Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)Σχόλιο του χρήστη Δίκτυο Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων | 3 Ιουνίου 2026, 09:19
  • Σχόλιο του χρήστη 'Δίκτυο Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων' | 3 Ιουνίου 2026, 09:19

    ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ Φο.Δ.Σ.Α. Αρθρο 190 παρ. 2β. Με τη διάταξη αυτή γενικεύονται οι προσλήψεις προσωπικού μέσω Α.Σ.Ε.Π. (ν. 4765/2021), τόσο στους Συνδέσμους όσο και στις Α.Ε. Η διάταξη αυτή δεν λαμβάνει υπ’ όψη τα πραγματικά δεδομένα, και κατά συνέπεια δημιουργεί αντί να επιλύει προβλήματα. Ειδικότερα: Οι Φο.Δ.Σ.Α. υφίστανται επί 25 περίπου έτη. Καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας τους, για λόγους που έχουν αναλυθεί κατ’ επανάληψη, δεν στελεχώθηκαν με μόνιμο προσωπικό. Υποχρεώθηκαν για το λόγο αυτό να καλύπτουν τις ανάγκες τους είτε με απασχολούμενους με συμβάσεις έργου, είτε μέσω αναδόχου, με τον οποίο σύναπταν συμβάσεις παροχής υπηρεσιών. Με τον τρόπο αυτό απασχολήθηκαν και απασχολούνται εκατοντάδες άτομα, τα οποία έχουν αποκτήσεις σημαντική και μη αναπληρώσιμη εμπειρία. Σε περίπτωση προκήρυξης διαγωνισμού μέσω Α.Σ.Ε.Π. για τις θέσεις που καλύπτουν, και δεδομένου ότι δεν θα ληφθεί υπ’ όψη ούτε η εμπειρία ούτε ο τόπος διαμονής τους, όχι μόνο οι ίδιοι οι απασχολούμενοι θα χάσουν τις θέσεις εργασίας τους που κατείχαν για 10, 15 και 20 έτη, αλλά και οι ίδιοι οι Φο.Δ.Σ.Α. θα στερηθούν πλήρως τις υπηρεσίες και την εμπειρία τους, και για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα θα υποχρεωθούν να λειτουργούν τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων, με προσωπικό που δεν έχει καμία απολύτως ιδέα για το αντικείμενο αυτό, θέτοντας σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία των έργων, και συνεπώς και το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Προτείνεται η διασφάλιση των θέσεων εργασίας όσων απασχολούνται σήμερα και επί σειρά ετών σε Φο.Δ.Σ.Α., με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, και η υπαγωγή στις διατάξεις του ν. 4765/2021 να γίνεται με την προϋπόθεση της αναγνώρισης της εξειδικευμένης εμπειρίας στη διαχείριση απορριμμάτων και την εντοπιότητα των υποψηφίων. Το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. έχει ήδη θέσει υπ’ όψη των συναρμόδιων Υπουργείων και της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. πλήρη και τεκμηριωμένη πρόταση για την επίτευξη των ανωτέρω. Άρθρο 199 Στην παρ. 1 του άρθρου αυτού προβλέπεται ότι «ο υποχρεωτικός διαχειριστικός έλεγχος των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, γίνεται από ελεγκτή που επιλέγεται και διορίζεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο στην αρχή κάθε οικονομικού έτους. Με την ίδια απόφαση ορίζεται και η αμοιβή του. Ως ελεγκτές ορίζονται ορκωτοί ελεγκτές ή πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα να οριστούν ελεγκτές σε ανώνυμη εταιρεία. Ο ορισμός ορκωτών ελεγκτών είναι υποχρεωτικός στον έλεγχο του νομικού προσώπου, το οποίο έχει ετήσιο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από ένα εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ.» Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ήδη οι Φο.Δ.Σ.Α. με τη νομική μορφή της Α.Ε. υπόκεινται σε ετήσιο έλεγχο διαχείρισης από ορκωτούς λογιστές. Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να μεταφερθεί η ευθύνη επιλογής των ορκωτών λογιστών σε δημοτικά ή περιφερειακά συμβούλια, δεδομένου μάλιστα ότι δεν υφίσταται καμία σχέση εποπτείας των Φο.Δ.Σ.Α. από τους Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού. Η διάταξη δεν λαμβάνει υπ’ όψη της το γεγονός ότι υπάρχουν νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, τα οποία ανήκουν σε ένα μόνο Ο.Τ.Α., ο οποίος έχει την ευθύνη εποπτείας τους, και για τα οποία είναι σκόπιμη η συγκεκριμένη διάταξη, και νομικά πρόσωπα στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι από έναν Ο.Τ.Α. στα οποία δεν υφίσταται τέτοια εποπτεία, και επομένως, η έκθεση των ορκωτών λογιστών δεν αποτελεί αντικείμενο αρμοδιότητας των Ο.Τ.Α.. Εξ άλλου, ως γνωστόν, οι Φο.Δ.Σ.Α. υπάγονται ούτως ή άλλως στο σχετικό έλεγχο που διενεργεί η Ρ.Α.Α.Ε.Υ., σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία (άρθρο 11 ν. 5037/2023). Προτείνεται η τροποποίηση της διάταξης, ως εξής : «ο υποχρεωτικός διαχειριστικός έλεγχος των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, γίνεται από ελεγκτή. Στην περίπτωση νομικού προσώπου που ανήκει σε ένα ΟΤΑ, ο ελεγκτής επιλέγεται και διορίζεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο στην αρχή κάθε οικονομικού έτους. Σε περίπτωση διαδημοτικού νομικού προσώπου, ο ελεγκτής επιλέγεται και διορίζεται από το αρμόδιο όργανο διοίκησης του νομικού προσώπου στην αρχή κάθε οικονομικού έτους. Με την ίδια απόφαση ορίζεται και η αμοιβή του. Ως ελεγκτές ορίζονται ορκωτοί ελεγκτές ή πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα να οριστούν ελεγκτές σε ανώνυμη εταιρεία. Ο ορισμός ορκωτών ελεγκτών είναι υποχρεωτικός στον έλεγχο του νομικού προσώπου, το οποίο έχει ετήσιο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από ένα εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ.» Άρθρο 202 Με την παρ. 1 του άρθρου αυτού προβλέπεται ότι οι αποφάσεις του αρμόδιου οργάνου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, οι οποίες αφορούν τον προϋπολογισμό, την αποδοχή κληρονομιών και δωρεών που περιέχουν όρο, ή κληροδοσιών, καθώς και τη συνομολόγηση δανείων, κοινοποιούνται υποχρεωτικά στα οικεία δημοτικά ή περιφερειακά συμβούλια. Προτείνεται η εξαίρεση των Φο.Δ.Σ.Α. από την εφαρμογή της διάταξης αυτής, δεδομένου ότι στο άρθρο 241 του σχεδίου προβλέπεται η υποχρέωση ενημέρωσης των αρμόδιων δημοτικών συμβουλίων για την τιμολογιακή πολιτική και τους πόρους των Φο.Δ.Σ.Α., το σχέδιο του τεχνικού προγράμματος, τον ετήσιο απολογισμό και προγραμματισμό της επόμενης χρονιάς. Άρθρο 231 Προτείνεται η προσθήκη της παρ. 8: «Εξαιρουμένου του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.) του άρθρου 244 του παρόντος, οι Φο.Δ.Σ.Α. συμμετέχουν στο Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α., το οποίο λειτουργεί ως Σωματείο, κατά τις σχετικές διατάξεις του Α.Κ. Το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. εκπροσωπεί τα μέλη του σε εθνικά και κοινοτικά όργανα διοίκησης για θέματα που άμεσα ή έμμεσα αφορούν τους Φο.Δ.Σ.Α.. Το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. μπορεί να συμμετέχει ως κύριο συμβαλλόμενο μέρος στις προγραμματικές συμβάσεις που συνάπτονται κατά τις διατάξεις του άρθρου 645 του παρόντος.» Αιτιολόγηση : Ηδη έχει συσταθεί το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α., κατ’ αναλογία και με το ίδιο νομικό πλαίσιο με αυτό της Ενωσης Δ.Ε.Υ.Α., έχει αναγνωρισθεί ως νόμιμος εκπρόσωπος των Φο.Δ.Σ.Α., και συμμετέχει τόσο στην Επιτροπή Παρακολούθησης του εκάστοτε τομεακού Προγράμματος ΕΣΠΑ που αφορά τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων, όσο και στην Επιτροπή Συντονισμού και Καθοδήγησης Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων του άρθρου 166 ν. 4951/2022. Η εξαίρεση του Ε.Σ.Δ.Ν.Α. αποτελεί απόρροια τόσο του διακριτού μεγέθους του σε σχέση με τους περιφερειακούς Φο.Δ.Σ.Α., όσο και του γεγονότος ότι σύμφωνα με το άρθρο 244 του σχεδίου έχει και άλλες αρμοδιότητες (π.Χ. δημιουργία Κ.Α.Ν.) πέραν των αρμοδιοτήτων των Φο.Δ.Σ.Α. Εξ άλλου, με την παρ. 9 του ανωτέρω άρθρου, καθίσταται σαφές ότι οι διατάξεις περί Φο.Δ.Σ.