Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα

Την στιγμή που κατά γενική ομολογία το νερό σε περιοχές όπως η Αττική δε φτάνει, παρατηρώ μια ενθάρρυνση αύξησης πληθυσμού της Αττικής μέσω μπόνους δόμησης και golden visa, επένδυση Ελληνικού χωρίς μια έστω και βασική αφαλάτωση για κήπους γλάστρες τουαλέτες και πισίνες, καθώς και επένδυση στο Μαρούσι πάλι χωρίς πρόβλεψη του από που θα βρεθεί το νερό. Όλα αυτά μου φαίνονται στοιχειώδη.

ΑΛΕΞΝΑΔΡΟΣ ΝΤΕΚΑΣ/ΜΕΡΟΣ Α
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το παρόν κείμενο θέσεων αποτελεί την προσωπική μου αξιολόγηση επι του Σχεδίου Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα (ΥΠΕΝ, 21/06/2026). Η αξιολόγηση δεν αμφισβητεί τη διαγνωστική αξία του εγγράφου, αλλά επικεντρώνεται σε κενά, αντιφάσεις και αδυναμίες που δύνανται να μειώσουν την αποτελεσματικότητα εφαρμογής. Για κάθε ένα από τα 9 εντοπισμένα θέματα παρουσιάζεται: (α) Σχόλιο — τεκμηριωμένη περιγραφή του προβλήματος, και (β) Προτάσεις Βελτίωσης — συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες τροποποιήσεις.
Η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα είναι στην σωστή κατεύθυνση — αναγνωρίζει ειλικρινά σχεδόν όλα τα δομικά προβλήματα. Η αδυναμία της εντοπίζεται στο ότι η διάγνωση δεν οδηγεί σε δεσμευτικές πολιτικές επιλογές με μετρήσιμα αποτελέσματα, χρονοδιαγράμματα και ξεκάθαρη κατανομή ευθύνης. Χωρίς αυτά, κινδυνεύει να αποτελέσει ένα ακόμα εγχείρημα στρατηγικής σκέψης που θα παραπέμπει στον επόμενο κύκλο.
ΘΕΜΑ 1 Κλειστός Κύκλος Σχεδιασμού–Αδράνειας
Η Στρατηγική αναγνωρίζει ρητά ότι πολλά μέτρα του 3ου κύκλου αποτελούν μεταφερόμενες υποχρεώσεις που δεν υλοποιήθηκαν εγκαίρως (σ. 27), χωρίς να παρέχει ποσοτικά στοιχεία για το πόσα μέτρα μεταφέρθηκαν, ποιο ήταν το κόστος της αναβολής ή ποιοι φορείς ευθύνονται. Η διαπίστωση παραμένει γενικόλογη αντί να τροφοδοτεί μηχανισμό λογοδοσίας.
Η προτεινόμενη λύση — «ψηφιακή παρακολούθηση ΣΔΛΑΠ/ΣΔΚΠ μέσω KPIs» (§5.6) — είναι ακόμα ένα εργαλείο σχεδιασμού χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, δεν προβλέπονται κυρώσεις για φορείς που επανειλημμένα αδρανούν· η «ενίσχυση εποπτικού ρόλου ΡΑΑΕΥ» (§7.2) αφορά αποκλειστικά παρόχους υπηρεσιών. Το κενό ευθύνης παραμένει ακάλυπτο.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 1 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Δημιουργία παραρτήματος «Ανεκτέλεστες Δεσμεύσεις»: πίνακας μέτρων που μεταφέρθηκαν από τον 1ο–2ο κύκλο (Κωδικός/ Κύκλος αρχικής ανάθεσης /Υπόχρεος φορέας/ Λόγος μη εκτέλεσης/ Αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα), δημοσιευμένος στο Εθνικό Μητρώο Διαφάνειας.
• Θεσμοθέτηση ετήσιου «Απολογισμού ΣΔΛΑΠ» από ΡΑΑΕΥ — η μη υποβολή να συνεπάγεται αναστολή χρηματοδότησης ΕΣΠΑ.
• Ορισμός ρητών κυρώσεων για επαναλαμβανόμενη αδράνεια φορέων εφαρμογής, πέρα από τον ρυθμιστικό ρόλο ΡΑΑΕΥ απέναντι σε παρόχους.

ΘΕΜΑ 2 Αξιοπιστία Δεδομένων ΕΔΠΥ
Η Στρατηγική δηλώνει ότι «60–65% των επιφανειακών υδατικών συστημάτων ταξινομήθηκε μέσω ομαδοποίησης» και «14% απουσία μετρήσεων» (§3.1.1), ενώ για τη χημική κατάσταση το επίπεδο υψηλής εμπιστοσύνης είναι 0%. Αυτά δεν είναι τεχνικές υποσημειώσεις: είναι θεμέλιο επενδύσεων δισεκατομμυρίων και νομικών υποχρεώσεων προς την ΕΕ.
Οι περιοχές με χαμηλότερη αξιοπιστία δεδομένων (Νήσοι Αιγαίου, Κρήτη, Ανατολική Πελοπόννησος, Θράκη) είναι ακριβώς εκείνες με τις εντονότερες κλιματικές πιέσεις — κι όμως τα 15,6 εκ. € για ΕΔΠΥ σε 8 ΥΔ (§3.3) παραμένουν κλάσμα του πραγματικού κόστους. Ο ταυτόχρονος χαρακτηρισμός του ΕΔΠΥ ως «πολύτιμου εργαλείου» και η παραδοχή ότι τα αποτελέσματά του στηρίζονται 60–80% σε εκτιμήσεις συνιστά αντίφαση.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 2 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Χάρτης αξιοπιστίας ΕΔΠΥ ανά ΥΔ (Υψηλό/Μέσο/Χαμηλό/Μηδενικό). Σε ΥΔ με εμπιστοσύνη <Μέσο: υποχρεωτική επιτόπια μέτρηση εντός 18 μηνών πριν νέα αδειοδότηση.
• Αναδιανομή των 15,6 εκ. € ΕΔΠΥ κατά προτεραιότητα: Νήσοι Αιγαίου → Κρήτη → Ανατολική Πελοπόννησος. Εξέταση πρόσθετης χρηματοδότησης από LIFE ή Horizon.
• Δέσμευση αναβάθμισης εμπιστοσύνης χημικής κατάστασης από 0% σε τουλάχιστον 40% «Υψηλής Εμπιστοσύνης» έως το 2030.

ΘΕΜΑ 3 Αντίφαση Αγροτικής Χρήσης vs. Αγροτικής Πολιτικής
Ενώ ο αγροτικός τομέας ευθύνεται για «περίπου 82% των συνολικών απολήψεων» (§3.2), οι αντίστοιχες πολιτικές δράσεις (§5.1) παραπέμπουν ουσιαστικά στην ΚΑΠ 2023–2027 και σε 350 εκ. € για αρδευτικές υποδομές — ποσό που αντιστοιχεί στο 6,5% μόνο των αναγκαίων επενδύσεων ύδρευσης. Η υποσχεθείσα «σύνδεση αγροτικών ενισχύσεων με κριτήρια αποδοτικότητας νερού» δεν περιγράφει μηχανισμό, χρονοδιάγραμμα ή κατώφλια.
Στις ελλειμματικές περιοχές (Θεσσαλία, Αττική, Νησιά Αιγαίου) η συνύπαρξη του στόχου «αποκατάστασης ισορροπίας υπόγειων υδροφορέων» (Άξονας 1) με τη «βιωσιμότητα αγροτικής παραγωγής» (Άξονας 2) απαιτεί ρητές επιλογές προτεραιότητας που το κείμενο αποφεύγει.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 3 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Ποσοτικός στόχος: μείωση αγροτικών απολήψεων κατά τουλάχιστον 15% σε ελλειμματικά ΥΔ (Θεσσαλία, Κ. Μακεδονία, Νησιά Αιγαίου) ως το 2030 (βάση μ.ο. 2018–2022). Αξιολόγηση ανά τριετία.
• Ορισμός μηχανισμού ΚΑΠ: ποιες υπο-δράσεις (eco-schemes, agri-environment) συνδέονται με μετρήσεις κατανάλωσης νερού, ποιες θα τροποποιηθούν κατά την αναθεώρηση ΚΑΠ 2025, και ποιο υπουργείο (ΥΠΑΑΤ/ΥΠΕΝ) είναι αρμόδιο.
• Ρητή δήλωση ιεράρχησης για ελλειμματικά ΥΔ: σε σύγκρουση μεταξύ υδρολογικής ισορροπίας και αγροτικής παραγωγής, ποιος στόχος επικρατεί βραχυπρόθεσμα.

ΘΕΜΑ 4 Απουσία Μετρήσιμων Στόχων και Χρονοδιαγραμμάτων
Η Στρατηγική δεν ορίζει κανέναν ποσοτικό στόχο — π.χ. «μείωση απωλειών κατά X% έως το 20ΧΧ», κανένα baseline, κανένα deadline. Οι 7 στρατηγικοί άξονες και οι 9 κατευθύνσεις πολιτικής παραμένουν γενικές κατευθυντήριες. Αυτό δεν είναι μόνο μεθοδολογικό κενό: η Οδηγία 2000/60/ΕΚ απαιτεί μετρήσιμη επίτευξη «καλής κατάστασης» με χρονικά ορόσημα.
Χωρίς ποσοτικές δεσμεύσεις τα ΣΔΛΑΠ θα εξακολουθούν να ιεραρχούν μέτρα χωρίς εθνική συνοχή. Συγκριτικά, η Εθνική Στρατηγική Νερού της Ισπανίας (2022) και το Δανικό Water Action Plan ορίζουν αριθμητικούς δείκτες επίδοσης ανά ΥΔ. Το παρόν κείμενο επιλέγει δηλωτική γλώσσα («προωθείται», «επιδιώκεται», «ενθαρρύνεται») αντί δεσμευτικής.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 4 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Προσθήκη Παραρτήματος «Πλαίσιο Στόχων και Δεικτών» με στήλες: Στρατηγικός Άξονας /Δείκτης /Baseline 2024/ Στόχος 2028/ Στόχος 2030/ Υπεύθυνος Φορέας. Ενδεικτικές εγγραφές: WEI+ εθνικός (<33% το 2030), απώλειες ύδρευσης (<20%), μη αδειοδοτημένες γεωτρήσεις (35% δεν χαρακτηρίζεται ως «επιτυγχάνων» χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο μείωσης απωλειών από ΡΑΑΕΥ.
• Υποχρεωτική υποβολή δεδομένων κόστους από 100% παρόχων (όχι 1/3) πριν υπολογιστεί εθνικός μέσος — μέσω ψηφιακής πλατφόρμας ΡΑΑΕΥ.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΚΑΣ ΜΕΡΟΣ Β
ΘΕΜΑ 6 Το Χρηματοδοτικό Κενό
Το κείμενο απαριθμεί επενδυτικές ανάγκες ύδρευσης 5,4 δισ. € (§3.6.1), αποχέτευσης ≥1,8 δισ. €, ΕΔΠΥ 15,6 εκ. € και αρδευτικών υποδομών 350 εκ. € ΚΑΠ — χωρίς να αντιστοιχεί τις ανάγκες με πόρους. Αναφέρει πηγές (ΕΣΠΑ, ΤΑΑ, LIFE, EIB) χωρίς να εκτιμά πόσο καλύπτει η καθεμία, και χωρίς να επισημαίνει ότι το ΤΑΑ λήγει το 2026. Το αποτέλεσμα είναι wish list αντί χρηματοδοτικού χάρτη.
Η Δομική αντίφαση: η Στρατηγική επαγγέλλεται νέα έργα αλλά αποδίδει την τρέχουσα υστέρηση αποκλειστικά στη «μείωση επενδύσεων κατά την οικονομική κρίση» (§3.6.1), αγνοώντας τον ρόλο χαμηλών τιμολογίων και πολιτικών χειρισμών στη χρηματοδοτική αδυναμία των παρόχων.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 6 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Χρηματοδοτικός πίνακας «Ανάγκες vs. Πόροι 2025–2030»: Κατηγορία/ Ανάγκη (€)/ ΕΣΠΑ/ ΤΑΑ – με τι θα αντικατασταθεί στις προκείμενες χρηματοδοτήσεις???/ EIB/ Ίδιοι Πόροι/ Χρηματοδοτικό Κενό. Το «Χρηματοδοτικό Κενό» να αποτελεί αφετηρία διαπραγμάτευσης με ΕΤΕπ.
• Χρονική ανάλυση επενδύσεων: 2025–2027 (επείγοντα/παραβάσεις ΕΕ) → 2028–2030 (εκσυγχρονισμός) → 2030+ (κλιματική ανθεκτικότητα).
• Διαπραγμάτευση με ΕΤΕπ για ειδικό πλαίσιο δανεισμού υδατικής υποδομής (παρόμοιο με το πορτογαλικό πρόγραμμα PENSAAR 2020).

 
ΘΕΜΑ 7 Παράνομες Γεωτρήσεις και Αποτυχία Εποπτείας
Το κείμενο καταγράφει >13.000 γεωτρήσεις χωρίς άδεια και υπεράντληση σε 15% των υπόγειων ΥΣ (§3.2–3.7) — χρόνιο πρόβλημα κάθε κύκλου ΣΔΛΑΠ. Οι προτεινόμενες λύσεις («ψηφιακό μητρώο αδειών», «αυστηροποίηση ελέγχων», §5.1) είναι ταυτόσημες με τους προηγούμενους κύκλους, χωρίς ανάλυση γιατί απέτυχαν.
Δεν τίθεται ποσοτικός στόχος μείωσης, δεν εξετάζεται μηχανισμός τακτοποίησης υφιστάμενων γεωτρήσεων, και αγνοείται η επιλογή αμνηστίας-τακτοποίησης που σε Ισπανία και Πορτογαλία επέτρεψε ρεαλιστικό σχεδιασμό. Εάν η ΕΑΓΜΕ υποστελεχώνεται (§3.7), απαιτείται σχέδιο στελέχωσης — όχι απλά δέσμευση για «αυστηροποίηση».
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 7 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Πρόγραμμα τακτοποίησης (νομιμοποίηση με αντίτιμο): δήλωση γεώτρησης → άδεια προσωρινής χρήσης → εγκατάσταση υδρόμετρου εντός 12 μηνών. Μοντέλο: Κύπρος 2012–2016, Πορτογαλία SNIRH.
• Ψηφιακή εποπτεία: διαλειτουργικότητα ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ/ΔΕΥΑ με ΕΑΓΜΕ και ΥΠΕΝ, μηνιαία δεδομένα κατανάλωσης ανά γεώτρηση, αυτόματη ειδοποίηση ΡΑΑΕΥ εάν ξεπεραστεί το αδειοδοτημένο όριο.
• Ποσοτικός στόχος: μείωση μη αδειοδοτημένων γεωτρήσεων κατά 50% ανά 3ετία — αξιολόγηση ΕΑΓΜΕ ως προϋπόθεση χρηματοδότησης.

ΘΕΜΑ 8 Ο Δείκτης WEI+ και η Υποτίμηση της Κρίσης
Με WEI+ 37,3% (2023) και κατώφλι «σοβαρής καταπόνησης» στο 40%, η Στρατηγική χαρακτηρίζει την κατάσταση ως «μέτρια υδατική καταπόνηση» — χαρακτηρισμός που δεν αντικατοπτρίζει ούτε την απόσταση 2,7 μονάδων από το κρίσιμο κατώφλι ούτε την αυξητική τάση 2018–2023. Ο δε WEI+ ως εθνικός μέσος συγκαλύπτει περιοχές ήδη σε κρίση (Θεσσαλία: 29% ΥΥΣ σε κακή ποσοτική κατάσταση· Νησιά Αιγαίου: 20%).
Δομική αντίφαση: το Προοίμιο (σ. 3) χαρακτηρίζει τη μετάβαση στην εφαρμογή ως «κορυφαία εθνική προτεραιότητα», αλλά το κείμενο δεν κηρύσσει «κατάσταση ανάγκης» για τα ΥΔ υψηλής επικινδυνότητας. Χωρίς αυτή τη διαπίστωση δεν μπορεί να αιτιολογηθεί το επείγον των μέτρων.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 8 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Αντικατάσταση φράσης «μέτρια υδατική καταπόνηση» με: «Ο εθνικός WEI+ 37,3% βρίσκεται 2,7 μονάδες κάτω από το κατώφλι σοβαρής καταπόνησης (40%) και η τάση 2018–2023 υποδηλώνει ότι το κατώφλι θα ξεπεραστεί πριν το 2030 απουσία δράσης.»
• Προσθήκη πίνακα WEI+ ανά ΥΔ (εκτιμώμενος βάσει απολήψεων/βροχόπτωσης), ώστε να αναδειχθεί ότι ο εθνικός μέσος αποκρύπτει περιοχές ήδη σε σοβαρή καταπόνηση.
• Ρητή δήλωση κατάστασης ανάγκης για τουλάχιστον 3 ΥΔ (Θεσσαλία, Νησιά Αιγαίου, Ανατολική Πελοπόννησος), με ταχύτερους κύκλους αναθεώρησης ΣΔΛΑΠ.

