Αρχική ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης...ΜΕΡΟΣ Α΄ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ, ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ ΠΑΡΟΧΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΔΑΤΟΣ (Άρθρα 1-40)Σχόλιο του χρήστη ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΚΑΣ | 12 Ιουλίου 2026, 11:25
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΚΑΣ' | 12 Ιουλίου 2026, 11:25

    Η γενική κατεύθυνση του νομοσχεδίου είναι ορθή και επείγουσα: η ενίσχυση ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ, η αναδιάρθρωση του ρυθμιστικού πλαισίου και η επέκταση ΟΔΥΘ αντικατοπτρίζουν συστάσεις και ανάγκες ετών. Τα σχόλιά μου εστιάζουν σε τέσσερα ζητήματα που, αν δεν αντιμετωπιστούν, κινδυνεύουν να υπονομεύσουν την εφαρμογή της μεταρρύθμισης. 1. Άρθρα 3–4: Χρονοδιάγραμμα ειδικής διαδοχής Η 12μηνη υποχρεωτική προθεσμία ολοκλήρωσης της ειδικής διαδοχής εκατοντάδων φορέων είναι αντικειμενικά ανεκτέλεστη. Αντίστοιχες αναδιαρθρώσεις — Αγγλία 1989, Γαλλία ONEMA 2006, Ισπανία 2001 — απαίτησαν τρία έως επτά χρόνια. Η ΡΑΑΕΥ με την τρέχουσα στελέχωσή της αδυνατεί να εγκρίνει εκατοντάδες αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων σε εβδομάδες. Επιπλέον, η ενσωμάτωση νέων περιοχών — Βοιωτία, Εύβοια, Χαλκιδική — γίνεται χωρίς εγκεκριμένα Γενικά Σχεδία Υπηρεσιών Ύδατος (Γ.Σ.Υ.Υ.) και Ετήσιων Εκθέσεων Προγραμματισμού (Ε.Ε.Π.) (που η ίδια η ΡΑΕΕΥ τα θέτει ως θεσμικές προϋποθέσεις) και χωρίς αξιολόγηση ετοιμότητας. Δεν υπάρχει ούτε πρόβλεψη για μεταβατικό καθεστώς στις περιπτώσεις φορέων που δεν έχουν ολοκληρώσει τη μεταβίβαση εντός της προθεσμίας. Προτείνω την ανάπτυξη του προγράμματος ανά φάσεις : η πρώτη (0–18 μήνες) να καλύπτει την Αττική και τα σύνορα Βοιωτίας σε ότι αφορά την ΕΥΔΑΠ και το σύνολο του νομού Θεσσαλονικείς για την ΕΥΑΘ , η δεύτερη (18–36 μήνες) τη Βοιωτία και τη Φωκίδα και τη Χαλκιδική για την ΕΥΑΘ, η τρίτη (36–60 μήνες) την Εύβοια — μόνο μετά εγκεκριμένο ΓΣΥΥ. Προτείνω επίσης ανεξάρτητη τριμελή Επιτροπή Αποτίμησης (ΡΑΑΕΥ, ανεξάρτητος εκτιμητής, εκπρόσωπος ΟΤΑ) με κόστος σε βάρος ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ και ρητή πρόβλεψη μεταβατικής διαχείρισης για εκκρεμείς μεταβιβάσεις. 2. Άρθρο 6 — Μεταφορά Ομβρίων Δικτύων Η ολοκληρωμένη διαχείριση (ύδρευση + αποχέτευση + όμβρια) από ένα φορέα βελτιώνει την αστική κλιματική ανθεκτικότητα (ΕΣΥ Άξονας 2). Αποτελεί βέλτιστη πρακτική σε Ολλανδία, Βέλγιο, Γερμανία. Τα ομβροδόχα δίκτυα είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση από τα υδρευτικά (μέση ηλικία >40 χρόνων εκτός μητρόπολης). Η εκτιμώμενη επένδυση αποκατάστασης υπερβαίνει €2-3 δισ. Το ΝΣΧ δεν ορίζει καμία πηγή χρηματοδότησης. Προτεινω τη σταδιακή μεταφορά μόνο μετά ολοκλήρωση εκτίμησης κατάστασης δικτύου και εγκεκριμένου ΓΣΥΥ για κάθε περιοχή. Ρητή χρηματοδότηση από Πράσινο Ταμείο + ΕΣΠΑ. Χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, η μεταφορά να αναβληθεί αυτόματα. 3. Άρθρο 16: Μεταφορά ΟΕΒ σε ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ Η αρδευτική τεχνογνωσία που απαιτεί η διαχείριση ΟΕΒ — εδαφολογία, υδραυλική μηχανική αρδευτικών έργων, κατανομή νερού ανά χρήστη, συντήρηση αρδευτικών αυλακιών και αντλιοστασίων , χρονοπρογραμματισμός αρδεύσεων — είναι τελείως διαφορετική από αυτή της αστικής ύδρευσης. Η μεταφορά χωρίς αντίστοιχη τεχνογνωσία αποδυναμώνει και τους δύο φορείς. Προτείνω να διαχωριστεί η μεταφορά των υποδομών (αποδεκτή) από τη λειτουργία, η οποία να παραμείνει στους ΟΕΒ για μεταβατική τριετία ώστε να ωριμάσει η οργανωτική αναδιάρθρωση των ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ αναφορικά με το νέο επιχειρησιακό αντικείμενο. 4. Άρθρα 32–34: Ρόλος ΡΑΑΕΥ και απουσία μεθοδολογίας τιμολόγησης Η ΡΑΑΕΥ αναλαμβάνει τριπλό ρόλο που στις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές — Ofwat στη Βρετανία, ERSAR στην Πορτογαλία — είναι αυστηρά διαχωρισμένος: αποτίμηση περιουσίας κατά τη μεταβίβαση (άρθρο 4), έγκριση τιμολογίων (άρθρο 32) και εποπτεία με επιβολή κυρώσεων (άρθρο 34) στους ίδιους φορείς. Η δομή αυτή υπονομεύει τη λειτουργική ανεξαρτησία της Αρχής. Επιπλέον, η 50ήμερη προθεσμία έγκρισης τιμολογίων αποκλείει ουσιαστική διαβούλευση, και — κρισιμότερα — κανένα άρθρο δεν εντέλει τη ΡΑΑΕΥ να αναπτύξει μεθοδολογία RAB/WACC, παρόλο που η Εθνική Στρατηγική την ορίζει ρητά ως βάση κάθε βιώσιμης ρυθμιστικής αρχιτεκτονικής. Προτείνω την ανάθεση της αποτίμησης μεταβίβασης σε ανεξάρτητο φορέα εκτός ΡΑΑΕΥ, την επέκταση της προθεσμίας τιμολογίων σε 90 ημέρες με υποχρεωτική δημόσια ακρόαση, και τη θέσπιση ρητής νομοθετικής εντολής για ανάπτυξη μεθοδολογίας RAB/WACC εντός 18 μηνών από την ισχύ του νόμου. 