Α. του σχεδίου, εφαρμόζονται συμπληρωματικά ως προς τη λειτουργία του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., το θεσμικό πλαίσιο του οποίοι προβλέπεται διαφοροποιημένο στο άρθρο αυτό. Αρθρο 237 παρ. 5 εδ. γ' . Α) Η υφιστάμενη διατύπωση της παρ. 5 εδ. γ’ έχει ως εξής: «… γ) η υποχρεωτική συμμετοχή στο Δ.Σ. του ΦΟ.Δ.Σ.Α. ενός, τουλάχιστον, μέλους από κάθε δήμο - μέτοχο κάθε περιφερειακής ενότητας της οικείας περιφέρειας, αν λειτουργεί μόνον ένας ΦΟ.Δ.Σ.Α. σε αυτήν.» Όπως είναι γνωστό, μέτοχοι των Φο.Δ.Σ.Α. με τη νομική μορφή της Α.Ε. είναι όλοι οι Δήμοι που ανήκουν στην περιοχή ευθύνης του. Ηδη, με τη σύσταση των Περιφερειακών Φο.Δ.Σ.Α., και με την εξαίρεση της Κρήτης, σε κάθε Περιφέρεια λειτουργεί νόμιμα μόνο ένας Φο.Δ.Σ.Α., και τη Γ.Σ. κάθε Φο.Δ.Σ.Α. αποτελούν όλοι οι Δήμοι της οικείας Περιφέρειας. Με την ισχύουσα διατύπωση επιβάλλεται η εκπροσώπηση κάθε Δήμου - μέλους στο Δ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α. με την νομική μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας (Α.Ε.), με αποτέλεσμα το Δ.Σ. να ταυτίζεται με την Γενική Συνέλευση. Για παράδειγμα, αν σε μια Περιφέρεια ανήκουν 25 Δήμοι, τότε και η Γ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α. , αλλά και το Δ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α., θα αποτελούνται από εκπροσώπους και των 25 Δήμων !!! Πρόκειται για μια προφανώς εσφαλμένη διάταξη νόμου. Προτείνεται η τροποποίηση της διάταξης, ως εξής: «γ) η υποχρεωτική συμμετοχή στο Δ.Σ. του ΦΟ.Δ.Σ.Α., ενός τουλάχιστον μέλους από κάθε περιφερειακή ενότητα της οικείας Περιφέρειας. Κατά τη διαδικασία εκλογής του Δ.Σ. του ΦΟ.Δ.Σ.Α., η εκπροσώπηση όλων των περιφερειακών ενοτήτων διασφαλίζεται με την ανάδειξη ως τακτικού μέλους του Δ.Σ. του πρώτου επιλαχόντος εκπροσώπου δήμου-μέλους της περιφερειακής ενότητας που δεν εκπροσωπείται στο Δ.Σ. με βάση το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αντί του τελευταίου εκλεγέντος μέλους του Δ.Σ.» Εξ άλλου, ήδη, με το εδ. β’ της ίδιας παραγράφου, προβλέπεται η εκπροσώπηση με δικαίωμα λόγου στο Δ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α., των δήμων - μετόχων που δεν εκπροσωπούνται με τακτικό μέλος. Β) Επίσης, στο εδ. δ’ υποπερ. δγ’ της ίδιας παραγράφου, προβλέπεται η αποκλειστική αρμοδιότητα της γενικής συνέλευσης, υποχρεωτικά για τη λήψη απόφασης, μεταξύ άλλων, για την έγκριση του προϋπολογισμού και των οικονομικών καταστάσεων του Φο.Δ.Σ.Α. Η διάταξη αυτή είναι προβληματική. Στη διάρκεια του έτους, οι προϋπολογισμοί αναμορφώνονται αρκετές φορές. Για κάθε αποδοχή χρηματοδότησης π.χ. ενός έργου, απαιτείται αποδοχή του και εγγραφή του στον προϋπολογισμό του ΦΟ.Δ.Σ.Α. με τη μορφή της Α.Ε. Η ανάθεση της αρμοδιότητας αναμόρφωσης του προϋπολογισμού στη Γενική Συνέλευση της Α.Ε. και όχι στο Δ.Σ., οδηγεί αναπόφευκτα σε δυσλειτουργία της Α.Ε., αφού, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί Α.Ε. η σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης της, απαιτεί χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός μήνα. Αντιθέτως, η έγκριση του προϋπολογισμού και των τροποποιήσεών του από τους Φο.Δ.Σ.Α. Συνδέσμους, απαιτεί απόφαση του Δ.Σ. του, το οποίο συγκαλείται εντός 3 ημερών. Εν ολίγοις, η «ευελιξία» της ΑΕ καταστρατηγείται, αφού για το ίδιο αντικείμενο, για τη λήψη απόφασης σε μια Α,Ε., απαιτείται τουλάχιστον επταπλάσιος χρόνος, σε σχέση με ένα Σύνδεσμο. Με την κατάργηση της διάταξης αυτής, θα ισχύσει ό,τι ισχύει σε όλες τις Α.Ε., γεγονός που θα διευκολύνει τη λειτουργία των Φο.Δ.Σ.Α. με αυτή τη νομική μορφή. Αρθρο 238 παρ. 2 Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, το ετήσιο κόστος διαχείρισης, σε επίπεδο διαχειριστικής ενότητας, καθορίζεται με απόφαση του Δ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α. Η διάταξη εσφαλμένα αναφέρεται ενιαία σε Δ.