 
ΘΕΜΑ 9 Διασυνοριακό Κενό — Έβρος και Τουρκία
Η §3.8 περιορίζεται σε μία παρατήρηση για την Τουρκία — ότι «υλοποίησε μεγάλα αρδευτικά έργα στον βόρειο Έβρο» (σ. 52) — χωρίς ποσοτική εκτίμηση επίπτωσης στις ελληνικές απορροές, αξιολόγηση της Συμφωνίας 1934 ή πρόταση διπλωματικής/νομικής δράσης. Τα ΣΔΛΑΠ ΛΑΠ Θράκης (EL12) χρειάζονται σενάρια μειωμένων εισροών που δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα.
Η υπόσχεση «ανάπτυξης συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρών» στον Έβρο (§3.5.1) απαιτεί upstream συνεργασία με Βουλγαρία και Τουρκία — ενώ με την πρώτη υπάρχουν «σημαντικές προκλήσεις» και με τη δεύτερη κανένας ουσιαστικός μηχανισμός. Η υπόσχεση παραμένει ημιτελής χωρίς σχέδιο δράσης.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 9 — Συγκεκριμένες Δράσεις
• Αναθεώρηση §3.8 με ανάλυση δύο παραγράφων: (α) εκτιμώμενος αντίκτυπος έργων Τουρκίας ανάντη σε ελληνικές απορροές (Mm³/έτος), (β) νομικό πλαίσιο Συνθήκης 1934 και Διεθνούς Δικαίου Υδάτων.
• Δέσμευση ΥΠΕΝ/ΥΠΕΞ για θεσμοθέτηση διμερούς μηχανισμού ανταλλαγής υδρολογικών δεδομένων Έβρου έως το 2027 (Διεθνής Επιτροπή Έβρου).
• Ανάπτυξη σεναρίων μειωμένων εισροών για τη ΛΑΠ Θράκης (EL12) βάσει δορυφορικών δεδομένων Copernicus/ESA, ανεξάρτητα από τουρκική συνεργασία.

1. Υπερπληθωρισμός αφηρημένων μέτρων
Μία εθνική στρατηγική χαράσσει καταρχήν γενικές κατευθύνσεις αλλά όταν αυτές είναι τόσο αφηρημένες, παραμένει ένα ευχολόγιο.
Θα έπρεπε να γίνει συγκεκριμένη αναφορά σε μεγάλα έργα εξοικονόμησης ύδατος που απαιτούν μεγάλο προϋπολογισμό. Ενδεικτικά αναφέρονται:
α) κάποιο μεγάλο φράγμα σε ποταμό
β) αξιοποίηση του νερού του βιολογικού καθαρισμού της Ψυττάλειας
γ) εγκατάσταση χ χιλιάδων υδρομέτρων σε όλες τις αδρευτικές απολήψεις
2. Μεθόδευση ιδιωτικοποίησης εταιρειών ύδρευσης χωρίς να προτείνονται λύσεις για την αποτελεσματική λειτουργία αυτών.
Ενώ, όπως ενημερωνόμαστε από το Σχέδιο, το 82% των απολήψεων του γλυκού νερού κατευθύνεται στη γεωργία, το Σχέδιο ασχολείται δυσανάλογα με τις εταιρείες ύδρευσης. Σημειώνει ότι «εμφανίζουν διαρθρωτικές αδυναμίες» αλλά δεν ασχολείται καθόλου με το πως θεραπευθούν αυτές πέρα από την υπαγωγή τους σε έναν ενιαίο φορέα που καταλαβαίνουμε που αποσκοπεί.

Εαν θέλει η κυβέρνηση να φτιάξει κάτι που θα θωρακίσει την χώρα για δεκαετίες είναι ορεινά μικρά φράγματα και να λειτουργήσουν όπου μπορούν υδροηλεκτρικοί σταθμοί παράλληλα με πρώτο λόγο στα νησιά και νότια Ελλάδα. Τα οποία θα βοηθήσουν για την ύδρευση ,άρδευση ,εμπλουτισμό των υπόγειων υδάτων και σε μερικά φτηνή υδροηλεκτρική ενέργεια.

Να επισημάνω οτι ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΓΑΘΟ, δηλαδή ΕΛΕΥΘΕΡΟ αγαθό όπως ο αέρας και το φως.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΓΑΘΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ δηλαδή ιδιοκτησία του κράτους.
Συνεπώς δεν πρέπει να επιβαρύνεται ο πολίτης οικονομικά ώστε να πλουτίζει αυτός που διαχειρίζεται το νερό καθώς δεν είναι και ο ιδιοκτήτης του νερού.

Η Δημοτική Κοινότητα Στεφανιάς του Δήμου Ευρώτα χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαμόρφωση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, η οποία αναγνωρίζει το νερό ως στρατηγικό εθνικό πόρο και θεμέλιο της αγροτικής παραγωγής, της περιβαλλοντικής προστασίας και της κοινωνικής συνοχής.

Η περιοχή μας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αγροτικές ζώνες της Λακωνίας, με έντονη εξάρτηση από την άρδευση και με ολοένα αυξανόμενα προβλήματα λειψυδρίας, πτώσης της στάθμης των υπόγειων υδροφορέων και υφαλμύρωσης λόγω της εγγύτητας με τη θάλασσα.

Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται να δοθεί προτεραιότητα στα ακόλουθα έργα και παρεμβάσεις:

1. Η άμεση κατασκευή κλειστού πιεζόμενου αρδευτικού δικτύου του ΤΟΕΒ Τρινάσου, ώστε να περιοριστούν οι σημαντικές απώλειες νερού, να αυξηθεί η αποδοτικότητα της άρδευσης και να μειωθεί το ενεργειακό κόστος των παραγωγών.

2. Η κατασκευή φραγμάτων και ταμιευτήρων για τη συλλογή και αποθήκευση των επιφανειακών απορροών κατά τους χειμερινούς μήνες, προκειμένου το νερό να αξιοποιείται για άρδευση κατά τη θερινή περίοδο αντί να καταλήγει ανεκμετάλλευτο στη θάλασσα.

3. Η δημιουργία λιμνοδεξαμενής στην περιοχή, καθώς από τη Στεφανιά διέρχονται αρκετά φυσικά ρέματα που μέσω της Μεγάλης Περιφερειακής Αποστραγγιστικής Τάφρου εκβάλλουν στη θάλασσα. Η αξιοποίηση αυτών των υδάτων θα συμβάλει καθοριστικά στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της υφαλμύρωσης των υπόγειων υδροφορέων.

4. Η ενεργοποίηση και αξιοποίηση των υφιστάμενων κρατικών γεωτρήσεων, με σύγχρονα συστήματα διαχείρισης και παρακολούθησης, ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια υδροδότησης της αγροτικής παραγωγής.

5. Η λήψη μέτρων για τη σημαντική μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτείται για την άντληση και διανομή του αρδευτικού νερού, μέσω ειδικών αγροτικών τιμολογίων και αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για τους οργανισμούς εγγείων βελτιώσεων.

Οι παραπάνω παρεμβάσεις βρίσκονται σε πλήρη εναρμόνιση με τους στόχους της Εθνικής Στρατηγικής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την εξοικονόμηση νερού, την προστασία των υπόγειων υδροφορέων, την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της χώρας.

Ζητούμε η περιοχή του ΤΟΕΒ Τρινάσου και η Δημοτική Κοινότητα Στεφανιάς να ενταχθούν στις περιοχές άμεσης προτεραιότητας για την υλοποίηση έργων αποθήκευσης και ορθολογικής διαχείρισης υδάτων, καθώς πρόκειται για επενδύσεις με σημαντικό περιβαλλοντικό, κοινωνικό και αναπτυξιακό όφελος για ολόκληρη την πεδιάδα του Ευρώτα.

Το νερό που σήμερα χάνεται στη θάλασσα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την προστασία της γεωργικής παραγωγής, την ανάσχεση της υφαλμύρωσης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιοχής απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Ο Πρόεδρος

Η γενική κατεύθυνση του σχεδίου κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο πρέπει ληφθούν υπόψη ορισμένες ουσιαστικές παράμετροι που αφορούν την καθημερινή λειτουργία των παρόχων υπηρεσιών ύδατος.

1. Χρηματοδότηση υποδομών
Η στρατηγική προβλέπει εκσυγχρονισμό, ψηφιοποίηση και μείωση απωλειών, χωρίς όμως να συνοδεύεται από σαφές και μόνιμο χρηματοδοτικό πλαίσιο για την υλοποίηση των απαιτούμενων επενδύσεων. Ουσιαστίκα οδήγει σε στρατηγικούς επενδυτές και ιδιωτικοποιήσεις που θα μετατρέψουν το νερό σε εμπορευμα με ότι αυτό συνεπάγεται.

2. Υποστελέχωση φορέων ύδατος
Δεν αποτυπώνεται επαρκώς το σοβαρό πρόβλημα έλλειψης τεχνικού και επιστημονικού προσωπικού που αντιμετωπίζουν οι περισσότερες ΔΕΥΑ, ιδιαίτερα στην περιφέρεια.

3. Οικονομική βιωσιμότητα και κοινωνικός χαρακτήρας
Η έμφαση στην ανταποδοτικότητα και την οικονομική βιωσιμότητα δεν πρέπει να οδηγήσει σε αγνόηση της κοινωνικής αποστολής των υπηρεσιών ύδρευσης, ιδιαίτερα σε μικρούς και οικονομικά αδύναμους δήμους.

4. Ενεργειακό κόστος λειτουργίας
Απουσιάζει ουσιαστική αναφορά στο υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας αντλιοστασίων, γεωτρήσεων και εγκαταστάσεων επεξεργασίας, το οποίο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα βιωσιμότητας.

5. Ιδιαίτερες συνθήκες μικρών και περιφερειακών παρόχων
Η στρατηγική φαίνεται να προσεγγίζει ενιαία όλους τους παρόχους, χωρίς επαρκή διαφοροποίηση για μικρές ΔΕΥΑ, νησιωτικές περιοχές, οικισμούς με εποχικές αυξομειώσεις ζήτησης και διάσπαρτα δίκτυα.

6. Προτεραιότητα στη μείωση απωλειών δικτύου
Απαιτείται σαφέστερη πρόβλεψη εθνικού σχεδιασμού και χρηματοδότησης για αντικατάσταση παλαιών δικτύων, καθώς οι απώλειες νερού αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του τομέα.

7. Δεν δίνει σαφή ορισμό και περιγραφή στους όρους: λειψυδρία, υπεράντληση, υποστελέχωση, υδατική ασφάλεια κλπ.

Σχόλια και προτάσεις Κων/νου Γκούμα* επί του κειμένου «Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα» που έθεσε σε διαβούλευση το ΥΠΕΝ (21/06/2026).
Γενικό σχόλιο
Θετική κρίνεται η πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαμόρφωση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα και η αναγνώριση του νερού ως στρατηγικού εθνικού πόρου – θεμέλιο της αγροτικής παραγωγής, της περιβαλλοντικής προστασίας και της κοινωνικής συνοχής. Για να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή ισορροπία, ανάμεσα στην κοινωνική, περιβαλλοντική & οικονομική αξία του νερού δεν πρέπει να αγνοηθεί η βασική αρχή της ευρωπαϊκής Οδηγίας 60/2000, ότι το νερό «..αποτελεί πολύτιμη κληρονομιά, που πρέπει να προστατεύεται & να τυγχάνει της κατάλληλης μεταχείρισης», αλλά ούτε και να αγνοηθεί το γεγονός ότι «αποτελεί ταυτόχρονα βασικό παραγωγικό συντελεστή της οικονομίας & της κοινωνίας».
Ειδικά για την Θεσσαλία, που πλήττεται εδώ και πολλά χρόνια επαναλαμβανόμενα φαινόμενα πλημμυρών και λειψυδρίας – ξηρασίας είναι το πιο κρίσιμο εργαλείο επιβίωσης και ανάπτυξης του τόπου μας. Η περιοχή μας βρίσκεται στο επίκεντρο της κλιματικής κρίσης, βιώνοντας στον μέγιστο βαθμό την αντίφαση των ακραίων φαινομένων : από τη μία την απειλή της ερημοποίησης και τη δραματική πτώση του υδροφόρου ορίζοντα και από την άλλη τις καταστροφικές πλημμύρες που ισοπεδώνουν την παραγωγή και τις υποδομές μας.
Όμως, το «Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα» δεν πρέπει να αποτελέσει ένα ακόμη θεωρητικό κείμενο πολιτικής, αλλά ένα θεσμικό εργαλείο που θα διασφαλίσει την βιωσιμότητα των υδατικών πόρων της χώρας για τα επόμενα χρόνια.
Η παραπάνω στρατηγική θα παραμείνει «κενό γράμμα», « άσκηση επί χάρτου» ή «ευχολόγιο διοικητικών μέτρων και ρυθμίσεων» (όπως συνέβη με τα 3 διαδοχικά ΣΔΛΑΠ Θεσσαλίας ήδη από το 2014), αν δεν συνοδευτεί αμέσως μετά τη διαβούλευση από ένα αυστηρό εφαρμοστικό πλάνο. Ενισχυτική των παραπάνω ισχυρισμών μου («άσκηση επί χάρτου»), είναι η ουτοπική πρόβλεψη (ήδη από την 1η αναθεώρηση του) του ΣΔΑΛΠΘ, 2017, σύμφωνα με την οποία θα γίνει σταδιακή (σε 60 χρόνια !) αποκατάσταση του ελλείμματος των 3 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων υπόγειου νερού (που δημιουργήθηκε από την αλόγιστη χρήση των γεωτρήσεων). Αν δεν εκλείψουν ανεπιστρεπτί οι πρακτικές του παρελθόντος με χρηματοδότηση πρόχειρων, αντιοικονομικών – αντιπεριβαλλοντικών έργων, αυθαίρετες επεκτάσεις αρδεύσεων με παράνομα αντλιοστάσια σε συλλεκτήρες – στραγγιστικά δίκτυα, χρηματοδότηση και κατασκευή πρόχειρων φραγμάτων σε ποτάμια και νομιμοποίηση αυθαίρετων χρήσεων νερού και αρδεύσεις χωρίς κανένα δειγματοληπτικό έλεγχο στις καταναλώσεις νερού, δεν πρόκειται να επιτευχθούν οι στόχοι αυτής της πρωτοβουλίας.
Σε μια ενδεχόμενη παρόμοια προοπτική (χωρίς εφαρμοστικό πλάνο), την οποία απεύχομαι, θα πληγεί – για άλλη μια φορά – η αξιοπιστία της μεταρρύθμισης και θα αμφισβητηθεί η σημασία της από τους χρήστες νερού, εξέλιξη που θα αποβεί σε βάρος της Θεσσαλίας που έχει ανάγκη πραγματικών μεταρρυθμίσεων και αλλαγών στη διαχείριση των υδάτων.
Ειδικά σχόλια
3.6.1 Τεχνική και λειτουργική απόδοση – Σχόλιο για τις Καθυστερήσεις 2 Ετών στην Ενεργοποίηση του ΟΔΥΘ ΑΕ
Παρά τη θεσμοθέτηση του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ ΑΕ) με τον ν. 5106/2024, η διετής καθυστέρηση στην πλήρη επιχειρησιακή του ενεργοποίηση (2024–2026), επιτείνει και «τελματώνει» τις διαχρονικές παθογένειες στη διαχείριση υδάτων της Θεσσαλίας.
• Διοικητικό Κενό – επικάλυψη αρμοδιοτήτων – ευθυνών – Παράλυση στο Πεδίο : Η αργοπορία στην έκδοση των απαραίτητων Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ), οι διαδοχικές αναβολές στην υλοποίηση των προβλέψεων του σχετικού νόμου, η εγγενής αδυναμία παραλαβής (επίσημα) των υφιστάμενων εγγειοβελτιωτικών και λοιπών έργων και η υποστελέχωση του, κράτησαν τον Οργανισμό σε σχετική αδράνεια, ενώ οι συγχίσεις σε ότι αφορά τις αρμοδιότητες συνεχίζονται.
• Για άγνωστο (ακόμη) διάστημα και όσο δεν ξεκαθαρίζει το τοπίο, σχετικά με την τύχη των ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ ή/και άλλων θεσμοθετημένων αρμοδιοτήτων, πρακτικά εξακολουθεί να μην υφίσταται κεντρικός επιχειρησιακός συντονιστής και οι φορείς να λειτουργούν με την προϋπάρχουσα νομοθεσία (προ του Ν. 5106/2024), να θεωρούν (αβάσιμα) ότι βρίσκονται σε καθεστώς ιδιότυπης ομηρείας και να μην παίρνουν (ή να μην μπορούν) οποιαδήποτε πρωτοβουλία τεχνολογικού εκσυγχρονισμού και βελτίωσης των συνθηκών άρδευσης (στην περιοχή δικαιοδοσίας τους).
3.7 Εμπλεκόμενοι Φορείς και Αρμοδιότητες – Σχολιασμός επί της συστημικής υστέρησης υλοποίησης των μέτρων – Ο ρόλος του ΟΔΥΘ, των ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ και η ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης του μοντέλου διοίκησης
Η παραδοχή του κειμένου της Στρατηγικής ότι πολλά «νέα» μέτρα αποτελούν απλώς μεταφερόμενες εκκρεμότητες προηγούμενων κύκλων αναδεικνύει τη δομική αποτυχία του υφιστάμενου μοντέλου διακυβέρνησης. Ειδικά στο ΥΔ Θεσσαλίας (EL08), μία βασική αιτία αυτής της συστημικής αδυναμίας εντοπίζεται στον αναχρονιστικό τρόπο λειτουργίας, την υποστελέχωση, την αδυναμία εκσυγχρονισμού και την οικονομική ασφυξία των Τοπικών και Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ).
Οι οργανισμοί αυτοί, αν και διαχειρίζονται το μεγαλύτερο ποσοστό του αρδευτικού νερού, αδυνατούν να εισπράξουν εισφορές, να συντηρήσουν επαρκώς τα δίκτυα (με αποτέλεσμα μεγάλες διαρροές) και να ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο στα μέλη τους για την παράνομη ή καθ’ υπέρβαση κατανάλωση.
Για την άρση αυτών των συστημικών αδυναμιών, προτείνεται η ενσωμάτωση των κάτωθι ρυθμίσεων :
1. Ριζική Αναδιάρθρωση και Συγχώνευση των ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ: Προτείνεται η άμεση εφαρμογή των προβλέψεων του Νόμου 5106/2024 (ΦΕΚ Α’ 63/01.05.2024) για τον ΟΔΥΘ (Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Α.Ε.) και ειδικότερα του άρθρου 6 για την υπαγωγή τους στον ΟΔΥΘ.
2. Θέσπιση «Ρήτρας Υλοποίησης» και Κυρώσεων: Η μεταφορά μη υλοποιημένων μέτρων στον επόμενο κύκλο σχεδιασμού δεν πρέπει να γίνεται αυτόματα. Η θέσπιση διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων (π.χ. αποκλεισμός από χρηματοδοτικά προγράμματα ΕΣΠΑ/ΠΑΑ) για τους φορείς που καθυστερούν αδικαιολόγητα την εφαρμογή των θεσμοθετημένων μέτρων εξοικονόμησης, θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τους εν λόγω φορείς προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης στα παραπάνω μέτρα.
3. Άμεση Ψηφιοποίηση και Ενοποίηση Μητρώων με fast-track διαδικασίες. Προτείνεται η άμεση ενοποίηση των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων (ΕΜΣΥ, άδειες χρήσης νερού, καταναλώσεις κλπ.) σε ένα ενιαίο, live σύγχρονο ψηφιακό σύστημα, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τον αυτόματο εντοπισμό παράνομων – μη αδειοδοτημένων απολήψεων και υπερκαταναλώσεων.
4. Δεσμευτική Σύνδεση των Πόρων της ΚΑΠ με την Υδρομέτρηση: Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πιέσεων από τις αγροτικές δραστηριότητες, η λήψη των συνδεδεμένων αγροτικών επιδοτήσεων (ΚΑΠ) πρέπει να εξαρτάται άμεσα από την αποδεδειγμένη ύπαρξη και λειτουργία πιστοποιημένου ψηφιακού υδρομετρητή, συνδεδεμένου με την κεντρική βάση δεδομένων του κράτους.
5. Δημιουργία Εξειδικευμένου Σώματος Επιθεωρητών Φυσικών Πόρων: Ο έλεγχος των υδροληψιών δεν μπορεί να επαφίεται στους φορείς – χρήστες νερού, καθώς υφίσταται προφανής σύγκρουση συμφερόντων. Απαιτείται η ανάθεση των ελέγχων σε ένα κεντρικό, ανεξάρτητο Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων με δικαίωμα επιβολής άμεσων ποινών -προστίμων.
Λάρισα 29 Ιουνίου 2026
*Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ, διαχειριστής ιστοτόπου ypethe.gr

