Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Μαραλέτος Παναγιώτης' | 4 Ιουλίου 2026, 10:00

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Οι εξουσιοδοτικές διατάξεις πρέπει να διασφαλίζουν πρακτική εφαρμογή, τεχνική επάρκεια και θεσμική λογοδοσία Το άρθρο 23 είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι μεταφέρει μεγάλο μέρος της πραγματικής εφαρμογής του πλαισίου σε μεταγενέστερες αποφάσεις, υποδείγματα, κατευθυντήριες οδηγίες και διαδικαστικές ρυθμίσεις. Αυτό είναι σε ένα βαθμό αναγκαίο, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται γρήγορα και δεν είναι δυνατόν όλα τα τεχνικά και οργανωτικά ζητήματα να ρυθμιστούν εξαντλητικά στον νόμο. Ωστόσο, ακριβώς επειδή το άρθρο 23 δίνει κρίσιμες εξουσιοδοτήσεις, πρέπει να τεθούν πιο σαφή όρια, προθεσμίες και εγγυήσεις, ώστε η εφαρμογή να μην εξαρτηθεί αποκλειστικά από μελλοντικές, αόριστες και ενδεχομένως καθυστερημένες διοικητικές πράξεις. Προτείνεται οι εξουσιοδοτικές πράξεις του άρθρου 23 να εκδοθούν εντός συγκεκριμένης προθεσμίας από τη δημοσίευση του νόμου και να τεθούν, όπου είναι δυνατόν, σε σύντομη δημόσια διαβούλευση πριν από την οριστικοποίησή τους. Η διαβούλευση αυτή είναι απαραίτητη, καθώς οι αποφάσεις αυτές θα επηρεάσουν επιχειρήσεις, δημόσιους φορείς, οργανισμούς αξιολόγησης συμμόρφωσης, ερευνητικά κέντρα, φορείς καινοτομίας και πολίτες. Ειδικά ως προς την αποζημίωση των ειδικών και εμπειρογνωμόνων του άρθρου 6, δεν αρκεί να καθοριστεί μόνο το ύψος της αποζημίωσης. Θα πρέπει να προβλεφθούν και ελάχιστα κριτήρια τεχνικής επάρκειας, εμπειρίας και ανεξαρτησίας. Η εφαρμογή του AI Act δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε νομική ή διοικητική προσέγγιση. Απαιτεί ανθρώπους με πραγματική γνώση σε τεχνητή νοημοσύνη, μηχανική μάθηση, λογισμικό, κυβερνοασφάλεια, διαχείριση δεδομένων, αξιολόγηση κινδύνου και κανονιστική συμμόρφωση. Προτείνεται, επίσης, να προβλεφθούν ρητά κανόνες αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων για τους ειδικούς και εμπειρογνώμονες που θα συνδράμουν τις αρχές. Όποιος συμμετέχει στην τεχνική αξιολόγηση, γνωμοδότηση ή υποστήριξη εποπτικής διαδικασίας δεν θα πρέπει να έχει άμεση ή έμμεση σχέση με τον φορέα ή το σύστημα που αξιολογείται. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η λειτουργία του ενιαίου συστήματος υποβολής καταγγελιών. Η σχετική εξουσιοδότηση δεν πρέπει να περιοριστεί σε ένα απλό υπόδειγμα φόρμας. Θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς προθεσμίες απάντησης, ενημέρωση του καταγγέλλοντος για την πορεία της υπόθεσης, δυνατότητα διαβίβασης στην αρμόδια αρχή, καθώς και απλή γλώσσα ώστε ο πολίτης να μπορεί πράγματι να καταλάβει πού απευθύνεται και τι δικαιώματα έχει. Αντίστοιχα, η συνεργασία μεταξύ της ΑΠΔΠΧ και των λοιπών αρχών εποπτείας της αγοράς πρέπει να ρυθμιστεί με τρόπο που να αποφεύγει τις επικαλύψεις και την ασάφεια αρμοδιοτήτων. Χρειάζεται σαφής διαδικασία για το ποιος έχει τον συντονισμό, ποιος κάνει την τεχνική αξιολόγηση, ποιος αποφασίζει, ποιος επιβάλλει κυρώσεις και πώς τεκμηριώνεται κάθε στάδιο. Προτείνεται να προστεθεί στο άρθρο 23 ειδική πρόβλεψη ότι οι κατευθυντήριες οδηγίες, τα υποδείγματα και οι αποφάσεις εφαρμογής θα δημοσιεύονται σε ενιαίο, δημόσια προσβάσιμο σημείο, ώστε οι επιχειρήσεις, οι δημόσιοι φορείς και οι πολίτες να γνωρίζουν με σαφήνεια τις υποχρεώσεις τους. Τέλος, θεωρώ απαραίτητο να υπάρξει ειδική εξουσιοδοτική πρόβλεψη για τη λειτουργία του Μητρώου συστημάτων ΤΝ του Δημοσίου και του Παρατηρητηρίου ΤΝ. Θα πρέπει να καθοριστούν με σαφήνεια τα πεδία καταχώρισης, η διαδικασία επικαιροποίησης, τα στοιχεία που θα είναι δημόσια, τα στοιχεία που θα παραμένουν περιορισμένης πρόσβασης, οι απαιτήσεις ασφάλειας, η διαλειτουργικότητα και η σύνδεση με τις εκτιμήσεις αντικτύπου. Χωρίς αυτές τις προβλέψεις, υπάρχει κίνδυνος το νέο πλαίσιο να αποκτήσει τυπική αλλά όχι ουσιαστική εφαρμογή. Το ζητούμενο δεν είναι να παραχθεί ακόμη ένα σύνολο διοικητικών διαδικασιών. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό σύστημα εποπτείας, καινοτομίας, τεχνικής αξιολόγησης και λογοδοσίας. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η συμπλήρωση του άρθρου 23 με ρητές προβλέψεις για: α) προθεσμίες έκδοσης των κανονιστικών πράξεων, β) δημόσια διαβούλευση των βασικών κατευθυντήριων οδηγιών, γ) ελάχιστα κριτήρια επάρκειας και ανεξαρτησίας ειδικών και εμπειρογνωμόνων, δ) κανόνες αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων, ε) σαφείς διαδικασίες συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών, στ) ουσιαστική και όχι απλώς τυπική λειτουργία του συστήματος καταγγελιών, ζ) ενιαία δημοσίευση οδηγιών, υποδειγμάτων και αποφάσεων εφαρμογής, η) ειδική ρύθμιση για τη λειτουργία, δημοσιότητα και επικαιροποίηση του Μητρώου συστημάτων ΤΝ και του Παρατηρητηρίου ΤΝ. Η επιτυχία του νόμου θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα αυτών των εφαρμοστικών πράξεων. Γι’ αυτό το άρθρο 23 πρέπει να ενισχυθεί, ώστε να μη λειτουργήσει ως γενική εξουσιοδότηση χωρίς σαφείς εγγυήσεις, αλλά ως πρακτικός μηχανισμός εφαρμογής ενός σοβαρού, αξιόπιστου και αναπτυξιακού πλαισίου για την τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα.