Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)Σχόλιο του χρήστη Μιχαλόπουλος Χαράλαμπος | 2 Ιουνίου 2026, 22:23
  • Σχόλιο του χρήστη 'Μιχαλόπουλος Χαράλαμπος' | 2 Ιουνίου 2026, 22:23

    Το σχέδιο νόμου αντιμετωπίζει τις επιχειρήσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης ως δημόσιες ή δημοτικές υπηρεσίες, ακόμη και στην περίπτωση πολυμετοχικών ανωνύμων εταιρειών, όπου στην μετοχική σύνθεση συμμετέχουν και φορείς του ιδιωτικού τομέα. Τα πραγματικά δεδομένα όμως είναι εντελώς διαφορετικά. Ειδικά οι πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες που δραστηριοποιούνται ως Ομάδες Τοπικής Δράσης για την υλοποίηση τοπικών προγραμμάτων LEADER δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με λειτουργία δημόσιας ή δημοτικής υπηρεσίας. Οι εταιρίες αυτές γαλουχήθηκαν μέσω των ευρωπαϊκών κανονισμών να επιδιώκουν την παραγωγική συνεργασία μεταξύ του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα, την ίση συμμετοχή στην λήψη αποφάσεων (ανεξάρτητα από ποσοστά μετοχών και με την αρχή μια ψήφος ανά μέλος) και την ενεργοποίηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας για την υλοποίηση επενδύσεων. Δεν επιδιώκουν και δεν υλοποιούν αυτοδιοικητικούς σκοπούς. Η τοπική ανάπτυξη δεν είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης ή του δημόσιου τομέα. Η τοπική ανάπτυξη απαιτεί την συνεργασία των τοπικών φορέων, στη βάση στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης. Η όποια αντίληψη ότι η τοπική ανάπτυξη αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης ή του δημοσίου τομέα είναι αναχρονιστική και αποδεδειγμένα αναποτελεσματική. Στις περιοχές της χώρας που έχει επιτευχθεί ισχυρή τοπική συνεργασία έχουν καταγραφεί απτά και αναγνωρίσιμα αναπτυξιακά αποτελέσματα. Ιστορικά, οι περισσότερες πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες που υλοποιούν τοπικά προγράμματα LEADER ιδρύθηκαν την δεκαετία του 1990 για να λειτουργήσουν ως Ομάδες Τοπικής Δράσης, όπου ο δημόσιος τομέας δεν θα έχει την πλειοψηφία των ψήφων στην λήψη αποφάσεων. Υποχρεωτικά έπρεπε να συμμετέχουν η τοπική αυτοδιοίκηση και τοπικοί φορείς που εκπροσωπούν την επιχειρηματική κοινότητα, τον πολιτισμό, το περιβάλλον, τους συνεταιρισμούς κλπ., ώστε να υπάρχει η απαιτούμενη συνεργασία σε τοπικό επίπεδο, με την συμμετοχή των κρίσιμων τοπικών παραγόντων. Γι’ αυτό επιλέχθηκαν νομικές μορφές στις οποίες μπορούσαν να συμμετέχουν οι δήμοι, σύμφωνα με την τότε κείμενη νομοθεσία. Στην ύπαιθρο ήταν αδύνατο να βρεθούν τοπικοί φορείς με ισχυρή οικονομική βάση, με αποτέλεσμα την πλειοψηφία των μετοχών να την κατέχει η τοπική αυτοδιοίκηση σε αυτές τις επιχειρήσεις. Το πρόβλημα της λήψης αποφάσεων, όπου δεν έπρεπε να έχει την πλειοψηφία ο δημόσιος τομέας (ως δημόσιος τομέας λογίζεται και η τοπική αυτοδιοίκηση), λύθηκε με την συγκρότηση Επιτροπής Διαχείρισης Προγράμματος, στην οποία εκχωρήθηκαν όλες οι αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου της εκάστοτε ανώνυμης εταιρείας. Στην Επιτροπή Διαχείρισης Προγράμματος κάθε μέλος έχει μια ψήφο και τα μέλη που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα είναι περισσότερα από τα μέλη του δημοσίου τομέα. Αυτό καλύπτει τις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών κανονισμών καθότι η τοπική αυτοδιοίκηση και ο δημόσιος τομέας θεωρούνται ενιαία ομάδα συμφερόντων, ενώ ο ιδιωτικός τομέας διαιρείται σε περισσότερες ομάδες συμφερόντων (επιχειρηματικότητα, περιβάλλον, πολιτισμός κλπ). Η λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων υπό αυτές τις πραγματικές συνθήκες πέρασε στο DNA τους την συνεργασία, την ίση συμμετοχή, την διαβούλευση και εν τέλει την ομοφωνία στην λήψη αποφάσεων. Στην πραγματικότητα, οι επιχειρήσεις αυτές δεν λαμβάνουν αποφάσεις βάσει των μετοχών που κατέχει κάθε μέτοχος, αλλά σε πλαίσιο συνεργασίας και ομοψυχίας. Με την ψήφιση του ν.3463/2006, οι επιχειρήσεις αυτές προσάρμοσαν τα καταστατικά τους σύμφωνα με την περίπτωση β, της παραγράφου 3, του άρθρου 252, που αναφέρεται στις αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό ήταν μια εσφαλμένη επιλογή καθότι στην πραγματικότητα αυτές οι επιχειρήσεις συνέχισαν να λειτουργούν αποκλειστικά ως Ομάδες Τοπικής Δράσης, που περισσότερο συνάδει με την περίπτωση α, της παραγράφου 3, του άρθρου 252, που αναφέρεται στις κοινές ανώνυμες εταιρείες. Με την ψήφιση του ν.4674/2020, οι αρμοδιότητες που είχαν οι αναπτυξιακές εταιρείες βάσει της περίπτωσης β, της παραγράφου 3, του άρθρου 252, του ν.3463/2006 μεταφέρθηκαν στους αναπτυξιακούς οργανισμούς. Ουσιαστικά το άρθρο 252.3β του ν.3463/2006 έχει εμμέσως απενεργοποιηθεί διότι δεν έχει πρακτική εφαρμογή. Επομένως, οι πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες (αναπτυξιακές), που υλοποιούν προγράμματα LEADER, δίχως να επιτελούν αυτοδιοικητικούς σκοπούς πρέπει να ενταχθούν διακριτά στο άρθρο 189 του σχεδίου νόμου, διατηρώντας την απαιτούμενη ευελιξία τους, με ή χωρίς πλειοψηφία των μετοχών από τους ΟΤΑ. Στο πλαίσιο του μεταρρυθμιστικού ρόλου του σχεδίου νόμου πρέπει να δοθεί η δυνατότητα διεύρυνσης της ίσης συμμετοχής των τοπικών φορέων στην λήψη αποφάσεων στο σύνολο των οργάνων της πολυμετοχικής ανώνυμης εταιρείας. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί με ειδική διάταξη που προβλέπει ότι σε όλα τα όργανα (γενική συνέλευση, διοικητικό συμβούλιο κλπ) ισχύει το μια ψήφος ανά μέτοχο, αντί για το μια ψήφος ανά μετοχή. Το μια ψήφος ανά μέτοχο αποτυπώνει καλύτερα τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας αυτών των επιχειρήσεων και συνάδει απόλυτα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό 2021/1060 (άρθρα 31-34), περί Ομάδων Τοπικής Δράσης. Επίσης, πρέπει να καταρτιστεί ένα άρθρο στο σχέδιο νόμου (όπως το 207 για τους αναπτυξιακούς οργανισμούς), το οποίο θα αποτυπώνει τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας αυτών των πολυμετοχικών ανωνύμων εταιρειών (συμμετοχή δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μη αυτοδιοικητικοί σκοποί, ισονομία στην λήψη αποφάσεων, διευρυμένη συμμετοχή των τοπικών φορέων). Παράλληλα, θα πρέπει με σαφήνεια να επιτρέπεται η δυνατότητα κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών από τους φορείς του ιδιωτικού τομέα, σε περίπτωση που αυτό καθίσταται εφικτό (υπάρχουν ελάχιστες τέτοιες περιπτώσεις, αλλά υπάρχουν και πρέπει να γίνουν σεβαστές). Επιπρόσθετα, πρέπει να είναι σαφές και να αποφεύγεται κάθε εναρμόνιση αυτών των επιχειρήσεων (καθώς και των αναπτυξιακών οργανισμών) με τον τρόπο λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών. Είτε αυτοί οι φορείς εντάσσονται για στατιστικούς λόγους στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης (ΜΦΓΚ) της ΕΛΣΤΑΤ είτε όχι. Για παράδειγμα, το δημοσιονομικό πλαίσιο λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών προβλέπει τρία άτομα στην οικονομική υπηρεσία για πραγματοποίηση πληρωμών. Οι Ομάδες Τοπικής Δράσης για την καθημερινή τους λειτουργία συγκροτούν ομάδες έργου (με προσωπικό αορίστου και ορισμένου χρόνου) για να υλοποιήσουν συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, σύμφωνα με το ΣΔΕ κάθε προγράμματος. Τι να τα κάνουν τα 3 άτομα στην οικονομική υπηρεσία για να πληρώσουν μια μισθοδοσία στο τέλος του μήνα και 5-6 τιμολόγια μικροδαπανών εντός του μήνα; Η πραγματική οικονομική τους λειτουργία έχει να κάνει με την υλοποίηση και τις δαπάνες του εκάστοτε προγράμματος. Είναι ο ορισμός της σπατάλης πόρων για την εφαρμογή ενός συστήματος λειτουργίας που δεν έχει καμία συνάφεια με την πραγματική λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων. Δογματικά τους επιβάλλεται ένα σύστημα λειτουργίας, χωρίς να έχει εξεταστεί η συνάφειά του με τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας τους και οι επιπτώσεις του από την εφαρμογή του. Οι δημόσιες υπηρεσίες επιχορηγούνται για τις λειτουργικές δαπάνες εφαρμογής του δημοσιονομικού συστήματος λειτουργίας. Οι εν λόγω επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν επιχορήγηση για τις αντίστοιχες λειτουργικές δαπάνες και δεν μπορούν να τις καλύψουν από τους πόρους των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, καθότι τα προγράμματα πληρώνουν αποκλειστικά και μόνο τις δικές τους δαπάνες, όπως είναι φυσικό. Αυτό συνεπάγεται την πρόκληση ζημιών και κατ’ επέκταση των σπατάλη πόρων τόσο της τοπικής αυτοδιοίκησης όσο και του ιδιωτικού τομέα. Είναι κρίσιμο να γίνει κατανοητό τι πραγματικά συνεπάγεται η δογματική άποψη, περί εφαρμογής δημοσιονομικού πλαισίου λειτουργίας και ευρύτερα δημοσίου συστήματος λειτουργίας από αυτές τις επιχειρήσεις. Άλλο επιχείρηση και άλλο δημόσια υπηρεσία.