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΕΝΤΕΣ

ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ και ΝΕΡΟ: 8+1 προτάσεις για δημόσιο νερό, βιώσιμες υπηρεσίες ύδρευσης και δίκαιο κόστος

Η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα είναι μια σημαντική πρωτοβουλία, γιατί αναγνωρίζει το νερό ως δημόσιο αγαθό και κρίσιμο εθνικό πόρο. Η κατεύθυνση αυτή είναι σωστή.

Όμως, για να γίνει η Στρατηγική πραγματικό εργαλείο πολιτικής και όχι απλώς ένα γενικό κείμενο αρχών, πρέπει να ενσωματώσει καθαρά τη νησιωτικότητα.

Η νησιωτικότητα δεν είναι πολιτική ευαισθησία. Είναι συνταγματική υποχρέωση. Το άρθρο 101 παρ. 4 του Συντάγματος προβλέπει ότι ο νομοθέτης και η Διοίκηση οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών.
Άρα, μια Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα δεν αρκεί να αναφέρεται γενικά στα νησιά, στη γεωγραφική δυσκολία ή στην εποχικότητα. Πρέπει να περιλαμβάνει ειδική πολιτική για τις νησιωτικές υπηρεσίες ύδρευσης.

Όταν μιλάμε για παρόχους ύδρευσης, εννοούμε τις δημόσιες υπηρεσίες ύδρευσης, είτε αυτές λειτουργούν μέσα στους Δήμους είτε ως αυτοτελείς Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

Η βιωσιμότητα αυτών των υπηρεσιών δεν είναι απλώς οικονομικό θέμα. Είναι προϋπόθεση για να παραμείνει το νερό πραγματικά δημόσιο αγαθό.
Στα νησιά, η λειψυδρία δεν είναι μόνο πρόβλημα παραγωγής νερού. Είναι ταυτόχρονα πρόβλημα ενεργειακού κόστους, απωλειών δικτύου, εποχικής αιχμής, μικρής μόνιμης πληθυσμιακής βάσης, υφαλμύρινσης του υδροφόρου ορίζοντα, τεχνικής υποστελέχωσης και οικονομικής αντοχής των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης .
Το βασικό ερώτημα δεν μπορεί να είναι μόνο: «πώς θα παράγουμε περισσότερο νερό;»

Το πραγματικό ερώτημα είναι:

Πώς θα εξασφαλίσουμε επαρκές, ποιοτικό και προσιτό νερό στα νησιά, χωρίς να πτωχεύουν οι υπηρεσίες ύδρευσης των Δήμων και των ΔΕΥΑ και χωρίς να φορτώνεται το κόστος στους μόνιμους κατοίκους;

Η εμπειρία δείχνει ότι η χρηματοδότηση έκτακτων ή εποχικών μονάδων παραγωγής νερού στα νησιά μπορεί να είναι αναγκαία σε περιόδους πίεσης. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί μόνιμη πρακτική χωρίς έλεγχο, μετρήσεις και σχέδιο μείωσης απωλειών.

Δεν μπορεί το κράτος να πληρώνει κάθε καλοκαίρι για να παράγεται ακριβό νερό, όταν μεγάλο μέρος του παραγόμενου νερού δεν γίνεται ποτέ έσοδο για την υπηρεσία ύδρευσης.

Πρώτα έλεγχος, μετρήσεις, απώλειες και κόστος. Μετά νέα παραγωγή.
Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται να ενταχθεί στην Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα ειδική Νησιωτική Ρήτρα Υδατικής, Ενεργειακής και Οικονομικής Βιωσιμότητας, με 8 βασικές προτάσεις +1 οριζόντια πρόβλεψη εφαρμογής.

1. Ρητή εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της νησιωτικότητας

Η Εθνική Στρατηγική πρέπει να αναφέρει καθαρά ότι η πολιτική για το νερό στα νησιά σχεδιάζεται με βάση το άρθρο 101 παρ. 4 του Συντάγματος.
Η νησιωτικότητα δεν πρέπει να μένει μια γενική αναφορά. Πρέπει να γίνεται πράξη με συγκεκριμένα μέτρα, ειδικούς δείκτες, ειδική χρηματοδότηση και ξεχωριστή αξιολόγηση των αναγκών των νησιωτικών υπηρεσιών ύδρευσης.

2. Ειδικό κεφάλαιο «Νησιωτικότητα και Υπηρεσίες Ύδρευσης»

Προτείνεται να προστεθεί ειδικό κεφάλαιο στην Εθνική Στρατηγική με τίτλο:
«Νησιωτικότητα και Υπηρεσίες Ύδρευσης»

Το κεφάλαιο αυτό πρέπει να περιλαμβάνει ειδικούς δείκτες για τα νησιά, όπως:
μόνιμος πληθυσμός ανά κατοικημένο νησί, εποχική αύξηση πληθυσμού, βαθμός εξάρτησης από νέες μονάδες παραγωγής νερού, ενεργειακό κόστος, υφαλμύρινση του υδροφόρου ορίζοντα, απώλειες δικτύου, τεχνική στελέχωση της υπηρεσίας ύδρευσης, οικονομική δυνατότητα του Δήμου ή της ΔΕΥΑ και ανάγκη προστασίας των πολύ μικρών κατοικημένων νησιών.

Χωρίς τέτοιους δείκτες, η νησιωτικότητα μένει γενική έννοια και όχι εφαρμόσιμη πολιτική.

3. Υποχρεωτικοί δείκτες κόστους και ενεργειακής κατανάλωσης ανά κυβικό

Κάθε έργο ύδρευσης, άντλησης, μεταφοράς, αφαλάτωσης ή νέας παραγωγής νερού σε νησιωτική περιοχή πρέπει να συνοδεύεται υποχρεωτικά από δύο βασικούς δείκτες:

α) κόστος ανά κυβικό μέτρο νερού, σε €/m³
β) ενεργειακή κατανάλωση ανά κυβικό μέτρο νερού, σε kWh/m³

Οι δείκτες αυτοί πρέπει να υπολογίζονται τόσο για το νερό που παράγεται όσο και για το νερό που τελικά τιμολογείται.

Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί άλλο είναι το κόστος παραγωγής ενός κυβικού και άλλο το πραγματικό κόστος του κυβικού που τελικά φτάνει και χρεώνεται στον καταναλωτή. Όταν υπάρχουν μεγάλες απώλειες ή νερό που δεν τιμολογείται, το πραγματικό κόστος ανεβαίνει πολύ.

Χωρίς καθαρή εικόνα για το κόστος ανά κυβικό και την κατανάλωση ενέργειας ανά κυβικό, δεν υπάρχει σοβαρός σχεδιασμός ούτε προστασία των ανταποδοτικών υπηρεσιών ύδρευσης.

4. Καμία νέα παραγωγή νερού χωρίς σχέδιο μείωσης απωλειών

Δεν είμαστε κατά των νέων μονάδων παραγωγής νερού. Σε αρκετά νησιά είναι αναγκαίες.
Όμως δεν μπορεί να σχεδιάζεται νέα παραγωγή χωρίς να γνωρίζουμε:
πόσο νερό χάνεται, πόσο νερό τιμολογείται, πόσο νερό εισπράττεται και πόσο τελικά κοστίζει το χρήσιμο κυβικό.

Η παραγωγή ακριβού νερού σε δίκτυα με μεγάλες απώλειες πιέζει οικονομικά τους Δήμους και τις ΔΕΥΑ και τελικά επιβαρύνει άδικα τους πολίτες.

Γι’ αυτό προτείνεται καμία χρηματοδότηση νέας παραγωγής νερού να μην εγκρίνεται χωρίς παράλληλο σχέδιο εντοπισμού και μείωσης απωλειών, εκσυγχρονισμού δικτύου, υδρομέτρησης και παρακολούθησης του νερού που δεν τιμολογείται.

Δεν μπορεί να παράγουμε ακριβά για να χάνουμε ακριβά.

5. Δημόσιος έλεγχος και σωστή μορφή των συμβάσεων παραγωγής ή προμήθειας νερού
Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις συμβάσεις με τις οποίες ιδιώτες αναλαμβάνουν παραγωγή ή προμήθεια νερού ανά κυβικό, αξιοποιώντας δημόσιες ή δημοτικές εγκαταστάσεις.

Η τεχνική υποστήριξη από ιδιώτες μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να είναι αναγκαία. Όμως δεν πρέπει να οδηγεί σε υποκατάσταση της δημόσιας υπηρεσίας ύδρευσης ούτε σε απώλεια ελέγχου πάνω στην παραγωγή, στο κόστος, στα δεδομένα και στην τιμή του νερού.

Δεν μπορεί να εμφανίζεται ως απλή «προμήθεια κυβικών νερού» μια σύμβαση όπου ο ιδιώτης στην πράξη λειτουργεί, συντηρεί, επισκευάζει ή υποστηρίζει τεχνικά δημόσια μονάδα παραγωγής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται σωστή μορφή σύμβασης, σύμφωνα με το πραγματικό αντικείμενο: λειτουργία, συντήρηση, επισκευή, τεχνική ευθύνη και στελέχωση.

Όταν ο ιδιώτης πληρώνεται για το νερό που παράγει, αλλά ο Δήμος ή η ΔΕΥΑ μένει να πληρώνει το ρεύμα, τις απώλειες και το οικονομικό ρίσκο, τότε ο ιδιώτης έχει το σίγουρο έσοδο και η δημόσια υπηρεσία κρατά τον δύσκολο λογαριασμό. Αυτό αποδυναμώνει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.

Προτείνεται όλες οι συμβάσεις παραγωγής ή προμήθειας νερού ανά κυβικό να περιλαμβάνουν υποχρεωτικά:

πλήρη εικόνα του συνολικού κόστους, σαφή αναφορά στο ποιος πληρώνει το ρεύμα, δείκτες €/m³ και kWh/m³, ρήτρες απόδοσης, υποχρεώσεις συντήρησης, σχέδιο τεχνικής στελέχωσης, διαφάνεια στα δεδομένα παραγωγής και δημόσια πρόσβαση στα βασικά οικονομικά στοιχεία της σύμβασης.

Το νερό παραμένει πραγματικά δημόσιο μόνο όταν ο δημόσιος φορέας ελέγχει όχι μόνο τις υποδομές, αλλά και την παραγωγή, το κόστος, τα δεδομένα και την τελική τιμή.

6. Ειδική προστασία των πολύ μικρών κατοικημένων νησιών

Για τα πολύ μικρά κατοικημένα νησιά, ιδίως όσα έχουν έως 100 μόνιμους κατοίκους, η πρόσβαση στο νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με στενά ανταποδοτικά κριτήρια.

Το νερό σε αυτά τα νησιά είναι όρος ζωής, κατοίκησης και δημογραφικής αντοχής.

Δεν πρέπει να λειτουργεί ως αντικίνητρο παραμονής.
Προτείνεται να υπάρχει εγγυημένη βασική ποσότητα νερού για τους μόνιμους κατοίκους των πολύ μικρών κατοικημένων νησιών, με αντικειμενικά πληθυσμιακά, γεωγραφικά και λειτουργικά κριτήρια.

Η βασική αυτή ποσότητα πρέπει να χρεώνεται με προστατευμένη τιμή ή με ανώτατη επιβάρυνση στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης.

Η διαφορά μεταξύ του πραγματικού κόστους και της προστατευμένης τιμής πρέπει να καλύπτεται από δημόσιο μηχανισμό στήριξης, ώστε να μην επιβαρύνονται οι υπηρεσίες ύδρευσης των Δήμων ή των ΔΕΥΑ.

Πάνω από τη βασική ποσότητα, η κατανάλωση πρέπει να χρεώνεται προοδευτικά, ώστε να αποτρέπεται η σπατάλη.

Η αρχή πρέπει να είναι καθαρή:

Προστατεύουμε την ανάγκη, όχι τη σπατάλη.

7. Ταμείο Νησιωτικής Υδατικής Ανθεκτικότητας

Προτείνεται η δημιουργία ειδικού Ταμείου Νησιωτικής Υδατικής Ανθεκτικότητας, με στόχο τη στήριξη των νησιωτικών υπηρεσιών ύδρευσης που λειτουργούν είτε μέσα στους Δήμους είτε ως αυτοτελείς ΔΕΥΑ.

Το Ταμείο πρέπει να χρηματοδοτεί στοχευμένα:
έργα μείωσης απωλειών, αντικατάσταση κρίσιμων δικτύων, ενεργειακή αναβάθμιση αντλιοστασίων, τηλεμετρία, υδρομέτρηση, προστασία από υφαλμύρινση, ενεργειακή θωράκιση μονάδων παραγωγής, τεχνική υποστήριξη μικρών Δήμων και ΔΕΥΑ, καθώς και ειδικές ανάγκες πολύ μικρών κατοικημένων νησιών.

Τα κριτήρια χρηματοδότησης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη: το ενεργειακό κόστος, τη μικρή μόνιμη πληθυσμιακή βάση, την εποχική τουριστική αιχμή, τις απώλειες δικτύου, την υφαλμύρινση του υδροφόρου ορίζοντα, την τεχνική υποστελέχωση και το πραγματικό κόστος παροχής νερού.

Δεν μπορεί ο μόνιμος κάτοικος ενός νησιού να σηκώνει μόνος του το κόστος υποδομών που σχεδιάζονται για πληθυσμούς πολλαπλάσιους λόγω εποχικής αιχμής.

8. Αναγνώριση των νησιωτικών υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης ως υποδομών μείζονος σημασίας

Οι υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης των νησιών πρέπει να αναγνωριστούν ως υποδομές μείζονος τοπικής, κοινωνικής, υγειονομικής, περιβαλλοντικής και αναπτυξιακής σημασίας.

Στα νησιά, μια σοβαρή βλάβη σε μονάδα παραγωγής νερού, γεώτρηση, αντλιοστάσιο, δεξαμενή, αγωγό, δίκτυο αποχέτευσης ή εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη δημόσια υγεία, την περιβαλλοντική προστασία, την κοινωνική συνοχή, την τουριστική λειτουργία και την ίδια τη δυνατότητα κατοίκησης.

Προτείνεται να υπάρξει ειδική προστασία και παρακολούθηση αυτών των υποδομών, με:

τακτικό τεχνικό έλεγχο, μητρώο κρίσιμων νησιωτικών υποδομών, σχέδια προληπτικής συντήρησης, σχέδια έκτακτης ανάγκης για βλάβες, ξηρασία, διακοπές ενέργειας ή ρύπανση, ελάχιστα πρότυπα αντοχής, προτεραιότητα χρηματοδότησης για υποδομές υψηλού κινδύνου και δημόσια παρακολούθηση της λειτουργικής τους κατάστασης.

