• Σχόλιο του χρήστη 'Γραφείο Κοινωνικής Στέγασης Θεσσαλονίκης' | 3 Ιουλίου 2026, 10:38

    ΣΥΝΟΨΗ ΣΧΟΛΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Γραφείο Κοινωνικής Στέγασης Θεσσαλονίκης — ΜΑΘ ΑΕ ΑΟΤΑ Ως μη κερδοσκοπικός αναπτυξιακός οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης με ενεργό ρόλο στη διαχείριση κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, και ως φορέας που το ίδιο το κείμενο αναγνωρίζει ως «πρότυπο» τοπικού μηχανισμού κοινωνικής μίσθωσης, χαιρετίζουμε την εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική και την αναγνώριση της στέγασης ως διακριτού πεδίου δημόσιας πολιτικής. Ωστόσο, εκτιμούμε ότι το κείμενο λειτουργεί περισσότερο ως σχέδιο δράσης και συγκεντρωτική αποτύπωση υφιστάμενων παρεμβάσεων παρά ως συνεκτική στρατηγική. Παρότι οργανώνεται σε τρεις πυλώνες, εννέα στόχους και πενήντα μέτρα, δεν περιλαμβάνει ποσοτικοποιημένους στρατηγικούς στόχους ούτε μια σαφή αλυσίδα λογικής τύπου «ανάγκη → στόχος → μέτρο → μετρήσιμο αποτέλεσμα». Παράλληλα, παρουσιάζονται διαφορετικής φύσης παρεμβάσεις ως ισότιμα μέτρα, ήτοι: α) ήδη ολοκληρωμένες παρεμβάσεις, β) υφιστάμενα προγράμματα, γ) δράσεις υπό σχεδιασμό και δ) νέες προτάσεις. Ως αποτέλεσμα, το συνολικό μέγεθος των «άνω των 48 παρεμβάσεων» και των «άνω των 6,5 δισ. ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης» αποτυπώνει κυρίως υφιστάμενη ή παρελθούσα δημόσια δαπάνη και όχι νέες στρατηγικές δεσμεύσεις. Είναι αναγκαίος ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ απολογισμού και νέου προγραμματισμού. Επιπλέον, απουσιάζουν μετρήσιμοι κοινωνικοί στόχοι που θα επιφέρουν ουσιαστικές αλλαγές στη στεγαστική ασφάλεια ή στο οικιστικό απόθεμα. Π.χ. απουσιάζει η επίτευξη λειτουργικά μηδενικής αστεγίας (functional zero homelesness) με σαφές χρονοδιάγραμμα ή/και ποσοστιαία μείωση των νοικοκυριών που επιβαρύνονται υπερβολικά από το κόστος στέγασης. Χωρίς συγκεκριμένους δείκτες και χρονοδιαγράμματα δεν μπορεί να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της Εθνικής Στρατηγικής. Τέλος, τα περισσότερα μέτρα έχουν βραχυπρόθεσμο ή εφάπαξ χαρακτήρα και επικεντρώνονται σε προσωρινές στεγαστικές λύσεις αντί να δημιουργούν μόνιμο, διαρκώς προσιτό απόθεμα κατοικιών. Παράλληλα, απουσιάζουν λειτουργικοί ορισμοί της «κοινωνικής/προσιτής κατοικίας» και του «προσιτού μισθώματος», δεν προβλέπεται επαρκής χρηματοδότηση για τη δημιουργία μόνιμου κοινωνικού αποθέματος κατοικιών, δεν θεσπίζεται μηχανισμός πιστοποίησης και υποστήριξης μη κερδοσκοπικών και συνεταιριστικών φορέων, ενώ ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης παραμένει ασαφής, χωρίς ουσιαστικό πλαίσιο και μηχανισμό πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Οι προτάσεις μας 1. Μετατροπή του κειμένου σε πραγματική στρατηγική με πλαίσιο αποτελεσμάτων: ποσοτικοποιημένοι στόχοι, δείκτες, τιμές βάσης και σαφές χρονοδιάγραμμα. 2. Θέσπιση μετρήσιμων κοινωνικών στόχων (ενδεικτικά: functional zero για την αστεγία, μείωση της στεγαστικής επιβάρυνσης, αύξηση του μόνιμου προσιτού αποθέματος κατοικιών). 3. Σαφής διάκριση μεταξύ απολογισμού υφιστάμενων παρεμβάσεων και νέων δεσμεύσεων, με ξεχωριστή αποτύπωση των νέων πόρων, του χρονοδιαγράμματος και του αναμενόμενου κοινωνικού αντικτύπου κάθε μέτρου. 4. Θεσμοθέτηση λειτουργικών ορισμών της «κοινωνικής κατοικίας», της «προσιτής κατοικίας» και του «προσιτού μισθώματος», με ελάχιστη διάρκεια διατήρησης της προσιτότητας (π.χ. 30 έτη) και σαφείς όρους κοινωνικής στόχευσης σε προγράμματα όπως το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» (εισοδηματικά κριτήρια ενοίκου, ελάχιστη δέσμευση). 5. Δημιουργία ειδικής, κλιμακούμενης χρηματοδοτικής γραμμής για την ανάπτυξη μόνιμου μη κερδοσκοπικού και κοινωνικού αποθέματος κατοικίας, με κεφαλαιοποίηση του Ταμείου Θεματοφύλακα και πολυετή χρηματοδοτικό προγραμματισμό. 6. Θεσμοθέτηση μητρώου και μηχανισμού πιστοποίησης μη κερδοσκοπικών και συνεταιριστικών φορέων ως επιλέξιμων φορέων υλοποίησης στεγαστικών προγραμμάτων και ως δικαιούχων χρηματοδότησης. 7. Καθιέρωση ουσιαστικής πολυεπίπεδης διακυβέρνησης με σαφείς αρμοδιότητες και πόρους για δήμους και περιφέρειες, με υποχρεωτικά τοπικά στεγαστικά σχέδια και με ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης (παρατηρητήριο) με ετήσια δημόσια έκθεση κατανεμητικών αποτελεσμάτων. 8. Πρόβλεψη ειδικής φορολογικής μεταχείρισης για τους μη κερδοσκοπικούς φορείς κοινωνικής στέγασης, ώστε τα έσοδα που επανεπενδύονται στη διαχείριση και ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας να απαλλάσσονται από φορολογικές επιβαρύνσεις. Αναλυτικό υπόμνημα με την πλήρη τεκμηρίωση των παραπάνω θέσεων κατατίθεται στο αρμόδιο Υπουργείο. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για τεχνική συνεισφορά σε κάθε επιμέρους σημείο κατά την οριστικοποίηση και εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική.