Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την Εθνική Στρατηγική για τα ΎδαταΔημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την Εθνική Στρατηγική για τα ΎδαταΣχόλιο του χρήστη ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΚΑΣ | 24 Ιουνίου 2026, 10:05




ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΚΑΣ ΜΕΡΟΣ Β ΘΕΜΑ 6 Το Χρηματοδοτικό Κενό Το κείμενο απαριθμεί επενδυτικές ανάγκες ύδρευσης 5,4 δισ. € (§3.6.1), αποχέτευσης ≥1,8 δισ. €, ΕΔΠΥ 15,6 εκ. € και αρδευτικών υποδομών 350 εκ. € ΚΑΠ — χωρίς να αντιστοιχεί τις ανάγκες με πόρους. Αναφέρει πηγές (ΕΣΠΑ, ΤΑΑ, LIFE, EIB) χωρίς να εκτιμά πόσο καλύπτει η καθεμία, και χωρίς να επισημαίνει ότι το ΤΑΑ λήγει το 2026. Το αποτέλεσμα είναι wish list αντί χρηματοδοτικού χάρτη. Η Δομική αντίφαση: η Στρατηγική επαγγέλλεται νέα έργα αλλά αποδίδει την τρέχουσα υστέρηση αποκλειστικά στη «μείωση επενδύσεων κατά την οικονομική κρίση» (§3.6.1), αγνοώντας τον ρόλο χαμηλών τιμολογίων και πολιτικών χειρισμών στη χρηματοδοτική αδυναμία των παρόχων. ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 6 — Συγκεκριμένες Δράσεις • Χρηματοδοτικός πίνακας «Ανάγκες vs. Πόροι 2025–2030»: Κατηγορία/ Ανάγκη (€)/ ΕΣΠΑ/ ΤΑΑ - με τι θα αντικατασταθεί στις προκείμενες χρηματοδοτήσεις???/ EIB/ Ίδιοι Πόροι/ Χρηματοδοτικό Κενό. Το «Χρηματοδοτικό Κενό» να αποτελεί αφετηρία διαπραγμάτευσης με ΕΤΕπ. • Χρονική ανάλυση επενδύσεων: 2025–2027 (επείγοντα/παραβάσεις ΕΕ) → 2028–2030 (εκσυγχρονισμός) → 2030+ (κλιματική ανθεκτικότητα). • Διαπραγμάτευση με ΕΤΕπ για ειδικό πλαίσιο δανεισμού υδατικής υποδομής (παρόμοιο με το πορτογαλικό πρόγραμμα PENSAAR 2020). ΘΕΜΑ 7 Παράνομες Γεωτρήσεις και Αποτυχία Εποπτείας Το κείμενο καταγράφει >13.000 γεωτρήσεις χωρίς άδεια και υπεράντληση σε 15% των υπόγειων ΥΣ (§3.2–3.7) — χρόνιο πρόβλημα κάθε κύκλου ΣΔΛΑΠ. Οι προτεινόμενες λύσεις («ψηφιακό μητρώο αδειών», «αυστηροποίηση ελέγχων», §5.1) είναι ταυτόσημες με τους προηγούμενους κύκλους, χωρίς ανάλυση γιατί απέτυχαν. Δεν τίθεται ποσοτικός στόχος μείωσης, δεν εξετάζεται μηχανισμός τακτοποίησης υφιστάμενων γεωτρήσεων, και αγνοείται η επιλογή αμνηστίας-τακτοποίησης που σε Ισπανία και Πορτογαλία επέτρεψε ρεαλιστικό σχεδιασμό. Εάν η ΕΑΓΜΕ υποστελεχώνεται (§3.7), απαιτείται σχέδιο στελέχωσης — όχι απλά δέσμευση για «αυστηροποίηση». ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 7 — Συγκεκριμένες Δράσεις • Πρόγραμμα τακτοποίησης (νομιμοποίηση με αντίτιμο): δήλωση γεώτρησης → άδεια προσωρινής χρήσης → εγκατάσταση υδρόμετρου εντός 12 μηνών. Μοντέλο: Κύπρος 2012–2016, Πορτογαλία SNIRH. • Ψηφιακή εποπτεία: διαλειτουργικότητα ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ/ΔΕΥΑ με ΕΑΓΜΕ και ΥΠΕΝ, μηνιαία δεδομένα κατανάλωσης ανά γεώτρηση, αυτόματη ειδοποίηση ΡΑΑΕΥ εάν ξεπεραστεί