Η αναγνώριση αυτή δεν πρέπει να σημαίνει αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους Δήμους και τις ΔΕΥΑ. Αντίθετα, πρέπει να συνοδεύεται από τεχνική υποστήριξη, χρηματοδότηση και ενίσχυση των υπηρεσιών ύδρευσης που λειτουργούν είτε μέσα στους Δήμους είτε ως αυτοτελείς ΔΕΥΑ.

Στα νησιά, οι υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης δεν είναι απλά τεχνικά έργα. Είναι υποδομές ζωής, δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής προστασίας και παραμονής πληθυσμού.

+1. Εφαρμογή, χρηματοδότηση και λογοδοσία

Για να μην παραμείνει η Εθνική Στρατηγική ένα γενικό κείμενο αρχών, κάθε πρόβλεψη που αφορά τις νησιωτικές υπηρεσίες ύδρευσης πρέπει να συνοδεύεται από:
υπεύθυνο φορέα, χρονοδιάγραμμα, χρηματοδοτική πηγή, δείκτη αξιολόγησης και δημόσια παρακολούθηση προόδου.

Χωρίς εφαρμογή, χρονοδιάγραμμα, χρηματοδότηση και λογοδοσία, ακόμη και οι
σωστές κατευθύνσεις κινδυνεύουν να μείνουν ευχολόγιο.

Η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα αναγνωρίζει σωστά κρίσιμα προβλήματα. Όμως για τα νησιά χρειάζεται κάτι περισσότερο: ειδική, μετρήσιμη και χρηματοδοτούμενη πολιτική ύδρευσης.

Στα νησιά δεν αρκεί να παράγεις νερό. Πρέπει να το παράγεις χωρίς να πτωχεύουν οι υπηρεσίες ύδρευσης των Δήμων και των ΔΕΥΑ και χωρίς να πληρώνουν οι μόνιμοι κάτοικοι το κόστος της εποχικής αιχμής.

Η νησιωτικότητα δεν μπορεί να μένει ένας αφηρημένος όρος. Πρέπει να γίνει εφαρμοσμένη πολιτική.

Η πρόταση για Νησιωτική Ρήτρα Υδατικής, Ενεργειακής και Οικονομικής

Βιωσιμότητας υπηρετεί τρεις στόχους:

δημόσιο νερό, βιώσιμες υπηρεσίες ύδρευσης, μόνιμοι κάτοικοι προστατευμένοι.

Λευτέρης Πέντες

πρώην Δήμαρχος Πάτμου
Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Πάτμου

Οι καταμετρητές ύδρευσης μένουμε στον αέρα δυστυχώς.Θα μας πάνε στην ΕΥΔΑΠ κι από κει πόρτα εξόδου.Οταν προσληφθηκαμε μπήκαμε με ΑΣΕΠ δημοσίου δικαίου υπάλληλοι και τώρα πώς γίνεται να μας μεταφέρουν σε ημιιδιωτικη εταιρεία? Μας τα ανακοίνωσε ήδη ο δήμαρχος ότι θα μας πάρει υπαλλήλους η ΕΥΔΑΠ για αρχή.Μεγαλη η στεναχώρια, έχουμε οικογένειες. Δεν πήραμε ποτέ ούτε το ανθυγιεινό επίδομα και παρόλο που δουλεύουμε στον δρόμο υπό ακραίες καιρικές συνθήκες κι επειδή συγκεκριμένα είμαι σε χωριό και μετράω ρολόγια έρχομαι αντιμέτωπος με φίδια, κατσαρίδες μέσα στα φρεάτια και ότι άλλο δεν βάζει ο νους.Κι όμως ποτέ δεν πήραμε το ανθυγιεινό επίδομα και τώρα ηρθε η ώρα να μας πετάξουν .Λυπαμαι πάρα πολύ, μας πουλήσατε χυδαία.

Οι θέσεις του Σωματείου “Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ” στη δημόσια διαβούλευση για Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα – ΜΕΡΟΣ A’, Ιούλιος 2026.
• ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ της Οδηγίας – Πλαίσιο για τα ΥΔΑΤΑ. 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου .
• Το νερό ως Στόχος της Βιώσιμης Ανάπτυξης.
• Οι γενικές θέσεις των ΦτΦ/ NFGR για την “Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα” του ΥΠΕΝ – 3η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Νερό (8-10.12.2026)

Οι ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece από το 2012:
• Συμμετέχουν στο κίνημα για να χαρακτηριστεί το νερό δημόσιο και κοινωνικό αγαθό.
• Έχουν αναπτύξει ή και στηρίξει δράσεις άλλων φορέων και κινημάτων για το Νερό.
• Έχουν εκδώσει Δελτία Τύπου με τις θέσεις του σωματείου καθώς και μια μπροσούρα με θέμα “Το Δικαίωμα στο καθαρό πόσιμο νερό”.
Οι ΦτΦ ως μέλη του Ευρωπαϊκού Κινήματος για το Νερό / European Water Movement έχουν υιοθετήσει και μεταφράσει τα εξής ντοκουμέντα:
• The Naples Manifesto – European Movement for Water/ Το Μανιφέστο της Νάπολης – Ευρωπαϊκό Κίνημα για το Νερό ως Κοινό Αγαθό, 2012.
• EWM Final Declaration – Girona Annual Meeting 2025/ Τελική Διακήρυξη του EWM – Ετήσια Συνάντηση της Χιρόνα (Δεκ. 2025)
• H Συνεισφορά του “Ευρωπαϊκού Κινήματος για το Νερό”/ EWM στην Πρόσκληση για Υποβολή Αποδεικτικών Στοιχείων σχετικά με την αναθεώρηση της Οδηγίας-Πλαισίου για το Νερό. (Απρίλιος 2026)
Οι θέσεις του Σωματείου “Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ” στη δημόσια διαβούλευση για Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα – Μέρος A’ (Παρατηρήσεις – Σχόλια για το Κεφάλαιο 1 “Όραμα και Αποστολή”, σελ. 3. ^[2]
α) Οδηγία – Πλαίσιο για τα ΥΔΑΤΑ. 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – ^[3]
Στην Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα του ΥΠΕΝ και στο Κεφάλαιο 1. “Όραμα και αποστολή” αναφέρεται “η πλήρη ευθυγράμμιση με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (εν συντομία Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα), κατοχυρώνεται η οικοσυστημική λογική που βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης υδατικής πολιτικής. Το νερό αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως παραγωγικός πόρος, αλλά και ως θεμέλιο της οικολογικής λειτουργίας των λεκανών απορροής, που αποτελεί προϋπόθεση για τη ζωή….”
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε πρόταση για δημόσια διαβούλευση με θέμα: “Πολιτική της ΕΕ για τα ύδατα – στοχευμένη αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα” 2000/60/ΕΚ / EU water policy – targeted revision of the Water Framework Directive (04/2026) ^[4]

ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΥΔΑΤΑ:
• Η επανέναρξη της αναθεώρησης της Οδηγίας – Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ θα συνεπαγόταν εκτεταμένους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και θεσμικούς κινδύνους προς όφελος λίγων. Θα αποδυνάμωνε την προστασία των υδάτινων πόρων, με άμεσες συνέπειες για το Ανθρώπινο Δικαίωμα στο Νερό, τη δημόσια υγεία και την υγεία της φύσης, τις τοπικές και μικρής κλίμακας επιχειρήσεις, ενώ θα μετέφερε το μακροπρόθεσμο κόστος στις κοινότητες και στις δημόσιες αρχές.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απόσχει από την επανέναρξη της αναθεώρησης της Οδηγίας – Πλαίσιο για τα Ύδατα. Aντίθετα, να δώσει προτεραιότητα στην πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή της.
• Να παραμείνει στην ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΥΔΑΤΑ του ΥΠΕΝ η αναφορά για την “…πλήρη ευθυγράμμιση με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (εν συντομία Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα…).

β) Το νερό ως Στόχος της Βιώσιμης Ανάπτυξης
Στην Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα του ΥΠΕΝ και στο Κεφάλαιο 1 (σελ.3) αναφέρεται “…η συμφωνία με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών που συνδέονται με τον τομέα των υδάτων…”
Σύμφωνα με την “Αξιολόγηση της Κατάστασης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) – Κλιμάκωση ή έλλειψη δράσης; | Μόνο το 17% των ΣΒΑ βρίσκεται σε καλό δρόμο” (13.02.2025).
Στην Εθελοντική Εθνική Αναθεώρηση 2022 – Αξιολόγηση προόδου των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης στην Ελλάδα | Επίσημες κυβερνητικές εκθέσεις, σελ.86-91 ENSURE AVAILABILITY AND SUSTAINABLE MANAGEMENT OF WATER AND SANITATION FOR ALL παρουσιάζεται μια εξιδανικευμένη κατάσταση η οποία ωστόσο απέχει από την πραγματική.
Η ίδια εξιδανικευμένη κατάσταση παρουσιάζεται από το ΥΠΕΝ και στη δημόσια διαβούλευση για Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, Ιούλιος 2026.
^[5]
Αντιθέτως στην “Έκθεση Αξιολόγησης από Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών για την υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης στην Ελλάδα | Ελληνική Πλατφόρμα για την Ανάπτυξη, 2022 | Επιστημονικ ή επιμέλεια Δρ. Ορέστης Βάθης, το συμπέρασμα για το νερό, ΣΒΑ 6 είναι το εξής: “Η πολιτική διαχείρισης των υδάτων είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Σημαντικά προβλήματα αναμένεται να προκύψουν με την ιδιωτικοποίηση των εταιρειών ύδρευσης τόσο από πλευράς ποιότητας όσο και από πλευράς τιμών. Αντίστοιχα ζητήματα παρατηρούνται στους υποστόχους 6.3 και 6.6. Εντοπίστηκαν επίσης νόμοι και άρθρα που ψηφίστηκαν κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία που είναι αντίθετα με πολύ πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας”. (σελ. 19) ^[6]
γ) Οι γενικές θέσεις των ΦτΦ/ NFGR για την “Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα” του ΥΠΕΝ – είναι οι ίδιες και για την “3η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Νερό – Abu Dhabi, United Arab Emirates (8 – 10 Δεκεμβρίου 2026). ^[7]
ΒΑΣΙΚΗ ΘΕΣΗ: Το νερό είναι αδιαπραγμάτευτο δημόσιο – κοινό – κοινωνικό αγαθό, στο οποίο υπάρχει δια βίου ανεμπόδιστη πρόσβαση και ελεύθερη χρήση από κάθε άνθρωπο και δεν είναι προς ιδιωτικοποίηση, συνολικά η χρήση και η διαχείριση (συμπεριλαμβάνονται οι σχετικές υποδομές, δίκτυα μεταφοράς, αποθήκευσης και η συντήρηση αυτών) καθώς και κάθε είδους συναλλακτική σχέση.
10 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ
1. Το νερό είναι ένα παγκόσμιο κοινό αγαθό και δεν μπορεί να ανεχθεί τις λογικές ιδιωτικοποίησης, εμπορευματοποίησης και χρηματιστικοποίησης.
2. Προστασία από τη ρύπανση σε κάθε είδους τροφοδότη του υδροφόρου ορίζοντα (ρέματα, παραπόταμοι, ποταμοί, λιμναία οικοσυστήματα τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ιδιαίτερη πολιτιστική αξία).
3. Περιορισμός των αρδευτικών απωλειών και μέριμνα για την εξοικονόμηση υδατικών πόρων με στοχευμένη γεωργική ισόρροπη αναπτυξιακή αποτελεσματική και αποδοτική στρατηγική επωφελεία των τοπικών κοινωνιών και των τοπικών παραγωγικών συστημάτων.
4. Απαγόρευση κάλυψης ρεμάτων, εκτροπής ποταμών και απαγόρευση της λεηλασίας υδατικών ορεινών πόρων προκειμένου να μην ενισχυθεί περαιτέρω ο υδροκεφαλισμός αστικών περιοχών και η εξυπηρέτηση της υπερκατανάλωσης.
5. Στο πλαίσιο των 17 Στόχων, γνωστών ως «Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης» (Σεπτέμβριος 2015, Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη), διασφάλιση της διατήρησης των ορεινών και πεδινών λιμναίων οικοσυστημάτων συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητάς τους με παράλληλη κινητοποίηση και σημαντική αύξηση των οικονομικών πόρων από όλες τις πηγές επωφελεία της βιοποικιλότητας και της διαγενεακής δημόσιας και κοινής χρήσης των οικοσυστημάτων. Αδιατάρακτη από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις και δια βίου διατήρηση ορεινών περιοχών με λιμναία οικοσυστήματα και επιφανειακές ή υπόγειες πηγές σε απόσταση 1 Khm από το υδατικό λιμναίο πεδίο / πηγή ή 1 Κhm από την περίμετρο εθνικού δρυμού.
6. Περιορισμός ποσοστιαίος με χρονικά ορόσημα στις απώλειες αστικών δικτύων ύδρευσης παράλληλα με αξιοποίηση του βρόχινου νερού για το αστικό πράσινο, διαμέσου πρόβλεψης και υλοποίησης συγκεκριμένων αναφορών – δράσεων. Μέριμνα για υπόγειες υδατοδεξαμενές σε δημόσιους χώρους (ιδιαίτερα όταν υφίστανται κατασκευές είτε αναπλάσεις χώρων από εθνικούς ή συγχρηματοδοτούμενους χώρους ή μέριμνα για εναλλακτική ισοδύναμη υποδομή) για αποθήκευση βρόχινου νερού προς αρδευτική χρήση. \
7. Ολοκληρωμένη αποκατάσταση αστικών ρεμάτων (αριθμός ανά έτος) και μικρά φράγματα στις λεκάνες απορροής για εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα με παράλληλη μέριμνα για περιορισμό ή αποφυγή εναλλακτικά των τεχνητών αγωγών εγκιβωτισμού και απορροής του νερού κατ’ ευθείαν στη θάλασσα (συγκεκριμένες πολιτικές και έργα για συγκράτηση υδατικών πόρων στην αντίστοιχη λεκάνη απορροής).
8. Περιορισμός άλλων έργων αναψυχής και άθλησης, πέραν των βασικών υδρευτικών – αρδευτικών, ανάλογα με το διαθέσιμο υδατικό απόθεμα κάθε περιοχής / λεκάνης απορροής (π.χ. δεν μπορεί να κατασκευάζονται γήπεδα golf όταν είναι διαπιστωμένη η έλλειψη γλυκού νερού ως προς τις ανάγκες ύδρευσης – άρδευσης για την επόμενη 10ετία, ή πισίνες σε νησιά). Συγκεκριμένες πολιτικές και έργα για εξοικονόμηση υδατικών πόρων.
9. Η Πολιτεία (Κεντρική Διοίκηση και οι δύο βαθμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης) έχουν την υποχρέωση να είναι οι μοναδικοί εγγυητές για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος και την καθολική ανεμπόδιστη πρόσβαση και ελεύθερη χρήση των πολιτών στα «κοινά τοις πάσι αγαθά» (res communes omnium) και εν προκειμένω για το νερό.
10. Η διακυβέρνηση πρέπει να είναι διαφανής, δημόσια, συμμετοχική και χωρίς αποκλεισμούς.

1. Συνδυασμός Δορυφορικών Δεδομένων (Ραντάρ + Εικόνα)
Προς το Κεφάλαιο: «Ψηφιοποίηση και Διαχείριση Δεδομένων» ή «Εξοικονόμηση Νερού»

Σχόλιο: «Για να βρούμε τις κρυφές υπόγειες διαρροές νερού, δεν πρέπει να βασιζόμαστε μόνο σε απλά συστήματα ραντάρ (όπως το SAR), τα οποία συχνά δίνουν λάθος ενδείξεις. Προτείνεται η χρήση προηγμένων συστημάτων που συνδυάζουν ταυτόχρονα δεδομένα ραντάρ (SAR) και πολυφασματικές δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης. Αυτός ο συνδυασμός «βλέπει» καλύτερα τόσο την υγρασία του εδάφους όσο και την επιφάνεια, προσφέροντας πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια σε πόλεις και χωριά.»

2. Σύνδεση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) με τα Ψηφιακά Μητρώα (GIS) των ΔΕΥΑ
Προς το Κεφάλαιο: «Τεχνική και λειτουργική απόδοση των παρόχων»

Σχόλιο: «Οι πάροχοι νερού (ΔΕΥΑ και Δήμοι) χρειάζονται έξυπνα ψηφιακά εργαλεία. Προτείνεται οι δορυφορικές ενδείξεις να μην δίνονται ως απλά σημεία στον χάρτη, αλλά να συνδέονται απευθείας με τα ψηφιακά δίκτυα (GIS) των ΔΕΥΑ μέσω μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης (Probabilistic AI). Το σύστημα θα πρέπει να διαβάζει το ιστορικό των σωλήνων και να βγάζει αυτόματα έτοιμα πλάνα μέρας και διαδρομές για τα συνεργεία εδάφους, γλιτώνοντας χρόνο και εργατοώρες.»

3. Εντοπισμός και Άμεση Επισκευή Χωρίς Σκάψιμο
Προς το Κεφάλαιο: «Στρατηγικές Προτεραιότητες / Μέτρα»

Σχόλιο: «Η παραδοσιακή μέθοδος που απαιτεί να σκάβουμε τον δρόμο για να βρούμε την παραμικρή διαρροή είναι ξεπερασμένη και ακριβή. Προτείνεται η υιοθέτηση τεχνολογιών χωρίς εκσκαφή (Trenchless / No-Dig). Όταν ο δορυφόρος εντοπίζει μια ύποπτη περιοχή, η επισκευή μπορεί να γίνεται εσωτερικά στον σωλήνα (π.χ. με ειδικά σφραγιστικά τζελ). Έτσι, δεν χρειάζεται χειρουργική ακρίβεια εκατοστού από τον δορυφόρο, αποφεύγεται το κλείσιμο των δρόμων και μειώνεται δραστικά το κόστος.»