Σ. Όπως είναι γνωστό, είναι άλλο το Δ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α. Συνδέσμου (το οποίο αντιστοιχεί με τη Γ.Σ. της ΑΕ) και άλλο το Δ.Σ. της ΑΕ (το οποίο αντιστοιχεί με την Ε.Ε. του Συνδέσμου). Προτείνεται η εξής διατύπωση : «με απόφαση της Ε.Ε. του Φο.Δ.Σ.Α. με τη νομική μορφή του Συνδέσμου, ή του Δ.Σ. του Φο.Δ.Σ.Α. με τη νομική μορφή της Α.Ε». Αρθρο 238 παρ. 4 Στα έξοδα των Φο.Δ.Σ.Α. να συμπεριληφθεί και η ετήσια εισφορά τους προς το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. Άρθρο 239 παρ. 2 Με τη διάταξη αυτή προβλέπεται ότι οι οικονομικές καταστάσεις των Φο.Δ.Σ.Α. με οποιαδήποτε νομική μορφή και ανεξαρτήτως ύψους εσόδων ελέγχονται από ορκωτό ελεγκτή-λογιστή. Για τους λόγους που ήδη αναφέρθηκαν ανωτέρω στο άρθρο 199, προτείνεται να συμπληρωθεί η διάταξη ως εξής «2. Οι οικονομικές καταστάσεις των Φο.Δ.Σ.Α. με οποιαδήποτε νομική μορφή και ανεξαρτήτως ύψους εσόδων ελέγχονται από ορκωτό ελεγκτή-λογιστή, τον οποίο ορίζουν στην περίπτωση Φο.Δ.Σ.Α. Συνδέσμου το Δ.Σ. και στην περίπτωση Φο.Δ.Σ.Α. ΑΕ η Γ.Σ., και του οποίου καλύπτουν τα έξοδα και την αμοιβή». Άρθρο 241 Υποχρέωση ενημέρωσης Ως προς τους ελέγχους στους οποίους υπόκεινται με βάση την υφιστάμενη και την προτεινόμενη νομοθεσία οι Φο.Δ.Σ.Α., ισχύουν τα εξής: Οι οικονομικές καταστάσεις, ο προϋπολογισμός, η τιμολογιακή πολιτική και το τεχνικό πρόγραμμα των Φο.Δ.Σ.Α., εγκρίνονται ετησίως από τα διοικητικά όργανά τους (Γενική Συνέλευση για τις Α.Ε. και Δ.Σ. για τους Συνδέσμους). Οι σχετικές αποφάσεις των Φο.Δ.Σ.Α. αναρτώνται στο ΔΙΑΥΓΕΙΑ και μπορούν να ελεγχθούν από κάθε ενδιαφερόμενο ή πολίτη. Παράλληλα δημοσιεύονται από αρκετούς Φο.Δ.Σ.Α. και στην ιστοσελίδα τους. Οι έλεγχοι πριν και μετά την έγκρισή τους από τα διοικητικά όργανα των Φο.Δ.Σ.Α. πραγματοποιούνται από τα παρακάτω αρμόδια ελεγκτικά ή εποπτεύοντα όργανα της πολιτείας. Οικονομικές καταστάσεις: - Έλεγχος από Ορκωτούς Λογιστές (συντάσσεται και δημοσιεύεται σχετική έκθεση ελέγχου) - Έλεγχος και δημοσίευση από Γ.Ε.ΜΗ (εκδίδεται σχετική απόφαση από ΓΕΜΗ για Φο.Δ.Σ.Α. ΑΕ) - Έλεγχος από Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (Ελέγχεται για την ετήσια πιστοποίηση του Φο.Δ.Σ.Α.) - Έλεγχος από ΥΠ.ΕΣ. (Σε μηνιαία βάση στέλνουν οι Φο.Δ.Σ.Α. τα στοιχεία εσόδων και εξόδων του ισοζυγίου και των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης ΤΑ) - Έλεγχος από Α.Α.Δ.Ε. (Ελέγχονται τακτικά για το κλείσιμο των οικονομικών χρήσεων και έκτακτα όποτε απαιτηθεί) - Τράπεζα της Ελλάδος (Κοινοποίηση στοιχείων οικονομικών καταστάσεων) Προϋπολογισμός: - Έλεγχος από Ορκωτούς Λογιστές (Στο πλαίσιο ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων οι Ορκωτοί λογιστές ελέγχουν και τον προϋπολογισμό και απολογισμό του Φο.Δ.Σ.Α., προκειμένου να διαπιστώσουν την σωστή εφαρμογή και αποτύπωσή του στα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων) - Έλεγχος από Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (Ελέγχεται για την ετήσια πιστοποίηση του Φο.Δ.Σ.Α.) - Έλεγχος από ΥΠ.ΕΣ. (Σε μηνιαία βάση στέλνουμε τα στοιχεία εσόδων και εξόδων του προϋπολογισμού στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης ΤΑ) - Έλεγχος από Α.Α.Δ.Ε. (Στο πλαίσιο ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων η ΑΑΔΕ ελέγχει και τον προϋπολογισμό και απολογισμό του προκειμένου να διαπιστώσει την σωστή εφαρμογή και αποτύπωσή του στα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων) - Έλεγχος νομιμότητας απόφασης Φο.Δ.Σ.Α. από Αποκεντρωμένη Διοίκηση (προστίθεται με το νέο κώδικα) - Έκφραση γνώμης ΟΤΑ-μέλη Φο.Δ.Σ.Α. (προστίθεται με το νέο κώδικα) Τιμολογιακή πολιτική: - Έλεγχος από Ορκωτούς Λογιστές (Στο πλαίσιο ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων οι Ορκωτοί λογιστές ελέγχουν και την τιμολογιακή πολιτική των Φο.Δ.Σ.