ιδιωτικές κλινικές και ιατρεία, σε διαγνωστικά και απεικονιστικά κέντρα, σε σχολεία, πανεπιστήμια, εργαστήρια και χώρους εξετάσεων, σε χώρους εργασίας και επαγγελματικής δραστηριότητας, σε μέσα μαζικής μεταφοράς, σταθμούς, αεροδρόμια, λιμένες και χώρους επιβίβασης, σε ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα, σε πολιτιστικούς χώρους, θέατρα, κινηματογράφους, μουσεία και συνεδριακά κέντρα, σε αθλητικές εγκαταστάσεις και κολυμβητήρια, σε χώρους κοινωνικής και πολιτικής συμμετοχής, σε εκλογικά κέντρα, σε χώρους πολιτικής προστασίας και έκτακτης ανάγκης, σε ψηφιακές δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η προσβασιμότητα στις υπηρεσίες υγείας. Για ένα άτομο με SMA δεν αρκεί να υπάρχει ράμπα στην είσοδο του νοσοκομείου. Πρέπει να μπορεί πραγματικά να εξεταστεί. Ένα άτομο μπορεί να φτάσει στο ιατρείο και να παραμείνει τελικά ανεξέταστο επειδή: δεν υπάρχει εξεταστική κλίνη ρυθμιζόμενου ύψους, δεν υπάρχει γερανός ή ασφαλής τρόπος μεταφοράς, δεν υπάρχει επαρκής χώρος για ηλεκτροκίνητο αμαξίδιο, ο διαγνωστικός εξοπλισμός δεν είναι προσβάσιμος, δεν επιτρέπεται ή δεν χωρά το πρόσωπο που παρέχει την αναγκαία φυσική υποστήριξη. Αντίστοιχα, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή εκκένωσης κτιρίου, δεν αρκεί η ύπαρξη μιας τυπικής εξόδου κινδύνου. Πρέπει να υπάρχει πραγματικό σχέδιο ασφαλούς εκκένωσης για άτομο που αδυνατεί να σηκωθεί, να μεταφερθεί μόνο του ή να εγκαταλείψει το ηλεκτροκίνητο αμαξίδιό του. Πρόταση του SMA HELLAS Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι ο Καθολικός Σχεδιασμός αποτελεί τη βάση της προσβασιμότητας, αλλά όταν οι γενικές προδιαγραφές δεν επαρκούν για την πραγματική χρήση ενός χώρου ή μιας υπηρεσίας, πρέπει να ενεργοποιείται η δυνατότητα εξατομικευμένης εύλογης προσαρμογής. Η εξατομίκευση δεν αποτελεί εξαίρεση από την προσβασιμότητα. Αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμά της. Η SMA αποδεικνύει με τον πιο σαφή τρόπο ότι δύο άτομα που χρησιμοποιούν αμαξίδιο μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές ανάγκες. Το ένα μπορεί να ανοίξει μία πόρτα, να πιέσει ένα κουμπί και να μεταφερθεί αυτόνομα. Το άλλο μπορεί να έχει πλήρη νόηση και αυτονομία βούλησης, αλλά να αδυνατεί να εκτελέσει οποιαδήποτε από αυτές τις κινήσεις λόγω απώλειας μυϊκής δύναμης. Επομένως, η πραγματική προσβασιμότητα απαιτεί όχι μόνο να μπορεί το άτομο να φτάσει σε έναν χώρο, αλλά να μπορεί και να εισέλθει, να κινηθεί, να εξυπηρετηθεί, να εξεταστεί, να εργαστεί, να σπουδάσει, να συμμετέχει και να αποχωρήσει με ασφάλεια. Προτεινόμενη διατύπωση: «Οι δράσεις και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού και συμπληρώνονται, όπου οι γενικές τεχνικές προδιαγραφές δεν επαρκούν, από εξατομικευμένες εύλογες προσαρμογές βάσει των πραγματικών λειτουργικών αναγκών του ατόμου. Κατά τον σχεδιασμό και την παροχή της εύλογης προσαρμογής συνεκτιμώνται ιδίως η λειτουργικότητα των άνω και κάτω άκρων, η χρήση χειροκίνητου ή ηλεκτροκίνητου αμαξιδίου, η αδυναμία χειρισμού θυρών, κουμπιών, διακοπτών ή συμβατικών ψηφιακών συστημάτων, η ανάγκη ασφαλούς μεταφοράς, η παρουσία Προσωπικού Βοηθού ή άλλου υποστηρικτικού προσώπου, η χρήση υποστηρικτικών τεχνολογιών και η μεταφορά αναγκαίου εξοπλισμού. Η τυπική συμμόρφωση ενός χώρου, μιας υποδομής, μιας μεταφορικής υπηρεσίας ή μιας ψηφιακής διαδικασίας με γενικές προδιαγραφές προσβασιμότητας δεν θεωρείται επαρκής όταν το άτομο εξακολουθεί, λόγω των συγκεκριμένων λειτουργικών εμποδίων που αντιμετωπίζει, να αδυνατεί να έχει πραγματική, ασφαλή, ισότιμη και ουσιαστική πρόσβαση και χρήση.»