Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ)' | 9 Ιουλίου 2026, 08:02

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Γενική παρατήρηση Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ) χαιρετίζει ιδιαίτερα τη νομοθετική πρωτοβουλία για την καθολική εφαρμογή του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης. Η μετάβαση από την πιλοτική εφαρμογή στη θεσμοθέτηση ενός μόνιμου μηχανισμού υποστήριξης για τα παιδιά με αναπηρία ή/και αναπτυξιακές δυσκολίες και τις οικογένειές τους αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, η οποία ανταποκρίνεται σε πάγιο αίτημα του αναπηρικού κινήματος. Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της πιλοτικής εφαρμογής και παρακολούθησε συστηματικά την υλοποίησή της, τόσο μέσω των σωματείων-μελών της που συμμετείχαν στο Πρόγραμμα όσο και μέσω της συνεχούς επικοινωνίας με τις οικογένειες των ωφελούμενων παιδιών. Η εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής κατέδειξε ότι η επιτυχία του Προγράμματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη διατύπωση των βασικών αρχών του οικογενειοκεντρικού μοντέλου, αλλά και από την ύπαρξη σταθερών θεσμικών μηχανισμών που διασφαλίζουν την ομοιόμορφη εφαρμογή τους. Για τον λόγο αυτό, οι ακόλουθες παρατηρήσεις επικεντρώνονται κυρίως στην ανάγκη η κανονιστική εξειδίκευση της καθολικής εφαρμογής να συνοδευθεί από σαφείς προδιαγραφές λειτουργίας, επιστημονικής υποστήριξης, παρακολούθησης και διασφάλισης της ποιότητας. Άρθρο 48: Καθολική εφαρμογή Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης Παρατήρηση 1: Η μετάβαση στην καθολική εφαρμογή απαιτεί εγγυήσεις ομοιόμορφης εφαρμογής του οικογενειοκεντρικού μοντέλου Η διάταξη αποτυπώνει με σαφήνεια τις βασικές αρχές του οικογενειοκεντρικού μοντέλου πρώιμης παρέμβασης, οι οποίες αποτέλεσαν και τον πυρήνα της πιλοτικής εφαρμογής. Η εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής ανέδειξε ότι η ύπαρξη ενιαίων αρχών δεν αρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει την ομοιόμορφη εφαρμογή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου. Η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ύπαρξη κοινών επιστημονικών και λειτουργικών προδιαγραφών, σταθερής επιστημονικής υποστήριξης και συστηματικής εποπτείας των παρόχων. Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θεωρεί ότι κατά την έκδοση της προβλεπόμενης κανονιστικής πράξης θα πρέπει να αξιοποιηθεί η σχετική εξουσιοδότηση (άρθρο 57) ώστε να καθορισθούν ενιαίες επιστημονικές, λειτουργικές και ποιοτικές προδιαγραφές εφαρμογής του Προγράμματος, καθώς και διαδικασίες επιστημονικής υποστήριξης, παρακολούθησης και εποπτείας των παρόχων, με σκοπό τη διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του οικογενειοκεντρικού μοντέλου σε ολόκληρη τη χώρα. Παρατήρηση 2: Η κανονιστική εξειδίκευση να αξιοποιεί την εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής Η διάταξη προβλέπει τη λειτουργία της διεπιστημονικής ομάδας ως βασικού στοιχείου του Προγράμματος και ορθώς περιγράφει ενδεικτικά τις ειδικότητες που τη συγκροτούν. Η εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής ανέδειξε ότι η ισότιμη πρόσβαση στο Πρόγραμμα επηρεάζεται σημαντικά τόσο από τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων ειδικοτήτων σε ορισμένες περιοχές της χώρας όσο και από τον βαθμό θεσμικής και λειτουργικής διασύνδεσης του Προγράμματος με τις υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής προστασίας. Σε αρκετές περιοχές παρατηρήθηκαν αντικειμενικές δυσχέρειες στη συγκρότηση και λειτουργία των διεπιστημονικών ομάδων (και όχι μόνο σε μικρούς νησιωτικούς δήμους και ορεινούς ή μειονεκτικούς δήμους), ενώ η ενημέρωση των οικογενειών και η διαδικασία παραπομπής στηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στην πρωτοβουλία των ίδιων των οικογενειών που έχουν μέλος με αναπηρία και των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων, αντί να αποτελούν οργανωμένο στοιχείο της λειτουργίας του Προγράμματος. Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ προτείνει τα ζητήματα αυτά να ληφθούν υπόψη κατά την κανονιστική εξειδίκευση του άρθρου 57, με πρόβλεψη διαδικασιών συνεργασίας και παραπομπής μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών, ώστε να διασφαλίζεται η έγκαιρη ενημέρωση των οικογενειών, η συνέχεια της υποστήριξης και η ισότιμη εφαρμογή του Προγράμματος σε όλη τη χώρα. Άρθρο 49: Ηλεκτρονικό Μητρώο Επαγγελματιών – Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Παρατήρηση 1 - Το Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων ως μηχανισμός διασφάλισης της ποιότητας Η πρόβλεψη για τη λειτουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Παρόχων αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της καθολικής εφαρμογής του Προγράμματος και μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ομοιόμορφη παροχή υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης. Η εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής ανέδειξε ότι η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την επάρκεια των επιμέρους επαγγελματιών, αλλά και από τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας των παρόχων, καθώς και από τη συνεπή εφαρμογή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου. Το ζήτημα αυτό καθίσταται ακόμη σημαντικότερο ενόψει της καθολικής εφαρμογής του Προγράμματος, στο πλαίσιο της οποίας δύνανται να συμμετέχουν φορείς διαφορετικής νομικής μορφής, οργανωτικής δομής και προηγούμενης εμπειρίας στην παροχή υπηρεσιών προς βρέφη, νήπια και παιδιά με αναπηρία ή αναπτυξιακές δυσκολίες. Για τον λόγο αυτό, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θεωρεί ότι, κατά την κανονιστική εξειδίκευση του Προγράμματος, το πλαίσιο λειτουργίας του Ηλεκτρονικού Μητρώου Παρόχων θα πρέπει να συνδεθεί με την τήρηση ενιαίων επιστημονικών και λειτουργικών προδιαγραφών, καθώς και με διαδικασίες επιστημονικής υποστήριξης και περιοδικής αξιολόγησης της εφαρμογής του Προγράμματος. Παρατήρηση 2 - Η διαρκής εκπαίδευση και η επιστημονική εποπτεία αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία του Προγράμματος Η εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής κατέδειξε ότι η αρχική εκπαίδευση και πιστοποίηση των επαγγελματιών αποτέλεσε αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή του Προγράμματος, χωρίς όμως να αρκεί από μόνη της για τη διασφάλιση της ομοιόμορφης ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ανέδειξε επίσης ότι η επιστημονική επάρκεια των επαγγελματιών και η οργανωτική επάρκεια των παρόχων αποτελούν διακριτές αλλά αλληλένδετες προϋποθέσεις για την ομοιόμορφη εφαρμογή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου. Η αρχική πιστοποίηση των επαγγελματιών είναι αναγκαία, πλην όμως απαιτείται να συνοδεύεται από συνεχιζόμενη εκπαίδευση, επιστημονική υποστήριξη και λειτουργία των παρόχων βάσει κοινών προδιαγραφών. Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θεωρεί ότι η συνεχιζόμενη εκπαίδευση, η επιστημονική υποστήριξη και η λειτουργία των παρόχων βάσει κοινών προδιαγραφών θα πρέπει να αποτελέσουν σταθερά στοιχεία της κανονιστικής εξειδίκευσης του Προγράμματος. Καταληκτικά, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θεωρεί ότι το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την καθολική εφαρμογή του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης. Η επιτυχία του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την κανονιστική εξειδίκευση που προβλέπει το άρθρο 57. Η εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο οδηγό για την εξειδίκευση αυτή, ιδίως ως προς τις προδιαγραφές λειτουργίας, την επιστημονική υποστήριξη των παρόχων, τη διατομεακή συνεργασία και την ομοιόμορφη εφαρμογή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου σε ολόκληρη τη χώρα.