4. Σύνδεση της Μείωσης Διαρροών με τα Πιστοποιητικά Άνθρακα (Carbon Offsets)
Προς το Κεφάλαιο: «Κλιματική θωράκιση και Οικονομική βιωσιμότητα»

Σχόλιο: «Όταν χάνεται νερό, χάνεται και η ενέργεια που ξοδέψαμε για να το αντλήσουμε, αυξάνοντας τις εκπομπές CO2. Προτείνεται η Εθνική Στρατηγική να πριμοδοτεί τεχνολογίες που υπολογίζουν αυτόματα τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα από το νερό που διασώζεται. Αυτό θα επιτρέψει στις ΔΕΥΑ να χρηματοδοτούν τα έργα τους μέσω της αγοράς πιστοποιητικών άνθρακα (Carbon Offsetting), κάνοντας τις επενδύσεις τους βιώσιμες και «πράσινες».»

Με αφορμή το κείμενο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα και τις διαπιστώσεις του για τις διαρθρωτικές αδυναμίες των παρόχων (p. 36), επιθυμώ να καταθέσω την προσωπική μου μαρτυρία και διαμαρτυρία ως κάτοικος της Νότιας Κέρκυρας, μιας περιοχής που αντιμετωπίζει πλήρη επιχειρησιακή εγκατάλειψη από τη Διαδημοτική ΔΕΥΑ Κέρκυρας.Η Στρατηγική αναγνωρίζει ορθώς στον Πυλώνα 1 το νερό ως «εγγύηση ζωής, υγείας και ευημερίας» και τη δίκαιη πρόσβαση σε αυτό. Δυστυχώς, στην πράξη, οι πολίτες της Νότιας Κέρκυρας έχουν αφεθεί στη μοίρα τους. Ενώ η τουριστική και οικιστική πίεση στην περιοχή είναι τεράστια, η ΔΕΥΑ Κέρκυρας αδυνατεί να καλύψει τις στοιχειώδεις ανάγκες, προχωρώντας σε συνεχείς διακοπές και αφήνοντάς μας χωρίς επαρκές και ποιοτικό νερό.Επιπλέον, η Στρατηγική εντοπίζει σοβαρά «κενά στη συνέπεια υποβολής στοιχείων» και «ελλείψεις στην καταμέτρηση». Στη Νότια Κέρκυρα, η καταμέτρηση των υδρομετρητών είναι ανύπαρκτη, με αποτέλεσμα η τιμολόγηση να γίνεται με αυθαίρετο, εμπειρικό και μη ορθολογικό τρόπο. Την ίδια στιγμή, η επιχείρηση επιβάλλει υψηλότατα πάγια τέλη, τα οποία στερούνται παντελώς ανταποδοτικού χαρακτήρα. Τα έσοδα αυτά δεν μεταφράζονται ποτέ σε έργα υποδομής, εκσυγχρονισμό ή αυτοματοποίηση των τοπικών δικτύων, με αποτέλεσμα οι απώλειες και η υποβάθμιση του δικτύου να συνεχίζονται εις βάρος των νόμιμων καταναλωτών.Αν η νέα Εθνική Στρατηγική επιθυμεί πραγματικά να αποτελέσει «μακρόπνοο οδικό χάρτη», δεν πρέπει να μείνει στα χαρτιά. Απαιτείται:Αυστηρός έλεγχος και λογοδοσία των παρόχων (ΔΕΥΑ), με την άμεση παρέμβαση της ΡΑΑΕΥ για την επιβολή υποχρεωτικών, τακτικών καταμετρήσεων.Δίκαιη κατανομή των πόρων του ΕΣΠΑ και των εθνικών κονδυλίων, ώστε να μην ευνοούνται μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά να χρηματοδοτούνται άμεσα έργα αιχμής στη Νότια Κέρκυρα (αντικατάσταση δικτύων, μείωση διαρροών, εξασφάλιση επάρκειας).Σύνδεση της τιμολογιακής πολιτικής με την πραγματική κατανάλωση και τη λειτουργική επάρκεια, και όχι την εξάντληση των πολιτών μέσω άδικων παγίων.Η υδατική ασφάλεια δεν μπορεί να είναι προνόμιο λίγων. Ζητούμε την άμεση ενσωμάτωση δικλείδων ασφαλείας στη Στρατηγική, ώστε οι τοπικοί πάροχοι να υποχρεωθούν να επιτελέσουν το έργο τους.

ΚΙΝΗΣΗ «Ενεργοί Πολίτες Σερρών – Myseety»

Η κίνηση «Ενεργοί Πολίτες Σερρών – Myseety» συμμετέχοντας στη Δημόσια Διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα παρεμβαίνει διατυπώνοντας ως απόψεις της τα παρακάτω συμπεράσματα της ΗΜΕΡΙΔΑΣ για τη Διαχείριση Υδατικών Πόρων στη Π.Ε. Σερρών, που διοργάνωσε η κίνησή μας στις Σέρρες την 11/01/2026.
 Το νερό είναι και πρέπει να παραμείνει ως κοινό-δημόσιο αγαθό και η ιδιωτικοποίησή του δεν είναι συμβατή με τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
 Απαιτείται η διαχείριση του νερού να είναι ΔΗΜΟΣΙΑ, με φορείς διαχείρισης την Τοπική Αυτοδιοίκηση (Δήμους – ΔΕΥΑ ή συνενώσεις τους), καθώς και τους ΟΕΒ (ΤΟΕΒ,ΓΟΕΒ) ή συνενώσεις τους εντός των ορίων της κάθε Περιφερειακής Ενότητας.
 Απαιτείται ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού σε επίπεδο λεκάνης απορροής.
 Απαιτείται η διαχείριση της ζήτησης του νερού, αντί της σπάταλης διαχείρισης της προσφοράς του.
 Απαιτείται αποκεντρωμένη και συμμετοχική διαχείριση του νερού με αποκεντρωμένες τις δομές διαχείρισής του και συμμετοχικές διαδικασίες, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται σε κατώτατο διοικητικό επίπεδο, με συμμετοχή και των χρηστών του νερού.
 Απαιτείται εκπαίδευση και ενεργός συμμετοχή των χρηστών του νερού (φορείς και πολίτες), ώστε με τον περιορισμό της σπατάλης και την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων χρήσης και διαχείρισής του να εξασφαλίζεται επάρκεια νερού σήμερα αλλά και για το μέλλον.
Ήδη πραγματοποιήθηκε μία ημερίδα ενημέρωσης των παραγωγών, με μέριμνα του ΤΟΕΒ Νιγρίτας σε συνεργασία με τους Ενεργούς Πολίτες – Myseety και τη ΔΑΟΚ Σερρών.
 Απαιτείται η συνεχής και συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας των νερών.
 Απαιτείται η οριοθέτηση των ζωνών προστασίας των έργων υδροληψίας του νερού.
 Απαιτείται η ανακατασκευή και ο εκσυγχρονισμός των υδρευτικών και των αρδευτικών δικτύων, για να υπάρξει τεράστια οικονομία νερού.
 Απαιτείται η σύνταξη υδρογεωλογικής μελέτης, για τη διερεύνηση της δυνατότητας αξιοποίησης των φυσικών πηγών των ορεινών όγκων που περιβάλλουν τη πεδιάδα Σερρών
 Απαιτείται τέλος, για την αντιπλημμυρική προστασία της πεδιάδας Σερρών η κατασκευή υδραυλικών και εγγειοβελτιωτικών έργων, που μελετήθηκαν και προβλέφθηκε η κατασκευή τους στο παρελθόν, αλλά δυστυχώς μέχρι σήμερα είτε δεν άρχισε καθόλου είτε ξεκίνησε η κατασκευή τους αλλά σταμάτησε και αυτά εγκαταλείφθηκαν ημιτελή και άχρηστα.

Ιδιαίτερα όμως για τα όσα περιλαμβάνει το προς δημόσια διαβούλευση Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα ύδατα έχουμε να επισημάνουμε τα εξής:
1). Διαφωνούμε με την πρόταση, που έμμεσα (από την πίσω πόρτα, όπως λέει ο λαός μας) προτείνεται με το σχέδιο αυτό, να καταργηθεί δηλαδή ουσιαστικά ότι: «το νερό είναι δημόσιο αγαθό – μη εμπορεύσιμο» και να περιέλθει η διαχείρισή του σε ιδιωτικές εταιρίες όπως οι ΕΥΔΑΠ Α.Ε, ΕΥΑΘ Α.Ε για το πόσιμο νερό και όχι μόνο και ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ Α.Ε) για το νερό άρδευσης στην πεδιάδα Θεσσαλίας.
Ιδιαίτερα για τον ΟΔΥΘ Α.Ε., έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής:
α). Ο ΟΔΥΘ Α.Ε. συστήθηκε ως εταιρεία ιδιωτικού δικαίου (άρα ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του νερού άμεσα), για να λειτουργήσει πιλοτικά, ως πρότυπο, αντικαθιστώντας αλλά και καταργώντας όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες της Θεσσαλίας, που έως τώρα ήταν υπεύθυνες για τη διαχείριση του νερού (Αποκεντρωμένη και Περιφερειακή Διοίκηση), καθώς και τους 55 ΤΟΕΒ της Θεσσαλίας, που επίσης καταργήθηκαν.
β). Αυτή η Α.Ε. θα έχει πλέον όλες τις αρμοδιότητες των δημοσίων υπηρεσιών, που καταργήθηκαν, θα είναι δηλαδή ο αδειοδότης και ελεγκτής των αδειών χρήσης του νερού, αλλά συγχρόνως θα είναι και ο ελεγχόμενος, εφ’ όσον θα είναι υπεύθυνη για τη συντήρηση και λειτουργία των αρδευτικών δικτύων της Θεσσαλίας, που έως τώρα λειτουργούσαν οι 55 ΤΟΕΒ, που καταργήθηκαν (Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει, που λέει ο λαός μας).
γ). Σημειώνουμε ότι, στους πρώτους ετήσιους προϋπολογισμούς του ΟΔΥΘ Α.Ε. σε σύνολο προϋπολογισμού 1 εκατ.€ περίπου, το 50% και πλέον ήταν δαπάνες για την αμοιβή των μελών της Διοίκησής του, χωρίς να περιλαμβάνεται η απαιτούμενη δαπάνη για τη συντήρηση και λειτουργία των αρδευτικών δικτύων των 55 ΤΟΕΒ, που καταργούνται.
Για τους παραπάνω λόγους θεωρούμε ότι δεν πρέπει να συνεχισθεί το πείραμα που η Πολιτεία οργάνωσε, για την άμεση ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του νερού, καθιστώντας το εμπορεύσιμο προϊόν, παρά τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας, που θεωρούν ως αντισυνταγματική την ιδιωτικοποίηση του δημόσιου αγαθού, που είναι το νερό.
2). Προτείνουμε η αρμοδιότητα της διαχείρισης του νερού να ανατεθεί στα Υπουργεία Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης, στα οποία υπάγονται οι φορείς που διαχειρίζονται το 95% της ποσότητας του νερού και να παύσει η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων μεταξύ 7 Υπουργείων, που ισχύει σήμερα.
3). Απαιτείται η Πολιτεία να αντιληφθεί ότι δεν αρκεί μόνο η χάραξη Εθνικής Στρατηγικής για τα ύδατα. Είναι Εθνική Ανάγκη να διατεθούν οι απαιτούμενες πιστώσεις για την εφαρμογή της οποιασδήποτε Εθνικής Στρατηγικής, γιατί η Ελληνική ύπαιθρος έχει μαραζώσει και η Ελληνική Περιφέρεια κινδυνεύει άμεσα να ερημοποιηθεί και τότε: «Ποιοί θα φυλάγουν Θερμοπύλες;».
4). Τέλος συμφωνούμε με τα μέτρα και τις πολιτικές που προτείνονται με το προς διαβούλευση Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα ύδατα, που θα συμβάλλουν στην καλλίτερη οργάνωση και εφαρμογή της διαχείρισής τους στη χώρα μας, εμμένοντας όμως στις παραπάνω προτάσεις και τις διαφωνίες μας επ’ αυτού.

Επιβάλλεται να διαχωριστούν παντελώς οι ΔΕΥΑ από την διαχείριση των Δήμων. Υποστελέχωση-περιορισμένοι πόροι-πολιτική προσέγγιση των προβλημάτων (ψηφοθηρικά) κοκ. Ανεξάρτητος φορέας ανά περιφέρεια ή σύμπραξη περιφερειών με εξειδικευμένο προσωπικό και απόλυτη απόσχιση από τους Δήμους.

Κατ’ αρχάς μία βασική παρατήρηση:
Πώς θέλεις να κάνεις την μελέτη για την «Εθνική στρατηγική για τα ύδατα» χωρίς να έχεις δεδομένα. Ενδεικτικά :
1. Σελίδα 14: Η αξιολόγηση αναδεικνύει σημαντικά κενά στο Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων (ΕΔΠΥ)
2. Σελίδα 15: Συνολικά, η αξιολόγηση της ποιοτικής κατάστασης των ΕΥΣ χαρακτηρίζεται από περιορισμένη αξιοπιστία δεδομένων, καθώς βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ομαδοποιήσεις και κρίσεις εμπειρογνωμόνων, παρά σε πλήρη και συνεχή επιτόπια παρακολούθηση
3. Σελίδα 34: Παράλληλα, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την πρόοδο της επιχειρησιακής ετοιμότητας των προβλεπόμενων μέτρων, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η τεκμηριωμένη αξιολόγηση προόδου και της αποτελεσματικότητας των Σχεδίων
4. Σελίδα 35: Ως γενική διαπίστωση για τα δεδομένα, σημειώνονται σημαντικά κενά τόσο στη συνέπεια υποβολής στοιχείων όσο και στην ποιότητά τους, γεγονός που εγείρει ζητήματα αξιοπιστίας και αντιπροσωπευτικότητας
5. Σελίδα 35: Σε επιμέρους δείκτες, το ποσοστό αξιόπιστων αναφορών υποχωρεί ακόμη
περισσότερο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα εξαγωγής ασφαλών
συμπερασμάτων.
6. Σελίδα 38 : Η παρακολούθηση του τομέα της άρδευσης στην Ελλάδα προσκρούει στη διαχρονική αδυναμία συγκέντρωσης δεδομένων και ποιοτικά αξιόπιστων.
Δεν συνεχίζω γιατί είναι πάρα πολλά. Κύριοι, ΑΝ έγραφα την διπλωματική μου εργασία έτσι ακόμη θα ήμουν φοιτητής.!!! Πως λοιπόν καταλήγετε σε συμπεράσματα και προτάσεις ; Και εκεί που λέτε ότι έχετε πολλά δεδομένα λάθος κάνετε . πχ σελίδα 25λέτε : Το ΕΔΠΥ καλύπτει σχεδόν το σύνολο των υπόγειων υδατικών συστημάτων, επιτυγχάνοντας υψηλότερο βαθμό εμπιστοσύνης στην ταξινόμηση σε σύγκριση με τα επιφανειακά. Στο Λασίθι παρακολουθείτε περίπου 34 σημεία όταν Εκτιμάται ότι :οι γεωτρήσεις (μαζί με τα ιδιωτικά πηγάδια) ξεπερνούν τις χιλιάδες. Το νούμερο αυτό περιλαμβάνει: Αγροτικές γεωτρήσεις: Αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία και εξυπηρετούν τις ανάγκες άρδευσης (π.χ. στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας και στον κάμπο του Αγίου Νικολάου).Δημοτικές γεωτρήσεις: Χρησιμοποιούνται για την ύδρευση των τοπικών κοινοτήτων Ανενεργές ή παράνομες γεωτρήσεις: Σημεία υδροληψίας που δεν έχουν καταγραφεί επισήμως
Ο μηχανισμός επίσημης καταγραφής
Όλες οι νόμιμες και ενεργές γεωτρήσεις (ακόμα και τα παλιά πηγάδια) είναι υποχρεωτικό να δηλώνονται και να καταχωρούνται στο Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψίας (Ε.Μ.Σ.Υ.).
Ας συμφωνήσουμε όπως λέτε στην αρχή (σελ.3): Το νερό αποτελεί τον πολυτιμότερο φυσικό πόρο και το θεμέλιο κάθε μορφής ζωής, κοινωνικής οργάνωσης και οικονομικής δραστηριότητας. Ως αδιαπραγμάτευτο δημόσιο αγαθό και στρατηγικό εθνικό απόθεμα, η διαχείρισή του υπερβαίνει τα όρια μιας απλής τεχνικής πρόκλησης, αποτελώντας κρίσιμο παράγοντα για τη δημόσια υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια, και την περιβαλλοντική ισορροπία. Πως είναι δυνατόν να τα λέτε αυτά σαν υπουργείο όταν παράλληλα προωθείτε ανεμογεννήτριες σε μία περιοχή που ερημοποιείται ; ανοίγετε δρόμους 10μ. (σε μήκος 27 χιλιομέτρων) σε ορεινές περιοχές με έντονο ανάγλυφο; ΑΛΛΑ ΛΕΤΕ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΕΤΕ. Στην σελίδα 21 γράφετε : Τα τελευταία χρόνια έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα λειψυδρίας σε διάφορες περιοχές της χώρας, ιδίως κατά το διάστημα Απριλίου-Σεπτεμβρίου. Αυτό οφείλεται σε έναν συνδυασμό παρατεταμένης ανομβρίας, περίοδο μειωμένων παροχών και αυξημένων απολήψεων, κυρίως για αρδευόμενη γεωργία, αλλά και για τουρισμό και αναψυχή, κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Σε μία τέτοια περιοχή (Λασίθι) επεμβαίνετε με ανεμογεννήτριες στούς ορεινούς όγκους και διαταράσσετε την μορφολογία με ΑΜΕΣΗ συνέπεια στα υπόγεια και επιφανειακά ύδατα. Καμία μεγάλης κλίμακας χωροταξική ή ενεργειακή παρέμβαση δεν πρέπει να εγκρίνεται χωρίς προηγούμενη ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεών της στους υδατικούς πόρους, στα οικοσυστήματα, στη γεωργική γη και στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Αυτό αποτελεί στοιχειώδη κανόνα ορθής διακυβέρνησης . (πηγη: Ολγα style100 σητεια)
Το ένα λάθος μετά το άλλο. σελίδα 33 γράφετε : Η μέχρι σήμερα έμφαση σε παραδοσιακά «σκληρά» τεχνικά έργα δεν επαρκεί υπό τις νέες κλιματικές συνθήκες. και συνεχίζετε : Η ολοκληρωμένη πλέον προσέγγιση, που προωθείται μέσω της 1ης αναθεώρησης των ΣΔΚΠ, συνδυάζει ήπιες τεχνικές παρεμβάσεις, όπως οι Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (Nature-based Solutions). Πολύ καλό αυτό. Ερώτηση : ΓΙΑΤΙ προωθείτε ένα μεσαιωνικό έργο (50.000.000) στο Λασίθι; Και μιλώ για το φράγμα του Αγίου Ιωάννη. ΔΕΝ είναι «σκληρό» έργο ή συνδυάζει ήπιες τεχνικές ή βασισμένες στην φύση !!! γιατι όπως εσείς πάλι λέτε στην σελίδα 55: Μέσω βιώσιμων φυσικών παρεμβάσεων ενισχύεται η φυσική αποθηκευτική ικανότητα και η ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων. Ταυτόχρονα, συμβάλλουν στον
περιορισμό της εδαφικής διάβρωσης και στην απομείωση των πλημμυρικών αιχμών,
προστατεύοντας το φυσικό και δομημένο περιβάλλον. Τελικά το κείμενο πρέπει να το έχουν γράψει πολλά άτομα και τα οποία δεν ξέρουν τι έχουν γράψει οι άλλοι για τις ανεμογεννήτριες.
Έχετε το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων αλλά δεν σας κάνει . Θέλετε να τα δώσετε σε Ιδιώτες. Και ενώ έχετε το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων στην σελίδα 32 λέτε : Η έλλειψη ενός ενιαίου μηχανισμού παρακολούθησης και δεικτών απόδοσης δεν επιτρέπει την έγκαιρη αναπροσαρμογή του σχεδιασμού ούτε την επαναϊεράρχηση προτεραιοτήτων. Υπάρχει λοιπόν αλλά δεν δουλεύει σωστά. Και αντί να το διορθώσετε (έστω και μετά από7 χρόνια) το δίνετε το έργο αυτό σε Ιδιώτες. ΄(στην Κρήτη μήπως στον ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. )λέω μήπως !!!
Σελίδα 39 γράφετε: η ιδιωτική άρδευση (κυρίως γεωτρήσεις) συχνά ξεπερνά τα όρια που έχουν ορίσει οι σχετικές αδειοδοτικές αποφάσεις. ΑΡΑ ΠΑΡΑΔΕΧΕΣΤΕ ΌΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΕΛΕΓΧΟ. Τραγικό.!!! Και τον έλεγχο αυτό τον δίνετε σε ιδιώτες.!!!
προσπαθείτε να κάνετε την δουλειά χωρίς προσωπικό . Σελίδα 47 γράφετε:
1. αδυναμίας εξεύρεσης κατάλληλου τεχνικού, διοικητικού και επιστημονικού προσωπικού
2. Η υποστελέχωση δεν περιορίζεται μόνο στις δομές της κεντρικής και τοπικής διοίκησης, αλλά επεκτείνεται και στα επιστημονικά ινστιτούτα που παρέχουν την απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ).
Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις τόσο στην ορθή διαχείριση των υδάτων ΟΣΟ και στην τήρηση της νομιμότητας. Και δεν τα λέω εγώ αυτά . ΕΣΕΙΣ τα λέτε. ΕΣΕΙΣ. !!! και γιατί τα λέτε εσείς ; για να μας πείσετε ότι αφού εσεις δεν μπορείτε τότε δεν μπορεί κανένας. ΑΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΝΕ ΣΕ ΙΔΙΩΤΕΣ.
Στην σελίδα 53 γράφετε : Η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από το υπόγειο υδατικό απόθεμα επιβάλλει τη θωράκιση της χρηστής διαχείρισης που σέβεται τους φυσικούς ρυθμούς αναπλήρωσής του, ως κρίσιμη προτεραιότητα για την κατοχύρωση της εθνικής υδατικής ασφάλειας. Πολύ καλό και συμφωνώ απόλυτα. Τι σημαίνει όμως αυτό ; Σημαίνει ότι προτεραιότητα αποτελεί η αποκατάσταση της φυσικής ισορροπίας των υπόγειων υδροφορέων, ώστε οι απολήψεις να μην υπερβαίνουν τους ρυθμούς φυσικής επαναφόρτισης, αποτρέποντας έτσι τον κίνδυνο εξάντλησης των αποθεμάτων και μειώνοντας δραστικά φαινόμενα υποβάθμισης, ιδίως στα παράκτια υδατικά συστήματα. Σημαίνει ότι δεν μπορούμε να έχουμε περισσότερους τουρίστες και θερμοκήπια σε μία περιοχή σε κατάσταση ερημοποίησης. ΕΔΏ ΛΟΙΠΟΝ ΜΠΑΙΝΕΙ Η ΛΑΚΟΥΒΑ : κάνουμε καινούργια έργα με αφαλάτωση ή επεξεργασία όμβριων υδάτων σε συνεργασία με ΙΔΙΩΤΕΣ και το κόστος στους κατοίκους. ( όπως τυχαία κάνει και το ΙΣΡΑΗΛ)
Στην σελίδα 56 γράφετε: η εδραίωση ενός σύγχρονου και ισχυρού Εθνικού Δικτύου
Παρακολούθησης Υδάτων, το οποίο θα καλύπτει ολιστικά την επικράτεια, παρέχοντας σε
συστηματική βάση δεδομένα υψηλής ακρίβειας για την ποσοτική και ποιοτική κατάσταση των υδάτων. Λογική νομίζω και η ερώτηση: γιατί σε όλη την επικράτεια και όχι ανα λεκάνη απορροής; Τι κοινό έχει η διαχείρηση των Υδάτων της Ηπείρου με τα ύδατα της λεκάνης απορροής στην Ανατολική Κρήτη ;Ούτε τα ίδια έργα πρέπει να γίνουν ούτε την ίδια ‘ορθολογική τιμολόγηση’ πρέπει να έχουν.
Σχετικά με τις Πολιτικές δράσεις στην Πολιτική Προστασίας Υδατικών Συστημάτων μερικές ερωτήσεις :
1. Για την Στρατηγική προστασίας υπόγειων υδροφορέων από υπεράντληση και υφαλμύρυνση, προτείνετε προγράμματα τεχνητού εμπλουτισμού και αποκατάστασης των υπόγειων υδροφορέων. Ποια είναι τα προγράμματα τεχνητού εμπλουτισμού που έχετε κατά νου;
2. Η διασφάλιση της τήρησης της οικολογικής παροχής στα επιφανειακά υδατικά συστήματα σημαίνει ότι όταν κατασκευάζονται ανθρώπινα έργα (πχ φράγματα) που απορροφούν νερό από ένα φυσικό υδάτινο σώμα η πολιτεία ή οι ‘διαχειριστές’ υποχρεούνται νομικά να αφήνουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό νερού να ρέει ελεύθερο. Αυτό το απόθεμα δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για ύδρευση ή άρδευση ώστε να μην στεγνώσει το ποτάμι και καταστραφεί η φύση. Μπορείτε να μου πείτε αν αυτό τηρείται στο φράγμα του Αγ. Ιωάννη που θα κατασκευάσετε στο Λασίθι.
3. Το να κατασκευάζετε τα φράγματα δεν έρχεται σε αντίθεση με αυτό που γράφετε : Αποκατάσταση της υδρομορφολογικής συνέχειας των υδατικών συστημάτων. Αυτή δεν είναι η διαδικασία απελευθέρωσης ποταμών από φράγματα ;
Σχετικά με τις Πολιτικές δράσεις στην Πολιτική Ενσωμάτωσης στον χωροταξικό/ Πολεοδομικό και Κτιριολογικό Σχεδιασμό αναφέρετε :Διευκόλυνση της χρήσης θαλασσινού νερού σε πισίνες και βελτίωση διαδικασιών εγκατάστασης μονάδων αφαλάτωσης μέσω της απλοποίησης νομοθετικού πλαισίου και προτυποποίηση προδιαγραφών. Τις επιπτώσεις που υπάρχουν από τα αλμόλοιπα (με βάση τις μελέτες Πανεπιστημίων , ανάμεσά τους και της Κρήτης) τις έχετε υπολογίσει ή δεν σας ενδιαφέρει ;
ΚΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΠΡΟΦΑΝΕΣ γράφετε σελ 68 : Ενίσχυση της δημόσιας λογοδοσίας των παρόχων, μέσω της καθιέρωσης υποχρεωτικών ετήσιων εκθέσεων από τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος, με δημόσια παρουσίαση στοιχείων για την ποιότητα του πόσιμου νερού και το πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητάς του, τις απώλειες των δικτύων, την οικονομική διαχείριση και την πρόοδο των έργων υποδομής. Αυτό σημαίνει ΙΔΙΩΤΕΣ πάροχοι Α.Ε. οι οποίοι δεν θα έχουν ΚΑΝΕΝΑ έλεγχο (όπως η Κ.Τ.Υ.Π. Α.Ε.) και η μόνη τους υποχρέωση είναι σαν Α.Ε. να υποβάλλουν ‘Ισολογισμό’.
Κύριοι, αν δεν μπορείτε να διαχειριστείτε το κράτος και να δουλέψετε σαν ιδιώτες τότε μην τα πουλάτε. Αφήστε άλλους που μπορούν και ξέρουν από επιχειρήσεις να το κάνουν. Με ‘ιδιωτικά’ κριτήρια και προς το συμφέρον των πολιτών.
Υπάρχει ο κίνδυνος να γράψουμε ένα εξαιρετικό κείμενο για την προστασία του νερού, ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίζουμε τις πολιτικές που το αντιμετωπίζουν σαν να είναι ανεξάντλητο.
Γιατί το νερό δεν ψηφίζει.
δεν διαμαρτύρεται.
δεν κάνει συνεντεύξεις τύπου. Απλώς μία μέρα …. σταματά να υπάρχει εκεί που το θεωρούσαμε δεδομένο.
και τότε δεν θα μας σώσουν οι πανηγυρικές παρουσιάσεις στρατηγικών.
Γιατί, όσο και αν προσπαθήσουμε , το νερό δεν παράγεται με υπουργικές αποφάσεις.

Κατ’ αρχάς μία βασική παρατήρηση:
Πώς θέλεις να κάνεις την μελέτη για την «Εθνική στρατηγική για τα ύδατα» χωρίς να έχεις δεδομένα. Ενδεικτικά :
1. Σελίδα 14: Η αξιολόγηση αναδεικνύει σημαντικά κενά στο Εθνικό Δίκτυο
Παρακολούθησης Υδάτων (ΕΔΠΥ)
2. Σελίδα 15: Συνολικά, η αξιολόγηση της ποιοτικής κατάστασης των ΕΥΣ
χαρακτηρίζεται από περιορισμένη αξιοπιστία δεδομένων, καθώς βασίζεται σε μεγάλο
βαθμό σε ομαδοποιήσεις και κρίσεις εμπειρογνωμόνων, παρά σε πλήρη και συνεχή
επιτόπια παρακολούθηση
3. Σελίδα 34: Παράλληλα, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την πρόοδο της
επιχειρησιακής ετοιμότητας των προβλεπόμενων μέτρων, με αποτέλεσμα να μην
είναι δυνατή η τεκμηριωμένη αξιολόγηση προόδου και της αποτελεσματικότητας των
Σχεδίων
4. Σελίδα 35: Ως γενική διαπίστωση για τα δεδομένα, σημειώνονται σημαντικά κενά
τόσο στη συνέπεια υποβολής στοιχείων όσο και στην ποιότητά τους, γεγονός που
εγείρει ζητήματα αξιοπιστίας και αντιπροσωπευτικότητας
5. Σελίδα 35: Σε επιμέρους δείκτες, το ποσοστό αξιόπιστων αναφορών υποχωρεί ακόμη
περισσότερο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα εξαγωγής ασφαλών
συμπερασμάτων.
6. Σελίδα 38 : Η παρακολούθηση του τομέα της άρδευσης στην Ελλάδα προσκρούει
στη διαχρονική αδυναμία συγκέντρωσης δεδομένων και ποιοτικά αξιόπιστων.

Δεν συνεχίζω γιατί είναι πάρα πολλά. Κύριοι, ΑΝ έγραφα την διπλωματική μου εργασία έτσι ακόμη θα ήμουν φοιτητής.!!! Πως λοιπόν καταλήγετε σε συμπεράσματα και προτάσεις ; Και εκεί που λέτε ότι έχετε πολλά δεδομένα λάθος κάνετε . πχ σελίδα 25λέτε : Το ΕΔΠΥ καλύπτει σχεδόν το σύνολο των υπόγειων υδατικών συστημάτων, επιτυγχάνοντας υψηλότερο βαθμό εμπιστοσύνης στην ταξινόμηση σε σύγκριση με τα επιφανειακά. Στο Λασίθι παρακολουθείτε περίπου 34 σημεία όταν Εκτιμάται ότι :οι γεωτρήσεις (μαζί με τα ιδιωτικά πηγάδια) ξεπερνούν τις χιλιάδες. Το νούμερο αυτό περιλαμβάνει: Αγροτικές γεωτρήσεις: Αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία και εξυπηρετούν τις ανάγκες άρδευσης (π.χ. στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας και στον κάμπο του Αγίου Νικολάου).Δημοτικές γεωτρήσεις: Χρησιμοποιούνται για την ύδρευση των τοπικών κοινοτήτων Ανενεργές ή παράνομες γεωτρήσεις: Σημεία υδροληψίας που δεν έχουν καταγραφεί επισήμως
Ο μηχανισμός επίσημης καταγραφής Όλες οι νόμιμες και ενεργές γεωτρήσεις (ακόμα και τα παλιά πηγάδια) είναι υποχρεωτικό να δηλώνονται και να καταχωρούνται στο Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψίας (Ε.Μ.Σ.Υ.).

Ας συμφωνήσουμε όπως λέτε στην αρχή (σελ.3): Το νερό αποτελεί τον πολυτιμότερο
φυσικό πόρο και το θεμέλιο κάθε μορφής ζωής, κοινωνικής οργάνωσης και οικονομικής δραστηριότητας. Ως αδιαπραγμάτευτο δημόσιο αγαθό και στρατηγικό εθνικό απόθεμα, η διαχείρισή του υπερβαίνει τα όρια μιας απλής τεχνικής πρόκλησης, αποτελώντας κρίσιμο παράγοντα για τη δημόσια υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια, και την περιβαλλοντική ισορροπία. Πως είναι δυνατόν να τα λέτε αυτά σαν υπουργείο όταν παράλληλα προωθείτε ανεμογεννήτριες σε μία περιοχή που ερημοποιείται ; ανοίγετε δρόμους 10μ. (σε μήκος 27 χιλιομέτρων) σε ορεινές περιοχές με έντονο ανάγλυφο; ΑΛΛΑ ΛΕΤΕ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΕΤΕ. Στην σελίδα 21 γράφετε : Τα τελευταία χρόνια έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα λειψυδρίας σε διάφορες περιοχές της χώρας, ιδίως κατά το διάστημα Απριλίου-Σεπτεμβρίου.
Αυτό οφείλεται σε έναν συνδυασμό παρατεταμένης ανομβρίας, περίοδο μειωμένων παροχών και αυξημένων απολήψεων, κυρίως για αρδευόμενη γεωργία, αλλά και για τουρισμό και αναψυχή, κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Σε μία τέτοια περιοχή (Λασίθι) επεμβαίνετε με ανεμογεννήτριες στούς ορεινούς όγκους και διαταράσσετε την μορφολογία με ΑΜΕΣΗ συνέπεια στα υπόγεια και επιφανειακά ύδατα. Καμία μεγάλης κλίμακας χωροταξική ή ενεργειακή παρέμβαση δεν πρέπει να εγκρίνεται χωρίς προηγούμενη ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεών της στους υδατικούς πόρους, στα οικοσυστήματα, στη γεωργική γη και στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Αυτό αποτελεί στοιχειώδη κανόνα ορθής διακυβέρνησης . (πηγη: Ολγα style100 σητεια)

Το ένα λάθος μετά το άλλο. σελίδα 33 γράφετε : Η μέχρι σήμερα έμφαση σε παραδοσιακά «σκληρά» τεχνικά έργα δεν επαρκεί υπό τις νέες κλιματικές συνθήκες. και συνεχίζετε : Η ολοκληρωμένη πλέον προσέγγιση, που προωθείται μέσω της 1ης αναθεώρησης των ΣΔΚΠ, συνδυάζει ήπιες τεχνικές παρεμβάσεις, όπως οι Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (Nature-based Solutions). Πολύ καλό αυτό. Ερώτηση : ΓΙΑΤΙ προωθείτε ένα μεσαιωνικό έργο (50.000.000) στο Λασίθι; Και μιλώ για το φράγμα του Αγίου Ιωάννη. ΔΕΝ είναι «σκληρό» έργο ή συνδυάζει ήπιες τεχνικές ή βασισμένες στην φύση !!! γιατι όπως εσείς πάλι λέτε στην σελίδα 55: Μέσω βιώσιμων φυσικών παρεμβάσεων ενισχύεται η φυσική αποθηκευτική ικανότητα
και η ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων. Ταυτόχρονα, συμβάλλουν στον
περιορισμό της εδαφικής διάβρωσης και στην απομείωση των πλημμυρικών αιχμών,
προστατεύοντας το φυσικό και δομημένο περιβάλλον. Τελικά το κείμενο πρέπει να το έχουν γράψει πολλά άτομα και τα οποία δεν ξέρουν τι έχουν γράψει οι άλλοι για τις ανεμογεννήτριες.

Έχετε το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων αλλά δεν σας κάνει . Θέλετε να τα
δώσετε σε Ιδιώτες. Και ενώ έχετε το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων στην
σελίδα 32 λέτε : Η έλλειψη ενός ενιαίου μηχανισμού παρακολούθησης και δεικτών
απόδοσης δεν επιτρέπει την έγκαιρη αναπροσαρμογή του σχεδιασμού ούτε την
επαναϊεράρχηση προτεραιοτήτων. Υπάρχει λοιπόν αλλά δεν δουλεύει σωστά. Και αντί να το διορθώσετε (έστω και μετά από7 χρόνια) το δίνετε το έργο αυτό σε Ιδιώτες. ΄(στην Κρήτη μήπως στον ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. )λέω μήπως !!!

Σελίδα 39 γράφετε: η ιδιωτική άρδευση (κυρίως γεωτρήσεις) συχνά ξεπερνά τα όρια που έχουν ορίσει οι σχετικές αδειοδοτικές αποφάσεις. ΑΡΑ ΠΑΡΑΔΕΧΕΣΤΕ ΌΤΙ ΔΕΝ
ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΕΛΕΓΧΟ. Τραγικό.!!! Και τον έλεγχο αυτό τον δίνετε σε
ιδιώτες.!!!

προσπαθείτε να κάνετε την δουλειά χωρίς προσωπικό . Σελίδα 47 γράφετε:
1. αδυναμίας εξεύρεσης κατάλληλου τεχνικού, διοικητικού και επιστημονικού
προσωπικού
2. Η υποστελέχωση δεν περιορίζεται μόνο στις δομές της κεντρικής και τοπικής
διοίκησης, αλλά επεκτείνεται και στα επιστημονικά ινστιτούτα που παρέχουν τηναπαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελληνική
Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ).
Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις τόσο στην ορθή διαχείριση των
υδάτων ΟΣΟ και στην τήρηση της νομιμότητας. Και δεν τα λέω εγώ αυτά . ΕΣΕΙΣ
τα λέτε. ΕΣΕΙΣ. !!! και γιατί τα λέτε εσείς ; για να μας πείσετε ότι αφού εσεις δεν μπορείτε τότε δεν μπορεί κανένας. ΑΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΝΕ ΣΕ ΙΔΙΩΤΕΣ.

Στην σελίδα 53 γράφετε : Η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από το υπόγειο υδατικό απόθεμα επιβάλλει τη θωράκιση της χρηστής διαχείρισης που σέβεται τους φυσικούς ρυθμούς αναπλήρωσής του, ως κρίσιμη προτεραιότητα για την κατοχύρωση της εθνικής υδατικής ασφάλειας. Πολύ καλό και συμφωνώ απόλυτα. Τι σημαίνει όμως αυτό ; Σημαίνει ότι προτεραιότητα αποτελεί η αποκατάσταση της φυσικής ισορροπίας των υπόγειων υδροφορέων, ώστε οι απολήψεις να μην υπερβαίνουν τους ρυθμούς φυσικής επαναφόρτισης, αποτρέποντας έτσι τον κίνδυνο εξάντλησης των αποθεμάτων και μειώνοντας δραστικά φαινόμενα υποβάθμισης, ιδίως στα παράκτια υδατικά συστήματα. Σημαίνει ότι δεν μπορούμε να έχουμε περισσότερους τουρίστες και θερμοκήπια σε μία περιοχή σε κατάσταση ερημοποίησης. ΕΔΏ ΛΟΙΠΟΝ ΜΠΑΙΝΕΙ Η ΛΑΚΟΥΒΑ : κάνουμε καινούργια έργα με αφαλάτωση ή επεξεργασία όμβριων υδάτων σε συνεργασία με ΙΔΙΩΤΕΣ και το κόστος στους κατοίκους. ( όπως τυχαία κάνει και το ΙΣΡΑΗΛ)

Στην σελίδα 56 γράφετε: η εδραίωση ενός σύγχρονου και ισχυρού Εθνικού Δικτύου
Παρακολούθησης Υδάτων, το οποίο θα καλύπτει ολιστικά την επικράτεια, παρέχοντας σε συστηματική βάση δεδομένα υψηλής ακρίβειας για την ποσοτική και ποιοτική κατάσταση των υδάτων. Λογική νομίζω και η ερώτηση: γιατί σε όλη την επικράτεια και όχι ανα λεκάνη απορροής; Τι κοινό έχει η διαχείρηση των Υδάτων της Ηπείρου με τα ύδατα της λεκάνης απορροής στην Ανατολική Κρήτη ;Ούτε τα ίδια έργα πρέπει να γίνουν ούτε την ίδια ‘ορθολογική τιμολόγηση’ πρέπει να έχουν.

Σχετικά με τις Πολιτικές δράσεις στην Πολιτική Προστασίας Υδατικών Συστημάτων μερικές ερωτήσεις :
1. Για την Στρατηγική προστασίας υπόγειων υδροφορέων από υπεράντληση και
υφαλμύρυνση, προτείνετε προγράμματα τεχνητού εμπλουτισμού και αποκατάστασης
των υπόγειων υδροφορέων. Ποια είναι τα προγράμματα τεχνητού εμπλουτισμού που
έχετε κατά νου;
2. Η διασφάλιση της τήρησης της οικολογικής παροχής στα επιφανειακά υδατικά
συστήματα σημαίνει ότι όταν κατασκευάζονται ανθρώπινα έργα (πχ φράγματα) που
απορροφούν νερό από ένα φυσικό υδάτινο σώμα η πολιτεία ή οι ‘διαχειριστές’
υποχρεούνται νομικά να αφήνουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό νερού να ρέει
ελεύθερο. Αυτό το απόθεμα δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για ύδρευση ή
άρδευση ώστε να μην στεγνώσει το ποτάμι και καταστραφεί η φύση. Μπορείτε να
μου πείτε αν αυτό τηρείται στο φράγμα του Αγ. Ιωάννη που θα κατασκευάσετε στο
Λασίθι.
3. Το να κατασκευάζετε τα φράγματα δεν έρχεται σε αντίθεση με αυτό που γράφετε : Αποκατάσταση της υδρομορφολογικής συνέχειας των υδατικών συστημάτων. Αυτή
δεν είναι η διαδικασία απελευθέρωσης ποταμών από φράγματα ;Σχετικά με τις Πολιτικές δράσεις στην Πολιτική Ενσωμάτωσης στον χωροταξικό/Πολεοδομικό και Κτιριολογικό Σχεδιασμό αναφέρετε :Διευκόλυνση της χρήσης θαλασσινού νερού σε πισίνες και βελτίωση διαδικασιών εγκατάστασης μονάδων αφαλάτωσης μέσω της
απλοποίησης νομοθετικού πλαισίου και προτυποποίηση προδιαγραφών. Τις επιπτώσεις που υπάρχουν από τα αλμόλοιπα (με βάση τις μελέτες Πανεπιστημίων , ανάμεσά τους και της Κρήτης) τις έχετε υπολογίσει ή δεν σας ενδιαφέρει ;

ΚΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΠΡΟΦΑΝΕΣ γράφετε σελ 68 : Ενίσχυση της δημόσιας λογοδοσίας των
παρόχων, μέσω της καθιέρωσης υποχρεωτικών ετήσιων εκθέσεων από τους παρόχους
υπηρεσιών ύδατος, με δημόσια παρουσίαση στοιχείων για την ποιότητα του πόσιμου νερού και το πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητάς του, τις απώλειες των δικτύων, την οικονομική διαχείριση και την πρόοδο των έργων υποδομής. Αυτό σημαίνει ΙΔΙΩΤΕΣ πάροχοι Α.Ε. οι οποίοι δεν θα έχουν ΚΑΝΕΝΑ έλεγχο (όπως η Κ.Τ.Υ.Π. Α.Ε.) και η μόνη τους υποχρέωση είναι σαν Α.Ε. να υποβάλλουν ‘Ισολογισμό’ .

Κύριοι, αν δεν μπορείτε να διαχειριστείτε το κράτος και να δουλέψετε σαν ιδιώτες τότε μην τα πουλάτε. Αφήστε άλλους που μπορούν και ξέρουν από επιχειρήσεις να το κάνουν. Με ‘ιδιωτικά’ κριτήρια και προς το συμφέρον των πολιτών.

Υπάρχει ο κίνδυνος να γράψουμε ένα εξαιρετικό κείμενο για την προστασία του νερού, ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίζουμε τις πολιτικές που το αντιμετωπίζουν σαν να είναι ανεξάντλητο.

Γιατί το νερό δεν ψηφίζει.

δεν διαμαρτύρεται.

δεν κάνει συνεντεύξεις τύπου. Απλώς μία μέρα …. σταματά να υπάρχει εκεί που το
θεωρούσαμε δεδομένο.

και τότε δεν θα μας σώσουν οι πανηγυρικές παρουσιάσεις στρατηγικών.

Γιατί, όσο και αν προσπαθήσουμε , το νερό δεν παράγεται με υπουργικές αποφάσεις.

Η Στρατηγική για να γίνει πραγματικά λειτουργική χρειάζεται πέντε προσθήκες.

Πρώτον, Εθνικό Πλαίσιο Ελάχιστης Επιχειρησιακής Επάρκειας Παρόχων. Κάθε πάροχος να αξιολογείται σε υποχρεωτικούς δείκτες: NRW, τιμολογούμενη/εξουσιοδοτημένη κατανάλωση, εισπραξιμότητα, ανάκτηση κόστους, kWh/m³, συμμόρφωση ποιότητας νερού, σχέδιο ασφάλειας τροφοδοσίας, ψηφιακό μητρώο παγίων, τηλεμετρία, χρόνος αποκατάστασης βλαβών.

Δεύτερον, χρηματοδότηση συνδεδεμένη με απόδοση. Όχι χρηματοδότηση μόνο επειδή υπάρχει μελέτη. Χρηματοδότηση επειδή υπάρχει ώριμο έργο, μετρήσιμος στόχος, επίπεδο αναφοράς και υποχρέωση αποτελέσματος. Για παράδειγμα, έργο τηλεμετρίας χωρίς μείωση NRW είναι απλώς εξοπλισμός, όχι μεταρρύθμιση.

Τρίτον, μονάδα τεχνικής υποστήριξης ΔΕΥΑ. Οι μικρομεσαίοι πάροχοι δεν μπορούν να σηκώσουν μόνοι τους όλες τις νέες υποχρεώσεις. Χρειάζεται κεντρική ομάδα υποστήριξης για ΓΣΥΥ, κοστολόγηση, πρότυπα προμηθειών, Σχέδια διαχείρισης κινδύνων, Πρότυπα SCADA/GIS και υποβολή αναφορών στη ΡΑΑΕΥ.

Τέταρτον, υποχρεωτικό λογιστικό και κοστολογικό πρότυπο για όλους τους παρόχους. Χωρίς ενιαίο λογιστικό σχέδιο και διαχωρισμό ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης, ενέργειας, συντήρησης, αποσβέσεων και διοικητικού κόστους, η ανάκτηση κόστους θα είναι θεωρία.

Πέμπτον, ειδικό πλαίσιο για τουριστικές περιοχές. Η εποχική ζήτηση δεν αντιμετωπίζεται με γενικές μέσες τιμές. Περιοχές όπως πχ ο Πλατανιάς Χανίων Κρήτης, χρειάζονται μοντέλο αιχμής, εφεδρείας, αποθήκευσης, υδροληψιών, προσωρινής ζήτησης, ξενοδοχειακού αποτυπώματος και δίκαιης κατανομής κόστους.

Το σχέδιο είναι σωστό ως βάση, αλλά όχι αρκετό. Είναι σωστό ως στρατηγική κατεύθυνση, αλλά δεν βοηθάει την επίλυση των επιχειρησιακών θεμάτων. Για τις ΔΕΥΑ που έχουν στιβαρή διοίκηση, δεδομένα και τεχνική ικανότητα, ανοίγει παράθυρο αναβάθμισης. Τις αδύναμες ΔΕΥΑ ουσιαστικά τις οδηγεί σε περίοδο πίεσης.

Στην ενδεικτική απαρίθμηση ειδικοτήτων για τη στρατηγική στελέχωση των υπηρεσιών («υδρογεωλόγων, περιβαλλοντολόγων, μηχανικών, χημικών, αναλυτών δεδομένων») απουσιάζουν οι γεωπόνοι, και ειδικότερα οι απόφοιτοι της κατεύθυνσης Εγγείων Βελτιώσεων, Εδαφολογίας και Γεωργικής Μηχανικής. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε αντίφαση με τα ίδια τα πορίσματα της Στρατηγικής, η οποία αναγνωρίζει ότι ο αγροτικός τομέας ευθύνεται για το 82% περίπου των συνολικών απολήψεων γλυκού νερού (ενότητα 3.2), ότι η άρδευση συνιστά τον κύριο καταναλωτή και το επίκεντρο της κλιματικής τρωτότητας (Άξονας 2), και ότι η διάχυτη ρύπανση γεωργικής προέλευσης αποτελεί τη βασικότερη πίεση στα υδατικά συστήματα της χώρας.
Οι γεωπόνοι της εν λόγω κατεύθυνσης διαθέτουν πλήρες και τεκμηριωμένο επιστημονικό υπόβαθρο για την κάλυψη των αναγκών αυτών: πενταετείς σπουδές επιπέδου ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου (integrated master) με αντικείμενα υδρολογίας, υδραυλικής, αρδεύσεων και στραγγίσεων, διαχείρισης υδατικών πόρων, σχεδιασμού και λειτουργίας συλλογικών αρδευτικών δικτύων, εδαφολογίας, ποιότητας νερού και νιτρορύπανσης, γεωργίας ακριβείας κ.λπ.. Πρόκειται ακριβώς για το γνωστικό πεδίο που απαιτείται για τον εκσυγχρονισμό του τομέα άρδευσης, τη μείωση των απωλειών στα αρδευτικά δίκτυα, καθώς και την υλοποίηση των μέτρων των ΣΔΛΑΠ που στοχεύουν στις αγροτικές πιέσεις.
Επισημαίνεται, εξάλλου, ότι οι γεωπόνοι υπάγονται στον κλάδο ΠΕ Γεωτεχνικών, από τον οποίο προβλέπεται ήδη, βάσει των Οργανισμών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων (π.χ. Π.Δ. 142/2010), η κάλυψη θέσεων ευθύνης στις Διευθύνσεις Υδάτων. Συνεπώς, η στελέχωση των Διευθύνσεων Υδάτων με γεωπόνους αποτελεί θεσμικά κατοχυρωμένη, διαχρονικά εφαρμοζόμενη και επιτυχημένη διοικητική πρακτική. Αντίστοιχα, οι ΟΕΒ, ο ΟΔΥΘ ΑΕ και οι πάροχοι αρδευτικού νερού είναι εκ των πραγμάτων αδύνατο να λειτουργήσουν αποτελεσματικά χωρίς γεωτεχνικό προσωπικό.
Προτεινόμενη αναδιατύπωση (ενότητα 7.2, «Στρατηγική στελέχωση υπηρεσιών»): «…εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού (όπως υδρογεωλόγων, γεωπόνων, περιβαλλοντολόγων, μηχανικών, χημικών, αναλυτών δεδομένων) στις κεντρικές (συμπεριλαμβανομένης της ΡΑΑΕΥ και της ΕΑΓΜΕ) και περιφερειακές υπηρεσίες, καθώς και στους παρόχους υπηρεσιών ύδατος.»

Σχόλια της KANTOR Σύμβουλοι Επιχειρήσεων, σχετικά με την Δημόσια Διαβούλευση του Σχεδίου Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα

Αναγκαιότητα προβλέψεων του Σχεδίου αναφορικά με τη φυσική προστασία και ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών ύδρευσης και άρδευσης και έναντι σκόπιμων ανθρωπογενών και υβριδικών απειλών, σε εναρμόνιση με το ισχύον ενωσιακό και εθνικό πλαίσιο ανθεκτικότητας κρίσιμων οντοτήτων.

