Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)Σχόλιο του χρήστη ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Μ. ΠΕΡΙΜΕΝΗΣ | 3 Ιουνίου 2026, 09:20




Η προτεινόμενη ρύθμιση αντιμετωπίζει ενιαία όλες τις αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες στις οποίες συμμετέχουν Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χωρίς να διακρίνει μεταξύ εταιρειών που ελέγχονται από τους ΟΤΑ και εταιρειών στις οποίες οι ΟΤΑ συμμετέχουν χωρίς να διαθέτουν την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου ή τη δυνατότητα άσκησης αποφασιστικού ελέγχου στη διοίκησή τους. Ωστόσο, υπάρχουν αναπτυξιακές εταιρείες που έχουν συγκροτηθεί ως πολυμετοχικά σχήματα συνεργασίας μεταξύ της αυτοδιοίκησης, των επιμελητηρίων, των συνεταιριστικών οργανώσεων, των παραγωγικών φορέων και άλλων εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας. Οι εταιρείες αυτές δεν αποτελούν φορείς της αυτοδιοίκησης ούτε λειτουργούν ως προεκτάσεις των δημοτικών ή περιφερειακών αρχών. Αντιθέτως, αποτελούν θεσμούς τοπικής εταιρικής διακυβέρνησης, στους οποίους συμμετέχουν ισότιμα δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς με κοινό σκοπό την προώθηση της τοπικής ανάπτυξης. Η ιδιαιτερότητα των σχημάτων αυτών αναγνωρίζεται διαχρονικά και από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο της προσέγγισης LEADER και της Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (CLLD), το οποίο βασίζεται στην αρχή της εταιρικής σχέσης και της συμμετοχικής διακυβέρνησης. Βασική προϋπόθεση της λειτουργίας των Ομάδων Τοπικής Δράσης είναι η ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών και οικονομικών εταίρων στη λήψη αποφάσεων και η αποφυγή κυριαρχίας των δημόσιων αρχών. Η φιλοσοφία αυτή έχει αποτυπωθεί διαχρονικά στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς που διέπουν την εφαρμογή του LEADER και του CLLD, ακριβώς επειδή η τοπική ανάπτυξη θεωρείται αποτελεσματικότερη όταν σχεδιάζεται και υλοποιείται από ευρύτερες τοπικές εταιρικές συμπράξεις και όχι αποκλειστικά από τη δημόσια διοίκηση. Υπό το πρίσμα αυτό, η υποχρεωτική μετατροπή ή συγχώνευση εταιρειών που δεν ελέγχονται από ΟΤΑ σε Αναπτυξιακούς Οργανισμούς ΟΤΑ δημιουργεί σοβαρό ζήτημα αναλογικότητας και θεσμικής συνέπειας. Εξομοιώνει οργανισμούς που αποτελούν εργαλεία της αυτοδιοίκησης με εταιρικά σχήματα διαφορετικής φύσης και διαφορετικού τρόπου λειτουργίας, οδηγώντας ουσιαστικά στην κατάργηση του πολυμετοχικού και συμμετοχικού τους χαρακτήρα. Παράλληλα, περιορίζει τον ρόλο των επιμελητηρίων, των συνεταιριστικών οργανώσεων, των κοινωνικών εταίρων και των λοιπών τοπικών φορέων που συμμετέχουν στη διοίκηση και στη διαμόρφωση της αναπτυξιακής στρατηγικής των περιοχών τους. Η οριζόντια εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων ενδέχεται να οδηγήσει στην αποδυνάμωση ενός θεσμού που έχει συμβάλει επί δεκαετίες στην απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων, στην υλοποίηση τοπικών αναπτυξιακών στρατηγικών, στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και στη διαμόρφωση συνεργασιών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα σε αγροτικές, νησιωτικές και μειονεκτικές περιοχές. Η Ελληνική περιφέρεια έχει ανάγκη από περισσότερη συνεργασία, συμμετοχή και θεσμική ισορροπία — όχι από περιορισμό της εκπροσώπησης των τοπικών παραγωγικών δυνάμεων. Για τους λόγους αυτούς, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη ρητής εξαίρεσης από το πεδίο εφαρμογής των σχετικών διατάξεων για τις αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες στις οποίες οι ΟΤΑ δεν κατέχουν άμεσα ή έμμεσα την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου και δεν ασκούν αποφασιστικό έλεγχο στη διοίκησή τους. Η εξαίρεση αυτή δεν αναιρεί τους στόχους του νομοσχεδίου για εξορθολογισμό του θεσμικού πλαισίου, αλλά διασφαλίζει ότι οι προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις θα αφορούν φορείς που αποτελούν πράγματι οργανισμούς της αυτοδιοίκησης, με σκοπούς που είναι καθαρά αυτοδιοικηρικοί και όχι ανεξάρτητα πολυμετοχικά αναπτυξιακά σχήματα, τα οποία λειτουργούν με βάση τις αρχές της εταιρικής σχέσης, της συμμετοχής και της τοπικής πρωτοβουλίας που προωθεί η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ: Προσθήκη παραγράφου στο άρθρο 207 «Από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου εξαιρούνται οι αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες που ικανοποιούν κάποιο από τα παρακάτω κριτήρια: α) δεν ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από έναν ή περισσότερους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, β) η συμμετοχή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο μετοχικό τους κεφάλαιο δεν υπερβαίνει αθροιστικά το πενήντα τοις εκατό (50%), γ) συμμετέχουν στο μετοχικό τους κεφάλαιο και στη διοίκησή τους επιμελητήρια, συνεταιριστικές οργανώσεις, παραγωγικοί, κοινωνικοί ή λοιποί συλλογικοί φορείς της τοπικής κοινωνίας, δ) έχουν συσταθεί με σκοπό την εφαρμογή τοπικών ή περιφερειακών αναπτυξιακών στρατηγικών και ιδίως προγραμμάτων LEADER/CLLD ή άλλων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης. Οι εταιρείες της παρούσας παραγράφου εξακολουθούν να λειτουργούν σύμφωνα με το καταστατικό και το ειδικό θεσμικό τους πλαίσιο και δεν υπάγονται στην υποχρέωση μετατροπής, συγχώνευσης ή λύσης που προβλέπεται στο παρόν άρθρο.»