Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ' | 10 Ιουλίου 2026, 12:41

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 48 Σκοπός της Πρώιμης Παρέμβασης Παρατήρηση Ο σκοπός του άρθρου αποτυπώνει τη σημασία της Πρώιμης Παρέμβασης για την ανάπτυξη των παιδιών. Ωστόσο, δεν κατοχυρώνεται ρητά ότι οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν καθολικό δικαίωμα κάθε παιδιού που τις έχει ανάγκη. Τεκμηρίωση Η διεθνής επιστημονική εμπειρία αποδεικνύει ότι η έγκαιρη παρέμβαση κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη γνωστική, γλωσσική, κινητική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Η πρόσβαση στις υπηρεσίες δεν πρέπει να εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα πόρων ή τον τόπο κατοικίας, αλλά από τις πραγματικές ανάγκες του παιδιού. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η Πρώιμη Παρέμβαση αποτελεί καθολική δημόσια υπηρεσία, η οποία παρέχεται δωρεάν σε κάθε παιδί που πληροί τα επιστημονικά κριτήρια, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας, την οικονομική κατάσταση της οικογένειας ή τη διαθεσιμότητα χρηματοδοτικών πόρων. Άρθρο 49 Δικαιούχοι και διαδικασία ένταξης Παρατήρηση Το σχέδιο νόμου καθορίζει τους δικαιούχους και τη διαδικασία ένταξης, χωρίς όμως να προβλέπει σαφή χρονικά όρια για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την έναρξη των υπηρεσιών. Τεκμηρίωση Στην Πρώιμη Παρέμβαση ο χρόνος είναι καθοριστικός. Κάθε καθυστέρηση στην αξιολόγηση ή στην έναρξη του προγράμματος μειώνει την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης και μπορεί να επηρεάσει την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού. Παράλληλα, οι οικογένειες δεν πρέπει να επιβαρύνονται με πολύμηνες λίστες αναμονής ή πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται: • η ολοκλήρωση της αξιολόγησης να πραγματοποιείται εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, • η έναρξη των υπηρεσιών να γίνεται αμέσως μετά την έγκριση του εξατομικευμένου προγράμματος, • να θεσπιστεί διαδικασία ταχείας αξιολόγησης (Fast Track) για παιδιά με σοβαρή αναπτυξιακή καθυστέρηση, σπάνια νοσήματα, νευροαναπτυξιακές διαταραχές ή άλλες περιπτώσεις που απαιτούν άμεση παρέμβαση, • να προβλέπεται επανεκτίμηση των αναγκών του παιδιού σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε το πρόγραμμα να προσαρμόζεται στην εξέλιξή του. Άρθρο 50 Υπηρεσίες Πρώιμης Παρέμβασης Παρατήρηση Το άρθρο περιγράφει τις υπηρεσίες που παρέχονται στα παιδιά και τις οικογένειές τους. Ωστόσο, απαιτείται σαφέστερη πρόβλεψη για τη διεπιστημονική λειτουργία των υπηρεσιών, τη συμμετοχή της οικογένειας και τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα και στο φυσικό περιβάλλον του παιδιού. Τεκμηρίωση Η σύγχρονη προσέγγιση της Πρώιμης Παρέμβασης βασίζεται στην οικογενειοκεντρική φιλοσοφία και στη συνεργασία διαφορετικών επιστημονικών ειδικοτήτων. Η υποστήριξη δεν πρέπει να περιορίζεται σε θεραπευτικές συνεδρίες, αλλά να ενισχύει την οικογένεια, να αξιοποιεί το φυσικό περιβάλλον του παιδιού και να προετοιμάζει την ομαλή μετάβασή του στις δομές εκπαίδευσης. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται οι υπηρεσίες Πρώιμης Παρέμβασης να παρέχονται από διεπιστημονικές ομάδες, στις οποίες συμμετέχουν, ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού, παιδίατροι αναπτυξιολόγοι, παιδοψυχίατροι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές, ειδικοί παιδαγωγοί και άλλοι επαγγελματίες υγείας. Παράλληλα, προτείνεται: • να καταρτίζεται για κάθε παιδί Εξατομικευμένο Σχέδιο Πρώιμης Παρέμβασης, • οι γονείς ή οι νόμιμοι κηδεμόνες να συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση του προγράμματος, • να παρέχονται υπηρεσίες κατ' οίκον, στην κοινότητα ή στους χώρους όπου αναπτύσσεται φυσιολογικά το παιδί, όταν αυτό κρίνεται επιστημονικά αναγκαίο, • να προβλέπεται οργανωμένη συνεργασία με βρεφονηπιακούς σταθμούς, νηπιαγωγεία και σχολικές μονάδες για τη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης του παιδιού στο εκπαιδευτικό σύστημα. Άρθρο 51 Υλοποίηση και παρακολούθηση των υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης Παρατήρηση Το σχέδιο νόμου καθορίζει το πλαίσιο υλοποίησης του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, χωρίς όμως να προβλέπει ενιαίο σύστημα παρακολούθησης της ποιότητας των υπηρεσιών, αξιολόγησης των αποτελεσμάτων και συνεχούς βελτίωσης του προγράμματος. Τεκμηρίωση Η αποτελεσματικότητα της Πρώιμης Παρέμβασης εξαρτάται από τη συνεχή αξιολόγηση της εξέλιξης κάθε παιδιού, αλλά και από την περιοδική αξιολόγηση του ίδιου του συστήματος. Η συλλογή αξιόπιστων δεδομένων, η μέτρηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων και η ενεργός συμμετοχή των οικογενειών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διαρκή βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται να δημιουργηθεί ενιαίο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης της Πρώιμης Παρέμβασης, το οποίο θα περιλαμβάνει: • περιοδική αξιολόγηση της εξέλιξης κάθε παιδιού, • ετήσια αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος, • ποιοτικούς και ποσοτικούς δείκτες απόδοσης, • αξιολόγηση των υπηρεσιών από τους γονείς ή τους νόμιμους κηδεμόνες, • δημοσίευση ετήσιας έκθεσης με συγκεντρωτικά στοιχεία, χωρίς προσωπικά δεδομένα, για τη διαφάνεια και τη βελτίωση των πολιτικών. Πρόσθετες προτάσεις των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο • Δημιουργία Εθνικού Δικτύου Πρώιμης Παρέμβασης Παρατήρηση Το σχέδιο νόμου δεν προβλέπει ενιαίο μηχανισμό συντονισμού των υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης σε εθνικό επίπεδο. Τεκμηρίωση Η απουσία συντονισμού οδηγεί σε μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ των Περιφερειών ως προς την ποιότητα, τη διαθεσιμότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται η δημιουργία Εθνικού Δικτύου Πρώιμης Παρέμβασης, με στόχο: • τον συντονισμό όλων των δημόσιων υπηρεσιών, • την εφαρμογή κοινών επιστημονικών πρωτοκόλλων, • την ανταλλαγή καλών πρακτικών, • την ισότιμη ανάπτυξη υπηρεσιών σε όλη τη χώρα. • Υπηρεσίες σε απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές Παρατήρηση Το σχέδιο νόμου δεν περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για τις περιοχές όπου παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού. Τεκμηρίωση Οι οικογένειες που κατοικούν σε νησιά, ορεινές ή απομακρυσμένες περιοχές συχνά αναγκάζονται να μετακινούνται εκατοντάδες χιλιόμετρα για να λάβουν υπηρεσίες Πρώιμης Παρέμβασης ή στερούνται εντελώς πρόσβασης σε αυτές. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται: • ανάπτυξη κινητών διεπιστημονικών ομάδων, • παροχή υπηρεσιών κατ’ οίκον όπου απαιτείται, • αξιοποίηση της τηλεπαρέμβασης για τη συμβουλευτική και την υποστήριξη των οικογενειών, • οικονομικά και υπηρεσιακά κίνητρα για την προσέλκυση εξειδικευμένων επαγγελματιών στις δυσπρόσιτες περιοχές. • Εκπαίδευση και ενδυνάμωση των γονέων Παρατήρηση Το σχέδιο νόμου αντιμετωπίζει τους γονείς κυρίως ως αποδέκτες υπηρεσιών και όχι ως ενεργούς συνεργάτες της διεπιστημονικής ομάδας. Τεκμηρίωση Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η ενεργός συμμετοχή των γονέων ενισχύει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της Πρώιμης Παρέμβασης και συμβάλλει στη γενίκευση των δεξιοτήτων του παιδιού στην καθημερινή ζωή. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται να θεσπιστούν οργανωμένα προγράμματα: • εκπαίδευσης των γονέων, • ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, • συμβουλευτικής, • ομάδων γονέων, • ενημέρωσης για τα δικαιώματα και τις διαθέσιμες υπηρεσίες. • Ομαλή μετάβαση στο εκπαιδευτικό σύστημα Παρατήρηση Δεν προβλέπεται οργανωμένος μηχανισμός μετάβασης από τις υπηρεσίες Πρώιμης Παρέμβασης στις δομές προσχολικής και σχολικής εκπαίδευσης. Τεκμηρίωση Η μετάβαση αποτελεί κρίσιμο στάδιο για την εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη του παιδιού και απαιτεί συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Πρόταση των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο Προτείνεται να καθιερωθεί Εξατομικευμένο Σχέδιο Μετάβασης, το οποίο θα καταρτίζεται πριν από την ολοκλήρωση της Πρώιμης Παρέμβασης, σε συνεργασία με την οικογένεια, τη διεπιστημονική ομάδα και την εκπαιδευτική δομή υποδοχής. Βασικές προτάσεις των ΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ – Προοδευτικό Κέντρο ((ΜΕΡΟΣ Δ΄) Οι ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ – Προοδευτικό Κέντρο προτείνουν: ✔ Καθολική και δωρεάν πρόσβαση όλων των παιδιών στις υπηρεσίες Πρώιμης Παρέμβασης. ✔ Έναρξη των υπηρεσιών χωρίς λίστες αναμονής και με σαφή χρονοδιαγράμματα αξιολόγησης. ✔ Λειτουργία διεπιστημονικών ομάδων σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα. ✔ Ενεργή συμμετοχή και συστηματική εκπαίδευση των γονέων σε όλα τα στάδια της παρέμβασης. ✔ Ανάπτυξη υπηρεσιών κατ’ οίκον, κινητών μονάδων και τηλεπαρέμβασης για νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. ✔ Δημιουργία Εθνικού Δικτύου Πρώιμης Παρέμβασης με ενιαία επιστημονικά πρότυπα και σύστημα αξιολόγησης ποιότητας.