5. Κενά έναντι της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα Το νομοσχέδιο υλοποιεί ουσιαστικά μόνον τον Άξονα 5 (Βελτίωση Διακυβέρνησης) της ΕΣΥ. Οι υπόλοιποι έξι στρατηγικοί άξονες — ποσοτική και ποιοτική επάρκεια, κλιματική ανθεκτικότητα, ολοκλήρωση νερού-ενέργειας-τροφίμων, ψηφιακός μετασχηματισμός, οικονομική βιωσιμότητα και διασυνοριακή συνεργασία — δεν αντικατοπτρίζονται σε κανένα άρθρο. Συγκεκριμένα απουσιάζουν: εθνικοί στόχοι μείωσης μη τιμολογούμενου νερού (NRW), η Εθνική Ψηφιακή Πλατφόρμα Υδάτων που η ΕΣΥ ορίζει ρητά, πλαίσιο επαναχρησιμοποίησης νερού, κοινωνικά τιμολόγια για ευάλωτα νοικοκυριά και ελάχιστα πρότυπα ποιότητας υπηρεσίας (KPIs) ανά κατηγορία φορέα. Προτείνω να εισαχθούν τουλάχιστον γενικού περιεχομένου άρθρα που: να θέτουν εθνικό στόχο NRW κάτω από 20% εκτός μητροπολιτικών περιοχών έως το 2030, να εντέλουν το ΥΠΕΝ για ανάπτυξη Εθνικής Ψηφιακής Πλατφόρμας Υδάτων εντός 24 μηνών, να θεσπίζουν κοινωνικό τιμολόγιο για νοικοκυριά κάτω από το όριο φτώχειας και να ορίζουν ελάχιστα πρότυπα υπηρεσίας ανά κατηγορία φορέα. 6. Χρηματοοικονομικός αντίκτυπος ενσωμάτωσης — το κόστος που το νομοσχέδιο αγνοεί Το νομοσχέδιο αναδιανέμει αρμοδιότητες αλλά δεν περιέχει καμία ανάλυση του οικονομικού κόστους ενσωμάτωσης για ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Οι περιοχές που μεταβιβάζονται φέρουν δομικά χρηματοοικονομικά βάρη: εκτιμώμενο Non-Revenue Water 38–45% (έναντι 25–28% των εταιρειών σήμερα), εισπραξιμότητα απαιτήσεων 65–75% (έναντι 85–90%) και μέση ηλικία δικτύων άνω των 40 ετών με ελλιπή συντήρηση. Η προσωπική μου εκτίμηση για την επίπτωση στο EBITDA του πρώτου έτους ενσωμάτωσης ανέρχεται σε −10% έως −17% για την ΕΥΔΑΠ και έως −15% για την ΕΥΑΘ — ποσά που για εισηγμένες εταιρείες δημοσίου συμφέροντος επιδρούν άμεσα στη χρηματοδοτική τους ικανότητα και στο κόστος δανεισμού. Παράλληλα διαπιστώνεται η έλλειψη ρητής δέσμευσης για ρυθμιστική αντιστάθμιση, το βάρος αυτό κατανέμεται άδικα: είτε ως διασταυρούμενη επιδότηση εις βάρος των υφιστάμενων καταναλωτών Αττικής και Θεσσαλονίκης — κατά παράβαση του άρθρου 9 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ για κοστολογική ανάκτηση — είτε ως συμπίεση περιθωρίου κέρδους εις βάρος των μετόχων. Η απουσία υποχρεωτικής αναθεώρησης της Ρυθμιζόμενης Βάσης Περιουσιακών Στοιχείων (RAB) μετά κάθε ενσωμάτωση δημιουργεί ρυθμιστικό κενό που υπονομεύει την επενδυτική βιωσιμότητα σε ορίζοντα δεκαετίας. Προτείνω την εισαγωγή ειδικού άρθρου που να ορίζει: (α) υποχρεωτική αναθεώρηση RAB και WACC από ΡΑΑΕΥ εντός 18 μηνών από κάθε μεταβίβαση, (β) προσωρινή Προσαρμογή τιμολογίων εντός 6 μηνών βάσει αυξημένου opex μεταβατικής περιόδου, γ) διαχωρισμό τιμολόγησης ανά ζώνη για τουλάχιστον 5 χρόνια ώστε να αποτρέπεται ανεξέλεγκτη διασταυρούμενη επιδότηση, και (δ) χρηματοδοτικό αποθεματικό μέσω Πράσινου Ταμείου ή ΕΤΕπ για την κάλυψη του μεταβατικού κόστους ενσωμάτωσης.