Ανάλυση
Στο Προοίμιο του Σχεδίου Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα αναγνωρίζεται ορθώς και ρητά ότι «η επάρκεια, η προστασία και η ανθεκτικότητα των υδατικών πόρων συνιστούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας», και ταυτόχρονα στο Άρθρο: «Πολιτική 5.4 – Ανθεκτικότητα στην Κλιματική Αλλαγή», περιλαμβάνεται η πρόβλεψη για τη «Θωράκιση των υποδομών ύδρευσης, άρδευσης, αποχέτευσης και όμβριων υδάτων».

Ωστόσο, διαπιστώνουμε ότι οι σχετικές προβλέψεις εστιάζουν σχεδόν αποκλειστικά στους φυσικούς/κλιματικούς κινδύνους (πλημμύρας, ξηρασίας/λειψυδρίας, ακραίων καιρικών φαινομένων). Απουσιάζει κατά την άποψή μας, η ρητή και αυτοτελής πρόβλεψη για την φυσική προστασία των κρίσιμων υποδομών ύδατος έναντι σκόπιμων ανθρωπογενών απειλών — δολιοφθοράς, τρομοκρατικής ενέργειας, εγκληματικής διείσδυσης, εσωτερικής απειλής, φυσικής παραβίασης εγκαταστάσεων — καθώς και έναντι των νεότερων και προσφάτως εμφανισθεισών υβριδικών απειλών.

Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι οι ανθρωπογενείς απειλές αποτελούν φαινόμενο εξαιρετικής επικινδυνότητας και για τον λόγο αυτόν διεθνείς φορείς (όπως ο ΠΟΥ με τα Water Safety Plans) και κράτη (όπως οι ΗΠΑ με το America’s Water Infrastructure Act 2018) συστήνουν και λαμβάνουν μέτρα έναντι των απειλών αυτών. Συνεπώς, το Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, ως ένα σύγχρονο νομοθέτημα που έρχεται να αντιμετωπίσει ολιστικά τις ανάγκες του τομέα οφείλει να συμπεριλάβει και αντιμετωπίσει τις απειλές και αυτής της κατηγορίας.

Προτάσεις
Για τους λόγους αυτούς η KANTOR Σύμβουλοι Επιχειρήσεων, έχοντας πολυετή εμπειρία στον τομέα διαχείρισης υδάτινων πόρων τόσο σε ευρωπαϊκό όσο σε εθνικό επίπεδο και επιθυμώντας να συμβάλλει στην πληρότητα του Σχεδίου προτείνει τις κάτωθι προσθήκες/προβλέψεις:

1. την διεύρυνση της έννοιας «θωράκιση/ανθεκτικότητα», προκειμένου αυτή να περιλαμβάνει, πέραν των κλιματικών και φυσικών κινδύνων, και τις σκόπιμες ανθρωπογενείς και υβριδικές απειλές (δολιοφθορά, τρομοκρατία, εγκληματική/εσωτερική απειλή, φυσική παραβίαση, συνδυασμένη φυσική–κυβερνο-απειλή κά).
2. την υιοθέτηση και καταγραφή των αναγκαίων πολιτικών και μέτρων για την διασφάλιση της φυσικής προστασίας, ασφάλειας και επιχειρησιακής συνέχειας των κρίσιμων υποδομών ύδρευσης και άρδευσης έναντι σκόπιμων ανθρωπογενών και υβριδικών απειλών, σε εναρμόνιση και συντονισμό με το εθνικό πλαίσιο ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων (Ν. 5236/2025, ΦΕΚ Α’ 175/10-10-2025) και κυβερνοασφάλειας (Ν. 5160/2024, ΦΕΚ Α’ 195/27-11-2024.

Τέλος, εάν το Σχέδιο συμπληρωθεί με την προτεινόμενη αναγκαιότητα καταγραφής των πολιτικών και των μέτρων για τη διασφάλιση της φυσικής προστασίας και ασφάλειας, θα συμβάλει ουσιωδώς στην κάλυψη του κενού που αφήνει η Οδηγία CER για την προστασία του τομέα της άρδευσης, ενός τομέα εξαιρετικά κρίσιμου για την επισιτιστική ασφάλεια.

Θεόδωρος Τερζόπουλος
Director, Energy, Water and Waste Practice

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ
Θέμα: Δομικές ελλείψεις, επιστημονικά και οικονομικά κενά στο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων και ο κίνδυνος κατάρρευσης των υποδομών λόγω υποστελέχωσης.
Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου για τη ριζική αναδιάρθρωση του χάρτη διαχείρισης των υδάτων εισάγεται σε μια κρίσιμη συγκυρία κλιματικής και υδατικής κρίσης. Ωστόσο, από την ανάλυση του κειμένου προκύπτει ότι η επιχειρούμενη μεταρρύθμιση πάσχει από σοβαρά επιστημονικά, οικονομικά και επιχειρησιακά κενά, τα οποία απειλούν να επιτείνουν τα ήδη οξυμένα προβλήματα των δικτύων.
1. Επιστημονικό Έλλειμμα και Απουσία Κλιματικού Σχεδιασμού
Το νομοσχέδιο κινείται σε ένα θεωρητικό πλαίσιο, στερούμενο επικαιροποιημένων και εμπεριστατωμένων υδρολογικών μελετών.
Απουσία τοπικών δεδομένων: Δεν λαμβάνονται υπόψη τα εξειδικευμένα ισοζύγια νερού ανά λεκάνη απορροής, ιδιαίτερα στις περιοχές της Αττικής και της επαρχίας που καλείται να απορροφήσει η ΕΥΔΑΠ.
Διαχείριση ομβρίων: Ο διαχωρισμός δικτύων ομβρίων και ακαθάρτων παραμένει ευχολόγιο, καθώς δεν συνοδεύεται από σύγχρονες υδραυλικές μελέτες που να απαντούν στα ακραία φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής.
2. Οικονομική Ασάφεια και Ρίσκο Βιωσιμότητας
Η βίαιη ενοποίηση δεκάδων φορέων (ΔΕΥΑ) πραγματοποιείται χωρίς την απαραίτητη οικονομική προετοιμασία.
Έλλειψη μελετών κόστους-οφέλους: Δεν υπάρχει καμία επίσημη κοστολογημένη ανάλυση (cost-benefit analysis) για το οικονομικό βάρος που αναλαμβάνει ο κεντρικός πάροχος.
Μεταφορά χρεών: Η απορρόφηση χρεωμένων ή υποκεφαλαιοποιημένων τοπικών δικτύων δημιουργεί τον κίνδυνο μετακύλισης του κόστους στους καταναλωτές μέσω των νέων τιμολογίων της ΡΑΑΕΥ, παρά τις διακηρύξεις για προστασία των ευπαθών ομάδων.
3. Η «Ωρολογιακή Βόμβα» της Υποστελέχωσης
Το μεγαλύτερο έλλειμμα του νομοσχεδίου είναι η πλήρης αγνόηση της δραματικής υποστελέχωσης όλων των εμπλεκόμενων φορέων (Δήμων, Περιφερειών, ΔΕΥΑ και της ίδιας της ΕΥΔΑΠ).
Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού: Η γήρανση του υφιστάμενου δυναμικού και το «πάγωμα» των προσλήψεων έχουν αφήσει τις υπηρεσίες χωρίς μηχανικούς, υδρολόγους και τεχνικό προσωπικό πεδίου.
Διοικητική αδυναμία: Η ανάθεση νέων, τεράστιων γεωγραφικών και ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων σε ήδη υποστελεχωμένες δομές θα οδηγήσει σε πλήρη διοικητική παράλυση και αδυναμία ελέγχου των δικτύων.
4. Συνέπειες στις Υποδομές: Κακοσυντηρημένα Δίκτυα και Διαρροές
Η υποστελέχωση και η οικονομική ασάφεια έχουν άμεσο, χειροπιαστό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών:
Απώλειες νερού: Τα υδροδοτικά συστήματα της χώρας είναι ήδη κακοσυντηρημένα, με τις απώλειες πόσιμου νερού λόγω παλαιότητας και σπασμένων αγωγών να αγγίζουν σε κάποιες περιοχές το 50%-60%. Το νομοσχέδιο δεν προβλέπει άμεσο, εγγυημένο κονδύλι και προσωπικό για την αποκατάστασή τους.
Υποβάθμιση ποιότητας και ασφάλειας: Η αδυναμία τακτικής συντήρησης των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης αυξάνει κατακόρυφα το ρίσκο βλαβών, καθιζήσεων και επιμολύνσεων του νερού.
Πλημμυρικός κίνδυνος: Η διάχυση αρμοδιοτήτων για τα όμβρια, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι Δήμοι δεν έχουν το προσωπικό να καθαρίσουν τα φρεάτια και η ΕΥΔΑΠ δεν έχει την αρμοδιότητα, αφήνει τις πόλεις μας απροστάτευτες.
Συμπέρασμα – Προτάσεις
Μια πραγματική μεταρρύθμιση στο νερό δεν μπορεί να είναι απλώς μια λογιστική συγχώνευση φορέων στην υπηρεσία Σύμπραξης με ιδιώτες (ΣΔΙΤ).
Απαιτείται:
του νομοσχεδίου μέχρι να εκπονηθούν οι απαραίτητες επιστημονικές Απόσυρσηκαι οικονομικές μελέτες.
Άμεσες προσλήψεις μόνιμου επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού σε όλους τους φορείς διαχείρισης.
Γενναία χρηματοδότηση από το Κράτος και το Ταμείο Ανάκαμψης αποκλειστικά για την αντικατάσταση και συντήρηση των κακοσυντηρημένων δικτύων.
Το νερό είναι δημόσιο αγαθό και η διασφάλισή του απαιτεί ισχυρούς, στελεχωμένους και επιστημονικά θωρακισμένους δημόσιους φορείς.

ΣΧΟΛΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 3 ΚΑΙ 4 ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ

Καταθέτω το παρόν σχόλιο με την ατομική μου ιδιότητα, ως ιδιοκτήτης ακινήτου επί σειρά ετών στον οικισμό Ζεμενού Αράχωβας, έχοντας παράλληλα διατελέσει Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΚΙΡΦΗ – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ» και υπηρετώντας σήμερα ως Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου – Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου.

Η αναφορά στις παραπάνω ιδιότητες γίνεται αποκλειστικά προς τεκμηρίωση της πολυετούς ενασχόλησής μου με τα ζητήματα ύδρευσης της περιοχής και δεν αποτελεί επίσημη θέση ή τοποθέτηση του Συλλόγου.

Θεωρώ ιδιαίτερα θετική την πρωτοβουλία δημιουργίας ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης των υπηρεσιών ύδρευσης, εφόσον αυτή συνοδευτεί από ουσιαστικές επενδύσεις, αντικειμενική αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών κάθε περιοχής και σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης έργων.

Ο οικισμός Ζεμενού Αράχωβας αντιμετωπίζει εδώ και πολλά χρόνια σημαντικά προβλήματα ύδρευσης, όπως πολύωρες και πολυήμερες διακοπές νερού, συχνά και, κατά την προσωπική μου εμπειρία, χωρίς επαρκή προγραμματισμό ανοιγοκλεισίματα βανών του δικτύου ύδρευσης, καθώς και δίκτυα που λειτουργούν αποκλειστικά με φυσική ροή, χωρίς επαρκείς εναλλακτικές δυνατότητες τροφοδότησης.

Παράλληλα, η ύδρευση του οικισμού εξαρτάται από πηγές και δεξαμενές, για τις οποίες έχει επανειλημμένα αναφερθεί δημόσια, τόσο σε συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου όσο και από τη Δημοτική Αρχή, ότι αποκτήθηκαν με απαλλοτριώσεις ή αγορές από την τότε Κοινότητα Διστόμου ήδη από τη δεκαετία του 1970. Η ιστορική αυτή πραγματικότητα καθιστά ακόμη πιο αναγκαία μία πλήρη, αντικειμενική και επιστημονικά τεκμηριωμένη αξιολόγηση των διαθέσιμων υδατικών πόρων και της συνολικής διαχείρισής τους, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη και επαρκής υδροδότηση όλων των οικισμών.

Επιπλέον, ο οικισμός Ζεμενού βρίσκεται σε περιοχή ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας, περικλειόμενος από προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, στις οποίες περιλαμβάνονται ο Νότιος Παρνασσός και το όρος Κίρφη. Η γεωγραφική αυτή θέση αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών, αλλά και την ανάγκη ύπαρξης αξιόπιστων υποδομών ύδρευσης, τόσο για την εξυπηρέτηση των κατοίκων όσο και για την υποστήριξη των επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας και δασοπυρόσβεσης.

Θεωρώ ότι το πενταετές επενδυτικό σχέδιο της ΕΥΔΑΠ δεν πρέπει να περιοριστεί σε γενικές παρεμβάσεις ανά Δήμο, αλλά να περιλαμβάνει ξεχωριστή καταγραφή και αξιολόγηση κάθε οικισμού, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους μικρούς και ορεινούς οικισμούς.

Θεωρώ επίσης απολύτως αναγκαίο, πριν από την κατάρτιση κάθε πενταετούς επενδυτικού σχεδίου, η ΕΥΔΑΠ να πραγματοποιεί αυτοψία και πλήρη τεχνική καταγραφή σε κάθε μικρό και ορεινό οικισμό από εξειδικευμένα στελέχη της και να μην περιορίζεται αποκλειστικά στα στοιχεία που θα παραδίδονται από τους Δήμους ή τις υφιστάμενες υπηρεσίες ύδρευσης. Μόνο μέσω επιτόπιας αξιολόγησης μπορούν να αποτυπωθούν με ακρίβεια οι πραγματικές ανάγκες, οι ιδιαιτερότητες των δικτύων και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες.

Ειδικότερα, θεωρώ ότι πρέπει να προβλεφθούν:

* πλήρης αποτύπωση όλων των πηγών, γεωτρήσεων, δεξαμενών και δικτύων ύδρευσης, καθώς και της πραγματικής κατάστασης λειτουργίας τους,
* υδρολογική και τεχνική αξιολόγηση της επάρκειας των διαθέσιμων υδατικών πόρων για κάθε οικισμό,
* έργα εκσυγχρονισμού δικτύων που σήμερα λειτουργούν αποκλειστικά με φυσική ροή,
* εγκατάσταση συστημάτων τηλεελέγχου και τηλεχειρισμού για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων,
* διαρκή παρακολούθηση της ποιότητας του πόσιμου νερού,
* ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών πριν από προγραμματισμένες διακοπές ή τεχνικές παρεμβάσεις,
* προτεραιότητα σε οικισμούς που παρουσιάζουν αποδεδειγμένα επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες διακοπές υδροδότησης, καθώς και σε περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής σημασίας ή αυξημένης επικινδυνότητας ως προς την Πολιτική Προστασία και τη δασοπυρόσβεση,
* ισότιμη αντιμετώπιση όλων των μικρών και ορεινών οικισμών, ώστε να μην αξιολογούνται αποκλειστικά με πληθυσμιακά ή οικονομικά κριτήρια.

Πρόταση νομοτεχνικής βελτίωσης

Προτείνεται να προστεθεί ρητή διάταξη στο σχέδιο νόμου, σύμφωνα με την οποία, πριν από την κατάρτιση κάθε πενταετούς επενδυτικού σχεδίου, θα διενεργείται υποχρεωτικά επιτόπια αυτοψία και τεχνική αξιολόγηση από στελέχη της ΕΥΔΑΠ σε όλους τους ορεινούς, απομακρυσμένους και μικρούς οικισμούς που εντάσσονται στη χωρική αρμοδιότητά της.

Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον:

* καταγραφή της κατάστασης των πηγών, γεωτρήσεων, δεξαμενών και δικτύων ύδρευσης,
* αξιολόγηση της υδρολογικής επάρκειας και της ποιότητας των υδάτων,
* αποτύπωση των πραγματικών προβλημάτων λειτουργίας των δικτύων,
* αξιολόγηση των αναγκών Πολιτικής Προστασίας και δασοπυρόσβεσης,
* τεκμηριωμένη ιεράρχηση των απαιτούμενων έργων ανά οικισμό.

Μόνο μέσω επιτόπιας και αντικειμενικής τεχνικής αξιολόγησης είναι δυνατόν να εξασφαλιστεί ότι οι επενδύσεις θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής και ότι οι μικροί ορεινοί οικισμοί δεν θα υπολείπονται των μεγαλύτερων αστικών κέντρων ως προς την ποιότητα και την ασφάλεια των υπηρεσιών ύδρευσης.

Καταληκτική παρατήρηση

Η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί από τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων ή τη συγχώνευση των υπηρεσιών, αλλά από το κατά πόσο ο κάθε πολίτης, ανεξάρτητα από το αν κατοικεί σε μεγάλο αστικό κέντρο ή σε έναν μικρό ορεινό οικισμό, θα απολαμβάνει ισότιμα το θεμελιώδες δικαίωμα πρόσβασης σε επαρκές, ασφαλές και ποιοτικό πόσιμο νερό.

Για περιοχές όπως το Ζεμενό Αράχωβας, που βρίσκονται ανάμεσα σε προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, όπως ο Νότιος Παρνασσός και το όρος Κίρφη, η αξιόπιστη ύδρευση δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ποιότητας ζωής, αλλά και ουσιαστικό πυλώνα δημόσιας υγείας, Πολιτικής Προστασίας, δασοπυρόσβεσης και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Με εκτίμηση,

Λεονάρδος Σκουργιαλός
Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τ.Ε.
Ιδιοκτήτης ακινήτου στον οικισμό Ζεμενού Αράχωβας
Πρώην Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΚΙΡΦΗ – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ»
Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου – Γενικός Γραμματέας