Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΧΑΡΗΣ ΠΕΡΔΙΚΗΣ Γ.Γ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΓΙΚΩΝ' | 8 Ιουλίου 2026, 17:05

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Παραπληγικών χαιρετίζει τη θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού ως ένα σημαντικό βήμα για την εφαρμογή του δικαιώματος των ατόμων με αναπηρία στην ανεξάρτητη διαβίωση και την πλήρη συμμετοχή στην κοινωνία. Η μόνιμη κατοχύρωση του θεσμού αποτελεί πάγιο αίτημα του αναπηρικού κινήματος και συνιστά ουσιαστική πρόοδο προς την εφαρμογή του άρθρου 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 4074/2012. Ωστόσο, θεωρούμε ότι ορισμένες διατάξεις του σχεδίου νόμου χρήζουν βελτίωσης, προκειμένου ο θεσμός να ανταποκρίνεται πλήρως στις αρχές της ανεξάρτητης διαβίωσης και στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία. Καταρχάς, προτείνεται να χρησιμοποιείται σε όλο το κείμενο η ορθή ονομασία «Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες» και να γίνεται ρητή αναφορά στο Γενικό Σχόλιο αρ. 5 της Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, το οποίο εξειδικεύει το περιεχόμενο του άρθρου 19 και προσδιορίζει τις θεμελιώδεις αρχές της προσωπικής βοήθειας ως μέσου άσκησης του δικαιώματος στην ανεξάρτητη διαβίωση. Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητο να αποσαφηνιστεί ότι η προσωπική βοήθεια δεν αποτελεί απλώς μία κοινωνική παροχή ή ένα πρόγραμμα κοινωνικής πολιτικής, αλλά συνιστά δικαίωμα που απορρέει από το άρθρο 19 της Σύμβασης και αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αυτόνομη και ισότιμη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία στην κοινότητα. Ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει να ληφθεί για τα άτομα με αναπηρία που συμμετείχαν στο πιλοτικό πρόγραμμα, κρίθηκαν επιλέξιμα, αλλά δεν εντάχθηκαν αποκλειστικά λόγω της διαδικασίας κλήρωσης. Οι πολίτες αυτοί πληρούσαν όλες τις ουσιαστικές προϋποθέσεις ένταξης, ωστόσο αποκλείστηκαν εξαιτίας του περιορισμένου αριθμού διαθέσιμων θέσεων. Για τον λόγο αυτό προτείνεται να προβλεφθεί η κατά προτεραιότητα ένταξή τους κατά την πρώτη φάση εφαρμογής του μόνιμου θεσμού ή/και την επιπλέον μοριοδότησή τους. Εξίσου σημαντική είναι η πρόβλεψη για ουσιαστική και διαρκή επιμόρφωση των Προσωπικών Βοηθών. Η εκπαίδευσή τους δεν θα πρέπει να περιορίζεται σε διαδικαστικά ζητήματα, αλλά να περιλαμβάνει τις αρχές της ανεξάρτητης διαβίωσης, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, τον ρόλο και τα όρια του Προσωπικού Βοηθού, ζητήματα δεοντολογίας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και ασφαλούς υποστήριξης των ωφελουμένων. Η συνεχής επιμόρφωση συμβάλλει τόσο στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών όσο και στην προστασία των ίδιων των εργαζομένων. Επιπλέον, κρίνεται αναγκαία η περαιτέρω θεσμική ενίσχυση του εργασιακού πλαισίου που διέπει τους Προσωπικούς Βοηθούς, ώστε να διασφαλίζεται τόσο η προστασία των εργαζομένων όσο και η ποιότητα και η συνέχεια της παρεχόμενης υποστήριξης προς τα άτομα με αναπηρία. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται να εξεταστεί η σταδιακή μετάβαση από το υφιστάμενο καθεστώς αμοιβής μέσω εργοσήμου σε ένα πιο σταθερό και ολοκληρωμένο εργασιακό πλαίσιο, το οποίο θα κατοχυρώνει βασικά εργασιακά δικαιώματα, όπως οι άδειες, η αναρρωτική άδεια, τα επιδόματα εορτών, καθώς και η εύλογη αποζημίωση για εργασία κατά τις Κυριακές, τις αργίες ή τις νυχτερινές ώρες, όπου αυτή απαιτείται. Παράλληλα, κρίνεται σκόπιμο να υπάρξει σαφέστερη οριοθέτηση του ρόλου του Προσωπικού Βοηθού, με σαφή προσδιορισμό των καθηκόντων, των ευθυνών και των επαγγελματικών ορίων της παρεχόμενης υπηρεσίας, ώστε να διασφαλίζονται τόσο τα δικαιώματα των ωφελουμένων όσο και των εργαζομένων. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, η πρόβλεψη για συνεχή επαγγελματική επιμόρφωση, υποστήριξη και εποπτεία των Προσωπικών Βοηθών, καθώς και η δυνατότητα πρόσβασης σε μηχανισμούς συμβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, δεδομένων των ιδιαίτερων απαιτήσεων που συνεπάγεται η άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η εργασιακή σχέση λήγει για λόγους ανεξάρτητους από τον εργαζόμενο, όπως ο θάνατος του ωφελούμενου ή η διακοπή της συμμετοχής του στο πρόγραμμα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η δυνατότητα εγγραφής του στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), καθώς και η παραμονή του στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, προκειμένου να διευκολύνεται η άμεση αντιστοίχισή του με νέο ωφελούμενο και να προστατεύεται η εργασιακή του συνέχεια. Τέλος, θεωρούμε αναγκαίο να διευκρινιστεί το καθεστώς των ισχυουσών αποφάσεων πιστοποίησης αναπηρίας που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές πριν από τη λειτουργία των ΚΕΠΑ. Ειδικότερα, απαιτείται να αποσαφηνιστεί εάν οι αποφάσεις αυτές εξακολουθούν να γίνονται αποδεκτές για την υπαγωγή στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού ή εάν θα απαιτείται νέα πιστοποίηση. Η διευκρίνιση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για άτομα με εκ γενετής ή μόνιμες και μη αναστρέψιμες αναπηρίες, των οποίων η κατάσταση έχει ήδη πιστοποιηθεί με ισχύουσες αποφάσεις αρμόδιων υγειονομικών επιτροπών. Η υποχρέωση επανυποβολής τους σε νέα διαδικασία πιστοποίησης αποκλειστικά λόγω του χρόνου έκδοσης της απόφασης θα συνιστούσε αδικαιολόγητη διοικητική επιβάρυνση, χωρίς να εξυπηρετεί κάποιον ουσιαστικό σκοπό, ενώ ενδέχεται να οδηγήσει σε αδικαιολόγητο αποκλεισμό τους από την πρόσβαση στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού. Για τον λόγο αυτό, προτείνεται να προβλεφθεί ρητά η αποδοχή των εν λόγω αποφάσεων, εφόσον αυτές εξακολουθούν να είναι σε ισχύ σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Οι παραπάνω προτάσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας του θεσμού, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και στην πληρέστερη εναρμόνισή του με τις επιταγές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και του άρθρου 19 περί ανεξάρτητης διαβίωσης και ένταξης στην κοινότητα.