Α., προκειμένου να διαπιστώσουν την σωστή εφαρμογή και αποτύπωσή των εσόδων που προβλέπονται στα τιμολόγια που εκδόθηκαν, στις συμβάσεις και στα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων) - Έλεγχος από Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (Ελέγχεται για την ετήσια πιστοποίηση του Φο.Δ.Σ.Α.) - Έλεγχος από ΥΠ.ΕΣ. (Σε μηνιαία βάση στέλνουμε τα στοιχεία εσόδων που προκύπτουν από την τιμολογιακή πολιτική του Φο.Δ.Σ.Α. στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης ΤΑ και σε ετήσια βάση ζητείται από το ΥΠΕΣ και κοινοποιείται η Τιμολογιακή πολιτική) - Έλεγχος από Α.Α.Δ.Ε. (Στο πλαίσιο ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων η ΑΑΔΕ ελέγχει και την τιμολογιακή πολιτική του Φο.Δ.Σ.Α., προκειμένου να διαπιστώσει την σωστή εφαρμογή και αποτύπωσή των εσόδων που προβλέπονται στα τιμολόγια που εκδόθηκαν, στις συμβάσεις και στα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων) - Κοινοποιείται για έλεγχος στη Γ.Γ.Δ.Σ.Α. (Κοινοποιείται για έλεγχο με βάση τη σχετική ΚΥΑ τιμολογιακής πολιτικής) - Έκφραση γνώμης ΟΤΑ-μέλη Φο.Δ.Σ.Α. (Γνώμη επί του σχεδίου Τιμολογιακής πολιτικής πριν την έγκρισή του από το Φο.Δ.Σ.Α.) Τεχνικό Πρόγραμμα - Έλεγχος από Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (Ελέγχεται για την ετήσια πιστοποίηση του Φο.Δ.Σ.Α.) - Έκφραση γνώμης ΟΤΑ- μέλη Φο.Δ.Σ.Α. (Γνώμη επί του σχεδίου Τεχνικού προγράμματος πριν την έγκρισή του από το Φο.Δ.Σ.Α.) - Απόφαση Δημοτικών Συμβουλίων ΟΤΑ μελών Φο.Δ.Σ.Α. (Αποστέλλεται ο απολογισμός και ο προγραμματισμός της επόμενης χρονιάς με βάση τον ΠΕΣΔΑ) - Κοινοποιείται για έλεγχος στη Γ.Γ.Δ.Σ.Α. (κοινοποιείται για έλεγχο με βάση το νόμο) Δεδομένου ότι η επίτευξη της ομαλής λειτουργίας των Φο.Δ.Σ.Α. δεν επιτυγχάνεται μέσω της διάχυσης αρμοδιοτήτων εποπτεία και ελέγχου, αλλά μέσω της πλήρους αξιοποίησης των δυνατοτήτων και των αρμοδιοτήτων της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., προτείνεται η πλήρης αναμόρφωση του άρθρου 241 ως εξής: Άρθρο 241 Ελεγχος νομιμότητας - Ενημέρωση δημοτικών συμβουλίων 1.Οι Φο.Δ.Σ.Α. με τη νομική μορφή της Α.Ε. των Ο.Τ.Α. υπόκεινται στον αποκλειστικό έλεγχο νομιμότητας που ασκεί η οικεία Υπηρεσία ΓΕ.Μ.Η. σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρου 9 και 23 έως 28 του ν. 4548/2018, ως προς τις πράξεις που αναφέρονται στις ανωτέρω διατάξεις. Το αποτέλεσμα του ελέγχου νομιμότητας κοινοποιείται προς τον Φο.Δ.Σ.Α. εντός αποκλειστικής προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την αποστολή των στοιχείων. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, οι πράξεις τεκμαίρονται νόμιμες και η Υπηρεσία ΓΕ.Μ.Η. προβαίνει στις σχετικές δημοσιεύσεις. 2. Οι Φο.Δ.Σ.Α., ανεξαρτήτως νομικής μορφής, υπόκεινται στον αποκλειστικό έλεγχο νομιμότητας που ασκεί η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. ως προς τον προϋπολογισμό, την τιμολογιακή πολιτική, και το ετήσιο τεχνικό πρόγραμμα έργων. Το αποτέλεσμα του ελέγχου νομιμότητας κοινοποιείται προς τον Φο.Δ.Σ.Α. εντός αποκλειστικής προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την αποστολή των στοιχείων. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, οι πράξεις τεκμαίρονται νόμιμες. 3. Οι Φο.Δ.Σ.Α., ανεξαρτήτως νομικής μορφής, υπάγονται στον αποκλειστικό έλεγχο νομιμότητας που ασκεί ο οικείος Επόπτης Νομιμότητας Ο.Τ.Α. στις περιπτώσεις των εδαφίων γ’, δ’ και ε’ της παρ. 2, καθώς και των παρ. 4 και 5 του άρθρου 689 του παρόντος. Το αποτέλεσμα του ελέγχου νομιμότητας κοινοποιείται προς τον Φο.Δ.Σ.Α. εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την αποστολή των στοιχείων. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, οι πράξεις τεκμαίρονται νόμιμες. 