Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ' | 5 Ιουλίου 2026, 09:21

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Σχόλιο επί του άρθρου 11 – Ανάγκη ειδικής μεταβατικής ρύθμισης για τους ήδη επιλέξιμους μη κληρωθέντες του πιλοτικού προγράμματος Με το άρθρο 11 ρυθμίζεται η μετάβαση των ήδη ωφελούμενων του πιλοτικού προγράμματος στο νέο μόνιμο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία». Ωστόσο, υπάρχει ένα σοβαρό κενό δικαιοσύνης: δεν γίνεται καμία ειδική πρόβλεψη για τα άτομα με αναπηρία που κρίθηκαν ήδη επιλέξιμα από το ίδιο το κράτος, αξιολογήθηκαν ότι έχουν ανάγκη προσωπικής βοήθειας, αλλά έμειναν εκτός όχι επειδή δεν είχαν ανάγκη, αλλά επειδή δεν κληρώθηκαν ή επειδή δεν επαρκούσε ο προϋπολογισμός. Αυτό δεν είναι απλή διοικητική εκκρεμότητα. Είναι τρία χρόνια πραγματικής ζωής χωρίς την αναγκαία βοήθεια. Για έναν άνθρωπο με βαριά αναπηρία, που χρειάζεται υποστήριξη στο ντύσιμο, στην προσωπική υγιεινή, στη μετακίνηση, στη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή και στην καθημερινή αξιοπρέπεια, η αναμονή δεν είναι ουδέτερη. Είναι επιβάρυνση, απομόνωση, εξουθένωση του οικογενειακού φροντιστή και κίνδυνος περιθωριοποίησης. Ο ίδιος ο σκοπός του νόμου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1, είναι η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, η συμπερίληψη, η αποτροπή της περιθωριοποίησης και της ιδρυματοποίησης και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους. Δεν μπορεί, λοιπόν, ο νόμος να αφήνει χωρίς ειδική μέριμνα εκείνους που το ίδιο το κράτος αναγνώρισε ως επιλέξιμους, αλλά τους άφησε στην τύχη μιας κλήρωσης. Η προσωπική βοήθεια δεν είναι πολυτέλεια ούτε επιβράβευση για τους «τυχερούς». Είναι μέτρο ουσιαστικής υποστήριξης της αξιοπρέπειας, της αυτονομίας και της παραμονής του ατόμου με αναπηρία στο σπίτι και στην κοινότητά του. Το άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος αναγνωρίζει ότι τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα σε μέτρα που εξασφαλίζουν την αυτονομία και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας. Επίσης, η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που κυρώθηκε με τον ν. 4074/2012, κατοχυρώνει στο άρθρο 19 το δικαίωμα στην ανεξάρτητη διαβίωση και στην ένταξη στην κοινότητα. Για τον λόγο αυτό, ζητώ να προστεθεί ρητή μεταβατική διάταξη στο άρθρο 11, με την οποία: 1. Όλα τα άτομα με αναπηρία που είχαν κριθεί επιλέξιμα στο πιλοτικό πρόγραμμα, αλλά δεν εντάχθηκαν λόγω κλήρωσης, περιορισμένου αριθμού θέσεων ή εξάντλησης προϋπολογισμού, να ενταχθούν κατά απόλυτη προτεραιότητα στο νέο πρόγραμμα. 2. Να μη χρειαστεί να ξεκινήσουν ξανά από την αρχή σαν να είναι νέοι αιτούντες, εφόσον η επιλεξιμότητά τους και η ανάγκη προσωπικής βοήθειας έχουν ήδη αναγνωριστεί από τη διοίκηση. 3. Να προηγηθούν χρονικά έναντι των νέων αιτήσεων ή, τουλάχιστον, να λάβουν ειδική αυξημένη και αποφασιστική μοριοδότηση, ώστε να μη χαθούν ξανά μέσα σε σειρά κατάταξης και σε περιορισμένους προϋπολογισμούς. 4. Να υπάρξει ειδική μέριμνα για όσους διαμένουν σε μικρά χωριά και απομακρυσμένες περιοχές, όπου είναι πρακτικά δύσκολο να βρεθεί διαθέσιμος προσωπικός βοηθός. Στις περιοχές αυτές πρέπει να επιτρέπεται άμεσα, με εκπαίδευση και έλεγχο, η αξιοποίηση προσώπου εμπιστοσύνης ή συγγενικού προσώπου, διότι διαφορετικά το δικαίωμα μένει στα χαρτιά. 5. Να προβλεφθεί ότι η χρηματοδότηση του προγράμματος δεν μπορεί να λειτουργεί ως λόγος αποκλεισμού ατόμων που έχουν ήδη αναγνωρισμένη ανάγκη προσωπικής βοήθειας. Η φράση «μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού» δημιουργεί ξανά τον κίνδυνο να μείνουν εκτός άνθρωποι με πραγματική και αποδεδειγμένη ανάγκη. Η κλήρωση σε ένα πρόγραμμα που αφορά βασικές ανάγκες ζωής, αυτονομίας και αξιοπρέπειας ήταν βαθιά άδικη και απάνθρωπη. Η τύχη δεν μπορεί να αποφασίζει ποιο άτομο με αναπηρία θα έχει βοήθεια και ποιο θα μείνει μόνο του. Όταν το κράτος κρίνει ότι ένας άνθρωπος χρειάζεται προσωπική βοήθεια, δεν μπορεί μετά να του λέει ότι θα περιμένει επ’ αόριστον επειδή δεν επαρκούν οι θέσεις. Προσωπικά, ως μέλος οικογένειας ανθρώπου με βαριά αναπηρία, γνωρίζω ότι τρία χρόνια αναμονής δεν είναι ένας αριθμός σε έναν πίνακα. Είναι καθημερινός αγώνας. Κανείς δεν ξέρει αν θα αντέξει άλλα τρία χρόνια χωρίς βοήθεια. Κανείς δεν ξέρει αν η βοήθεια θα φτάσει ποτέ στο μικρό χωριό όπου ζει. Γι’ αυτό ζητώ το άρθρο 11 να διορθωθεί τώρα, πριν ψηφιστεί, ώστε να μη δημιουργήσει νέα γενιά αποκλεισμένων ανθρώπων. Η καθολική εφαρμογή του Προσωπικού Βοηθού πρέπει να ξεκινήσει πρώτα από εκείνους που ήδη περίμεναν, ήδη κρίθηκαν επιλέξιμοι και ήδη αδικήθηκαν από την κλήρωση. Αυτό επιβάλλει η ισότητα, η αξιοπρέπεια, η προστασία της αναπηρίας και ο ίδιος ο σκοπός του νόμου.