το αδειοδοτημένο όριο. • Ποσοτικός στόχος: μείωση μη αδειοδοτημένων γεωτρήσεων κατά 50% ανά 3ετία — αξιολόγηση ΕΑΓΜΕ ως προϋπόθεση χρηματοδότησης. ΘΕΜΑ 8 Ο Δείκτης WEI+ και η Υποτίμηση της Κρίσης Με WEI+ 37,3% (2023) και κατώφλι «σοβαρής καταπόνησης» στο 40%, η Στρατηγική χαρακτηρίζει την κατάσταση ως «μέτρια υδατική καταπόνηση» — χαρακτηρισμός που δεν αντικατοπτρίζει ούτε την απόσταση 2,7 μονάδων από το κρίσιμο κατώφλι ούτε την αυξητική τάση 2018–2023. Ο δε WEI+ ως εθνικός μέσος συγκαλύπτει περιοχές ήδη σε κρίση (Θεσσαλία: 29% ΥΥΣ σε κακή ποσοτική κατάσταση· Νησιά Αιγαίου: 20%). Δομική αντίφαση: το Προοίμιο (σ. 3) χαρακτηρίζει τη μετάβαση στην εφαρμογή ως «κορυφαία εθνική προτεραιότητα», αλλά το κείμενο δεν κηρύσσει «κατάσταση ανάγκης» για τα ΥΔ υψηλής επικινδυνότητας. Χωρίς αυτή τη διαπίστωση δεν μπορεί να αιτιολογηθεί το επείγον των μέτρων. ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 8 — Συγκεκριμένες Δράσεις • Αντικατάσταση φράσης «μέτρια υδατική καταπόνηση» με: «Ο εθνικός WEI+ 37,3% βρίσκεται 2,7 μονάδες κάτω από το κατώφλι σοβαρής καταπόνησης (40%) και η τάση 2018–2023 υποδηλώνει ότι το κατώφλι θα ξεπεραστεί πριν το 2030 απουσία δράσης.» • Προσθήκη πίνακα WEI+ ανά ΥΔ (εκτιμώμενος βάσει απολήψεων/βροχόπτωσης), ώστε να αναδειχθεί ότι ο εθνικός μέσος αποκρύπτει περιοχές ήδη σε σοβαρή καταπόνηση. • Ρητή δήλωση κατάστασης ανάγκης για τουλάχιστον 3 ΥΔ (Θεσσαλία, Νησιά Αιγαίου, Ανατολική Πελοπόννησος), με ταχύτερους κύκλους αναθεώρησης ΣΔΛΑΠ. ΘΕΜΑ 9 Διασυνοριακό Κενό — Έβρος και Τουρκία Η §3.8 περιορίζεται σε μία παρατήρηση για την Τουρκία — ότι «υλοποίησε μεγάλα αρδευτικά έργα στον βόρειο Έβρο» (σ. 52) — χωρίς ποσοτική εκτίμηση επίπτωσης στις ελληνικές απορροές, αξιολόγηση της Συμφωνίας 1934 ή πρόταση διπλωματικής/νομικής δράσης. Τα ΣΔΛΑΠ ΛΑΠ Θράκης (EL12) χρειάζονται σενάρια μειωμένων εισροών που δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα. Η υπόσχεση «ανάπτυξης συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρών» στον Έβρο (§3.5.1) απαιτεί upstream συνεργασία με Βουλγαρία και Τουρκία — ενώ με την πρώτη υπάρχουν «σημαντικές προκλήσεις» και με τη δεύτερη κανένας ουσιαστικός μηχανισμός. Η υπόσχεση παραμένει ημιτελής χωρίς σχέδιο δράσης. ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 9 — Συγκεκριμένες Δράσεις • Αναθεώρηση §3.8 με ανάλυση δύο παραγράφων: (α) εκτιμώμενος αντίκτυπος έργων Τουρκίας ανάντη σε ελληνικές απορροές (Mm³/έτος), (β) νομικό πλαίσιο Συνθήκης 1934 και Διεθνούς Δικαίου Υδάτων. • Δέσμευση ΥΠΕΝ/ΥΠΕΞ για θεσμοθέτηση διμερούς μηχανισμού ανταλλαγής υδρολογικών δεδομένων Έβρου έως το 2027 (Διεθνής Επιτροπή Έβρου). • Ανάπτυξη σεναρίων μειωμένων εισροών για τη ΛΑΠ Θράκης (EL12) βάσει δορυφορικών δεδομένων Copernicus/ESA, ανεξάρτητα από τουρκική συνεργασία.