4. Το σχέδιο καθορισμού της τιμολογιακής πολιτικής του άρθρου 238, περί τιμολογιακής πολιτικής και πόρων Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), καθώς και το σχέδιο του τεχνικού προγράμματος του Φο.Δ.Σ.Α., αποστέλλονται μέχρι το τέλος του έκτου (6ου) μήνα κάθε ημερολογιακού έτους στα δημοτικά συμβούλια των δήμων- μελών του Φο.Δ.Σ.Α προς παροχή γνώμης μέσα σε έναν (1) μήνα από την αποστολή τους. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, εγκρίνονται από τα αρμόδια διοικητικά όργανα του Φο.Δ.Σ.Α. 2. Μέχρι την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους αποστέλλεται στα δημοτικά συμβούλια των δήμων - μελών του Φο.Δ.Σ.Α. ο ετήσιος απολογισμός και προγραμματισμός της επόμενης χρονιάς με βάση το οικείο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων και εισάγεται ως θέμα στην αμέσως επόμενη ημερήσια διάταξη του δημοτικού συμβουλίου. Αποστέλλεται, επίσης, στη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Άρθρο 286 παρ. 12 Με τη διάταξη αυτή προβλέπεται η σύσταση «Ενωσης Φο.Δ.Σ.Α.» με Προεδρικό Διάταγμα, υπό την εποπτεία του Υπουργού Εσωτερικών, με αποστολή το συντονισμό των Φο.Δ.Σ.Α. για τη βέλτιστη διαχείριση των αποβλήτων, και υποχρεωτική συμμετοχή όλων των Φο.Δ.Σ.Α. της χώρας. Στο κείμενο διαβούλευσης του Σχεδίου Δημοτικού Κώδικα που διανεμήθηκε στα μέλη του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ — με την υδατογράφηση «ΜΗ ΟΡΙΣΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ — ΣΧΟΛΙΑΖΕΤΑΙ» — η παρ. 12 του άρθρου 286 δεν υπήρχε. Προστέθηκε στο τελικό κείμενο που πάει προς ψήφιση, χωρίς να έχει τεθεί υπόψη του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ, του Δικτύου ΦοΔΣΑ ή των δημάρχων-μελών των οργάνων που συμμετείχαν στη διαβούλευση. Η ίδια η διάταξη προβλέπει την έκδοση του π.δ. «ύστερα από γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε.» — η οποία, ως συλλογικό όργανο, ουδέποτε έλαβε γνώση της. Πέραν της διαδικαστικής παρατυπίας, η διάταξη πάσχει στον ίδιο τον πυρήνα της. Εγείρει τρία διακριτά συνταγματικά ζητήματα, καθένα εκ των οποίων αρκεί αυτοτελώς για την ακύρωσή της σε ενδεχόμενη αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του ΣτΕ. Πρώτον, ως προς το άρθρο 102 παρ. 5 του Συντάγματος: η σύσταση αναγκαστικών συνδέσμων Ο.Τ.Α. προβλέπεται ρητά να γίνεται «με νόμο». Η νέα διάταξη επιχειρεί να αναθέσει σε προεδρικό διάταγμα τη σύσταση υποχρεωτικού συλλογικού οργάνου διαδημοτικών φορέων της α' βαθμού αυτοδιοίκησης, παρακάμπτοντας ευθέως την επιφύλαξη υπέρ του τυπικού νόμου που θέτει ο ίδιος ο συνταγματικός νομοθέτης. Ακόμα και αν η διάταξη αυτή θεωρηθεί ότι ισχύει ως εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 43 του Συντάγματος, η διάταξη του άρθρου 105 παρ. 3 αφορά τη σύσταση συνδέσμων (ΝΠΔΔ) αποτελούμενων από ΟΤΑ, και όχι από τα νομικά τους πρόσωπα, ιδίως αν αυτά έχουν τη μορφή Α.Ε. που διέπονται από τις διατάξεις του ν. 4548/2018. Πέραν τούτου, η σύσταση διαδημοτικού νομικού προσώπου υπό την εποπτεία του Κράτους και με όρους που θέτει το Κράτος, παρεμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση των ΟΤΑ, όπως αυτή κατοχυρώνεται στην παρ. 4 του ίδιου άρθρου, και όπως έχει ήδη υλοποιηθεί με τη σύσταση του Δικτύου ΦοΔΣΑ, όπως αναλύεται κατωτέρω. Εξ άλλου, κατά τη συνταγματική διάταξη, η σύσταση νομικού προσώπου με νόμο αποσκοπεί στην εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων από αυτό. Η εκπροσώπηση των ΦοΔΣΑ ως νομικών προσώπων της αυτοδιοίκησης από το νομικό πρόσωπο που προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 286 παρ. 12 του σχεδίου, δεν δύναται να υπαχθεί σε κανένα από τους ανωτέρω περιοριστικά αναφερόμενους σκοπούς, πολλώ δε μάλλον δεν μπορεί να εκχωρηθεί προς αυτό υποχρεωτικά από τους υφιστάμενους ΦοΔΣΑ, αφού η υποχρεωτική εκχώρηση συνεπάγεται την απαγόρευση της άμεσης αναφοράς του ΦοΔΣΑ, ως διοικουμένου, προς το Κράτος, κατά παράβαση του άρθρου 10 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα του αναφέρεσθαι, το οποίο μόνο εθελοντικά και όχι υποχρεωτικά δύναται να ασκηθεί συλλογικά ή διά αντιπροσώπου. Δεύτερον, ως προς το άρθρο 43 του Συντάγματος: ο τυπικός νόμος περιορίζεται σε γενική αναφορά, ενώ στο π.δ. ανατίθεται ο καθορισμός του συνόλου των ουσιωδών στοιχείων του νομικού προσώπου — σκοπός, έδρα, εκπροσώπηση μελών, σύνθεση και ανάδειξη οργάνων, αρμοδιότητες, οικονομική διοίκηση, προσωπικό, οργανισμός λειτουργίας. Πρόκειται για λευκή εξουσιοδότηση, η οποία υπερβαίνει τα όρια του άρθρου 43 παρ. 2 και 4 Σ. και έχει κριθεί παγίως ως ανεπίτρεπτη από τη νομολογία του ΣτΕ. Τρίτον, ως προς το άρθρο 12 Σ. και το άρθρο 11 ΕΣΔΑ: η υποχρεωτική και ex lege ένταξη όλων των ΦοΔΣΑ σε νέο, παράλληλο και κρατικά εποπτευόμενο ΝΠΙΔ, χωρίς δικαίωμα αποχώρησης, παραβιάζει την αρνητική όψη της σωματειακής ελευθερίας — όπως πάγια αναγνωρίζεται από τη νομολογία ΣτΕ και ΕΔΔΑ. Η παραβίαση είναι ιδιαίτερα σαφής δεδομένου ότι υφίσταται ήδη το Δίκτυο ΦοΔΣΑ ως ελεύθερα συγκροτημένο σωματείο των ίδιων φορέων. Υπενθυμίζεται ότι η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ) λειτουργεί ως σωματείο του Αστικού Κώδικα, με ελεύθερη συμμετοχή των ΔΕΥΑ, χωρίς κρατική εποπτεία και χωρίς υποχρεωτική ένταξη. Με το ακριβώς ίδιο καθεστώς λειτουργεί σήμερα και το Δίκτυο ΦοΔΣΑ από το 2007 και με μόνη προϋπόθεση, όπως και στην ΕΔΕΥΑ και σε κάθε άλλο σωματείο, την τήρηση των καταστατικών υποχρεώσεων και την οικονομική ενημερότητα, προκειμένου να συμμετέχουν στις εκλογικές διαδικασίες. Ήδη το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. ως νόμιμος εκπρόσωπος των Φο.Δ.Σ.Α. συμμετέχει τόσο στην Επιτροπή Παρακολούθησης του εκάστοτε τομεακού Προγράμματος ΕΣΠΑ που αφορά τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων, όσο και στην Επιτροπή Συντονισμού και Καθοδήγησης Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων του άρθρου 166 ν. 4951/2022. Προτείνεται η διαγραφή της παρ. 12 του άρθρο 286. Άρθρο 645 Στο άρθρο αυτό αναφέρονται περιοριστικά οι φορείς που δύνανται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις ως κύρια μέρη. Προτείνεται, κατ’ αναλογία με την ΕΔΕΥΑ, να συμπεριληφθεί και το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. στους φορείς αυτούς. Άρθρο 689 A) Στο άρθρο 2 περίπτωση α’ της διάταξης αυτής προβλέπεται ότι στον υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας εμπίπτουν μεταξύ άλλων και οι πράξεις που αφορούν στον προϋπολογισμό των Φο.Δ.Σ.Α., καθώς και κάθε τροποποίησή του. Η διάταξη αυτή απλώς προσθέτει χρόνο στα ήδη πιεστικά χρονικά πλαίσια υλοποίησης ενός έργου διαχείρισης αποβλήτων. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 11 ν. 5037/2023, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ., στη βάση των ετήσιων εκθέσεων προγραμματισμού που υποβάλλουν προς έγκριση οι Φο.Δ.Σ.Α., καθώς και πάσης φύσεως στοιχείων που συλλέγει, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 27 του ίδιου νόμου, εποπτεύει και παρακολουθεί το οικονομικό και φυσικό αντικείμενο της παροχής των υπηρεσιών ύδατος και διαχείρισης αστικών αποβλήτων, υποβάλλοντας ετήσια αναφορά στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 5 του ίδιου άρθρου, α) ελέγχει την εφαρμογή της μεθόδου κοστολόγησης και του κανονισμού τιμολόγησης, β) ελέγχει την τήρηση της υποχρέωσης των Φο.Δ.Σ.Α., ως προς την καταβολή του τέλους ταφής και επιβάλλει κυρώσεις, γ) ελέγχει την ενσωμάτωση του κόστους αποκατάστασης - μεταφροντίδας, στο συνολικό κόστος των υπηρεσιών αποβλήτων, δ) αξιολογεί την επίτευξη των κριτηρίων ποιότητας παρεχόμενων υπηρεσιών της παρ. Β του Παραρτήματος Ι και προβαίνει σε συστάσεις ή επιβάλλει κυρώσεις, σε περίπτωση μη επίτευξής τους, σύμφωνα με τις παρ. 9 και 10 του άρθρου 36, ε) ελέγχει την οικονομική αποδοτικότητα, προβαίνοντας σε συγκριτική αξιολόγηση του κόστους αντίστοιχων υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων που παρέχουν οι Φο.Δ.Σ.Α. και αναρτά τα στοιχεία σε ειδικό ιστότοπο, στ) εισηγείται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τη μέθοδο κοστολόγησης και τιμολόγησης για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων, ζ) αποφασίζει τα ελάχιστα επίπεδα ποιότητας, για τις παρεχόμενες από τους Φο.Δ.Σ.Α. υπηρεσίες διαχείρισης αποβλήτων, η) προβαίνει σε συστάσεις που περιλαμβάνουν διορθωτικά μέτρα, τα οποία λαμβάνονται εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, αν διαπιστωθεί εσφαλμένη εφαρμογή των κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης από τους Φο.Δ.Σ.Α. ή για την καλύτερη εφαρμογή της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/90439/1846/29.9.2021 κοινής απόφασης, και επιβάλλει κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Επίσης, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση δύναται να ζητεί από τους Φο.Δ.Σ.Α. να τροποποιούν τα τιμολόγιά τους, αν κρίνει ότι δεν διασφαλίζεται η ορθή και αμερόληπτη εφαρμογή των κανόνων τιμολόγησης. Προτείνεται η εξαίρεση των Φο.Δ.Σ.Α. από την υπαγωγή στην ανωτέρω διάταξη, δεδομένου ότι υφίσταται Ανεξάρτητη Αρχή επιφορτισμένη ακριβώς με την παρακολούθηση των οικονομικών δεδομένων τους. Β) Με την περίπτωση β’ της διάταξης αυτής προβλέπεται ο έλεγχος νομιμότητας των αποφάσεων που αφορούν την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου των Φο.Δ.Σ.Α. Α.Ε. Η διάταξη αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη διάταξη των άρθρων 23-28 του ν. 4548/2018, και ουσιαστικά αναιρεί τη φύση των Φο.Δ.Σ.Α. Α.Ε. ως Α.Ε., δεδομένου ότι η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου αποτελεί βασικό στοιχείο του ελέγχου που διενεργεί η Υπηρεσία ΓΕΜΗ, και δεν δύναται να αφαιρεθεί από τις αρμοδιότητές της. Σε αυτή την περίπτωση, έχουμε ήδη ένα θεσμοθετημένο όργανο, την Υπηρεσία ΓΕΜΗ, η οποία ούτως ή άλλως θα διενεργήσει τον έλεγχο, και προστίθεται και ένα νέο ελεγκτικό όργανο, για το ίδιο ακριβώς αντικείμενο. Ερωτάται : τι θα συμβεί σε περίπτωση διαφορετικών αποφάσεων των δύο οργάνων ; Προτείνεται η τροποποίηση του άρθρου 241, όπως αναλυτικά αναφέρεται ανωτέρω, ώστε οι διατάξεις του άρθρου 689 να έχουν την ανάλογη ισχύ ως προς τους Φο.Δ.Σ.Α. Άρθρο 690 Στην παρ. 3 του άρθρου αυτού προβλέπεται ότι μετά την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας των 30 ημερών για τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας των πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 689, οι πράξεις θεωρούνται σιωπηρά απορριφθείσες και επανυποβάλλονται για έλεγχο. Η διάταξη κινείται στην απολύτως λανθασμένη κατεύθυνση, καθώς όχι μόνον προκύπτουν καθυστερήσεις και κωλύματα στην ομαλή χρηματοδότηση και κατά συνέπεια στην ομαλή λειτουργία ανωνύμων εταιρειών, με άμεσες και βλαπτικές συνέπειες στο αντικείμενό τους, και ειδικά στην περίπτωση των Φο.Δ.Σ.Α. με αρνητικές συνέπειες στην προστασία του περιβάλλοντος και τη δημόσια υγεία, αλλά δεν γίνεται ούτε καν γνωστός ο λόγος των καθυστερήσεων, αφού η σιωπηρή απόρριψη συνεπάγεται την άγνοια των λόγων της απόρριψης. Με δεδομένο ότι αν υφίστατο λόγος απόρριψης θα καταγραφόταν σε σχετική πράξη, η παρέλευση της προθεσμίας καταδεικνύει όχι υπαιτιότητα του νομικού προσώπου, αδυναμία ή αβελτηρία του εποπτεύοντος οργάνου. Είναι απαράδεκτό αυτή η αβελτηρία ή αδυναμία να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο νομικό πρόσωπο, και όχι στο εποπτεύον όργανο. Η διάταξη κινείται στην απολύτως λανθασμένη κατεύθυνση. Η παρέλευση της προθεσμίας θα πρέπει να συνεπάγεται τεκμήριο νομιμότητας, και όχι μη νομιμότητας των πράξεων.